VI SA/Wa 1853/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Napiórkowska Sędzia NSA - Otylia Wierzbicka Asesor WSA - Jakub Linkowski (spr.) Protokolant - Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy K., działając na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.) - nie wyraził zgody na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. na cele nieleśne gruntów leśnych o pow. [...] ha stanowiących własność osób prywatnych, obejmujących części działek o numerach [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...]. Od powyższej decyzji odwołał się Wójt Gminy K., który podniósł, że odmowna decyzja organu wojewódzkiego jest niezasadna. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. W uzasadnieniu decyzji Minister Środowiska podał, że decyzja organu wojewódzkiego, w której nie wyrażono zgody na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. na cele nieleśne tj. na cele zabudowy mieszkaniowej i letniskowej, gruntów leśnych o pow. [...] ha stanowiących własność osób prywatnych jest zasadna. Wskazano, że grunty leśne podlegają szczególnej ochronie zaś wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej i letniskowej na pow. [...] ha gruntu leśnego skutkowałoby usunięciem drzewostanu i wkroczeniem w otwartą przestrzeń przyrodniczą, co spowodowałoby obniżenie walorów krajobrazowych i doprowadziło do zachwiania równowagi ekologicznej zarówno w obrębie tego obszaru jak i w jego otoczeniu. Organ naczelny podał, że jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, na terenie wsi A. znajdują się znaczne obszary gruntów rolnych kl. V i VI, które to grunty mogą być przeznaczone pod zabudowę, zaś grunty leśne powinny zostać zachowane. Na powyższą decyzję Ministra Środowiska wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga Wójta Gminy K.. W skardze podniesiono, że decyzja jest niezasadna, ponieważ nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że zmiana przeznaczenia na cele nieleśne gruntów leśnych o pow. [...] ha naruszy zasady racjonalnego gospodarowania przestrzenią przyrodniczą. Wprowadzenie powyższej zmiany do planu zagospodarowania przestrzennego spowoduje jedynie niewielkie przekształcenia w środowisku, z uwagi na to, że teren objęty wnioskiem przylega do istniejącej zabudowy mieszkaniowej przy ul. L.. Nowe tereny przeznaczone pod zabudowę usytuowane byłyby na głębokości do [...] m od linii rozgraniczających ulicy, a zatem ubytek szaty roślinnej w trakcie ewentualnych prac budowlanych byłby niewielki. Dodatkowo wskazano, że las na przedmiotowym terenie to stosunkowo młode samosiejki, i dlatego zdaniem strony skarżącej nie można mówić o zachwianiu równowagi ekologicznej. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano. Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest nie tylko podmiot, który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Z akt sprawy wynika, że właścicielami ośmiu przedmiotowych działek leśnych - w odniesieniu, do których złożono wniosek o wyrażenie zgody na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. na cele nieleśne - są osoby prywatne. W aktach sprawy znajdują się wypisy z rejestru gruntów dotyczące tych działek zawierające dane dotyczące ich właścicieli. Nie ulega wątpliwości, że właściciele tych działek są stronami postępowania dotyczącego wyrażenia zgody na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. na cele nieleśne gruntów leśnych stanowiących ich własność. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie w sprawie. Interes prawny powinien wynikać z przepisu prawa będącego podstawą do konkretnego roszczenia danego podmiotu, co do określonego zachowania się władzy. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęło, że źródłem interesu prawnego, o którym mówi art. 28 k.p.a., może być prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe. W rozpatrzeniu sprawy mają interes prawny właściciele gruntów leśnych, których dotyczy zmiana przeznaczenia na cele nieleśne (pod budownictwo mieszkaniowe i letniskowe). Decyzja w sprawie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne związana jest z wykonywaniem prawa własności nieruchomości. Brak wnioskowanej zgody ogranicza prawa właścicieli do dysponowanie własnością, gdyż ma wpływ na obrót nieruchomościami, wpływa na ich wartość rynkową czy też uniemożliwia zabudowę. Dlatego stronami postępowania w rozpoznawanej przez Sąd sprawie, były także osoby fizyczne - właściciele poszczególnych działek wchodzących w skład spornego obszaru [...] ha gruntów leśnych. Wszystkie te osoby miały prawo wzięcia udziału w postępowaniu zarówno przed organem I instancji jak też przed organem odwoławczym. Tymczasem zaskarżona decyzja Ministra Środowiska jak też utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] nie zostały doręczone właścicielom poszczególnych działek wchodzących w skład spornego obszaru [...] ha gruntów leśnych. Stosownie zaś do art. 10 § 1 kpa obowiązek zapewnienia stronom możliwości wzięcia udziału w postępowaniu spoczywa na organach administracji - w tym również na organach odwoławczych. Przeprowadzenie postępowania w sprawie bez niezawinionego przez stronę braku udziału w postępowaniu daje bezwarunkową podstawę do wznowienia tego postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje bowiem niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi powód dostateczny do wznowienia. Przepis ten nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy (vide: B. Adamiak i J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wyd. C.H. BECK W-wa 1996, s. 636). Przedstawione wyżej naruszenie procedury administracyjnej stanowi taką wadę postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, która powoduje konieczność uchylenia tej decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jest przesłanką wznowienia postępowania, wobec czego Sąd był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.