VI SA/Wa 1845/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ż. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Ż. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej Ż. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2008 r. oddalono skargę Ż. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. W dniu 8 lutego 2008 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie z przedmiotowej skargi. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z mężem oraz dwójką nieletnich dzieci. Skarżąca wskazała, iż z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, natomiast jej mąż z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżąca podniosła, iż spłacana przez nią miesięczna rata kredytu z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych na kwotę 100.000 zł wynosi 2.500 zł miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, Sąd pismem z dnia 6 marca 2008 r. wezwał skarżącą, reprezentowaną przez męża - G. B., do nadesłania w terminie 14 dni: a) dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiąganego z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w roku 2007 - odpisu ostatniej złożonej w 2007 r. deklaracji o wysokości dochodu(straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku ww. roku podatkowego, b) dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia strony skarżącej z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych, c) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 formularza wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez męża skarżącej, d) kopii wystawionej przez pracodawcę męża skarżącej informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. - PIT 11, e) wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, f) wykazu koniecznych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącą i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z załączeniem dokumentów potwierdzających te dane. W dniu 10 marca 2008 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego Z. M., wniosła sporządzoną przez niego skargę kasacyjną od ww. wyroku. Uiszczono także wpis sądowy od skargi kasacyjnej oraz opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym, pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r. wezwano stronę skarżącą do udzielenia odpowiedzi, czy podtrzymuje swój wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca, nie przedstawiając żądanych w piśmie z dnia 6 marca 2008 r. dokumentów, w piśmie z dnia 27 kwietnia 2008 r. wskazała, iż omawiane pismo wzywające do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy otrzymała w ostatnim dniu upływu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Chcąc dotrzymać terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wynajęła radcę prawnego, zaś omawiane wezwanie Sądu z dnia "pozostawiła bez załatwienia". Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżąca wskazuje we wniosku, iż prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem i dwójką nieletnich dzieci, a źródłem utrzymania jej i pozostałych członków rodziny są dochody z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej oraz wynagrodzenie męża z tytułu umowy o pracę w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie, pomniejszone w związku ze spłatą rat kredytu bankowego o kwotę 2500 zł miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej oraz jej męża, w szczególności dokumentujących wysokość uzyskiwanych przez nich dochodów oraz potwierdzających wysokość zadłużenia strony skarżącej z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącej. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.