VI SA/Wa 1856/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-23
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Pamela Kuraś-Dębecka, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy słowno-graficzny "Shark GLOBAL FISHING" jest podobny do wcześniejszego znaku towarowego "SHARK" w takim stopniu, że zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd co do pochodzenia towarów, biorąc pod uwagę podobieństwo towarów i oznaczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "Shark GLOBAL FISHING". Stwierdzono wysokie podobieństwo między spornym znakiem a wcześniejszym znakiem "SHARK", zarówno pod względem towarów (sprzęt wędkarski), jak i samych oznaczeń (dominujący element słowny "Shark"). Istnieje realne ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd co do pochodzenia towarów, co uzasadnia zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o ochronę znaku towarowego słowno-graficznego "Shark GLOBAL FISHING" dla sprzętu wędkarskiego. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając znak za podobny do wcześniejszego znaku "SHARK" zarejestrowanego dla sprzętu wędkarskiego, co mogło wprowadzać w błąd konsumentów. Skarżący zarzucili niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących porównania znaków i ryzyka wprowadzenia w błąd.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. S. i A. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
S. S. i A. S. (dalej też jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2013 roku odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny Shark GLOBAL FISHING.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 132 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku, poz.1410.).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] czerwca 2010 r. skarżący zgłosili w Urzędzie Patentowym do ochrony oznaczenie Shark GLOBAL FISHING [...], przeznaczone do oznaczania następujących towarów: klasa 28 - wędki, kołowrotki wędkarskie, haczyki wędkarskie, linki, żyłki wędkarskie, podbieraki dla wędkarzy, przynęty stosowane w wędkarstwie, sztuczne, spławiki (sprzęt wędkarski), sprzęt wędkarski; klasa 22 - sieci rybackie; klasa 18 - lasko-krzesełka.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 roku nr [...] Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny Shark GLOBAL FISHING. Organ podkreślił, że zgłaszany znak jest podobny do słowno-graficznego znaku "SHARK" zarejestrowanego pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 30 kwietnia 2004 r. na rzecz "SHARK" P. S. przeznaczonego do oznaczenia towarów w klasie 28 w zakresie następujących towarów: sprzęt wędkarski. W ocenie Urzędu Patentowego RP nie ulega wątpliwości podobieństwo ww. towarów. Przede wszystkim widoczne jest, iż większość towarów wskazanych w wykazach przeciwstawnych znaków, należy do branży związanej z wędkarstwem. Wszystkie pozostałe towary (sieci rybackie) są towarami komplementarnymi względem towarów takich jak sprzęt wędkarski, są one dostępne w tych samych miejscach sprzedażowych (sklepy ze sprzętem wędkarskim). W przedmiotowej sprawie zdaniem organu nie ulega wątpliwości również podobieństwo oznaczeń. Porównując warstwę wizualną znaków nr [...] Shark GLOBAL FISHING i [...] SHARK organ zaznaczył, iż we wszystkich znakach występuje taki sam, widoczny słowny element - Shark/SHARK. Zgłaszane oznaczenie to znak słowno - graficzny, w którym warstwa słowna jest widoczna, umieszczona po lewej stronie, obok elementu graficznego w postaci stylizowanego rekina, pod którą umieszone zostały jeszcze elementy słowne "GLOBAL FISHING". Z kolei kolizyjny znak towarowy to słowno - graficzny w którym grafika jest bardzo uboga, i odznacza się jedynie literą "A" stylizowaną na płetwę rekina. Pomimo użycia elementu graficznego w przedmiotowym oznaczeniu, to również warstwa słowna SHARK będzie najbardziej przykuwającym uwagę konsumenta elementem. Organ zauważył, iż w doktrynie przedmiotu ugruntował się pogląd, że w znakach słowno-graficznych, to słowo ma większą siłę oddziaływania. W analizowanych znakach występuje identyczny element - SHARK/Shark. W przypadku znaków kombinowanych należy rozważyć podobieństwo wszystkich elementów porównywanych oznaczeń, przy czym podobieństwo znaków ocenia się według cech wspólnych, a nie według występujących między nimi różnic. Organ podniósł, że w warstwie fonetycznej znaki towarowe również wykazywać będą podobieństwo. Przedmiotowe oznaczenie wymawiane jest z zachowaniem wymowy z języka angielskiego – "szark global fiszing". Z kolei kolizyjny znak wymawiany jest w sposób "szark". Fonetyczne podobieństwo jest więc zauważalne, i pomimo różnicy w wymowie słów GLOBAL FISHING, na końcu w znaku przedmiotowym, odbiorca znaku jako pierwsze wypowie słowo Shark i to je zapamięta i będzie potem kojarzył w pierwszej kolejności. Z psychologicznego punktu widzenia konsumenci zwracają bowiem największą uwagę na początkowe elementu znaków. Analizując znaki w ostatniej warstwie tj, warstwie znaczeniowej, organ podkreślił, iż znaki różnią się ze sobą jedynie elementami GLOBAL FISHING pochodzącym z języka angielskiego, które znaczy "globalny połów". Pewne jest zatem, że opisowe słowo "GLOBAL FISHING", nie będzie powodowało różnego odbioru znaku, a warstwa znaczeniowa znaku nie zdominuje w wyniku użycia tego elementu, fantazyjnego odbioru całego znaku towarowego. To ciągle płaszczyzny wizualna i fonetyczna będą miały dla porównania wszystkich znaków przeciwstawnych większe znaczenie, niż niewielka różnica na płaszczyźnie znaczeniowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podkreślili, że ochrona wcześniej zgłoszonego znaku o numerze [...] SHARK, nie może negatywnie przesądzać o możliwości żądania ochrony znaku zawierającego fragment nazwy oraz znak graficzny różniący się diametralnie od wcześniej zgłoszonego znaku towarowego zarówno w szacie graficznej, jak i kolorystyce i pełnej nazwie. Stwierdzili, że powszechnie wiadomo, iż w nazewnictwie znaków towarowych stosuje się nazwy w brzmieniu angielskojęzycznym bądź też w innych językach, co w żaden sposób nie identyfikuje w sposób wyłączny znaku towarowego. Istnieje szereg znaków towarowych z widniejącą nazwą shark, co nie oznacza, że wcześniej udzielona ochrona znaku towarowego z samą nazwą negatywnie przesądza o możliwości żądania ochrony znaku towarowego z takim wyrazem. Zdaniem skarżących eliminacja możliwości ochrony zgłoszonego przez nich znaku jest sprzeczna z ogólnie obowiązującymi zasadami, w tym też stosowanymi w ochronie patentowej oraz narusza zasadę konkurencyjności podmiotów na rynku.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] marca 2014 roku nr [...] utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2013 roku. Organ podkreślił, że znak towarowy ma pełnić rolę odróżniającą w taki sposób, aby nie wprowadzał w błąd uczestników obrotu gospodarczego, co do źródła pochodzenia towarów/usług. O niebezpieczeństwie wprowadzenia w błąd, a więc o istnieniu ryzyka konfuzji można mówić wtedy, gdy podobieństwo znaków i towarów sprzyja mylnemu wyobrażeniu odbiorców o pochodzeniu towarów/usług. W przedmiocie towarów objętych znakiem zgłoszonym i kolizyjnym organ potwierdził swoje poprzednie stanowisko co do ich podobieństwa i jednorodzajowości. Zdaniem organu przede wszystkim widoczne jest, iż większość towarów wskazanych w wykazach przeciwstawionych sobie znaków, należy do branży związanej z wędkarstwem. Wszystkie pozostałe towary (sieci rybackie) są towarami komplementarnymi względem towarów takich jak sprzęt wędkarski, a nadto są dostępne w tych samych miejscach sprzedażowych (sklepy ze sprzętem wędkarskim). Za komplementarne należy uznać towary, pomiędzy którymi istnieje ścisły związek polegający na tym, że jeden towar czy usługa jest nieodzowny lub istotny do użycia drugiego. Skutkuje to tym, że potencjalni odbiorcy mogą uznać, że towary pochodzą z jednego źródła czyli zostały wyprodukowane lub świadczone przez to samo przedsiębiorstwo. Odnosząc się do oceny podobieństwa oznaczeń, organ uznał, że nie ulega wątpliwości, iż znak, którego ochronę uznano oraz zgłoszony znak są oznaczeniami podobnymi i mogą wprowadzić w błąd potencjalnych odbiorców, co do ich pochodzenia od tego samego zgłaszającego. Łączy je wprost identyczny element SHARK. Klient w poszukiwaniu towarów takich jak w zgłoszeniu wędki, kołowrotki wędkarskie, haczyki wędkarskie, linki, żyłki wędkarskie, podbieraki dla wędkarzy, przynęty stosowane w wędkarstwie, sztuczne, spławiki (sprzęt wędkarski), sprzęt wędkarski; sieci rybackie - będzie przekonany, że pochodzą one z konkretnego źródła pochodzenia, czyli od uprawnionego z tego znaku. Tym samym istnieje realne ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd w sytuacji zaistnienia znaku w zakresie tożsamych towarów. Organ uznał, że sytuacja taka jest całkowicie prawdopodobna, bowiem odbiorca identyfikuje dane towary po znaku zachowując w pamięci jego ogólny zarys, często nie zwracając uwagi na towarzyszące mu elementy, co może często prowadzić do licznych pomyłek. Zgłoszony znak słowno-graficzny Shark GLOBAL FISHING to na czarnym tle pomarańczowy zarys rekina, z lewej strony napis shark (pierwsza litera pomarańczowa, pozostałe białe), pod znakiem cienka linia, zaś pod linią zapis drobnymi literami GLOBAL FISHING. W całym znaku najbardziej czytelnym i wyróżniającym elementem jest shark czyli rekin. Rysunek w znaku także przedstawia rekina, czyli jest to shark w wersji graficznej. Zapis pod linią GLOBAL FISHING zapisany w odniesieniu do całego znaku nie pogrubionymi drobnymi literami, staje się w ogólnym odbiorze mało czytelny. Ponadto GLOBAL FISHING (globalny połów) to element dodatkowy informujący do czego mają zostać przeznaczone towary.
S. S. i A. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. W skardze zarzucili naruszenie:
- prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. b Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na niedokonaniu całościowego porównania znaków,
- art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2008/95/WE poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że znak towarowy Shark Global Fishing o numerze [...] jest podobny do przeciwstawionego znaku towarowego SHARK o numerze [...] w takim stopniu, że zachodzi ryzyko wprowadzenia ostrożnego, rozważnego i dobrze poinformowanego konsumenta w błąd co do pochodzenia towarów.
Zdaniem skarżących nie porównano znaków na wszystkich płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej i w konsekwencji nie porównano ogólnego wrażenia, jakie wywołują przeciwstawione znaki i błędnie uznano, że zachodzi ryzyko wprowadzania ostrożnego, rozważanego i dobrze poinformowanego konsumenta w błąd, co do pochodzenia towarów. W skardze podkreślono, że dla zwykłego odbiory wbrew twierdzeniom Urzędu Patentowego w zgłoszonym znaku rzuca się w oczy grafika rekina a z napisów angielski "GLOBAL FISHING" (bo jest umieszczony poziomo na środku znaku) niż sam napis "Shark". Zwykły konsument kojarzy grafikę pomarańczowego rekina ze słowem "rekin" a nie z jego anglojęzycznym odpowiednikiem. Kolejnym argumentem umożliwiającym odróżnienie obu znaków jest zakres działalności obu przedsiębiorców. W przypadku wyrobów z kategorii sprzęt wędkarski, które nie stanowią łatwo zbywalnych produktów codziennego użytku a są nabywane przez wąskie grono głównie wędkarzy okazjonalnie i ze znaczną starannością przeciętny odbiorca przy wyborze kieruje się wysoką ostrożnością i uwagą. W skardze zwrócono uwagę, że właściciel znaku SHARK – P. S. od 25 lat produkuje i sprzedaje wyłącznie spławiki. Tymczasem skarżący zajmują się wędkarstwem spinningowym, morskim, spławikowo gruntowym, muchowym i tzw. trollingiem. Tym samym przeciętny nabywca sprzętu wędkarskiego nie pomyli sprzętu sprzedawanego przez uprawnionego do znaku SHARK, czyli spławików, od sprzętu oferowanego przez skarżących.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Powyższy przepis określa tzw. względną przeszkodę udzielenia prawa ochronnego i, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, jest to klasyczna przeszkoda w udzieleniu praw wyłącznych.
Przedmiotowy przepis ma zastosowanie wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostaną trzy następujące przesłanki: po pierwsze podobieństwa lub identyczności towarów, do oznaczania których przeznaczone są dane znaki towarowe, po drugie podobieństwa lub identyczności oznaczeń oraz po trzecie – istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczonych danymi znakami towarów. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów oznaczanych tymi znakami jest konsekwencją zaistniałego podobieństwa znaków i towarów. Tak więc w braku jednej z przesłanek, nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy w pierwszej kolejności ocenić podobieństwo lub identyczność towarów do oznaczania których służą znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. Z kolei ustalenie ryzyka błędu co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług będzie polegało na określeniu wypadkowej identyczności (podobieństwa) towarów i/lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz identyczności (podobieństwa) samych oznaczeń (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt 1671/08, LEX nr 510739).
Prawidłowo zatem organ rozpoczął badanie od porównania towarów do oznaczenia, których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki towarowe.
Sporny znak towarowy "Shark GLOBAL FISHING" został przeznaczony do oznaczania między innymi towarów w klasie 28 takich, jak: wędki, kołowrotki wędkarskie, haczyki wędkarskie, linki, żyłki wędkarskie, podbieraki dla wędkarzy, przynęty stosowane w wędkarstwie, sztuczne, spławiki (sprzęt wędkarski), sprzęt wędkarski oraz w klasie 22: sieci rybackie. Przeciwstawiony mu znak wcześniejszy "SHARK" został zgłoszony dla towarów w klasie 28: sprzęt wędkarski.
Przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T-388/00 Institut für Lernsysteme v. OHIM, Rec. Str. II 4301, pkt 51). Podobnie w decyzji OHIM z 28 sierpnia 2008 r. Nr B 848 442 (ws. Kawasaki, wyrok ETS C-39/97 Canon Kabushiki Kaisha v Metro Goldwyn Mayer) wskazano, że co do jednorodzajowości towarów, to organ przy badaniu tego aspektu powinien wziąć pod uwagę naturę produktów, przeznaczenie, sposób używania, konkurencyjność towarów wobec siebie, komplementarność towarów oraz obszar ich dystrybucji.
Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu, że towary zgłoszone do oznaczenia spornym znakiem "Shark GLOBAL FISHING" mieszczą się w ramach wykazu towarów przeciwstawionego mu znaku "SHARK". Niewątpliwie bowiem wszystkie towary, do oznaczenia których służyć ma zgłoszony znak towarowy, stanowią sprzęt wędkarski, czyli ten sam towar dla którego ochrony zgłoszony został znak "SHARK".
Odnosząc się do zarzutów skargi uwypuklających aspekt wprowadzania do obrotu pod przeciwstawionym znakiem jedynie spławików, wskazać należy, że przy badaniu podobieństwa towarów bierze się pod uwagę wszystkie te towary i usługi, dla których zostało udzielone prawo ochronne, a nie tylko te dla których w danym momencie znak jest wykorzystywany. Uprawniony może bowiem w każdej chwili zacząć używać znaku towarowego także w odniesieniu do innych towarów i usług, dla których ten znak został zgłoszony. W ocenie Sądu dokonane przez organ w przedmiotowej sprawie zestawienia towarów do oznaczania których zostały przeznaczone porównywane znaki towarowe jednoznacznie wskazuje, iż organ zasadnie uznał, że porównywane znaki towarowe zostały przeznaczone do oznaczania towarów identycznych. Słusznie też organ zauważył, że towary produkowane przez skarżących i P. S. mogą być rozprowadzane przez te same kanały dystrybucji i skierowane do tożsamego kręgu odbiorców zainteresowanych uprawnianiem wędkarstwa, a nadto towary te mogą być wobec siebie komplementarne.
Zdaniem Sądu ocenie tej nie można zarzucić dowolności. Organ prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, a jego ocena nie wykracza poza ramy swobodnej oceny zakreślone normami procedury administracyjnej, którą organ był w tym postępowaniu związany. Argumenty podniesione w skardze sprowadzają się do polemiki ze stanowiskiem organu, która jak wskazano wyżej nie podważa prawidłowości stanowiska, co do podobieństwa przeciwstawionych towarów.
Ustalenie podobieństwa towarów pozwoliło organowi przejść do badania podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń. Zgodnie z ustaloną praktyką oraz orzecznictwem ocena porównawcza znaków powinna być dokonana na różnych płaszczyznach postrzegania – wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej – mając na uwadze to, że decydujące znaczenie dla oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń ma kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy. Klienci z reguły postrzegają i zachowują w pamięci jedynie ogólny zarys poszukiwanego oznaczenia, kierując się przy wyborze głównie jego dominującymi elementami. Oznaczenia powinny być zatem oceniane jako całość.
Postępowanie organu mające na celu zbadanie dwóch kolizyjnych znaków towarowych powinno być przeprowadzone w oparciu o te przesłanki. Standardy takiego postępowania zostały zdefiniowane w orzecznictwie wspólnotowym. W wielu orzeczeniach Europejski Trybunał Sprawiedliwości oraz Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) wyraził pogląd, że w postępowaniu zgłoszeniowym należy zbadać całościowo przeciwstawione oznaczenia tzn. przeprowadzić syntetyczną ocenę ogólnego wrażenia jakie wywołują porównywane znaki towarowe na potencjalnym odbiorcy towarów opatrzonych tymi znakami. Należy więc brać pod uwagę wszystkie elementy składające się na te oznaczenia (por. wyrok ETS C-120/04 ws. Medion, wyrok ETS C-251/95 ws. Sabel BV v Puma AG). Chodzi tutaj o podobieństwo w sensie wizualnym, fonetycznym i koncepcyjnym z uwzględnieniem elementów odróżniających i dominujących (por. decyzja OHIM z dnia 31 października 2008 r. Nr B 1 1 160 912 ws. Royal).
Zaskarżona decyzja zawiera analizę podobieństwa przeciwstawionych znaków zarówno pod kątem ich elementów wspólnych jak i odmiennych, analiza ta w ocenie Sądu uwzględnia wszystkie przedstawione wyżej kryteria. Sąd podzielił ocenę organu, iż przeciwstawione znaki oceniane jako całość są w takim stopniu podobne, że istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów nimi oznaczonych.
W szczególności Sąd podzielił ocenę, że pomiędzy spornym znakiem "Shark GLOBAL FISHING" i wcześniejszym znakiem "SHARK" istnieje znaczne podobieństwo, zaś elementy odróżniające porównywane oznaczenia, jakimi są słowa "global fishing" i element graficzny w postaci stylizowanego rekina, mają drugorzędne znaczenie i nie eliminują niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami.
Również w ocenie Sądu dominującym i dystynktywnym elementem przeciwstawionych znaków jest ich element słowny, wspólny w obydwu znakach "shark". Wzajemne podobieństwo oznaczeń generowane jest właśnie przez ten element. Różnica w warstwie słownej w przeciwstawionych oznaczeniach sprowadza się do dodania w spornym znaku słowa "global fishing" do wspólnego elementu –"shark". Różnica ta jest oczywista, niemniej w ocenie Sądu wydźwięk wszystkich tych słów wymawianych łącznie nie powoduje, w żaden sposób, że wyraz "shark" traci swój dominujący charakter. Przeciwnie, odbiorca mając do czynienia z towarami mieszczącymi się w ogólnym pojęciu sprzętu wędkarskiego, usłyszawszy słowa "shark global fishing" zwróci uwagę na element słowny "shark". Pozostałe bowiem elementy tego wyrażenia, czyli słowa "global fishing" nie mają znamion dystynktywnych, lecz jedynie opisowo – informujące, odnoszące się do charakteru i przeznaczenia samego towaru. A zatem wskazówką pochodzenia będzie słowo "shark". Dlatego też, jak słusznie wywodził organ występująca w aspekcie fonetycznym różnica w odniesieniu do tego rodzaju towarów nie będzie miała decydującego wpływu na sposób postrzegania obydwu oznaczeń w obrocie. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, w której, jak prawidłowo podkreślił organ, grafika przeciwstawionego znaku towarowego jest bardzo uboga i odznacza się wyłącznie literą "A" stylizowaną na płetwę rekina.
Przy ocenie podobieństwa znaków towarowych słowno-graficznych zasadnicze znaczenie mają z reguły elementy słowne (takie stanowisko wyraził m. in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 lutego 2001 r. I CKN 1128/98). W wyroku z dnia 14 października 2003 r. w sprawie T-292/01 Philips-Van Heuzen Copr. v. OHIM (BASS), który stwierdził, że "w przypadku kombinowanych znaków towarowych (znaków słowno-graficznych) ich odróżniającymi dominującymi elementami są zazwyczaj elementy słowne. Tym samym przy ocenie kolizji pomiędzy takimi znakami towarowymi decydujące znaczenie odgrywa podobieństwo elementów słownych (Wyrok zamieszczony jest w Zb. Orz. z 2003 r. II-4335). W przypadku gdy znak towarowy składa się z elementów słownych i graficznych, pierwsze z nich winny być co do zasady traktowane jako bardziej odróżniające niż te ostatnie, ponieważ przeciętny konsument łatwiej będzie odnosić się do rozpatrywanego towaru poprzez przytoczenie jego nazwy aniżeli poprzez opisanie graficznego elementu znaku (zob. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 9 września 2008 r. w sprawie T-363/06 Honda Motor Europe Ltd przeciwko OHIM, wyrok Sądu pierwszej Instancji z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie T-287/06 Miguel Torres SA przeciwko OHIM i cytowane w nich orzecznictwo).
Kolejnym, a zarazem ostatnim elementem podlegającym badaniu przez organ przy udzielaniu prawa ochronnego na znak towarowy jest ustalenie istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd, co do pochodzenia towarów. Również i w tym aspekcie decyzja organu jest poprawna. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd jest oceniane z punktu widzenia "modelowego" kupującego, a więc obiektywnego wzorca. Niebezpieczeństwo to jest wypadkową podobieństwa towarów i znaków. Obydwa elementy łączą się ze sobą ściśle i przeciętny odbiorca, dokonując wyboru towarów, w toku porównywania znaku towarowego nie rozdziela ich. Polega ono na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez odbiorcę danego towaru uprawnionemu. Znakiem towarowym może być jedynie znak, który umożliwi odróżnienie podobnych towarów i przypisanie ich pochodzenia od jednego konkretnego podmiotu. Podobieństwo między znakami jest tym większe, im większa możliwość skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem z wcześniejszym pierwszeństwem ze względu na siłę odróżniającą drugiego z wymienionych znaków. (por. Urszula Promińska /w:/ E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003). Tymczasem, jak przyznano w skardze obecność towarów sygnowanych kolizyjnym znakiem notowana jest na rynku od ponad 25 lat i cechuje się rozpoznawalnością w środowisku wędkarskim. W toku ustalania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd nie jest zarazem konieczne wykazanie, że doszło do rzeczywistych pomyłek nabywców towarów. Określenie "ryzyko wprowadzenia w błąd" należy rozumieć jako możliwość wywołania pomyłek co do pochodzenia towarów. W wyroku z dnia 29 września 1998 r., w sprawie Canon, C-39/97 ETS wskazał, że niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd istnieje, w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b pierwszej dyrektywy Rady nr 89/104/EWG mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych z dnia 21 grudnia 1988 r., gdy odbiorcy mogą pomylić się co do pochodzenia przedmiotowych towarów lub usług. Wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść uprawnionego do znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem. Powyższa zasada jest konsekwencją przekonania, że przedsiębiorca, który dla towarów tego samego rodzaju wybiera znak towarowy podobny do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem działa na własne ryzyko i wątpliwości powinny być rozstrzygane na jego niekorzyść (por. R. Skubisz j.w.).
Jak zostało wskazane powyżej przedstawione znaki są do siebie podobne. Dotyczy to również podobieństwa towarów, do oznaczania których są przeznaczone, jak również kręgu odbiorców. Nie można więc odmówić racji organowi, że klient w poszukiwaniu towarów z branży wędkarskiej widząc te opatrzone znakiem Shark GLOBAL FISHING będzie przekonany, że pochodzą one z konkretnego źródła pochodzenia, czyli od uprawnionego ze znaku SHARK. Tym samym istnieje realne ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd w sytuacji zaistnienia znaku w zakresie tożsamych towarów.
W ocenie Sądu argumenty podnoszone w skardze w tym zakresie stanowią polemikę ze stanowiskiem organu i nie zmieniają poprawności oceny podobieństwa oznaczeń. Argumentacja ta odrywa się od całościowej oceny przeciwstawianych oznaczeń skupiając się wyłącznie na aspekcie wizualnym związanym z wyobrażeniem rekina i nie zmienia poprawności stanowiska organu.
Biorąc pod uwagę te dwa elementy: wysokie podobieństwo przeciwstawionych znaków towarowych oraz ten sam zakres towarów objętych ochroną znaków Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał, że odbiorca towarów opatrzonych znakiem "SHARK" i "Shark GLOBAL FISHING" będzie mógł utożsamiać ich producentów tzn. będzie mógł przypuszczać, że obydwa podmioty są ze sobą powiązane, w sytuacji gdy są to dwa niezależne i konkurencyjne wobec siebie przedsiębiorstwa. W kontekście tych okoliczności organ miał zatem podstawy do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "Shark GLOBAL FISHING" na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Mając powyższe na względzie, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło