VI SA/Wa 1844/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Joanna Kabat-Rembelska Sędzia Małgorzata Miron WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S.M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości uchyla zaskarżone postanowienie VI SA/Wa 1844/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., znak [...] w sprawie przekazania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w J. podania S. M., w którym kwestionuje on zgodność z prawem decyzji o przeniesieniu własności działki pod budynkami w trybie przepisów ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz.U. Nr 10, poz.53), jako organowi właściwemu w sprawie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zapadło po rozpatrzeniu zażalenia S. M. na postanowienie organu I instancji. Uzasadniając zastosowanie w zaskarżonym postanowieniu instytucji z art.l38§2 k.p.a., Minister Spraw Wewnętrznych wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia przedmiotu wniosku S. M. z dnia [...] lutego 2004 r., który został przekazany przez organ I instancji Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w J. Wniosek ten został pierwotnie skierowany do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który to organ postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., znak [...], przekazał go Wojewodzie [...]. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiot wniosku S. M. budzi wątpliwości. W postanowieniu z dnia [...] marca 2004 r., przekazującym pismo S. M. Wojewodzie [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi określił wyżej wymienione pismo, jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w K. z 1975 r. o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości (działka nr 120) położonej w K., stanowiącej b. własność A. M. Z kolei w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. przyjęto, iż wnioskodawca kwestionuje zgodność z prawem decyzji o przeniesieniu własności działki pod budynkami w trybie przepisów ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz.U. Nr 10, poz.53). W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji niejasność co do żądania wnioskodawcy utrudnia wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Organ I instancji, któremu przekazano podanie S. M. winien był zatem przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające i dokładnie ustalić przedmiot wniosku, jak też uzyskać dokumenty dotyczące sprawy. Dopiero spełnienie tych warunków umożliwiało przeprowadzenie oceny odnośnie organu właściwego do rozpoznania sprawy. W skardze na powyższe postanowienie S. M. zawarł opis działań organów administracji mających miejsce w 1975 r. oraz po zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz wskazał, iż "Urząd Miasta K. nie miał prawa zabierać gruntu pod zabudowaniami, nie patrząc na mapy geodezyjne gruntu siedliskowego, stwarzając precedens -jemu (tj. ojcu skarżącego) zabierając grunt siedliskowy w 93,7% a innym oddając w całości. Jako osadnik miał prawo do gruntu siedliskowego w ramach odzyskania mienia utraconego na wschodzie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, niemniej z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Okoliczności te Sąd zobowiązany był wziąć pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym żądaniami i zarzutami skargi (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wbrew art.7 i 107§3 w zw. z art.19 k.p.a. organ orzekając) w II instancji - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wyjaśnił, czy był właściwy do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. Art.19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu. Powyższe odnosi się także do właściwości instancyjnej, przez którą należy rozumieć zdolność prawną organu administracji publicznej do weryfikacji decyzji (postanowienia) w drodze administracyjnej (B.Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." 6 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, str.124). Zgodnie z art.l27§2 w związku z art.144 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia. Zgodnie z art.17 pkt 2 k.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do wojewodów właściwi w sprawie ministrowie. O właściwości danego ministra przesądzają przepisy ustaw materialnoprawnych. W razie gdy przepis prawa materialnego nie określa organu wyższego stopnia wobec decyzji wojewody, wyprowadzenie właściwości instancyjnej opiera się na zakresie działania ministra (cyt. wyżej "Komentarz ..." str.l17). Stosownie do powyższego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zobowiązany był wskazać, jakie przesłanki prawne uzasadniają przyjęcie, iż na gruncie niniejszej sprawy jest on organem wyższego stopnia w stosunku do Wojewody [...], umocowanym do kontroli jego rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2004 r. Wbrew temu obowiązkowi organ rozpatrujący zażalenie nie poczynił żadnych rozważań w tym zakresie. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik spawy albowiem nie można wykluczyć, że zaskarżone postanowienie wydał niewłaściwy organ. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sad Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.l45§l pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).