VI SA/Wa 1859/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi "A." Sp. j. z siedzibą w T. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków nałożonych decyzją oddala skargę "A." Sp. j. z siedzibą w [...] (zwana dalej także "Zobowiązaną", "Skarżącą") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], który po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej zwanej "K.p.a."- w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – zwana dalej jako "u.p.e.a". Do wydania powyższego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej też "Prezes UOKiK") decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. uznał w pkt I, że wprowadzone przez skarżącą spółkę na rynek artykuły dekoracyjne nie są bezpieczne ze względu na to, że są imitacjami produktów spożywczych i zakazał wprowadzania na rynek tych artykułów, które nie zostały wprowadzone nakazując podjęcie czynności niezbędnych do zapewnienia przestrzegania tego zakazu, a także nakazał natychmiastowe wycofanie z rynku tych produktów, które już zostały na niego wprowadzone. Jednocześnie Skarżąca została w pkt II decyzji zobowiązana do przekazania w terminie 14 dni dowodów wykonania decyzji w zakresie pktu I, potwierdzających podjęcie działań mających na celu wykonania decyzji. W pkt III decyzji Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wprowadzanie na rynek produktów nie spełniających ogólnych wymagań bezpieczeństwa, tj. artykułów dekoracyjnych – winogron nr art. [...] (kod [...]) oraz winogron nr art. [...] (kod [...]) oraz w zakresie pkt I nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, która tym samym stała się ostateczna. Wobec nie przedstawienia przez skarżącą spółkę w wyznaczonym w decyzji terminie dowodów potwierdzających wykonanie nałożonych na nią obowiązków niepieniężnych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów skierował do Zobowiązanej upomnienie, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., wzywając w terminie 7 dni do przedstawienia dowodów wykonania opisanej wyżej decyzji – pod rygorem wszczęcia – po upływie tego terminu – postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało odebrane przez Zobowiązaną w dniu [...] grudnia 2011 r. Skarżąca nie odpowiedziała na upomnienie, nie zajęła stanowiska w sprawie, jak i nie przedstawiła dowodów potwierdzających wykonanie pktu I decyzji nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wobec nie wykonania pktu I decyzji, pismem z [...] maja 2012 r. przekazał Wojewodzie [...] tytuł wykonawczy wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda [...] nałożył na przedsiębiorcę "A." Sp. j. z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 3 000 zł. Nałożył także na Zobowiązanego opłatę za dokonanie czynności egzekucyjnych za wydanie postanowienia w kwocie 68 zł. Przedsiębiorca został także wezwany do wykonania w terminie 30 dni obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., polegającego na zakazie wprowadzania na rynek winogron oznaczonych kodami wymienionymi w decyzji winogron nr art. [...] (kod [...]) oraz winogron nr art. [...] (kod [...]), zwanych dalej "artykułami dekoracyjnymi", które jeszcze nie zostały wprowadzone na rynek oraz nakazie natychmiastowego wycofania z rynku produktów już wprowadzonych. Wskazał, że celem grzywny było przymuszenie Zobowiązanego do wykonania obowiązków nałożonych na firmę w decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. art. 17 §1, art. 20 §1 pkt 1 art. 64a §1 pkt 1 i §2 pkt 1, art. 120 §1, art. 121 §1 i §2, art. 122 u.p.e.a. W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Zobowiązana złożyła zażalenie na wskazane wyżej postanowienie. Wskazała w uzasadnieniu, emocjonalnie sformułowanym pod adresem organu m.in., że produkty, sprowadzone w znikomych ilościach do dekoracji nie stanowią żadnego zagrożenia w przeciwieństwie do innych bardzo szkodliwych artykułów, które nikomu nie przeszkadzają. Podniosła, że zapłaciła grzywnę i zostały wycofane ze sprzedaży. Podjęto także próbę ich odbioru od kupujących, jednak "nie mieli oni ich na stanach". Po rozpatrzeniu zażalenia Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie uznał za wiarygodne przedstawionych argumentów. Wskazał, że nałożone na Skarżącą obowiązki mają charakter obowiązków niepieniężnych i w przypadku ich niewykonania podlegają egzekucji administracyjnej. Ustawodawca zaś pozostawił organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środka egzekucyjnego, mając na uwadze jego celowość, skuteczność, niezbędność, proporcjonalność i bacząc, by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Podniósł, że badając z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej nie był natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i nie odniósł się do podniesionego argumentu, że Zobowiązana wykonała ciążące na niej obowiązki nałożone w decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Fakt wykonania obowiązku może stanowić podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.). Organ odwoławczy stwierdził, że wobec nie przedstawienia w wyznaczonym w decyzji terminie dowodów potwierdzających wykonanie nałożonych obowiązków skierował do Zobowiązanej spółki upomnienie, które zostało odebrane w dniu [...] grudnia 2011 r. Z kolei konsekwencją braku ustosunkowania się do upomnienia i nieprzedstawienia w określonym nim 7 - dniowym terminie dowodów wykonania decyzji nr [...] z dnia [...] października 2011 r. było skierowanie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do Wojewody [...] tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji niepieniężnej. Ocenił, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wymagane do wszczęcia egzekucji, co oznacza, że postanowienie Wojewody [...] spełnia wymagania formalne, określone w art. 122 § 2 u.p.e.a. Organ wskazał zobowiązanemu w jakim terminie powinien wykonać nałożone obowiązki oraz poinformował go, że w przypadku ich niewykonania będą nakładane kolejne kary pieniężne. Nie uznał za nadmierną nałożonej przez Wojewodę [...] grzywny w wysokości 3000 zł wskazując, że wysokość grzywny w celu przymuszenia została określona w art. 121 § 1 u.p.e.w., zgodnie z którym każdorazowo nałożona grzywna, nie może przekroczyć kwoty 50 000 zł. Organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 3 000 zł i nie przekroczył ustawowego progu. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo wskazał, że wysokość grzywny ma powodować, by zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie w celu przeciągnięcia postępowania egzekucyjnego i oddalenia osobistego albo zastępczego wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Odnosząc się do zarzutów skarżącej spółki organ odwoławczy wskazał, że nie przedstawiła żadnych potwierdzających wykonanie obowiązku dowodów, pomimo do ich zobligowania, stąd brak jest podstaw do uznania, że je wykonała. Odnosząc się do twierdzeń dotyczących spełniania wymagań bezpieczeństwa przez wprowadzone na rynek artykuły dekoracyjne stwierdził, że o tym, czy produkt jest bezpieczny rozstrzyga Prezes UOKiK w decyzji wydawanej na podstawie art. 24 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. A jeśli strona postępowania się nie zgadza z oceną Prezesa UOKiK, powinna skorzystać z przysługującej jej drogi odwoławczej. Organ zaprzeczył, by produkty wprowadzone przez Skarżącą na polski rynek były dopuszczone w innych państwa UE. Wynika to w sposób oczywisty z zawartych w systemie szybkiego powiadamiania o produktach niebezpiecznych RAPEX notyfikacji, które zostały włączone do akt postępowania administracyjnego. W skardze złożonej do tutejszego Sądu od powyższego postanowienia, skarżąca spółka wniosła o jej uchylenie w całości i zwrot kosztów postępowania. Argumentacja uzasadnienia dotyczy de facto prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. - polemizując w przedmiocie nieszkodliwości sztucznych winogron, a co za tym idzie nietrafnej oceny organu w tym zakresie. Skarżąca podnosiła, że jest nękana przez różne organy skarbowe i prokuratorów i dla "świętego spokoju" uiściła wysoką grzywnę i zastosowała się do decyzji Prezesa UOKiK, bowiem ostatnia sprzedaż tych artykułów miała miejsce nie później niż w 2009 r. Prezes UOKiK w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwaną ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Sądu skarga "A." . Sp. j. z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył prawa w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach przyznanych mu przez ustawodawcę uprawnień bada akta lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich a nie według zasad słuszności, czy celowości - czego zdaje się oczekiwać w niniejszej sprawie Skarżąca. Co istotne bowiem w sprawie niniejszej - przedmiotem sprawy jest postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewody [...] nakładające na Spółkę "A." Sp. j. z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 3000 zł jako przymuszenie Skarżącej do wykonania obowiązków nałożonych na tego przedsiębiorcę nałożonych prawomocną decyzją z dnia [...] października 2011 r. przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w decyzji nr [...] r. Oznacza to, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie nie może być badanie przyczyn nałożenia obowiązków objętych tytułem wykonawczym, a ich wykonanie przez Skarżącą. W ocenie Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia organu, że przedsiębiorca został wezwany do wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2012 r., polegającego na zakazie wprowadzania na rynek artykułów dekoracyjnych (winogron o oznaczonym w decyzji kodzie EAN), które jeszcze nie zostały wprowadzone na rynek oraz nakazie natychmiastowego wycofania z rynku produktów już wprowadzonych. Nie budzą także wątpliwości ustalenia, że w piśmie z [...] czerwca 2012 r. Skarżąca złożyła zażalenie, poprzestając na oświadczeniu, że produkty zostały wycofane ze sprzedaży, że podjąła próbę ich odbioru od kupujących, jednak nie mieli oni ich "na stanach"- nie złożyła żadnego dowodu na okoliczności na które się powoływała. Oznacza to, że twierdzenia Skarżącej są gołosłowne, bowiem nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Podkreślić bowiem należy, że na Skarżącą został nałożony określony obowiązek, który podlegał wykonaniu zgodnie z treścią decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Niezależnie od tego decyzja ta stała się prawomocna wskutek niezaskarżenia jej przez zobowiązaną spółkę. Co istotne, Skarżąca nie zareagowała także na upomnienie jaki Prezes UOKiK skierował do niej pismem z [...] grudnia 2011 r., w którym zakreślono jej dodatkowy 7 dniowy termin do przedstawienia dowodów wykonania decyzji z [...] października 2011 r. Nie podjęła jakiegokolwiek wykazania, że podejmowała z odbiorcami swoich produktów - zakwestionowanych artykułów dekoracyjnych jakąkolwiek korespondencję, czy inne działanie zmierzające do ich wycofania. Twierdzenie w skardze, że ostatnia sprzedaż tych artykułów miała miejsce nie później niż w 2009 r. jest nie tylko gołosłowne, ale i pozostaje w całkowitej sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych. Już bowiem z samego protokołu kontroli z [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej Nr. [...] wynika, że zakwestionowane artykuły były w sprzedaży [...] marca 2011 r. Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W § 2 tego artykułu wskazano także, że grzywnę nakłada się także, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 120 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Z kolei art. 121 § 1 stanowi, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Przepis ust. § 2 określa, że z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Procedurę nałożenia grzywny określa art. 122 § 1 u.p.e.a. stanowiąc, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. § 2. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. § 3. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Powyższa procedura została w niniejszej sprawie przez organ zachowana. W świetle powołanych wyżej norm ustawowych Sąd przychyla się do argumentacji, że nałożonej przez Wojewodę [...] grzywny nie można uznać za nadmierną. Ponadto polemika z zarzutami skarżącej spółki jest utrudniona wobec poziomu użytego przez jej przedstawiciela słownictwa urągającego powadze Sądu. Co do zasady zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] spełniają wymagania formalne, określone w art. 122 § 2 u.p.e.a. Organy wskazały Skarżącej w jakim terminie powinna wykonać nałożone obowiązki oraz poinformowały ją, że w przypadku ich niewykonania będą nakładane kolejne grzywny. Należy także wskazać, że podnoszony w toku postępowania w niniejszej sprawie fakt wykonania obowiązku, który został oceniony jako gołosłowny, może stanowić jedynie podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), a nie zażalenia. Niezależnie jednak od tego należy podkreślić, że skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych, potwierdzających swoje oświadczenie dowodów, pomimo tego, że była do tego zobligowana. Prezes UOKiK oprócz nakazu wycofania produktów z rynku zakazał także Skarżącej ich wprowadzania na rynek i także w tym zakresie nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdziłyby, że wykonała ciążący na niej obowiązek. W związku z tym, że jej oświadczenia nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami, istniała podstawa do wydania tytułu egzekucyjnego, wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sad podziela argumentację organu, że nałożone na Skarżącą obowiązki mają charakter niepieniężny i w przypadku ich niewykonania podlegały egzekucji administracyjnej. Przy czym ustawodawca pozostawił organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środka egzekucyjnego. Jego dobór ma na uwadze celowość, skuteczność, niezbędność i proporcjonalność po to, by przymusić zobowiązanego do wykonania zobowiązania, a nadto, by nie lekceważył tego obowiązku i prawa, bacząc, by stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego obowiązku. W ocenie Sądu, zostało to zrealizowane w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast do opinii Skarżącej dotyczącej spełniania wymagań bezpieczeństwa przez wprowadzone przez nią na rynek artykuły dekoracyjne należy zauważyć, że o tym czy produkt jest bezpieczny rozstrzyga Prezes UOKiK w decyzji wydawanej na podstawie art. 24 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Jeśli strona postępowania się nie zgadza z tą oceną, powinna była skorzystać z przysługującej jej drogi odwoławczej. W postępowaniu egzekucyjnym nie mają już znaczenia podnoszone okoliczności, że produkty wprowadzone przez Skarżącą na polski rynek były dopuszczone w innych państwa UE, bowiem ta argumentacja należała do postępowania toczącego w innym trybie. Należy podzielić argumentację opartą na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1997 r., sygnatura III SA 774/96, że przeprowadzone przez organ administracyjny badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej powinno w szczególności obejmować ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. W niniejszej sprawie wszystkie wyżej wskazane warunki zostały spełnione. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę działając po myśli art. 151 p.p.s.a.