VI SA/Wa 1839/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący Z. K. złożył w dniu [...] listopada 2012 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący w rubryce 10 formularza podniósł, że uzyskuje dochód w wysokości 1700 zł brutto miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że ponosi koszty wynajmu mieszkania (500 zł miesięcznie), koszty eksploatacji mieszkania (250 zł miesięcznie), koszty żywności (300 zł miesięcznie), koszty transportu publicznego (200 zł miesięcznie), koszty materiałów biurowych i śro0dków czystości( 100 zł miesięcznie), opłaty za gaz i prąd (100 zł miesięcznie), koszty opłat sądowych (50 zł miesięcznie), inne wydatki (200 zł miesięcznie). Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia w terminie 14 dni braków wniosku poprzez przedłożenie: 1. wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia), 2. kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu wskazanego w rubryce 10, 3. kopii dokumentów potwierdzających ponoszone przez skarżącego wydatki wymienione w rubryce 11 Formularza. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie do pisma z dnia [...] grudnia 2012 r. załączył oświadczenie, że nie posiada wyciągu kont bankowych, gdyż od miesiąca lipca 201 2 nie było wskazanych przychodów – w lipcu 2012 r. otrzymał 100 zł za udzielenie porady z prawa [...] . W 2012 r. nie otrzymał dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu, gdyż jego klienci płacili mu po 50 czy 100 zł. Podtrzymał wcześniejsze oświadczenie dotyczące wysokości comiesięcznych wydatków skarżącego, wskazując, że dostarczy przy odrębnym piśmie kopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił do dnia dzisiejszego.. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270)dalej cyt. jako p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. W ocenie rozpoznającego wniosek oświadczenie skarżącego zawarte przy piśmie skarżącego z dnia [...] grudnia 2012 r. w żaden sposób nie pozwala na ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, jest niejasne i niezrozumiałe. Z oświadczenia tego nie wynika, że skarżący nie posiada rachunku bankowego, wręcz przeciwnie, wynika że posiada taki rachunek, jednakże nie posiada wyciągu z rachunku. Tym samym nie można było ocenić, jakie operacje były wykonywane na rachunku bankowym skarżącego oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Także skarżący nie potwierdził wskazanej na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wysokości dochodu z tytułu prowadzonych zleceń pisania pism urzędowych, Niezrozumiałe jest, dlaczego nie mógł wskazać tego dochodu przy niewielkich nawet kwotach wynagrodzenia płaconych przez jego klientów. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz posiadanych na rachunku bankowym środków pieniężnych, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.