VI SA/Wa 1832/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi U, Litwa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz U., Litwa kwotę 100 złotych ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym na U., Litwa karę pieniężną w wysokości 6.000 zł. Kara pieniężna we wskazanej wysokości została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Powyższe uchybienie zostało stwierdzone podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2005 r. Ustalono wówczas, że pojazd zatrzymany do kontroli, należący do przewoźnika litewskiego, wykonuje transport towaru pomiędzy Polską a Federacją Rosyjską. Nadawcą towaru była firma K. S.A. z siedzibą w Radomiu, a odbiorcą rosyjska firma "P." z siedzibą w P. Transport był wykonywany bez wymaganego na podstawie art. 6 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych zezwolenia na transport do krajów trzecich. W deklaracji celnej SAD w rubryce 21 jako pojazd przekraczający granicę Unii Europejskiej był wymieniony kontrolowany pojazd, a w rubryce 17 jako kraj przeznaczenia został wpisany kod Federacji Rosyjskiej. W rubryce 29 jako urząd celny wywozu wskazany został litewski urząd celny. Również inne dokumenty przewozowe tj. list przewozowy CMR oraz faktura wskazują, że odbiorcą towaru jest firma rosyjska. W odwołaniu od powyższej decyzji U., Litwa wnosiła o jej uchylenie, podnosząc, iż ustalenie obowiązku posiadania zezwolenia oparte zostało na nieuzasadnionym założeniu, że ostateczne przeznaczenie ładunku dla odbiorcy w Rosji jest tożsame z jego przewozem przez kontrolowany pojazd do tego odbiorcy, podczas gdy możliwe było ustalenie, że ładunek jest przewożony tylko na teren Republiki Litewskiej, co zostało bardzo wyraźnie zaznaczone w rubryce 2 i 13 listu przewozowego CMR nr [...]. Odwołująca zaskarżonej decyzji zarzuciła niewyjaśnienie, iż ukarane przedsiębiorstwo przewoziło tylko ładunek z Polski do Litwy, na dowód czego dołączył oryginał listu przewozowego CMR, w którym wypełniona jest rubryka 24 potwierdzająca odbiór ładunku i zakończenie usługi przewozowej pieczęcią, na której widnieje napis U., znajdujący się także w rubryce 13 wskazującej gdzie należy ładunek zawieźć. Załączyła także zlecenie transportowe, które otrzymała od firmy spedycyjnej V. Decyzją z dnia 19 lipca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 ust. 15, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w zw. z lp. 1.2.1. załącznika do tejże ustawy, art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokołu podpisania (Dz. U. 62.49.238), art. 5 ust. 1 pkt c oraz art. 6 ust. 1 i 2 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 marca 1992 r. (MP 01.46.751), art. 2 pkt 4, pkt 13 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W jej uzasadnieniu wskazał, iż z okazanych podczas kontroli dokumentów tj. listu przewozowego CMR i deklaracji celnej SAD wynika, że stroną umowy przedmiotowego przewozu jest firma U., Litwa, a odbiorcą jest rosyjska firma "P.". Wyżej wymienione dokumenty, w ocenie organu wskazują, że Litwa była podczas tego przewozu jedynie krajem tranzytowym, gdzie dokonano sprawdzenia celnego towaru, a nie miejscem rozładunku towaru. Podano, iż brak jest dowodów na to, że towar został przeładowany i przekroczenie granicy odbyło się pojazdami należącymi do innego przewoźnika. W skardze na powyższą decyzję U., Litwa (dalej skarżąca) wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zlecił ani nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a treść załączonego do odwołania listu przewozowego całkowicie pominął. List ten jednoznacznie wskazywał dokąd ładunek jest przewożony zgodnie z umową przewozu, ale także dokąd został rzeczywiście przewieziony i rozładowany, gdyż umowa przewozu była już wykonana. W ocenie skarżącej zawarta w uzasadnieniu decyzji sugestia, że w Republice Litewskiej dokonano sprawdzenia celnego ładunku nie ma żadnych podstaw w prawie i procedurach celnych. Nadto zwróciła uwagę, że zarówno na etapie wydawania decyzji I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym nie umożliwiono jej uczestnictwa w postępowaniu w jakimkolwiek zakresie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Gdy naruszenia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy decyzja ulega uchyleniu. W zaskarżonej decyzji doszło do uchybień przepisom postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też skarga została uwzględniona. Miały one miejsce na etapie postępowania odwoławczego i dlatego też uchylona została tylko decyzja organu II instancji. Zgodnie z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Na mocy art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenia stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. materiału dowodowego, na którym oparto rozstrzygnięcie i podaniem analizy poczynionych ustaleń w świetle mających w sprawie zastosowań przepisów prawa. Należy podzielić utrwalony w wyrokach NSA pogląd, że obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą miały istotne znaczenie w sprawie. Rozpatrując materiał dowodowy organ nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodom wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Jednocześnie, stosownie do art. 78 k.p.a., jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy organ winien uwzględniać żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu. W sprawie niniejszej decyzja organu I instancji została wydana w dniu przeprowadzenia kontroli. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 4 k.p.a. skarżący nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Tak więc dopiero na etapie postępowania odwoławczego miał możliwość ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego i żądania uzupełnienia postępowania dowodowego. Do odwołania strona skarżąca dołączyła oryginał listu przewozowego CMR oraz zlecenie transportowe w języku litewskim. List ten, w stosunku do dokumentu, którym dysponował organ I instancji, został wypełniony w rubryce 24, w której potwierdza się otrzymanie przesyłki. Zdaniem skarżącej dokument ten ma wskazywać, iż przewoziła ładunek tylko do składu celnego w Republice Litewskiej. Potwierdzać powyższe ma również załączone zlecenie transportowe otrzymane od firmy spedycyjnej V. W obu dokumentach ujawniona jest firma U. Organ odwoławczy, wbrew wskazanym wyżej regułom postępowania zupełnie pominął ocenę dowodów przedstawionych przez stroną, a jednocześnie podał, że brak jest dowodów na to, że towar został przeładowany i przekroczenie granicy odbyło się pojazdami należącymi do innego przewoźnika. Tym samym nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącej , iż przewoziła ładunek jedynie z Polski do Litwy. Jest to o tyle istotne, iż w rubryce 24 potwierdza się, na co wskazano powyżej, otrzymanie przesyłki a rubryka ta została wypełniona. Istniała zatem rozbieżność w dokumentach, którymi dysponował organ, która nie została wyjaśniona. Powyższe uchybienie – w ocenie Sądu – uzasadnia uznanie, że postępowanie administracyjne (dowodowe) dotknięte jest wadą i uchybienie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie do Sądu należy bowiem ocena przedstawionych przez stronę dowodów, lecz uprawniony jest on do kontroli oceny dokonanej przez powołany do tego organ. Wskazać jednocześnie należy, że w skardze skarżący wskazuje na braki postępowania dowodowego i zarzuca pominięcie przy ocenie materiału dowodowego dołączonego do odwołania listu przewozowego CMR, zaś Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę nie ustosunkowuje się do tego zarzutu, po raz kolejny pomijając dowód przedłożony przez skarżącego. Rozpoznając sprawę ponownie organ w sposób wyczerpujący rozpatrzy cały materiał dowodowy oceniając również dowody przedstawione przez skarżącą, mając na uwadze zwłaszcza treść rubryki 24 listu przewozowego CMR potwierdzającej otrzymanie przesyłki i podda je ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, uzyskując wcześniej tłumaczenie przedłożonego w języku litewskim dokumentu. W zależności od wyników ponownej oceny materiału dowodowego organ rozważy ewentualność uzupełnienia postępowania dowodowego, a następnie wyniki tego postępowania przedstawi w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogiem zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe względy Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7,77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a., o kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.