VI SA/Wa 1869/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-18

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fakt zainstalowania tachografu w pojeździe wykonującym krajowe regularne przewozy osób, przy jednoczesnym braku obowiązku jego stosowania na podstawie przepisów prawa, rodzi obowiązek okazywania do kontroli wykresówek, a jego niewykonanie stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt zainstalowania tachografu w pojeździe nie oznacza automatycznie obowiązku jego używania i rozliczania się z wykresówek, jeśli przepisy prawa dopuszczają stosowanie uproszczonej formy ewidencji czasu pracy kierowcy. Sankcja za brak wykresówek może być nałożona jedynie w sytuacji, gdy istnieje obowiązek używania tachografu, a przedsiębiorca go nie stosuje. W niniejszej sprawie, z uwagi na możliwość stosowania uproszczonej ewidencji, nałożenie kary było wadliwe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał wykresówek ani dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za określony okres. Organ uznał, że skoro w pojeździe był zainstalowany tachograf, kierowca miał obowiązek go używać. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że okazał inną wymaganą dokumentację i że nie istniał obowiązek stosowania tachografu w jego sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GITD oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od GITD na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. O. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: organ) po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez S. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "C." (dalej jako: skarżący) od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 87 i art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088, ze zm., dalej jako u.t.d.), l.p. 1.7 załącznika do ww. ustawy, art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r., powoływane dalej jako Rozporządzenie 3821/85) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (zwane dalej Rozporządzeniem nr 561/2006), a także art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] nr rej [...], przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2007r. kierowca wykonujący krajowy regularny przewóz drogowy osób nie okazał wykresówek, ani dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres od 21 stycznia 2007 r. do 7 lutego 2007 r. Organ wskazał, iż w przedmiotowym pojeździe był zainstalowany tachograf co zgodnie z art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3821/85 nakładało na stronę obowiązek jego używania, tymczasem kierowca podał, że nie jeździ na formularzu i nie obowiązuje go tachograf. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji GITD stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie. Organ w szczególności za niezasadny uznał argument, że uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy o jakich mowa w art. 14 ust. 1-6 Rozporządzenia nr 3820/85 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 3821/85 dotyczą pojazdów w których zamontowano tachografy. Zdaniem organu, wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/085 nie pozostawia wątpliwości, że fakt instalacji tachografu powoduje obowiązek jego stosowania, bowiem celem powoływanej regulacji jest zapewnienie kontroli czasu pracy kierowców i innych parametrów jazdy ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. W skardze na powyższą decyzję S. O. zarzucił jej naruszenie art. 87 ust. 1 oraz art. 87 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz l.p. 1.7 załącznika do tej ustawy przez błędne zastosowanie, gdyż kierowca podczas kontroli okazał odpowiednią dokumentację przebiegu jazdy; art. 3 ust. 1 i art. 14 ust. 2 Rozporządzenia nr 3821/85 w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 4 pkt 3 Rozporządzenia nr 3820/85 poprzez błędną wykładnię, tj. wprowadzenie nieistniejącej normy nakładającej na skarżącego obowiązek używania tachografu ze względu na fakt, że jest on w pojeździe zamontowany oraz poprzez bezpodstawne żądanie okazania wykresówek zamiast wykazów obowiązków i rozkładu jazdy; art. 7 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób godzący w zasadę praworządności działania administracji publicznej. Skarżący podniósł argumenty analogiczne do przedstawionych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień kontroli brak jest przepisu nakładającego na przewoźnika wykonującego regularne krajowe usługi przewozu osób obowiązek instalacji, jak również stosowania tachografu. Przewoźnik taki był natomiast obarczony powinnością prowadzenia ewidencji uproszczonej w zakresie przebiegu pracy w przedsiębiorstwie z czego skarżący się wywiązał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie istotną dla jej rozstrzygnięcia stała się wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85, który stanowi, że art. 14 – regulujący uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy – nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące, używane zgodnie z przepisami rozporządzenia(EWG) nr 3821/85. Przedstawiając interpretację tego przepisu organ podał, że w sytuacji gdy w pojeździe wykonującym krajowe przewozy regularne osób zamontowany jest tachograf, urządzenie to powinno być używane a kierowca powinien okazywać do kontroli wykresówki. Organ podniósł również, że uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy o jakich mowa w art. 14 ust. 1-6 Rozporządzenia nr 3820/85 oraz art. 3 ust. 1 Rozporządzenia nr 3821/85 nie dotyczą pojazdów w których zamontowano urządzenie rejestrujące czas pracy kierowcy. Natomiast, w opinii Sądu, wyprowadzony przez organ wniosek nie jest właściwy, więc zastosowanie l.p. 1.7 załącznika do u.t.d. jako podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych jest wadliwie. Art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 3821/85 ustanawia obowiązek instalacji i używania tachografów w pojazdach przeznaczonych do transportu drogowego osób lub rzeczy z wyjątkiem przypadków wymienionych między innymi w art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85, zaś art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 3821/85 nie zakazuje instalacji i używania tachografów również w pojazdach, o których mowa w art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85, choć nie wprowadza takiego obowiązku. Jest to zgodne z zasadą wyrażoną w preambule Rozporządzenia 3820/85, że w stosunku do kierowców wykonujących regularne usługi przewozu osób kopia rozkładu jazdy i wykaz obowiązków mogą zastąpić urządzenia rejestrujące. Zatem ww. Rozporządzenia przewidują dwie możliwości rejestracji okresów prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców: metodę tzw. uproszczoną (sporządzanie wykazów obowiązków w połączeniu z kopią rozkładu jazdy) oraz rejestrację przy pomocy tachografu. Sankcja za niewyposażenie kierowcy w wykresówki dotyczy – w ocenie Sądu – sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym istnieje obowiązek używania tachografu, a więc gdy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy winien zaopatrzyć kierowcę w stosowne tarczki. Wykładnia przepisu art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 dokonana przez organ nie uwzględnia cytowanego przepisu w całości, bowiem przepis ten stanowi nie tylko o "wyposażeniu" pojazdu w urządzenie rejestrujące, ale również o tym, iż urządzenie to jest "używane" zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85. Termin "używanie zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 3821/85" odnosi się do sytuacji, gdy przedsiębiorca ma obowiązek używania tachografu do rejestracji czasu pracy i odpoczynku kierowcy, a więc powinien być rozliczany z prawidłowego stosowania tego urządzenia. Zdaniem Sądu art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85 nie wprowadza zasady, iż fakt instalacji tachografu oznacza automatycznie brak możliwości stosowania rejestracji okresów prowadzenia pojazdów przy pomocy wykazów obowiązków i kopii rozkładów jazdy. Posiadanie zainstalowanego tachografu nie jest równoznaczne z obowiązkiem jego stosowania. Takiej normy nie zawiera żaden przepis Rozporządzenia 3820/85 ani 3821/85. Art. 14 ust. 7 Rozporządzenia 3820/85 wyłącza stosowanie art. 14 ust. 1-6 jedynie w odniesieniu do kierowców pojazdów wyposażonych w "urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85". Ważny jest nie tyle sam fakt instalacji tachografu, ile jego używanie - zgodnie z Rozporządzeniem 3821/85. Sąd zwrócił również uwagę, że wskazanego "rozliczenia" z prawidłowego stosowania (używania) tachografu nie można było w rozpatrywanej wyegzekwować, gdyż w skontrolowanym pojeździe nie musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf) z uwagi na wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 2 rozporządzenia rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z art. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Zdaniem Sądu, dokonana przez organ interpretacja wskazanych w decyzji przepisów była nieprawidłowa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 92 u.t.d. w związku z l.p. 1.7 załącznika do tej ustawy. Zaistniałe naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, zatem należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego, działając w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, wstrzymując wykonanie decyzji w oparciu o art. 152 p.p.s.a, zaś o kosztach rozstrzygając zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło