VI SA/Wa 1868/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-02
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Magdalena Maliszewska, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca może uniknąć odpowiedzialności administracyjnej za nieokazanie wykresówek podczas kontroli z powodu kradzieży dokumentów, powołując się na art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność administracyjna za nieokazanie wykresówek podczas kontroli jest obiektywna i nie zależy od winy przedsiębiorcy. Kradzież dokumentów nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku okazania wykresówek, gdyż pozostawienie ich bez należytego nadzoru stanowiło okoliczność, której przedsiębiorca mógł i powinien był przewidzieć. Przepis art. 93 ust. 7 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji nadzwyczajnych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
W 2008 roku przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa Z. L. dotycząca obowiązku użytkowania tachografów i wykresówek. W trakcie kontroli przedsiębiorca okazał tylko jedną wykresówkę, tłumacząc brak pozostałych kradzieżą dokumentów z siedziby firmy. Organ nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za nieokazanie wykresówek za okres od lutego 2007 do lutego 2008 roku. Przedsiębiorca odwołał się, wskazując na kradzież jako okoliczność wyłączającą odpowiedzialność, jednak organy i sąd administracyjny uznały, że nie dopełnił obowiązku należytego zabezpieczenia dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] - Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania Z. L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 30 000 złotych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W/wym. decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
W dniach od [...] lutego 2008 r. do [...] marca 2008 r. przeprowadzona została kontrola przedsiębiorstwa: Z. L. "E.", O. [...],[...] D., której przedmiotem było m. in. sprawdzenie obowiązku użytkowania tachografów samochodowych i wykresówek podczas wykonywania przewozu drogowego. Kontrolerzy zażądali od przedsiębiorcy wykresówek za okres od [...] lutego 2007 r. do [...] lutego 2008 r. oraz wytypowali do kontroli trzech kierowców zatrudnionych w okresie od [...] lutego 2007 r. do [...] lutego 2008 r. Ponadto ustalili, że w kontrolowanym okresie jedynym pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony przewozy drogowe na potrzeby własne wykonywali: 1) W. Ł. zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony od [...] lutego 2007 r. do [...] kwietnia 2007 r., która została rozwiązana z dniem [...] kwietnia 2007 r. za porozumieniem stron; 2) R. M. zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] grudnia 2007 r., przy czym, jak stwierdzono, kierowca faktycznie pracował do dnia [...] lipca 2007 r. oraz 3) Ł. J. zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony w okresie od [...] sierpnia 2007 r. do [...] grudnia 2007 r.
W toku kontroli okazana została tylko jedna tarcza tachografu Ł. J. z dnia [...] lutego 2008 r. Zgodnie z pisemnymi wyjaśnieniami złożonymi przez kontrolowanego przedsiębiorcę w dniu [...] lutego 2008 r. w siedzibie firmy przy ul. [...] w O. miała miejsce kradzież dokumentów, w tym również tarcz tachografu z okresu objętego kontrolą. Jak wyjaśnił Z. L. zginęły tarcze wszystkich trzech kierowców zatrudnionych w okresie, którego miała dotyczyć kontrola. Jako dowód strona przedstawiła postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży dokumentów - pismo nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r.
W dniu [...] marca 2008 r. przekazano właścicielowi kontrolowanego przedsiębiorstwa protokół kontroli przedsiębiorstwa z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], w którym sformułowano stwierdzone nieprawidłowości. Kontrolowany nie zgłosił żadnych zastrzeżeń, co do ustaleń kontroli, potwierdzając to złożeniem podpisu na przekazanym mu protokole.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił pisemnie stronę.
Pismem, które wpłynęło w dniu [...] marca 2008 r. do siedziby [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego strona złożyła wyjaśnienia w sprawie. Jednocześnie, przedstawiła ponownie roczne karty ewidencji czasu pracy 3 kierowców, a także ich 4 podania o udzielenie urlopu. Ponadto, kontrolowany podniósł zarzuty w przedmiocie metodologii przeprowadzonej kontroli.
W toku postępowania przesłuchani zostali w charakterze świadków kierowcy wytypowani do kontroli. Ich zeznania doprowadziły do zweryfikowania ustaleń przeprowadzonej kontroli. Mianowicie przyjęto, że w kontrolowanym okresie R. M. faktycznie pracował w charakterze kierowcy przez 28 dni, a przez pozostałe 7 dni pojazd znajdował się w naprawie. W okresie objętym kontrolą Ł. J. nie przepracował 124 dni, gdyż przez 60 dni w tym okresie pojazd był niesprawny, a on wykonywał przewozy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 tony. Jednocześnie, ww. zeznał, że nie więcej niż 30 razy wykonywał przewóz pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], a więc jedynym należącym do firmy, którego dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony. W. Ł. przesłuchany w obecności właściciela kontrolowanego przedsiębiorstwa okazał 62 tarcze tachografu wypisane na swoje nazwisko, dotyczące okresu zatrudnienia w firmie "E.", które zostały włączone do materiału dowodowego. Jednocześnie w/wym. kierowca W. Ł. zeznał, że Z. L. nigdy nie żądał od niego zwrotu wykresówek, nawet po rozwiązaniu umowy o pracę.
W wyniku przeprowadzonej kontroli oraz przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ustalił, że Z. L. – właściciel przedsiębiorstwa “E." nie okazał do kontroli 120 tarcz tachografu, za dni, w których kierowcy wykonywali przewozy drogowe pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony.
Zgodnie z lp. 11.4 pkt 1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125 poz. 874 ze zm.) dalej u.t.d. za naruszenie polegające na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie nakłada się karę w wysokości 500, 00 zł – za każdy dzień, przy czym stosownie do art. 92 ust. 2 pkt 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30 000,00 zł w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 w zw. z art. 92 ust. 4 u.t.d.decyzją z dnia [...] maja 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Z. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą “E." Z. L. karę pieniężną w wysokości 30 000 złotych za stwierdzone naruszenie polegające na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień.
Od powyższej decyzji organu I instancji Z. L. wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, podtrzymującego ustalenia organu I instacnji - decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2008 r. Z. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2009/08 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał organowi odwoławczemu w toku ponownego rozpoznania sprawy - ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania, w tym rozważenie celowości przeprowadzenia dowodów wskazanych w odwołaniu przez stronę.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego – Główny Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy, podniósł, że organ I instancji powinien rozważyć możliwość zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 93 ust. 7 u.t.d., z uwagi na podnoszony przez stronę fakt kradzieży przygotowanych do kontroli wykresówek, która w ocenie strony, stanowi okoliczność wyłączającą jego odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia. Ponadto organ II instancji wskazał na konieczność rozważenia przez organ I instancji możliwości uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania świadków: T. Ż., A. M., M. B. oraz M. S., na okoliczność ustalenia prawidłowości wypełnienia przez skarżącego obowiązków przechowywania wykresówek.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu pierwszoinstancyjnym, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonując gruntownej analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego - stwierdził, że pierwotnie dokonane ustalenia nie wymagają potwierdzenia w dodatkowym materiale dowodowym. Organ podniósł, że zgodnie z art. 14 ust 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 P0008-0021) przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. (...) Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Ponadto organ przytoczył treść art. 93 ust. 1 u.t.d. zgodnie z którym uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli. Zgodnie z treścią art. 93 ust. 7 u.t.d. - przepisów powyższych nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Zdaniem organu I instancji ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Z. L. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "E." Z. L. nie dopełnił obowiązku wynikającego z cyt. art. 14 ust 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wskutek okoliczności i zdarzeń, które zdecydowanie mógł przewidzieć, wyłączających możliwość zastosowania w stosunku do niego regulacji z art. 93 ust. 7 u.t.d.
Jak zaznaczył organ - zawiadomienie o kontroli wraz z wezwaniem do przedłożenia dokumentów zostało doręczone kontrolowanemu w dniu 06.02.2008 r. Na wniosek przedsiębiorcy, zgłoszony telefonicznie w dniu 12.02.2008 r., termin przeprowadzenia kontroli został przełożony z dnia [...].02.2008 r. na dzień [...].02.2008 r. Podczas kontroli wszczętej w dniu [...].02.2008 r. kontrolowany okazał tylko jedną wykresówkę, wyjaśniając, że nie jest w stanie okazać pozostałych wykresówek, ponieważ zostały one skradzione z jego biura wraz z teczką oraz telefonem komórkowym, pod nieobecność jego i jego pracowników. Z faktu tego kontrolowany wywiódł możliwość zastosowania wobec niego art. 93 ust. 7 u.t.d. przewidującego umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pienieżnej w sytuacji, gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności , których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, tym bardziej, że zdaniem kontrolowanego – dokumenty te do dnia kradzieży były w sposób należyty przechowywany, tj. w metalowej, zamykanej na klucz szafie w Centrum Edukacji i Doradztwa, z którego to miejsca przedsiębiorca pobrał powyższe dokumenty, celem ich przedłożenia do kontroli.
Odnosząc się do powyższego organ stwierdził, że dla wyjaśnienia sprawy, nie ma znaczenia, czy strona dopełniła obowiązku przechowywania wykresówek przed kontrolą, albowiem z treści Ip. 11.4.1 załącznika do u.t.d. jednoznacznie wynika, że karze podlega fakt nieokazania wykresówki podczas kontroli. Przy czym, organ I instancji podkreślił, że z zaistniałych faktów nie wywodzi, by wykresówek tych nigdy nie było, ale też nie jest w stanie stwierdzić z całą stanowczością, że zostały one skradzione, ponieważ wbrew twierdzeniom strony, postanowienie o umorzeniu dochodzenia, zdaniem organu nie stanowi dowodu potwierdzającego ten fakt. Organ podniósł również, że nawet chwilowe pozostawienie teczki zawierającej dokumenty bez kontroli własnej bądź pracowników nie pozostawia wątpliwości, że kradzieży dokonano wskutek okoliczności, na które strona miała wpływ. Strona będąca profesjonalnym przedsiębiorcą, w ocenie organu nie może uwolnić się od odpowiedzialności z powodu własnej lekkomyślności lub niewłaściwej organizacji nadzoru nad dokumentami. Z tego wynika, że chociażby przez cały okres poprzedzający dzień kontroli strona przechowywała wykresówki w jak najlepszym porządku, to i tak nie była w stanie okazać ich do kontroli z powodu kradzieży będącej następstwem chwilowej nieuwagi. Organ podkreślił również, że wykładnia przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. nie pozwala na przesądzanie o kwestii winy. Przesłanką pozwalającą na uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie są zaś okoliczności lub zdarzenia, których strona nie mogła przewidzieć. W świetle powyższego organ I instancji nie ma wątpliwości, że strona nie przewidziała skutków własnego zaniedbania, chociaż mogła i powinna była je przewidzieć. Organ nadmienił również, że za przyzwoleniem kontrolującego, strona miała wystarczająco dużo czasu żeby przygotować dokumenty do kontroli, nie musiała robić tego w pośpiechu.
Na marginesie organ zaznaczył, że Z. L. składając w dniu [...].04.2008 r. zeznania nie był w stanie wyjaśnić dlaczego zatrudniony przez niego kierowca W. Ł. w dniu [...].04.2008 r. okazał w siedzibie organu I instancji 65 sztuk wykresówek, z czego 62 wykresówki wypisane były na nazwisko Ł., 1 wykresówka na nazwisko B., 2 wykresówki na nazwisko B.. Zdaniem organu fakt ten, poparty zeznaniami kierowcy W. Ł. wskazuje, że 62 brakujące wykresówki nie zostały skradzione, a jedynie nie zostały pobrane od kierowcy. W oczywisty sposób zdarzenie to nie nastąpiło wskutek okoliczności, których nie można było przewidzieć. Zarzut Z. L., poddający w wątpliowość wiarygodność świadka W. Ł., w ocenie organu, nie może mieć wpływu na powyższe ustalenia wobec bezspornego faktu, że kierowca ten przedłożył organowi I instancji wymagane do kontroli wykresówki.
Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Z. L. “E." Z. L. karę pieniężną w wysokości 30.000,00 zł. (słownie: trzydzieści tysięcy złotych).
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] marca 2010 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniósł Z. L. zarzucając organowi I instancji nieuwzględnienie wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 13.01.2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2009/08 oraz w decyzji organu odwoławczego z dnia [...].12.2009 r. dotyczących przesłuchania wskazanych powyżej świadków oraz rozważenia możliwości zastosowania w sprawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto skarżący decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego zarzucił naruszenie art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 poprzez błędną wykładnię, że przedsiębiorcę obciążają nawet skutki wydarzeń których kierowca nie mógł przewidzieć oraz naruszenie art. 77 kpa w zw. z art. 7 kpa, art. 80 kpa poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, w szczególności nie przesłuchanie świadków, wnioskowanych przez przedsiębiorcę. Ponadto skarżący podkreślił, że wbrew stanowisku organu I instancji - prawidłowo przechowywał i archiwizował dokumentację w zakresie transportu drogowego, a fakt nieokazania wszystkich wymaganych wykresówek i zaświadczeń wynikał z okoliczności od niego niezależnych tj. czynu przestępczego (kradzieży), która miała miejsce w dniu [...] lutego 2008 r. w biurze przedsiębiorcy. Jednocześnie, strona ponownie poddała w wątpliwość wartość dowodową zeznań świadka W. Ł., jako nie korespondujących z zeznaniami pozostałych świadków, a także z uwagi na negatywny stosunek tego świadka do skarżącego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty – odwołujący wniósł o zmianę decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, a także wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
W wyniku odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził postępowanie odwoławcze, w toku którego wskazał na treść art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8, ust. 2 pkt 2 u.t.d, na załącznik do ww. ustawy, tj. lp. 11.4. ust. 1, na brzmienie art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 oraz art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców. Organ podniósł, że szczegółowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wskazuje, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz w poparciu o dokonane ustalenia w sposób właściwy zastosował wskazane powyżej przepisy poprzez nałożenie kary pieniężnej za przedmiotowe naruszenie.
Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego, jakoby organ I instancji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia – nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego oraz nie wykonał zaleceń organu odwoławczego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odnośnie przesłuchania poszczególnych świadków wskazanych przez odwołującego. Jak podniósł, organ – przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ może jedynie wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, natomiast organ odwoławczy nie może przesądzić o treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz jej załatwienia pozytywnie czy negatywnie dla odwołującego się.
Odnosząc się do kolejnego argumentu strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że organ I instancji słusznie powołał się na brzmienie art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 str. 8-21 ze zm.). W ocenie organu przywołany przepis wyraźnie nakłada na przedsiębiorcę obowiązek przechowywania m.in. wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu. Jednocześnie wskazuje, iż celem nałożenia na przedsiębiorcę takiego obowiązku jest, w przypadku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, okazanie lub doręczenie niniejszej dokumentacji upoważnionemu funkcjonariuszowi służb kontrolnych.
Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa, wypełnił obowiązek wynikający z art. 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W opinii organu II instancji poczynione przez organ I instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń.
Organ odwoławczy, za organem I instancji za bezprzedmioty uznał również wniosek dowodowy o przesłuchania konkretnych świadków na okoliczność prawidłowego przechowywania wykresówek przez Centrum Edukacji i Doradztwa. Dowodzenie tej okoliczności zdaniem organ II instancji nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż w momencie, podnoszonej przez stronę kradzieży dokumentów, wykresówki nie znajdowały się w posiadaniu Centrum Edukacji i Doradztwa, a były już w posiadaniu przedsiębiorcy, który podjął je z powyższej jednostki, celem przedstawienia kontrolerom podczas mającej miejsce u przedsiębiorcy kontroli.
Ponadto organ podniósł, że wymierzenie kary pieniężnej w związku ze stwierdzonymi podczas kontroli naruszeniami przepisów u.t.d. nie ma żadnego związku z winą lub jej brakiem po stronie przedsiębiorcy. Kary nakładane są bowiem za naruszenie przepisów administracyjnych i to niezależnie od przyczyn, które leżą u podstawy tych naruszeń. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Pozostawienie bowiem tak ważnych dokumentów jak wykresówki dokumentujące czas pracy zatrudnionych kierowców lub innych dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę – bez dozoru, choćby tylko na chwilę, świadczy o braku staranności stanowiącym zagrożenie zniszczeniem, kradzieżą lub pożarem. Z istnienia takiego ryzyka przedsiębiorca winien zdawać sobie sprawę, a skoro jemu nie zapobiegł, wskutek czego nie był w stanie przedstawić do kontroli żądanych wykresówek – podlega sankcji wymienionej w u.t.d.
Jak podniósł również organ, skoro skarżący powołuje się na zaistnienie okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia zgodnie z art. 93 ust. 7 u.t.d., to powinien on przedłożyć dowody na okoliczności wynikające z tych przepisów, a mianowicie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. W niniejszej sprawie przedsiębiorca nie udowodnił braku możliwości przewidzenia powstania naruszeń, z faktu zaś nałożenia na organ obowiązku dochodzenia do prawdy obiektywnej, nie wynika, że również i takie okoliczność, o których wyżej mowa winny być dowodzone przez organ, w takim bowiem przypadku cieżar dowodu spoczywa na stronie. Obowiązkiem przewoźnika jest zatem odpowiednie zabezpieczenie m.in. tarcz tachografu. Do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnoprawnej nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, bowiem przedsiębiorca powinien zastosować właściwe zabezpieczenia aby zapobiec ewentualnym, mogącym powstać zagrożeniom.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. L. zarzucając zaskarżonej decyzji:
• naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) poprzez nieuwzględnianie przez organ II instancji wskazań do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2009/08, które dotyczyły konieczności przeprowadzenia wskazanych w odwołaniu skarżącego wniosków dowodowych, w szczególności w zakresie przesłuchania wskazanych świadków oraz rozważenia możliwości zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym;
• naruszenie art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WL L 370 z 31.12.1985 r. P0008-0021) poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż z tego przepisu wynika, że przedsiębiorcę obciążają nawet skutki wydarzeń, które są przez niego niezawinione i na które nie miał wpływu np. kradzież podczas gdy przedsiębiorca należycie wykonujący swoje obowiązki w zakresie archiwizacji tarczek, który stał się ofiarą przestępstwa nie może ponosić odpowiedzialności za bezprawne działania osób trzecich;
• naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów niezbędnych do ustalenia okoliczności sprawy oraz przyjęcie, iż wszelkie wątpliwości stanu faktycznego przemawiają na niekorzyść skarżącego i przyjęcie, iż skarżący Z. L. wykonywał przewozy drogowe, naruszając obowiązki wynikające z przepisów u.t.d. i ustawy o czasie pracy kierowców w szczególności nie przechowywał należycie wykresówek i wydruków podczas gdy zebranie całego materiału dowodowego i jego wszechstronne rozważenie musiałoby doprowadzić do ustalenia, że Z. L. nie uchybił w/w obowiązkom, a niemożliwość okazania organowi prawidłowo prowadzonej dokumentacji w zakresie transportu drogowego wynikała tylko i wyłącznie z okoliczności od niego niezależnych tj. czynu przestępczego (kradzieży), która miała miejsce w dniu [...] lutego 2008 r. w biurze, a ustalenie przez organ, że skarżący nie dochował należytej staranności w celu przechowywania tarczek nie jest oparte na żadnych dowodach;
• naruszenie art. 93 ustęp 7 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej podczas gdy wszechstronne rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego również w zakresie zgłoszonych przez skarżącego świadków, spowodowałoby konieczność przyjęcia przez organy administracyjne, iż naruszenie przepisów w zakresie obowiązków przechowywania tarczek nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć tj. niemożliwe było wydanie tarczek organowi, bowiem na skutek kradzieży zuchwałej skarżący je w sposób niezawiniony utracił;
• naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 k.p.a. w z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez to, że tarcze okazane przez świadka W. Ł. i jego twierdzenia posłużyły organowi za podstawę do dokonywania ustaleń mimo, iż zeznania tego świadka były sprzeczne z zeznaniami innych świadków (kierowców) oraz na ocenę wiarygodności tego świadka winien mieć wpływ jego negatywny stosunek do skarżącego;
• naruszenie przepisów postępowania tj. 136 k.p.a. w zw. z art. 77 par. 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: T. Ż., A. M., M. B. oraz M. S., na okoliczność ustalenia prawidłowości wypełniania przez skarżącego obowiązków w zakresie przechowywania tarczek tachografu od [...] lutego 2007 r. do dnia [...] utego 2008 r., miejsca i sposobu przechowywania w/w tarczek oraz zawarcia z Centrum Edukacji i Doradztwa umowy na obsługę w zakresie zarządzania czasem pracy kierowców, podczas gdy zeznania tych świadków niewątpliwie umożliwiły ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności w zakresie wypełniania przez skarżącego obowiązków w zakresie przechowywania tarczek tachografu.
Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji sprzeczność ustaleń dokonanych przez organ z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i ustalenie, że skarżący nie dochował należytej staranności i niezbędnych procedur w celu skutecznego przechowywania tachografu podczas gdy skarżący w sposób należyty przechowywał tarczki tachografu (szafka metalowa, zabezpieczona), a kradzieży, która zaistniała i jej skutków w świetle okoliczności sprawy nie mógł w żaden sposób przewidzieć. W konkluzji tak sformułowanych zarzutów, Z. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma fakt, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. wydane zostały w ponownym postępowaniu w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2009/08 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r., który dopatrzył się w postępowaniu odwoławczym uchybień oraz nakazał organowi ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania, w tym rozważenie celowości przeprowadzenia dowodów wskazanych w odwołaniu przez stronę.
Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wypełnienia przez organ odwoławczy zaleceń Sądu wyrażonych w powołanym wyroku – Sąd doszedł do przekonania, że zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę uwzględnili ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2009/08 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Na skarżącego nałożona została kara pieniężna z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie - wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w okresie objętym kontrolą
Istota sporu między skarżącym i organem sprowadza się do istniejącego po stronie skarżącego przekonania, że żądane tarcze tachografu przechowywał w sposób prawidłowy, a jedynie wskutek kradzieży przedmiotowych dokumentów, na które to zdarzenie nie miał wpływu i nie mógł go przewidzieć – nie był w stanie okazać ich do kontroli, co uzasadnia, w ocenie skarżącego zastosowanie przez organ w jego sprawie art. 93 ust. 7 u.t.d.
Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8, ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o czasie pracy kierowców oraz przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie.
Konsekwencją w/w przepisu jest treść lp. 11.4. ust. 1 załącznika do w/w ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500,00 złotych sankcjonuje nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej w przedsiębiorstwie - za każdy dzień.
Zgodnie z artykułem 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Zgodnie zaś z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:
1) zapisów na wykresówkach;
2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;
3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;
4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności;
5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1
Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca:
1) udostępnia kierowcy na jego wniosek;
2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.
Treść powołanych wyżej przepisów, zdaniem Sądu jednoznacznie wskazuje na istniejący po stronie przewoźnika obowiązek przechowywania wykresówek oraz ich okazywania na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przy czym przepisy te nie precyzują sposobów w jaki dokumenty te mają być przechowywane, pozostawiając to decyzji przedsiębiorcy. Z faktu jednak zawodowego wykonywania przewozów wynika istniejąca po stronie przewoźnika powinność takiego zabezpieczenia przedmiotowych dokumentów, by zminimalizować ryzyko ich utraty.
Ponadto cytowane wyżej przepisy penalizują karą pieniężną w wysokości 500,00 złotych fakt nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej w przedsiębiorstwie - za każdy dzień. Nie zaś fakt nienależytego przechowywania wykresówek.
Sąd podziela zatem pogląd organu odwoławczego, że znamiona powyższego naruszenia wyczerpuje nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie. To, czy takie okazanie było zaś możliwe w okresie przed kontrolą nie ma znaczenia dla ustalenia zaistnienia naruszenia, z uwagi na brzmienie lp. 11.4. ust. 1 załącznika do u.t.d.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Z. L. właściciel przedsiębiorstwa “E." w czasie kontroli nie okazał wykresówek za okres od [...] lutego 2007 r. do [...] lutego 2008 r. dotyczących trzech wytypowanych do kontroli kierowców zatrudnionych w okresie od [...] lutego 2007 r. do [...] lutego 2008 r. co uzasadniało nałożenie na niego kary pienieżnej w wysokości i na warunkach określonych w powyższych przepisach.
W tym miejscu, zdaniem Sądu podnieść należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone w u.t.d. oraz innych przepisach, jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej obiektywnej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości.
W ocenie Sądu stanowisko skarżącego wyrażone w skardze oraz w poprzedzającym je postępowaniu administracyjnym jest błędne i nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Przekonanie skarżącego, że utrata żądanych do okazania przez kontrolerów wykresówek nastąpiła wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć nie znajduje oparcia w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Wskazać bowiem należy, że przywołany przez skarżącego art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym ma charakter wyjątkowy i odnosi się do stanów i sytuacji nadzwyczajnych. W niniejszej zaś sprawie nie można dopatrzeć się żadnych zdarzeń lub okoliczności, których skarżący, będący koncesjonowanym przewoźnikiem, nie mógł przewidzieć. Z pozostawieniem dokumentów bez dozoru, nawet na krótki okres, zdaniem Sądu, zawsze wiąże się ryzyko ich utraty, a gdy istotnie dochodzi w takiej sytuacji do ich utraty – to zdarzenie to nie może stanowić przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności, bowiem sytuację tę skarżący mógł i winien był przewidzieć.
Przedsiębiorca jest bowiem profesjonalistą, od którego można i należy wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia fakt czy w okresie poprzedzającym kontrolę skarżący prawidłowo przechowywał wykresówki, dlatego organ prawidłowo nie prowadził dowodów na tę okilczność.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego podnieść należy, że: zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a przez organ odwoławczy uznać należy za bezprzedmiotowy. Sąd dwukrotnie już w treści niniejszego uzasadnienia podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r. VI SA/Wa 2009/08 nakazał Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego rozważenie zasadności przeprowadzenia dowodów polegających na przesłuchaniu konkretnych osób na okoliczność prawidłowego przechowywania przez skarżącego tarcz tachografu, a nie nakazał, jak to podniósł skarżący - przeprowadzenie tych dowodów. Zarówno organ I instancji oraz organ odwoławczy uzasadnił, że okoliczność prawidłowego przechowywania przedmiotowych wykresówek w okresie przed kontrolą pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, bowiem z treści cytowanych przez organy przepisów wynika, że penalizowany jest fakt nieokazania do kontroli dokumentów dotyczących aktywności kierowcy, a sankcji tej nie znosi okoliczność, że w okresie przed kontrolą przewoźnik dysponował i w sposób prawidłowy przechowywał wykresówki. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni stanowisko to podziela.
Z zarzutem skarżącego o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy również nie można się zgodzić. Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, w pełni koresponduje z ustalonym przez organ odwoławczy stanem faktycznym sprawy. Organ oparł się na całokształcie materiału dowodowego, jego ocena nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, jest spójna oraz logiczna, a Sąd ocenę tę w pełni podziela. Sąd nie znajduje również powodów, dla których należy odmówić mocy dowodowej zeznaniom świadka W. Ł., podzielając również pogląd organu, że na poparcie swoich zeznań w/wym. okazał tarcze tachografu, które przecież winny znajdować się u skarżącego.
Reasumując powyższe uznać należy, iż zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za naruszenie polegające na nieokazaniu wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę ja ko bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło