VI SA/Wa 1838/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-05
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Pamela Kuraś-Dębecka, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwały organów samorządu radcowskiego, wydane na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, mogą stanowić podstawę do odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich?Ratio decidendi
Uchwały organów samorządu radcowskiego, które zostały wydane na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, mają zasadniczy wpływ na treść tych uchwał i mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) PPSA, zobowiązany jest do uchylenia takich uchwał.Stan faktyczny
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych odmówiła wpisu B.N. na listę aplikantów radcowskich, ponieważ nie uzyskała wymaganej liczby punktów w konkursie. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała tę uchwałę w mocy, mimo przyznania skarżącej dodatkowych punktów. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość oceny jej prac. WSA uchylił obie uchwały, stwierdzając, że zostały wydane na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w T. Stwierdzenie, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu. Zasądzenie od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Tomasz Dziadak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005 r. sprawy ze skargi B.N. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę i utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w T. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącej B.N. kwotę 286 (dwieście osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w T. (dalej: Rada OIRPr) uchwałą z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...], działając na podstawie art. 33 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o radcach prawnych (Dz.U.nr.19, poz.145 ze zmianami) postanowiła odmówić wpisania B.N. (w dalszej części zwanej: skarżącą) na listę aplikantów radcowskich w roku 2003. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z uchwałą Krajowej Rady Radców Prawnych (dalej KRRPr) Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalenia wysokości opłaty konkursowej, warunkiem przyjęcia na aplikację radcowska w 2003r. było przystąpienie do konkursu i uzyskanie w jego I etapie, co najmniej 75 punktów, oraz uzyskanie łącznie z wynikiem II etapu konkursu, co najmniej 120 punktów, gdy tymczasem B.N. uzyskała w I etapie 71 punktów a więc nie zakwalifikowała się do II etapu konkursu.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od w/w uchwały, KRRPr uchwałą z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 33 ust 1 i 3 w związku z art. 31 ust.1 Ustawy o radcach prawnych oraz art. 138 § 1 k.p.a. uchwaliła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę. Zdaniem KRRPr brak było podstaw do zmiany zaskarżonej uchwały, gdyż Rada OIRPr nie naruszyła zasad postępowania konkursowego, które zostało przeprowadzone zgodnie z postanowieniami regulaminu postępowania KRRPr i rad okręgowych izb radców prawnych wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. W wyniku rozpoznania odwołania przyznano skarżącej 2 punkty (za odpowiedź na pytanie nr 17 -1 punkt oraz odpowiedź na pytanie nr 69 -1 punkt). Podniesiono, że przyznanie 2 punktów nie zmieniło sytuacji skarżącej gdyż uzyskała łącznie 73 punkty, a więc poniżej ustalonego minimum.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę KRRPr z dnia [...] czerwca 2004 r. skarżąca zakwestionowała prawidłowość oceny swoich prac (testu i części opisowej) oraz brak uzasadnienia oceny pracy pisemnej i wniosła o "rozstrzygnięcie w/w kwestii i dopuszczenie jej do II etapu egzaminu".
W odpowiedzi na skargę KRRPr wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych względów, niż zostały w niej podniesione.
W niniejszej sprawie obie uchwały zostały wydane na podstawie art. 33 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z art. 33 ust 2 ustawy wpis na listę aplikantów może nastąpić jedynie po przeprowadzeniu odpowiedniego konkursu. Rada OIRPr w [...] przeprowadziła konkurs na podstawie regulaminu wydanego na podstawie przepisu art. 60 pkt 8 b ustawy o radach prawnych, mimo nie wskazania go w podstawie prawnej podjętej uchwały. Ten fakt potwierdza uzasadnienie uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r. w sprawie P21/02 orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o radcach prawnych jest niezgodny z art. 87 ust 1 Konstytucji, przez to, że dopuszcza – co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych – możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania. Jak wynika z uzasadnień skarżonych uchwał , skarżąca nie spełniła wymogów konkursu albowiem uzyskała 73 punkty poza wymaganym limitem 75 punktów, co uzasadniało niedopuszczenie jej do dalszego etapu konkursu i odmowę wpisania na listę aplikantów radcowskich. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zasady przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską, wydane na podstawie sprzecznego z Konstytucją przepisu, miały zasadniczy wpływ na treść podjętych zarówno przez Krajową Radę Radców Prawnych jak i Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w T.
Stosownie do treści art. 145 a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a. zobowiązuje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z uwagi na to, że skarżone rozstrzygnięcia oparte są na niekonstytucyjnym przepisie, co mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania administracyjnego, należało na podstawie powołanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a. uchylić obydwie uchwały samorządu radcowskiego.
Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło