VI SA/Wa 1850/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2009 r. sprawy ze skargi W. Sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 roku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 kpa, art. 40 ust. 2 pkt 4, ust. 12 pkt 1, 2 i ust. 13 w zw. z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. nr 19, poz. 115 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku W. Spółka Jawna o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2008 roku ustalającą karę pieniężną w wysokości 48 484,80 złotych za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w km [...] strona lewa w miejscowości k. J. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż w okresie od [...] maja 1999 roku do dnia [...] grudnia 2006 roku strona prowadziła na parkingu J. działalność handlowo – usługowo - gastronomiczną w oparciu o umowę dzierżawy. Ponieważ umowa nie została przedłużona na dalszy czasookres, od dnia [...] stycznia 2007 roku teren parkingu zajmowany był bezprawnie. W tej sytuacji zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Ponieważ strona nie przywróciła pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz nie przekazała go na rzecz zarządcy, zaistniała przesłanka do wymierzenia kary administracyjnej. Kara pieniężna została ustalona jako iloczyn metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętego przez powierzchnie obiektu gastronomicznego z magazynem wynoszącą 109,20 metrów kwadratowych, liczby dni zajmowanego pasa drogowego tj. 111 dni i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 wynoszącej 0,40 zł. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. Sp. Jawna zwane dalej skarżącym, wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., iż z decyzji nie wynika sposób w jaki została naliczona kara pieniężna w szczególności za jaki okres. Kara została ustalona w takiej wysokości, iż w konsekwencji doszło do przejęcia majątku skarżącego za jej wysokość. Dodał, iż poniósł znaczne nakłady na przedmiotowy parking a od 2004 roku znajduje się w trudnej sytuacji materialnej co próbuje wykorzystać organ. W ocenie skarżącego spór ma charakter cywilno - prawny o zwrot poniesionych nakładów oraz zaległy czynsz. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca ten wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z art. 40 ust. 4 - 6. W myśl przywołanego ustępu 6 omawianego przepisu opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego. W myśl art. 40 ust. 7 minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, ustala dla dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4-6, nie mogą przekroczyć 10 zł. za jeden dzień zajmowania pasa drogowego. Na podstawie tego upoważnienia ustawowego Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. Nr 129, poz. 1369). Stwierdzenie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zobowiązuje zatem ten organ do naliczenia, według zasad określonych w ustawie, kary nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. Bezspornym jest, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad przy podejmowaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych związany jest rygorami procedury administracyjnej. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Muszą w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Na GDDKiA prowadzącym postępowanie administracyjne dotyczące nałożenia kary spoczywa obowiązek ustalenia wszystkich okoliczności warunkujących tę karę. W sprawie niniejszej te okoliczności to: 1. sam fakt zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia; 2. okres czasu, w którym miało miejsce zajęcie; 3. powierzchnia zajęcia. Od tych okoliczności zależy bezpośrednio możliwość nałożenia kary i jej wysokość. Ustalenie wskazanych okoliczności musi odbywać się przy zastosowaniu reguł zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego co do prowadzenia postępowania dowodowego i przy pomocy środków dowodowych przewidzianych przepisami k.p.a. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie administracyjne w sprawach w których w stosunku do strony tego postępowania znajduje zastosowanie sankcja o charakterze karnym winno być przeprowadzone wyjątkowo starannie i ze szczególną dbałością. Tak więc okres zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia winien być precyzyjne udokumentowany albowiem jednym z elementów mających istotny wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej stosownie do wskazanych wyżej przepisów jest właśnie liczba dni zajmowania pasa drogowego. Element ten nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie organ ustalił, iż w związku z wygaśnięciem umowy dzierżawy od dnia [...] stycznia 2007 roku skarżący zajmował teren parkingu bezprawnie o czym organ poinformował pismami z dnia [...] i [...] stycznia 2007 roku. W dniu [...] września 2007 roku organ nakazał skarżącemu przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego do dnia [...] września 2007 roku. W dniu [...] października 2007 roku zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi. W piśmie z dnia [...] lutego 2008 roku organ wskazał, iż kara zostanie naliczona od dnia formalnego przekazania pasa drogowego. Z akt administracyjnych nie wynika jednakże w jaki sposób organ ustalił, iż skarżący zajmował pas drogowy bez zezwolenia w wymiarze 111 dni. Reasumując należy stwierdzić, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ rozważy wskazane wyżej okoliczności, przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa a wydane rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a.