VI SA/Wa 1838/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-28
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Ewa Marcinkowska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, może dokonywać ustaleń faktycznych i dowodowych, które nie zostały poczynione przez organ wydający pierwotną decyzję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, w którym organ nie może ponownie rozstrzygać o istocie sprawy ani uzupełniać postępowania dowodowego. Organ opiera się wyłącznie na dowodach zgromadzonych przez organ wydający pierwotną decyzję. W związku z tym, jeśli materiał dowodowy nie zawierał ustaleń co do długości trasy przewozu, organ nie mógł stwierdzić rażącego naruszenia prawa, nawet jeśli strona podnosiła argumenty dotyczące wyłączenia stosowania przepisów rozporządzenia ze względu na długość trasy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej na nią karę pieniężną za nieokazanie wykresówek tachografu. Argumentowała, że przewóz był regularny na linii do 50 km, co wyłączało stosowanie przepisów o tachografach. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że z materiału dowodowego nie wynikała długość trasy, a w postępowaniu nadzwyczajnym nie można prowadzić nowego postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. Sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt. 2 i 6, art. 92 ust. 4, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm. – dalej zwana u.t.d.), lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do tej ustawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. Sp. j. – dalej zwana skarżącą, karę pieniężną w wysokości 800 złotych. Podstawą ukarania było nieokazanie przez kierowcę będącego pracownikiem skarżącej, w trakcie kontroli autobusu m-ki [...] o nr. rej. [...] dokonanej w dniu [...] lipca 2005 r. na ulicy D. w Z., wykresówek lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dni 11 lipca, 12 lipca, 13 lipca 2005 r. oraz za dzień prowadzenia w tygodniu poprzednim. W ocenie organu takie działanie stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
Od tej decyzji strona nie złożyła odwołania. Natomiast w piśmie z dnia 23 lutego 2007 r., skierowanym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, iż zgodnie z art. 4 pkt. 3 Rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. przepisów ww. rozporządzenia nie stosuje się do przewozów wykonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu nie przekracza 50 km. Ponadto zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i 14 ust. 1 rozporządzenia nr 3820/85. Zdaniem skarżącej brzmienie powyższych przepisów przesądza, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2005 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w dniu kontroli pojazdem skarżącej wykonywany był przewóz regularny osób na linii do 50 km. To zaś przesądza, iż w kontrolowanym pojeździe nie musiał być zainstalowany tachograf, ani nie musiał okazywać do kontroli wykresówek. Taki stan rzeczy przesądza też, iż kierowca nie był zobowiązany do posiadania zaświadczenia przewidzianego art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowcy.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 Kpa odmówił skarżącej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r.
W uzasadnieniu podniósł, iż z treści kwestionowanej decyzji oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika długość trasy, na której wykonywany był przez skarżącą przewóz osób. Długości trasy nie można ustalić na podstawie rozkładu jazdy, ani na podstawie wypisu z licencji na wykonywanie przewozu na terenie całego kraju, jaki przedstawiła skarżąca. Zwrócił uwagę, że działając w trybie nadzoru na podstawie art. 156 Kpa organ nie ocenia nowych dowodów, którymi organ wydający nie dysponował w dniu orzekania. Celem takiego postępowania jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. W ocenie organu skoro zatem z materiału dowodowego nie wynikała długość trasy, na której wykonywano kontrolowany przewóz nie można stwierdzić, iż w rozpatrywanym przypadku doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazała, iż zgodnie z orzecznictwem NSA naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W ocenie skarżącej niewątpliwym jest, że nakładanie kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek w przypadku gdy kontrolowany takiego obowiązku nie miał, jest rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 127 § 3, 156 § 1 Kpa Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ w pełni podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia [...] maja 2007 r. Wskazał, że w świetle zebranego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. prawidłowo ustalił popełnione przez skarżącą naruszenia oraz nałożył karę we właściwej wysokości.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca podtrzymała argumentację zaprezentowaną w trakcie postępowania administracyjnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie organ wydając decyzję zastosował właściwe przepisy prawa w ustalonym stanie faktycznym na dzień wydania decyzji, na podstawie dowodów, którymi dysponował w chwili wydania decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Badając skargę wg. powyższych zasad Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają bowiem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zwyczajnym środkiem prawnym umożliwiającym ochronę praw i interesów strony w postępowaniu administracyjnym jest odwołanie od decyzji, bądź też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli kwestionowana decyzja została podjęta przez organ, o którym mowa w art. 127 § 3 Kpa. Istota administracyjnego toku instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 Kpa), polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, co oznacza, iż zakres działania organu w postępowaniu odwoławczym nie może sprowadzać się tylko do kontroli skarżonej decyzji. W tym postępowaniu organ może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów bądź też zlecić przeprowadzenie postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 Kpa), zaś decyzja odwoławcza winna być podjęta z uwzględnieniem art. 138 Kpa określającego enumeratywnie, jaka decyzja w tym postępowaniu może być przez organ wydana.
Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w odróżnieniu od powyższego, podstawowego środka kontroli decyzji administracyjnej, z którego skarżąca nie skorzystała (nie wnosząc odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r.), jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia tego rodzaju decyzji, podlegającym innej, niż w przypadku odwołań, regulacji prawnej.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 Kpa. Korzystna dla strony decyzja mogłaby zatem zapaść tylko w przypadku stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja zapadła w okolicznościach wskazanych w powołanym przepisie.
Pamiętać jednak przy tym należy, iż w odróżnieniu od postępowania prowadzonego w zwykłym trybie, celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest tylko ustalenie, czy kwestionowana decyzja została wydana przy wystąpieniu przesłanek określonych ww/powołanym przepisie. W postępowaniu nadzwyczajnym nie rozstrzyga się bowiem ponownie o istocie sprawy. Nie może zatem zmierzać ona do "naprawienia" uchybień popełnionych przez organ, który kwestionowaną decyzję wydał. W takim postępowaniu organ nie może zatem w zakresie dotyczącym istoty sprawy, uzupełniać postępowania dowodowego, gromadzić dowodów ani też czynić ustaleń faktycznych. Taką możliwość przewiduje art. 136 Kpa, który jednak w tym nadzwyczajnym postępowaniu w powyższym zakresie, nie znajduje zastosowania. W tym przypadku organ opiera się zatem na dowodach zgromadzonych przez organ w postępowaniu zakończonym decyzją, o której stwierdzenie nieważności strona wnosi uwzględniając gdy chodzi o przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (a do tego przepisu strona odwołuje się w swym żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r.) przyjęte w doktrynie i praktyce sądowej jego rozumienie, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich rzeczywistą niezgodność.
Taka niezgodność w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Treść ww. decyzji nie pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu stanowiącego jej podstawę materialnoprawną. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, lp. 1, 11, 11 art. 1 lit. b załącznika do tej ustawy oraz art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Organ stwierdził bowiem, iż w dniu [...] lipca 2005 r. skarżąca wykonywała transport drogowy bez posiadania w pojeździe czterech wykresówek. Ustalenie w tym zakresie jest zgodne z materiałem dowodowym i przez stronę w żadnym zakresie niepodważane.
W świetle wyżej powołanego rozporządzenia (EWG) nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do stwierdzonego przez organ uchylenia skutkującego zgodnie z ww. przepisami ustawy o transporcie drogowym nałożeniem na stronę kary pieniężnej w kwocie 800 zł.
Kwestia zastosowania w sprawie powołanego przez stronę w skardze i wniosku art. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego wymaga nie tylko jego wykładni, ale i ustalenia, czy istniały w rozpoznawanej sprawie podstawy do jego zastosowania. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, (a jak wyżej wskazano, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tylko ten materiał może organ w tym postępowaniu uwzględnić) nie daje żadnych podstaw do twierdzenia strony, iż wyłączenie, o którym z powołanym przepisie mowa winno mieć miejsce w tej sprawie. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, iż organ I instancji w ogóle nie poczynił ustaleń co do długości trasy przewozu wykonywanego w dniu kontroli ani też długość tej trasy nie wynika ze zgromadzonych w tej sprawie dowodów. Wskazanie trasy przez wymienianie miejscowości, (a tylko w taki sposób trasa została w materiale dowodowym określona), nie jest bowiem jednoznaczne z długością trasy w kilometrach. Długość trasy nie jest też, wbrew przekonaniu strony notorium nie wymagającym dowodu (art. 77 § 4 Kpa).
Zatem w świetle ustalonego przez organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stanu faktycznego decyzja została wydana z zastosowaniem właściwych przepisów prawa bez ich rażącego naruszenia i bez naruszenia powoływanego przez stronę przepisu rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Zaskarżona decyzja nie zawiera przy tym wad, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § ust. 1, 3, 4, 5, 6, 7 Kpa.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło