VI SA/Wa 1834/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę VI SA/Wa 1834/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, wskazując na przepisy materialne art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) – dalej także jako ustawa lub u.d.p. - i przepis procesowy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2013 r. nakładającą na G. S. karę pieniężną w kwocie 3000 zł za przejazd po drodze płatnej bez wniesienia opłaty w elektronicznym systemie jej poboru. Decyzję wydano w następujących ustaleniach; W dniu [...] marca 2013 r. w godzinach [...] – [...] przeprowadzono kontrolę przejazdu wykonywanego przez G.S. na odcinku drogi [...] węzeł K. – węzeł P. pojazdem m-ki [...] nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) do 2925 kg z przyczepą m-ki [...] nr rej. [...] o dmc do 600 kg. W czasie kontroli stwierdzono, że w pojeździe nie było urządzenia viaBox służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd po drodze płatnej. W celu kontynuowania kontroli pojazd skierowano na pobliski parking. Zawiadomieniem z dnia kontroli poinformowano kierującego o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz odebrano wyjaśnienia, w których G.S. podał, iż z informacji uzyskanych w Inspekcji Transportu Drogowego dowiedział się, że kierowcy pojazdów osobowych nie będą wnosili opłat elektronicznych. W tych ustalenia została wydana w dniu [...] marca 2013 r. decyzja administracyjna nakładająca na G.S. karę pieniężną w kwocie 3000zł za przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia należnej opłaty. W dniu [...] marca 2013 r. G.S. wniósł odwołanie podnosząc, że w ubiegłym roku miał takie samo zdarzenie lecz orzeczoną karę pieniężną umorzono, gdyż brak było regulacji dotyczącej obowiązku wnoszenia opłat elektronicznych przez samochody osobowe. G.S. podnosił, że na kontrolowanym odcinku nie było bramki, stąd nie wiedział, że wjechał na drogę płatną. Nadto podnosił, że jest bezrobotny zarejestrowany w Urzędzie Pracy, a do pracy nikt go nie chce przyjąć. W tych warunkach została wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wymieniona na wstępie decyzja administracyjna. Powołując i cytując wymienione w decyzji przepisy organ odwoławczy stwierdzając, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia, stwierdził jednocześnie, iż ustalenia o przejeździe przez skarżącego drogą płatną bez wniesienia opłaty w systemie elektronicznym są niewątpliwe. Okoliczności wskazane przez G.S. w odwołaniu nie dawały podstaw do umorzenia postępowania, gdyż stosownie do art. 83 Konstytucji RP każdy ma obowiązek przestrzegania ustanowionego prawa. G.S. poruszał się po drodze [...] na odcinku węzeł K. – węzeł P., która zgodnie z załącznikiem nr 1 pkt 12 lit. c) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 80, poz. 433) jest drogą płatną. Wniesienie opłaty elektronicznej umożliwia jedynie urządzenia je naliczające – viaBox – którego jednak skarżący w pojeździe nie posiadał, co skutkowało jej nieuiszczeniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. S. wnosił o umorzenie postępowania. Skarżący podkreślał, że wobec częstej zmiany przepisów i przy braku możliwości śledzenia na bieżąco tych zmian, nie wiedział o koniczności posiadania urządzenia rejestrującego viaBox. Nadto w czasie kontroli nie zważono samochodu i przyczepy, które łącznie zgodnie z dowodami rejestracyjnymi nieznacznie przekraczały dopuszczalną masę całkowitą. Podnosił, że został wprowadzony w błąd przez inspektora ITD co do obowiązku posiadania viaBoxa oraz co do tego, że na skutek odwołania sprawa zostanie umorzona. W związku z tym G.S. stwierdził, że nie czuje się winny naruszenia, a nałożona kara pieniężna, z uwagi na sytuację materialną skarżącego, jest zbyt wygórowana. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący w czasie kontrolowanego przejazdu nie miał zainstalowanego w pojeździe urządzenia viaBox umożliwiającego naliczania opłat za przejazd w systemie elektronicznym. Zespól pojazdów, którym poruszał się skarżący, składał się z samochodu i przyczepy o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5t. Pojazd silnikowy skarżącego to [...] nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) do 2925 kg oraz przyczepa m-ki [...] nr rej. [...] o dmc do 600 kg, a więc zestaw tych pojazdów przekraczał dopuszczalną masę całkowitą o 25 kg. Zgodnie zatem z art. 13 ustawy o drogach publicznych był to - przejazdy po drodze krajowej pojazdu samochodowych, (...) za który uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Dane o dopuszczalnej masie całkowitej wynikały wprost z dowodów rejestracyjnych obu pojazdów i te dane służą do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej i w tym zakresie nie jest konieczne przeprowadzenie ważenia pojazdów. Konieczność ustalenia wagi poszczególnych pojazdów występuje w sytuacji badania, czy nie przekraczają one dopuszczalnej masy całkowitej dla danej drogi lub dopuszczalnych nacisków osi na tę drogę. W rozpoznawanej sprawie nie nałożono na skarżącego kary pieniężnej za tego rodzaju naruszenia lecz wyłączne za przejazd po drodze płatnej zestawem pojazdów przekraczających łącznie 3,5t dopuszczalnej masy całkowitej bez wniesienia opłaty w systemie elektronicznego jej pobierania. Stosownie do art. 13k ust. 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej od kierującego pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 pobiera się opłatę elektroniczną, a więc za przejazd takim zestawem pojazdów nie można wnieść opłaty, tak jak za przejazd pojazdem poniżej 3,5t dopuszczalnej masy całkowitej, na "bramce", czyli nie można uiścić opłaty w gotówce bezpośrednio pracownikowi administratora drogi, stąd uwaga skarżącego o braku tzw. "bramek" nie miała znaczenia dla zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem za przejazd pojazdem lub zestawem pojazdów przekraczającym 3,5t dopuszczalnej masy całkowitej nie została uiszczona opłata w systemie elektronicznego jej pobory, bo nie mogła być uiszczona z powody braku urządzenia naliczającego tą opłatę - viaBox, to stosownie do art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych organ kontrolny wymierza karę pieniężną w wysokości 3000 zł i taka kara zastała skarżącemu wymierzona. Nie znajdując podstaw do stwierdzenia, by organ administracji naruszył przepisy prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.