VI SA/Wa 185/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-04
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Zbigniew Rudnicki, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie insuliny do leczenia bakteryjnych zakażeń skóry, kanałów nosowo-łzowych i zapalenia spojówek, ujawnione w publikacji z 1994 r., stanowi stan techniki wykluczający nowość zgłoszenia patentowego z 2006 r. dotyczącego zastosowania insuliny do wytwarzania leku w tych wskazaniach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że publikacja z 1994 r. ujawniająca zastosowanie insuliny w leczeniu bakteryjnych zakażeń skóry, kanałów nosowo-łzowych i zapalenia spojówek stanowi stan techniki w rozumieniu art. 25 Prawa własności przemysłowej. W związku z tym, zgłoszenie patentowe z 2006 r. dotyczące zastosowania insuliny do wytwarzania leku w tych wskazaniach nie spełnia wymogu nowości, co uniemożliwia udzielenie patentu.Stan faktyczny
Zgłaszający W. B. złożył wniosek o udzielenie patentu na wynalazek dotyczący zastosowania insuliny w leczeniu bakteryjnych chorób skóry. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu, uznając, że wynalazek nie spełnia wymogu nowości, ponieważ został ujawniony w publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" z 1994 r. Zgłaszający kwestionował tę decyzję, podnosząc m.in. błędy w publikacji, brak powszechności ujawnienia oraz niedopuszczalne poprawki w zgłoszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2011 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie patentu na wynalazek oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Urząd Patentowy odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Zastosowanie insuliny w leczeniu bakteryjnym chorób skóry u człowieka", zgłoszony przez W. B. (nr [...]) w dniu 25 kwietnia 2006 r.
Jak wynika z akt administracyjnych, pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Urząd powiadomił Zgłaszającego o braku ustawowych warunków do uzyskania ochrony patentowej na rozwiązanie [...].
W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że rozpatrywany projekt nie spełnia wymogu nowości rozwiązania w świetle dokumentu załączonego do akt zgłoszenia pt.: "Hypoglycaemia in bacteria-clinical importance" autorstwa Zgłaszającego, który to dokument był przedmiotem starania się o przyznanie rozpatrywanemu zgłoszeniu uprzedniego pierwszeństwa (art. 24, 25 ustawy).
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Urząd odmówił przyznania przedmiotowemu zgłoszeniu uprzedniego pierwszeństwa, argumentując swoją decyzję tym, iż Kongres Naukowy zorganizowany w dniach [...] sierpnia do [...] września 1994 r. w Budapeszcie, na którym Zgłaszający zaprezentował materiały opublikowane w formie broszury pt.: "Hypoglycaemia in bacteria-clinical importance", nie został uznany za wystawę międzynarodową oficjalną lub oficjalnie uznaną.
Skutkiem tego treść materiałów opublikowanych przed datą zgłoszenia do Urzędu Patentowego, a więc przed dniem 25 kwietnia 2006 r. na Kongresie Naukowym, stanowi niepodważalny dowód braku nowości zgłoszonego rozwiązania, ponieważ ujawniając istotę wynalazku jest jednocześnie stanem techniki dla przedmiotowego zgłoszenia, o czym Urząd poinformował Zgłaszającego w zawiadomieniu z dnia [...] listopada 2009 r.
Dokument w postaci broszury pt.: "Hypoglycaemia in bacteria-clinical importance" przedstawiony na wspomnianym Kongresie naukowym szczegółowo opisuje właściwości insuliny i jej wpływ na wybrane gatunki bakterii zarówno Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych. Jednocześnie, na podstawie zaobserwowanych rezultatów, autor dokumentu wskazuje wykorzystanie insuliny do leczenia chorób skóry, mianowicie dermatopatii, na przykład zainfekowanych ran pooperacyjnych.
Konkludując, Urząd wskazał, że: "W przypadku utraty uprzedniego pierwszeństwa stan techniki będzie określany według daty zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP. Utrata pierwszeństwa z wystawy może okazać się skutecznym dowodem braku nowości wynalazku, o ile potwierdzona zostanie okoliczność udostępnienia istoty wynalazku do wiadomości powszechnej" (Poradnik wynalazcy, UPRP, Warszawa, str. 64).
Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Zgłaszający stwierdził, że na Kongresie w Budapeszcie nie ujawnił istoty wynalazku, a jedynie skrótowo opisał problem. Nadto publikacja pt.: "Hypoglycaemia in bacteria-clinical importance" zawierała nieprawdziwe informacje dotyczące mechanizmu działania insuliny, ponieważ do badań użył insuliny z konserwantem, krezolem, o czym nie wiedział. Błąd wynikał z faktu, że fiolki z insuliną nie były odpowiednio oznaczone; nie zawierały informacji, że są konserwowane krezolem. Natomiast do dalszych doświadczeń, wykonanych już po Kongresie naukowym, Zgłaszający użył już czystej insuliny, z T. Zakładów Farmaceutycznych.
Urząd nie podzielając argumentacji Zgłaszającego zawartej w nadesłanej odpowiedzi, podtrzymał stanowisko. Zastosowanie insuliny do leczenia bakteryjnych ropnych zakażeń skóry, między innymi kanałów nosowo-łzowych, blizn pooperacyjnych, zostało opublikowane w ww. publikacji przed datą zgłoszenia wynalazku do Urzędu. Wszystkie cechy techniczne omawianego rozwiązania są zatem znane. Urząd nie udziela ochrony patentowej na pomysły już ujawnione, czyli nienowe.
Zdaniem Urzędu, uzasadnienie Zgłaszającego nie ma żadnego logicznego związku z zarzutem stawianym przez Urząd, podważającym nowość rozwiązania. Ujawniona w odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2009 r. przez Zgłaszającego informacja odnośnie pomyłki autora, jaka miała miejsce w przygotowywaniu badań nad insuliną, jest w omawianym przypadku nieistotna, ponieważ nie jest ona przedmiotem wynalazku, a więc nie były wobec niej stawiane żadne zarzuty, w związku z tym argumenty Zgłaszającego nie mogą być uwzględnione przez Urząd Patentowy RP.
Zgłaszający złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzając co następuje.
1) Praca o temacie "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" jest inna od zgłoszonego do Urzędu rozwiązania, nie ujawnia istotnych elementów wynalazku. Ujawnienie dokonane na kongresie w postaci ww. dokumentu nie było zatem pełne.
2) W pracy opublikowanej na kongresie zawarte są błędy, które Zgłaszający omówił w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. (przysłanym do Urzędu dnia [...] grudnia 2009 r.) tj. w doświadczeniach opublikowanych w ww. dokumencie stosowano omyłkowo wadliwy preparat insuliny "A.", zawierający krezol (konserwant), który działał bakteriobójczo zamiast insuliny. Na podstawie nieprawidłowych badań wydedukowano nieprawdziwy mechanizm bakteriobójczego działania insuliny - hipoglikemię poinsulinową u bakterii. Natomiast w badaniach przedstawionych w zgłoszeniu stosowano już korzystny preparat insuliny z korzystnym konserwantem, dzięki czemu ustalono, że ww. mechanizm u bakterii nie występuje.
3) Ujawnienie dokonane w ww. dokumencie nie miało charakteru powszechnego w rozumieniu ustawy, ponieważ było skierowane do ograniczonego kręgu odbiorców (uczestników kongresu). Dowodem na to, że dokument ujawniony na kongresie nie został podany do wiadomości powszechnej jest to, że Urząd nie zamieścił go w sprawozdaniu o stanie techniki oraz brak dostępu do dokumentu przez Internet. Ponadto Zgłaszający wskazał, że rosyjski Urząd Patentowy rozpatrując podobne zgłoszenie nie znalazł ww. dokumentu, co zdaniem Zgłaszającego dowodzi, że dokument ten nie został podany do wiadomości publicznej.
4) Urząd nie odniósł się do nowej wersji zgłoszenia, przesłanej do Urzędu przez Zgłaszającego w toku postępowania, tylko do pierwotnej. W decyzji Urząd wskazał bowiem pierwotny tytuł zgłoszenia, a nie aktualny.
5) Urząd nie wziął pod uwagę odpowiedzi Zgłaszającego z dnia [...] grudnia 2009 r. (przesłanej do Urzędu dnia [...] grudnia 2009 r.).
6) Urząd nieprawidłowo rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pierwszeństwa.
7) Dodatkowo Zgłaszający powołał się na § 36.1, zacytowany z Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dn. 17 września 2001 r. Dz. U. z 2001 r. Nr 102 poz. 1119 i z 2005 r. Nr 109 poz. 910.
8) Zgłaszający powołał się również na art. 15 p.w.p.
9) Zgłaszający powołał się na Wytyczną Prezesa Urzędu Patentowego RP w zakresie interpretacji wybranych przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych, odnośnie art. 315 pwp.
10) Ponadto Zgłaszający zacytował wytyczną Prezesa Urzędu Patentowego RP w zakresie interpretacji wybranych przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. -Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych, odnośnie art. 37 pwp: "przy dokonywaniu oceny indywidualnego przypadku należy przyjąć liberalną praktykę i każdą wątpliwość interpretować na korzyść zgłaszającego".
Razem z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Zgłaszający przesłał zmieniony opis patentowy, skrót opisu oraz nową wersję zastrzeżenia patentowego. W zastrzeżeniu patentowym poprawiono redakcję tekstu, nie zmieniając zakresu żądanej ochrony.
Urząd Patentowy rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę wystosował dwa pisma na podstawie art. 136 k.p.a., w których przedstawił szczegółowo swoje stanowisko i wezwał Zgłaszającego do wyjaśnienia wątpliwości. Urząd stojąc na stanowisku, że zgłoszone do Urzędu rozwiązanie nie jest nowe w świetle publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" zapytał, co zdaniem Zgłaszającego decyduje o nowości rozwiązania według zgłoszenia.
Na poparcie stanowiska o braku nowości zgłoszenia, Urząd powołał (w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r.) dodatkową publikację, z roku 1970: Belfield W.O. i in., Veterinary Medicine/ Smali Animal Clinician: VM, SAC, 01/06/1970, 65(5), str. 455- 460 ujawniającą takie samo rozwiązanie jak wskazano w zgłoszeniu - zastosowanie insuliny w postaci maści w leczeniu bakteryjnych ropnych zakażeń m.in.: ran i blizn pooperacyjnych, przetok, owrzodzeń skóry człowieka i zwierząt. W odpowiedzi Zgłaszający przesłał do Urzędu nową wersji zastrzeżenia patentowego z ograniczonym zakresem ochrony. Z zastrzeżenia wyeliminowano zastosowanie insuliny do wytwarzania leku do leczenia ropiejących blizn pooperacyjnych i przetok, a także maść.
Organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji przywołał przepisy art. 24, 25 ust. 1 oraz 25 ust. 2 p.w.p.
Ponownie wyraził pogląd, zgodnie z którym zgłoszenie strony nie cechuje przymiot nowości, niezbędny dla udzielenia patentu na wynalazek.
Podkreślił, iż badaniu w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP podlega, czy rozwiązanie określone w zastrzeżeniu jest nowe. Zakres żądanej ochrony określa zastrzeżenie patentowe, przy czym cechy techniczne, które nie są wskazane w zastrzeżeniu, nie są brane pod uwagę przy ocenie nowości.
Obecne zastrzeżenie patentowe obejmuje "zastosowanie insuliny do wytwarzania leku do leczenia bakteryjnych ropnych zakażeń skóry, kanałów nosowo-łzowych, zapalenia spojówek, oparzeń skóry nie wywołanych cukrzycą przy czym lek występuje pod postacią: roztworu, żelu, zolu, kropli lub aerozolu". W publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" ujawnione jest zastosowanie insuliny w formie roztworu w leczeniu bakteryjnych zakażeń skóry (dermatopatii), kanałów nosowo-łzowych, zapalenia spojówek (str. 509 publikacji). Rozwiązanie według zastrzeżenia patentowego obejmujące zastosowanie insuliny do wytwarzania leku w postaci roztworu, do leczenia bakteryjnych ropnych zakażeń skóry, kanałów nosowo-łzowych, zapalenia spojówek jest więc określone za pomocą takich samych cech technicznych, dlatego nie jest nowe. Należy pamiętać, że przy rozpatrywaniu nowości kilku alternatywnych rozwiązań (jak określono w obecnym zastrzeżeniu patentowym) wystarczające jest wskazanie materiałów szkodzących tylko jednemu z tych zastosowań. Tak więc, jeśli znane jest zastosowanie insuliny w leczeniu bakteryjnych zakażeń skóry, kanałów nosowo-łzowych, spojówek, to cały zakres objęty zastrzeżeniem nie nadaje się do opatentowania.
"Zgłaszający stwierdził, że publikacja "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" nie ujawniła wszystkich cech technicznych wynalazku. Jego zdaniem wynalazek według zgłoszenia obejmuje dodatkowe cechy, które wskazał w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. tj. maksymalną dawkę dobową insuliny, kompozycję farmakologiczną rodzaj insuliny stosowany w leczeniu, dawkę jednorazową insuliny, stosowany konserwant, przygotowanie chorobowo zmienionej tkanki do aplikacji leku, czas leczenia określonych schorzeń, zagrożenia związane ze stosowaniem insuliny, przeciwwskazania do stosowania insuliny, środki ostrożności jakie należy zachować podczas terapii insuliną sposób przechowywania tego leku. Żadna z ww. cech nie jest wskazana w zastrzeżeniu patentowym.
Organ stwierdził, iż w dacie zgłoszenia strona nie wykazała, że wynalazkiem jest konkretny układ kompozycji farmaceutycznej (konkretny konserwant, składniki kompozycji, rodzaj lub określona dawka insuliny, zalecenia do stosowania leku itp.).
W dacie zgłoszenia ujawniono jedynie roztwór insuliny soIi fizjologicznej (doświadczenia 2-6) i czystą insulinę (doświadczenie 1), które stosowano w leczeniu. Nie ujawniono jaki konserwant stosowano w leku. Doświadczenia z preparatem insuliny zawierającym korzystny konserwant - nipaginę, zawarte w pierwotnej wersji zgłoszenia, dotyczą wyłącznie badań in vitro, mających na celu ustalenie mechanizmu działania insuliny na bakterie, a nie zastosowania leku w leczeniu człowieka. Odnośnie stosowanego w leczeniu preparatu insuliny w dacie zagłoszenia w doświadczeniu 2 wskazano jedynie, że jest nim preparat "A.". Natomiast dane obecne w aktualnym skrócie opisu dotyczące konieczności stosowania insuliny szybkodziałającej, maksymalnych dawek dobowych i jednorazowych, konieczności stosowania nipaginy w leku jako konserwantu, proponowanych składników dodatkowych, wytycznych odnośnie stosowania leku przechowywania preparatu insuliny (str. 2 i 3 aktualnego skrótu opisu) zostały wprowadzone do zgłoszenia dnia [...] lipca 2010 r. oraz dnia [...] kwietnia 2010 r. i stanowią niedopuszczalne poprawki w świetle art. 37 ust 11 p.w.p.
Zgłaszający został poinformowany w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., że poprawki i uzupełnienia wprowadzane do zgłoszenia w trakcie postępowania nie mogą wykraczać poza to, co zostało ujawnione w dniu zgłoszenia jako przedmiot rozwiązania jak określono w art. 37 ust. 1 p.w.p. Mimo to Zgłaszający nie przesłał do Urzędu poprawionego zgłoszenia, w którym wyeliminowano niedopuszczalne poprawki. Urząd stwierdził, że dodatkową przeszkodą do udzielenia patentu są niedopuszczalne poprawki wprowadzone do zgłoszenia po dacie zgłoszenia wynalazku, naruszające przepis art. 37 ust. 1 p.w.p.
Organ podkreślił, iż jedynym rozwiązaniem według zgłoszenia, które nie zostało ujawnione w publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" jest zastosowanie insuliny do wytwarzania leku do leczenia oparzeń. Jednak zauważył, że w dacie zgłoszenia Zgłaszający nie przedstawił wyników badań potwierdzających ww. zastosowanie. Zgłaszający nie wykazał, że zastosował insulinę w leczeniu oparzeń i nie wykazał, że taki wynalazek w ogóle zadziała. Zamieszczenie w zgłoszeniu badań biologicznych potwierdzających skuteczność leku jest konieczne. Wynalazek z dziedziny związku (środka, zestawu farmaceutycznego) musi zawierać materiał doświadczalny dokumentujący odkryte właściwości związane z przewidywanym stosowaniem.
Obecny w aktualnym opisie wynalazku przykład wykazujący zastosowanie insuliny w leczeniu oparzeń (doświadczenie 8) został wprowadzony do zgłoszenia dnia [...] kwietnia 2010 r. i w ocenie organu stanowi niedopuszczalną poprawkę naruszającą przepis art. 37 ust. 1 p.w.p.
Pomimo stosowania w publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" wadliwego preparatu insuliny "A." (z krezolem), w publikacji tej ujawniona jest jednoznacznie antybakteryjna właściwość insuliny. Informacje zawarte w publikacji na str. 509 nie pouczają znawcy, że konieczne jest zastosowanie wadliwego preparatu insuliny "A." w leczeniu schorzeń bakteryjnych, ale ogólnie zastosowanie samej insuliny: "Autor publikacji stwierdził siedem lat temu, że insulina in vivo ma silne właściwości antybakteryjne". (str. 509 ww. publikacji). Urząd zgodził się z twierdzeniem, że w ww. publikacji zawarte są błędy, które prowadzą znawcę do innego rozwiązania niż zawarte w zgłoszeniu. Pouczenie techniczne zawarte w ww. publikacji jest wystarczające do realizacji rozwiązania według zastrzeżenia.
Natomiast nowy mechanizm działania insuliny, który Zgłaszający ustalił w dacie zgłoszenia nie ma wpływu na nowość rozwiązania według zastrzeżenia, ponieważ obejmuje odkrycie - proces naturalny, które nie może zostać opatentowane, gdyż odkryć nie patentuje się zgodnie z art. 28 pkt 1 p.w.p.
Niezależnie od powyższego organ podtrzymał dotychczasową argumentację odnoszącą się do faktu ujawnienia publikacji "Hypoglycaemia in bacteria – clinical importance" na Kongresie w Budapeszcie przed datą zgłoszenia, wyrażając pogląd, iż ujawnienie w powyższy sposób spełniało warunki rozpowszechniania do wiadomości powszechnej w rozumieniu art. 25 ust. 2 p.w.p. Nie ma przy tym w ocenie Urzędu znaczenia fakt, iż o powyższej okoliczności wiadomość została powzięta od samego Zgłaszającego (w sprawozdaniu o stanie techniki brak było wzmianki o Kongresie i opublikowanym w jego trakcie dokumencie).
Urząd wskazał ponadto na brak związku decyzji innych krajów z decyzjami Urzędu Patentowego RP, nie ma zatem znaczenia informacja Zgłaszającego o udzielenie patentu na podobne rozwiązanie.
Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że Urząd nie uwzględnił w spornej decyzji zmienionej wersji zgłoszenia Urząd wskazał, że zgodnie z praktyką Urzędu, w celu uproszczenia postępowania, w ww. decyzji wskazano pierwotny tytuł zgłoszenia, jak określono w podaniu o udzielenie patentu. Nie oznacza to jednak, że Urząd nie uwzględnił w decyzji zmian wprowadzanych do zgłoszenia w trakcie postępowania, czego dowodem jest fakt, że ww. decyzja obejmuje tylko jedno zastrzeżenie patentowe (aktualne w dacie [...] stycznia 2010 r.), a nie szerszy zakres żądanej ochrony (osiem niezależnych zastrzeżeń patentowych), który był przedmiotem pierwotnej wersji zgłoszenia. Należy stwierdzić jednak, że Urząd powinien wskazać w spornej decyzji, że wskazany tytuł wynalazku jest pierwotnym tytułem zgłoszenia. Jednak Urząd stwierdza, że w/w drobne uchybienie Urzędu nie może być podstawą do uchylenia spornej decyzji, gdyż jego skorygowanie nie spowoduje, że na rozwiązanie zostanie udzielony patent, ponieważ przeszkodą do udzielenia patentu będzie brak nowości rozwiązania.
Odnosząc się do zarzutu, że Urząd nie uwzględnił w spornej decyzji argumentów Zgłaszającego zawartych w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. (przesłanym do Urzędu dnia [...] grudnia 2009 r.) Urząd stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny, czego potwierdzeniem jest niejednokrotne powoływanie w spornej decyzji ww. pisma. Ponadto w toku ponownego rozpatrywania sprawy Urząd ponownie przeanalizował wszystkie argumenty zawarte pismach Zgłaszającego, jednak stwierdził, że nie są one przekonywające i że rozwiązania według zgłoszenia nie można uznać za nowe z powodów omówionych w niniejszej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego rzekomych nieprawidłowości w rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pierwszeństwa – Urząd stwierdził, iż jest on bezpodstawny, gdyż przedmiotem ponownego rozpatrzenia sprawy jest brak nowości rozwiązania według zgłoszenia, a nie kwestia prawa pierwszeństwa.
Powołanie się Zgłaszającego na następujące przepisy prawa tj.: § 36.1, zacytowany z Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dn. 17 września 2001 r. Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1119 i z 2005 r. Nr 109, poz. 910; art. 15 p.w.p.; Wytyczną Prezesa Urzędu Patentowego RP w zakresie interpretacji wybranych przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych, odnośnie art. 315 pwp; Wytyczną Prezesa Urzędu Patentowego RP w zakresie interpretacji wybranych przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych, odnośnie art. 37 p.w.p. jest bezpodstawne, ponieważ ww. przepisy dotyczą zupełnie innych zagadnień, które nie są przedmiotem ponownego rozpatrzenia sprawy tj. dotyczą odpowiednio: wydawania przez Urząd Patentowy RP dowodu pierwszeństwa w celu zastrzeżenia pierwszeństwa za granicą, zasad przyznawania prawa pierwszeństwa na podstawie wystawienia wynalazku na wystawie, problemu dostatecznego ujawnienia wynalazku w świetle przepisów Ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r., dokonywania zmian zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający zakres żądanej ochrony. Ww. zagadnienia nie dotyczą kwestii nowości zgłoszenia, dlatego powołanie ww. przepisów nie wpłynęło na decyzję Urzędu.
Zgłaszający wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi zakwestionował unormowanie art. 15 p.w.p., zgodnie z którym wystawienie wynalazku na wystawie międzynarodowej w określonej prawem warunkach uruchamia przyznanie pierwszeństwa do uzyskania patentu, nie przyznając takiego samego skutku dla udziału w Międzynarodowym Kongresie Naukowym, co pozbawia go szans na uzyskanie patentu.
Nadto podniósł, iż praca przedstawiona przez niego na Międzynarodowym Kongresie Internistów w Budapeszcie w roku 1994 pt.: "Hypoglicaemia in bacteria -clinical importance" nie zawiera wszystkich cech nowości jak w zgłoszeniu patentowym, a także nie miała cech powszechności, oraz jawności, ponieważ kierowana była do wąskiej grupy uczestników kongresu, jak też nie została wyszczególniona w sprawozdaniu o stanie techniki. Nadto podał, iż rosyjski Urząd Patentowy rozpatrując nowe zastosowanie insuliny zgłoszone przez innego naukowca nie znalazł jego pracy naukowej w przedmiocie nowego zastosowania insuliny, stąd wysunąć należy wniosek, że ujawnienie, jakie zaistniało na ww. kongresie, którego był uczestnikiem, nie miało cech powszechności. Opublikowana praca naukowa na Kongresie w Budapeszcie w roku 1994 zawierała tylko niektóre zastosowania insuliny. Trzy nowe zastosowania są przedmiotem jego zgłoszenia, i nie były one wcześniej ujawniane. Nie ujawnił również na kongresie żadnych cech technicznych warunkujących uzyskanie zamierzonego efektu związanego z nowym zastosowaniem znanego leku - insuliny.
Podkreślił, iż w ostatnim piśmie skierowanym do Urzędu Patentowego RP podał dodatkowe dane dotyczące stosowania insuliny w leczeniu chorób wymienionych w zgłoszeniu. W powyższej sytuacji brak jest możliwości uzyskania jakiegokolwiek efektu terapeutycznego przez specjalistę powyższej wiedzy nie posiadającego.
Skarżący podniósł także, iż organ w trakcie prowadzonego postępowania nie wziął pod uwagę wytycznych Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2000 r., nadto na zasadzie art. 37 p.w.p. przy dokonywaniu oceny indywidualnego przypadku należy przyjąć liberalną praktykę i każdą wątpliwość interpretować na korzyść zgłaszającego. Brak stosowania się do ww. przepisu widać w toku całego postępowania w przedmiocie uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek.
Zdaniem skarżącego Urząd Patentowy RP nie ma racji, twierdząc, iż zgłoszony wynalazek nie posiada cech nowości.
Organ nie uwzględnił nawet nowego zastosowania insuliny do leczenia oparzeń. Podkreślił, że wniosek patentowy cechowały błędy, gdyż był sporządzony przez niego osobiście z powodu braku środków finansowych na opłacenie rzecznika patentowego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę toczącą się ze skargi wniesionej przez W. B. na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] stycznia 2011 r. Sąd doszedł do wniosku, iż skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Organ po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego prawidłowo uznał, że wynalazek Skarżącego nie spełnia warunków art. 24 i 25 p.w.p. – nie jest nowy, w związku z czym brak było możliwości udzielenia ochrony patentowej.
Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki (art. 25 ust. 1 p.w.p.). Przy określaniu nowości wynalazku Urząd stwierdza, czy wynalazek nie jest częścią stanu techniki tj. wszystkim co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (art. 25 ust. 2 p.w.p.). Publikacja z kongresu pt. "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" "Congress of The International Society of Internal Medicine" Budapest (Hungary), 1994 r., autorstwa Skarżącego, po odmowie przyznania daty pierwszeństwa na jej podstawie, opublikowana przed datą zgłoszenia wynalazku do Urzędu Patentowego tj. przed dniem 25 kwietnia 2006 r., zgodnie z wyżej cytowanym art. 25 p.w.p., stanowi stan techniki dla zgłoszenia, a ujawnione w niej informacje mogą być podstawą do stwierdzenia braku nowości zgłoszenia.
Jak prawidłowo ustalił Urząd Patentowy RP, aktualne zastrzeżenie patentowe zgłoszenia (z dnia [...] września 2010 r., pozycja akt [...]) obejmuje:
"Zastosowanie insuliny do wytwarzania leku do leczenia bakteryjnych ropnych zakażeń: skóry, kanałów nosowo-łzowych, zapalenia spojówek, oparzeń skóry nie wywołanych cukrzycą, przy czym lek występuje pod postacią: roztworu, żelu, zolu, kropli lub aerozolu".
W publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance", 1994 r., na str. 509 ujawniono zastosowanie insuliny w leczeniu
- bakteryjnych zakażeń skóry (dermatopatii),
- zakażeń kanałów nosowo-łzowych,
- zapalenia spojówek,
przy czym lek występuje w postaci roztworu.
We wszystkich tych przypadkach nastąpiło wyleczenie choroby w ciągu 3-6 dni leczenia.
Rozwiązanie według zastrzeżenia patentowego obejmuje zatem takie same zastosowania insuliny jak ujawniono w dokumencie "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" tj. zastosowanie insuliny jako leku do leczenia bakteryjnych zakażeń skóry, kanałów nosowo-łzowych, zapalenia spojówek, dlatego też zasadne jest twierdzenie, iż rozwiązanie według zastrzeżenia patentowego nie jest nowe. Należy pamiętać, że przy rozpatrywaniu nowości kilku alternatywnych rozwiązań (jak określono w obecnym zastrzeżeniu patentowym) wystarczające jest wskazanie materiałów szkodzących tylko jednemu z tych rozwiązań. Tak więc, jeśli znane jest zastosowanie insuliny do wytwarzania leku do leczenia zapalenia spojówek, to całe rozwiązanie według zastrzeżenia patentowego nie nadaje się do opatentowania.
Skarżący argumentował, że ujawnienie dokonane w dokumencie "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" zawiera jedynie ogólne informacje, które nie ujawniają całości przedmiotowego zgłoszenia. Jego zdaniem w dokumencie z kongresu nie ujawniono cech technicznych zgłoszenia, które wskazywał w punktach a/ do k/ na drugiej stronie skargi, które decydują o nowości zgłoszenia tj.
a/ maksymalnej dawki dobowej leku,
b/ kompozycji farmakologicznej insuliny,
c/ rodzaju leku,
d/ stężenia leku,
e/ substancji konserwującej,
f/ sposobu przygotowania podłoża do aplikacji leku,
g/czasu leczenia schorzeń,
h/ zagrożeń związanych ze stosowaniem insuliny,
i/ przeciwwskazań, do stosowania insuliny,
j/ działań ubocznych insuliny,
k/ częstości dziennej aplikacji insuliny
Jak twierdził Skarżący, nowość wynalazku powinna być określana nie tylko na podstawie informacji ujawnionych w dokumencie z Kongresu, ale łącznie z uwzględnieniem wyżej wymienionych cech. W zastrzeżeniu patentowym brak jest jednak tych cech. Zastrzeżenia patentowe to część dokumentacji zgłoszeniowej wynalazku, wskazująca cechy techniczne rozwiązania, które odróżniają wynalazek od rozwiązań znanych. Art. 33 ust. 3 p.w.p. stanowi, że zastrzeżenia patentowe określają wynalazek oraz zakres żądanej ochrony. Art. 63 ust. 2 p.w.p. stanowi, że zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe. Z powyższych przepisów wynika, że wszystkie cechy wynalazku, które stanowią istotę wynalazku i które Skarżący pragnie objąć ochroną patentową powinny być wskazane w zastrzeżeniu patentowym. Cechy techniczne wynalazku niepodane w zastrzeżeniu patentowym, nawet jeśli zostały ujawnione w opisie wynalazku, nie są objęte ochroną patentową. Aktualne zastrzeżenie patentowe obejmuje tylko zastosowanie insuliny jako leku do leczenia wskazanych w zastrzeżeniu chorób, przy czym lek występuje w określonej postaci farmaceutycznej. W zastrzeżeniu patentowym nie wskazano cech technicznych a/ do k/, które Skarżący wskazuje w skardze. Ponieważ zakres żądanej ochrony oraz zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe (art. 33 ust. 3 p.w.p., art. 63 ust. 2 p.w.p.), a w zastrzeżeniu brak jest wyżej wymienionych cech rozwiązania, to nie można uznać, że stanowią one przedmiot wynalazku i decydują o nowości zgłoszonego rozwiązania.
Zakres ochrony, o który Skarżący pragnie się ubiegać określa autor zgłoszenia, a nie Urząd. W toku ponownego rozpatrywania sprawy, Urząd poinformował Skarżącego, że zakres żądanej ochrony określa zastrzeżenie patentowe (pismo z dnia [...] lipca 2010 r., str. 1, pozycja akt 30). Urząd poinformował Skarżącego szczegółowo w dwóch pismach, że dokument "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" z 1994 r., ujawnia rozwiązanie jak określono w zastrzeżeniu patentowym (pismo z dnia [...] czerwca 2010 r., str. 3, pozycja akt 28 oraz pismo z dnia [...] lipca 2010 r., str. 3, pozycja akt 30) i wskazał, że w celu postawienia zarzutu braku nowości całemu rozwiązaniu jak określono w zastrzeżeniu patentowym, wystarczające jest, że zostanie wykazane, że znane jest zastosowanie insuliny do wytwarzania leku do leczenia choćby jednej choroby, która jest wskazana w zastrzeżeniu patentowym (pismo z dnia [...] lipca 2010 r., str. 2, pozycja akt 30). Pomimo pouczeń Skarżący nie ograniczył zakresu żądanej ochrony.
Jedynym rozwiązaniem według zgłoszenia, które nie zostało ujawnione w publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" jest zastosowanie insuliny do wytwarzania leku do leczenia oparzeń skóry. Jednak jak przyznaje sam Skarżący w skardze, w dacie zgłoszenia nie przedstawiono wyników badań potwierdzających w/w zastosowanie. Skarżący nie wykazał, że zastosował insulinę w leczeniu oparzeń i nie wykazał, że taki wynalazek w ogóle zadziała. Zamieszczenie w zgłoszeniu badań biologicznych potwierdzających skuteczność leku jest konieczne w świetle prawa.
Wynalazek z dziedziny związku (środka, zestawu farmaceutycznego) musi zawierać materiał doświadczalny dokumentujący odkryte właściwości związane z przewidywanym stosowaniem. Zastosowanie insuliny jako leku do leczenia nowej choroby - oparzenia, powinno zostać potwierdzone przykładem wykonania.
Ustawa pwp jednoznacznie wskazuje, że wynalazek powinien być ujawniony w dacie zgłoszenia, a nie w terminie późniejszym. Po dacie zgłoszenia wynalazku do Urzędu Patentowego RP nie jest możliwe uzupełnienie zgłoszenia o brakujący przykład wykonania. Art. 37 ust. 1 p.w.p. stanowi, że nie jest możliwe wprowadzanie do zgłoszenia uzupełnień i poprawek, które wykraczają poza to co zostało ujawnione w dniu zgłoszenia jako przedmiot rozwiązania.
Obecny w aktualnym opisie wynalazku (pozycja akt [...]) przykład wykazujący zastosowanie insuliny w leczeniu oparzeń (doświadczenie 8) został wprowadzony do zgłoszenia dnia [...] kwietnia 2010 r. i stanowi niedopuszczalną poprawkę na podstawie art. 37 ust 1 p.w.p.
Również fragment zgłoszenia wskazujący a/ maksymalną dawkę dobową leku, b/ kompozycję farmakologiczną insuliny, c/ korzystny rodzaj leku, d/ korzystne stężenie leku, e/ korzystną substancję konserwującą, f/ sposób przygotowania podłoża do aplikacji leku, g/ czas leczenia, h/ zagrożenia związane ze stosowaniem insuliny, i/ przeciwwskazania do stosowania insuliny, j/ działania uboczne insuliny, k/ częstość dziennej aplikacji insuliny, obecny w aktualnym skrócie zgłoszenia (pozycja akt 31/2) został wprowadzony do zgłoszenia dnia [...] lipca 2010 r. oraz dnia [...] kwietnia 2010 r. i stanowi niedopuszczalne poprawki w świetle art. 37 ust 1 p.w.p. Po dacie zgłoszenia wynalazku do Urzędu Patentowego RP nie jest możliwe uzupełnienie zgłoszenia o nowe dane techniczne, które wykraczają poza to, co zostało ujawnione w dniu dokonania zgłoszenia jako przedmiot rozwiązania (art. 37 ust 1 p.w.p.). Zgłaszający został poinformowany w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., str. 2, że poprawki i uzupełnienia wprowadzane do zgłoszenia w trakcie postępowania nie mogą wykraczać poza to co, zostało ujawnione w dniu zgłoszenia jako przedmiot rozwiązania jak określono w art. 37 ust. 1 p.w.p. Zgłaszający w toku postępowania nie przesłał do Urzędu poprawionego zgłoszenia.
Skarżący twierdził, że nie można uznać publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" z 1994 r., jako udostępnionej do wiadomości powszechnej zgodnie z art. 25 ust. 2 p.w.p., gdyż jej ujawnienie nie miało charakteru powszechnego, ale skierowane było do wąskiej grupy uczestników kongresu. Urząd prawidłowo nie podzielił stanowiska Skarżącego. Bez wątpienia publikacja z Kongresu Naukowego "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" z 1994 r., nie ma charakteru publikacji niejawnej, objętej nakazem zachowania tajemnicy. Powszechnie wiadomo, że udział w kongresie naukowym nie jest ograniczony do osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy. Według Słownika języka polskiego, PWN, 1978 r. "kongres" jest to zjazd krajowy lub międzynarodowy przedstawicieli nauki, sztuki, polityki, dyplomacji z czego nie wynika, że dostęp do informacji ujawnionych na kongresie jest ograniczony. Urząd prawidłowo oparł swoje stanowisko na orzecznictwie, które uznaje za udostępnione do wiadomości powszechnej rozwiązania, które nie zostały objęte tajemnicą, przy czym liczba osób, które faktycznie zapoznały się z rozwiązaniem pozostawała bliżej nieokreślona: (vide – m.in. VI SA/Wa 1892/08).
W orzecznictwie przyjmuje się, że nie stanowi ujawnienia w rozumieniu art. 11 udostępnienie projektu lub jego stosowanie w ramach przedsiębiorstwa lub instytutu naukowego pod warunkiem, że przedsięwzięto kroki zmierzające do zachowania tajemnicy.
W celu zniweczenia przymiotu nowości wynalazku wystarczy stworzenie możliwości zaznajomienia się z nim w taki sposób, aby przeciętny specjalista mógł na tej podstawie stosować wynalazek i jest rzeczą całkowicie obojętną czy i jak szerokie grono osób rzeczywiście zaznajomiło się z tą informacją lub jakiemu szerokiemu gronu osób możliwość taką stworzono.
Sprawozdanie o stanie techniki stanowi jedynie wstępną ocenę zgłoszonego rozwiązania, sporządzoną na początku badania zgłoszenia. Na podstawie art. 49 ust. 2 p.w.p. Urząd może powoływać publikacje, których nie wskazano w sprawozdaniu o stanie techniki, o czym Zgłaszający został poinformowany dnia [...] września 2009 r. (pozycja akt [...]). Ponadto Urząd może powoływać publikacje dostępne z różnych źródeł. W przedmiotowym zgłoszeniu dokument z kongresu znajdował się w aktach zgłoszenia. Bezpodstawny jest zatem argument Skarżącego, że publikacja nie jest udostępniona do wiadomości powszechnej, jeśli nie została wskazana w sprawozdaniu o stanie techniki.
Skarżący stwierdził, że wynik pracy rosyjskiego Urzędu Patentowego powinien być uznany za dowód w sprawie, ponieważ świadczy o braku udostępnienia publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" do wiadomości powszechnej. Nie jest to pogląd prawidłowy. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zasady pracy innych urzędów patentowych nie stanowią wytycznej postępowania dla Urzędu Patentowego RP. Nadto fakt nie powzięcia wiadomości przez rosyjski Urząd Patentowy o pracy Skarżącego nie niweluje powszechnego charakteru ujawnienia jej na omawianym Kongresie.
Odnośnie zarzutu Skarżącego, że publikacja Belfield W.O. i in., Veterinary Medicine/ Small Animal Clinician: VM, SAC, 01/06/1970, 65(5), str. 455-460 nie powinna być dowodem w sprawie, gdyż obejmuje inne rozwiązania niż zawarto w zgłoszeniu, Urząd wyjaśnia, że publikacja ta nie była powoływana jako dowód braku nowości zgłoszenia w zaskarżonej decyzji. Publikacja ta została powołana jedynie w piśmie z art. 136 k.p.a. z dnia 29 lipca 2009 r., (pozycja akt 30) w wyniku czego Skarżący ograniczył zakres żądanej ochrony i Urząd nie powoływał więcej tej publikacji jako dowodu braku nowości zgłoszenia.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy Urząd ma prawo powoływać nowe dowody w sprawie, jeśli zachodzi taka potrzeba. Art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Zarzut Skarżącego, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy Urząd nie powinien przedstawiać nowych dowodów w sprawie jest bezpodstawny.
W ocenie Sądu Skarżący nieprawidłowo zrozumiał wytyczną Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2000 r. dotyczącą art. 37 p.w.p., której fragment Skarżący cytuje: przy dokonywaniu oceny indywidualnego przypadku należy przyjąć liberalną praktykę i każdą wątpliwość interpretować na korzyść zgłaszającego. Powyższa wytyczna dotyczy wyłącznie art. 37 p.w.p. tj. problemu wprowadzania do zastrzeżeń poprawek rozszerzających zakres żądanej ochrony. Powyższego fragmentu wytycznych nie należy odczytywać w oderwaniu od kontekstu tj. w odniesieniu do dowolnego problemu. Przy ocenianiu nowości zgłoszenia należy brać pod uwagę wytyczne art. 24, 25 p.w.p., które jednoznacznie wskazują jakie warunki musi spełnić wynalazek, aby został uznany za nowy. W piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r., str. 5, pozycja akt 28, Skarżący został poinformowany, że wskazana wytyczna dotyczy innego problemu niż art. 24,25 p.w.p.
Reasumując, słusznie organ ustalił i ocenił, iż w publikacji "Hypoglycaemia in bacteria - clinical importance" z 1994 r., będącej zgodnie z art. 25 p.w.p. stanem techniki dla zgłoszenia, ujawniono wszystkie cechy techniczne rozwiązania wg zastrzeżenia patentowego, dlatego rozwiązanie według zastrzeżenia patentowego nie spełnia warunków art. 24, 25 ustawy p.w.p. i na rozwiązanie nie może zostać udzielony patent.
Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w myśl obowiązujących zasad i przepisów proceduralnych, z poszanowaniem praw strony. Subsumcja przepisów prawa materialnego nie nasuwa zastrzeżeń Sądu w zakresie interpretacji mających zastosowanie w konkretnej sprawie unormowań.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło