VI SA/Wa 1825/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-26
Skład orzekający: Jolanta Królikowska – Przewłoka, Elżbieta Olechniewicz, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym została prawidłowo nałożona, gdy stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej, a do pomiaru użyto wag typu SAW 10C i SAW 10C/II?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Wagi typu SAW 10C i SAW 10C/II, posiadające odpowiednie świadectwa zgodności i legalizacji, mogły być użyte do pomiaru dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi wielokrotnych. Kierowca uczestniczył w kontroli, nie kwestionował wyników ważenia, a stwierdzone przekroczenia nacisków osi i masy całkowitej uniemożliwiały umorzenie postępowania na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję nakładającą na skarżących karę pieniężną w wysokości 15060 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym wadliwe użycie wag do pomiaru oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. J. i L. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nakładającą na P. J. I L. D. - skarżących w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 15060 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lipca 2012 r. na drodze powiatowej w miejscowości L. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował J. P. i wykonywał transport drogowy piasku na budowę odcinka autostrady [...] w imieniu skarżących.
Pomiary dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu dokonane zostały przy pomocy wag SAW 10C posiadających legalizację na stanowisku ważenia pojazdów w miejscowości L. legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] czerwca 2011 r. Pomocniczo użyto mat wyrównujących. Ważenie przeprowadzono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o powtórne ważenie.
W wyniku ważenia stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 17,85 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 3,35 t,
- nacisk 19,55 t na podwójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 5,05 t,
- łączna masa pojazdów 44,2 t - przekroczenie dmc o 2,2 t,
- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Z kontroli sporządzono protokół [...], który kierowca podpisał bez uwag.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 15060 zł.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazując, że kontrola drogowa była przeprowadzona w oparciu o stan prawny po dniu 18 października 2011 r., kiedy to wszedł w życie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). Zatem od dnia 18 października 2011 r. należy stosować przepisy w nowym brzmieniu, które wprowadziło znaczne zmiany dotyczące odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd za popełnione naruszenia.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19 poz. 115 z późn. zm.), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108 poz. 908 z późn. zm.), § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. nr 32 poz. 262 z późn. zm.) i art. 104 § 1 k.p.a. nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 15060 zł za stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia:
- Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 16,5 t do 17,5 t - 1740 zł.
- Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy; osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m - za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo – 1440 zł;
- Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie niniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacieków osi powyżej 16,5 t do 17,5 t – 3560 zł;
- Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m - za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo – 7920 zł;
- Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. - powyżej 42,0 t do 52,0 t - 600 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez złamanie generalnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów prawa określonych w ustawie o drogach publicznych i innych aktach prawnych, w zakresie przyjęcia jako podstawę wydania decyzji administracyjnej, dowodów zebranych niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego;
- art. 6 i 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ I instancji odpowiednich działań, które miałyby na celu ostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, jak również brak jakichkolwiek działań na rzecz słusznego interesu obywateli, w tym przypadku naszej firmy pomimo wyraźnego wskazania przeprowadzenia takich czynności przez organ II instancji;
- art. 8 k.p.a. poprzez niepodejmowanie działań niezbędnych do dokładnego, wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia pomimo wyraźnego wskazania przeprowadzenia takich czynności przez organ II instancji;
- art. 9 k.p.a. poprzez brak czuwania nad interesem naszej firmy w prowadzonym postępowaniu pomimo wyraźnego wskazania na tą okoliczność przez organ II instancji;
- art. 15 § 1 k.p.a. oraz art. 74 § 2 k.p.a. poprzez brak wydania postanowienia o odmowie wglądu do instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdu poruszających się po drogach publicznych zawartej w zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz świadectwa oceny zgodności wagi SA W 10C
- art. 68 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie w protokole kontroli okoliczności, stanowiących podstawę do wydania skarżonej decyzji;
- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie jako dowód, wyniku pomiaru dokonanego przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, niespełniającymi warunków przepisów ustawy o systemie oceny zgodności oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych;
- art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez przyjęcie błędnej oceny, że dana okoliczność została udowodniona w związku z uniemożliwieniem stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;
- art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym dowodów zebranych z naruszeniem prawa;
naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji w zakresie oceny materiału dowodowego
Skarżący wskazali, iż w toku postępowania złożyli wniosek o umożliwienie wglądu do instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdu poruszających się po drogach publicznych, lecz jej nie udostępniono. Zdaniem skarżących użycie do kontroli jednej wagi typu SAW 10C, której wysokość wynosi 30 mm, a drugiej SAW 10C/II, której wysokość wynosi 39 mm ma istotny wpływ na wyniki pomiarów oraz nie jest dopuszczone przez producenta tych wag. Ponadto mając na uwadze raport Najwyższej Izby Kontroli oraz stanowisko producenta wag, nie jest możliwe wyznaczenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu przy zastosowaniu wag typu SAW 10C i SAW 10C/II. Skarżący podnieśli, iż podczas kontroli przeprowadzono tylko jeden pomiar, z zaniechaniem powtórnego ważenia, co podważa uzyskane wyniki pomiaru. wnosi o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ustawy o drogach publicznych, lp. 6 pkt 4 lit. d), e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw utrzymał w mocy decyzję organu I instancji
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Droga powiatowa nr [...] nie została wymieniona w ww. rozporządzeniach. Zastosowanie znajduje więc art. 41 ust. 6 u.d.p., w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
W przypadku podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t w myśl zapisów lp. 6 pkt 4 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 w. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.
W przypadku podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t włącznie w myśl zapisów lp. 6 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których mowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.
W przypadku pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 42 t włącznie w myśl zapisów lp. 9 pkt 11 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.
Organ podkreślił, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] czerwca 2011 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznym [...] i SAW 10 o nr fabrycznym [...]. Waga o nr fabrycznym [...] legitymowała się w chwili kontroli świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...] stycznia 2010 r. na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Waga o nr fabrycznym [...] w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do 31 grudnia 2012 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem, ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie ponieważ kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.
W opinii organu argumentacje strony odnośnie braku możliwości wyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów przy zastosowaniu wag typu SAW 10C, SAW 10C/II - użytych podczas kontroli należało uznać za chybioną. Organ wskazał, że nawet wagami do pomiarów dynamicznych (do ważenia w ruchu) wyznacza się masę całkowitą poprzez sumowanie wyników pomiarów poszczególnych osi. Nie ma więc powodu, by w podobny sposób nie postępować przy pomiarach statycznych, które są dokładniejsze. Jak poinformowała firma C. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] września 2012 r., iż przenośnie wagi typu SAW 10C i SAW 10C/II posiadają listwy spodnie wykonane z aluminium, co zgodnie z danymi producenta firmy I. potwierdza, że obie wagi posiadają tę samą wysokość tj. 37 mm. Przeprowadzenie ważenia dwiema różnymi wagami tj. SAW 10C i SAW 10C/II jest dopuszczalne i nie powoduje powstania błędów większych niż to wynika z charakterystyki wag, a dla obydwu wag błąd pomiaru wynosi +/- 25 kg dla zakresu od 0 do 2500 kg i 50 kg dla zakresu od 2500 do 10000 kg.
Ponadto jak stanowi instrukcja obsługi wag typu SAW eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Tabela w pkt 2.5 tej instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdu 4 i 5 osiowego dwoma wagami. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie. Miejsca, gdyż przeprowadzane są pomiary wyposażone były w doły fundamentowe, a tym samym nie zachodziła potrzeba zastosowania podkładek wyrównawczych.
W ocenie organu procedura kontrolna, w trakcie której wykonano czynności ważenia za pomocą urządzeń zalegalizowanych przez kompetentny organ, przebiegała prawidłowo i w miejscu do tego przeznaczonym. Podstawą do stwierdzenia naruszenia jest już pierwsze ważenie pojazdu, natomiast drugie ważenie wykonywane jest wyłącznie na wniosek kontrolowanego kierowcy, a nie w każdym przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ponieważ kontrola drogowa obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zebrany prawidłowo i kara pieniężna w wysokości 15060 zł została nałożona zgodnie z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o uchylenie powyższej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz decyzji ja poprzedzającej, a także o zasadzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 , art. 15, art. 74 § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 1 k.p.a., art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 , dalej p.p.s.a.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] marca 2013 r. nie naruszają bowiem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1b), inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 1c) bądź stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 (pkt 2) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził powyższych naruszeń i w konsekwencji uznał, iż zaskarżona decyzja nie nosi znamion wadliwości w rozumieniu powołanego przepisu.
Zgodnie z art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - u.d.p. (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, których masa, naciski osi lub wymiary z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych dla danej drogi.
Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Zakaz ruchu pojazdów "nienormatywnych" jest zasadą. Odstępstwem od tej zasady jest natomiast możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach zezwoleniem tym określonych.
Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Droga na której przeprowadzono kontrolę jest drogą, o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś napędową 8 t.
W przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.
Organy ustaliły, że pojazd skarżącego przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem naruszenie dopuszczalnych norm w postaci nacisku:17,85 t na podwójnej osi napędowej pojazdu tj. przekroczenie o 3,35 t, nacisk 19,55 t. na podwójnej osi nienapędowej naczepy tj. przekroczenie o 5,05 t oraz przekroczenie o 2,2 t dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.
Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Tym samym nie kwestionował wyników pomiarów uzyskanych w wyniku ważenia pojazdu przy pomocy legalizowanych wag.
Należy podkreślić, że decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną została wydana w oparciu o art. 13g ust. 1 oraz art. 40c ustawy o drogach publicznych, a nie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Ogłoszenie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321) nastąpiło dnia 18 października 2011 r.
Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1) art. 1 pkt 9 w zakresie art. 64h oraz art. 5 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2) art. 1 pkt 5 lit. b w zakresie art. 61 ust. 15 i 16, który wchodzi w życie w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Artykuł 5 ust. 2. ww. ustawy stanowi iż postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.
W przedmiotowej sprawie kontrolowanym pojazdem przewożono piasek, który jest ładunkiem sypkim. Kontrola drogowa wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, w związku z czym nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Skoro kontrola drogowa wykazała przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu i dopuszczalnej masy całkowitej, to nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń, były w ocenie Sądu okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Wskazać bowiem trzeba, że po załadunku pojazdu, pojazd był ważony na co wskazuje kopia dokumentu przewozowego dołączonego do akt sprawy.
Skarżący zarzuca w skardze, że wagi użyte do pomiarów w trakcie kontroli typu SAW 10 nie mogły być zastosowane do określenia masy całkowitej zespołu pojazdów. W tym zakresie odwołał się do pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar skierowanego do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Wyjaśnienia organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji, są zdaniem Sądu wystarczające do przyjęcia, że przedmiotowych wag można było użyć do pomiarów dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisków osi wielokrotnych zespołu pojazdów poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Ze świadectwa homologacji dołączonego do instrukcji wag typu SAW 10C użytych do kontroli pojazdu skarżącego wynika, że są one zgodne z wymogami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. nr 4 poz. 23). Zatem wagami tego typu organ mógł się posłużyć do ustalania dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi kontrolowanego pojazdu wieloosiowego. Należy za organem wskazać, że pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.
Zdaniem Sądu, w ustalonych w niniejszej sprawie okolicznościach faktycznych i prawnych, pomiar uzyskany w rezultacie przeprowadzonej kontroli należy uznać za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.
W kontekście powyższych stwierdzeń powoływanie się w skardze na argumenty wynikające z przywoływanego pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar, nie może wywołać zamierzonego skutku zakwestionowania zgodności z prawem kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji organów ITD.
Sąd nie dopatrzył się także zarzuconych uchybień proceduralnych, w toku postępowania skarżący był właściwie informowany o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a) i swemu stanowisku dały wyraz w zaskarżonych decyzjach w sposób wymagany przepisem art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie stwierdził również żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło