VI SA/Wa 1869/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. M. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia licencji pracownika zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym: zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla skarżącego adwokata Pismem z dnia 19 sierpnia 2012 r. M. M. (nazywany dalej “skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia licencji pracownika zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 września 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. Postanowienie w kwocie 100 złotych. Odpis zarządzenia odebrał w dniu 1 października 2012 r. Pismem z dnia 7 października 2012 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 8 października 2012 r.) skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego, w uzasadnieniu którego zawarł równocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną oraz stan zdrowia. W dniu 5 listopada 2012 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu wynikało, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i ojcem. Źródłem dochodów dla skarżącego jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości ok. 900 złotych. Skarżący podał we wniosku, że jest zadłużony w banku na kwotę 3.000 złotych oraz u rodziców na kwotę 10.000 złotych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 lutego 2013 r. odmówiono skarżącemu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, nazywanej dalej "p.p.s.a."), prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia podano, że skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, czym uniemożliwił ustalenie, czy spełnia przesłanki określone w cyt. przepisie. Postanowienie zostało odebrane w dniu 6 marca 2013 r. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 12 marca 2013 r.) skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 25 lutego 2013 r. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podkreślił, że nie występował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zaskarżył natomiast zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 lutego 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem Referendarza Sądowego z dnia 23 października 2012 r. został wezwany do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wyjaśnił, że wniosek wypełnił błędnie, podając, że prowadzi wspólne z rodzicami gospodarstwo domowe. Skarżący przyznał, że mieszka w części domu z rodzicami, co nie oznacza, że prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe. W związku z podanymi we wniosku informacjami został wezwany do jego uzupełnienia poprzez przedłożenie wyciągów bankowych z kont rachunkowych bankowych strony oraz jego rodziców za okres ostatnich trzech miesięcy. Do sprzeciwu skarżący dołączył potwierdzenie wypowiedzenia umowy kredytu odnawialnego z dnia [...] lutego 2013 r. oraz kopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r., którą uznano skarżącego z dniem 8 października 2012 r. za osobę bezrobotną, przyznając równocześnie prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 16 października 2012 r. do dnia 15 kwietnia 2013 r. w wysokości 100 % zasiłku podstawowego, tj. w kwocie 794,20 złotych miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz 623,60 złotych miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku. Zarządzeniem Sędziego z dnia 19 marca 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów: wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń, podania w jakim zakresie i w jakiej wysokości partycypuje w kosztach utrzymania domu , który zamieszkuje wspólnie z rodzicami (mimo, że zgodnie z oświadczeniem z dnia [...] marca 2013 r. nie pozostaje z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym). W odpowiedzi skarżący przesłał: informację o operacjach dokonywanych na rachunku bankowym, decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r., uznająca skarżącego za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, wypowiedzenie umowy kredytu odnawialnego z dnia [...] lutego 2013 r. (z informacją, że kwota należności do spłaty na dzień [...] lutego 2013 r. wynosiła 3.216,34 złote, dokument z dnia [...] października 2012 r., z dnia [...] listopada 2011 r. potwierdzający zajęcie wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego i wezwanie do dokonania potrąceń, kopie przelewów wykonywanych przez matkę skarżącego na konto Sądu Rejonowego w [...], Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], jak również na rzecz skarżącego w wysokości 3.450 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w cytowanym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Inaczej mówiąc, to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż od tego będzie zależało rozstrzygniecie Sądu (J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny skarżący był wzywany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 listopada 2012 r. (v. zarządzenie z dnia 19 marca 2013 r.). W tym miejscu należy zauważyć, że oświadczenie skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) o pozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami zostało wyjaśnione przez niego w sprzeciwie z dnia [...] marca 2013 r., w ten sposób, że mieszka w części domu z rodzicami, co nie oznacza, że prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 r. sygn. akt II URN 56/95, Lex nr 24775, cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuacje charakteryzują. Skarżący, celem uzupełnienia oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 33 akt sądowych), został zobowiązany do przedstawienia następujących dokumentów: wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń, podania w jakim zakresie i w jakiej wysokości partycypuje w kosztach utrzymania domu, który zamieszkuje wspólnie z rodzicami (mimo, że zgodnie z oświadczeniem z dnia [...] marca 2013 r. nie pozostaje z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym). Skarżący nadesłał decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. przyznającą mu status osoby bezrobotnej wraz z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 623,60 złotych (kwota na dzień złożenia sprzeciwu) oraz wypowiedzenie umowy kredytu odnawialnego, z którego wynika, że na dzień [...] lutego 2013 r. skarżący był zobowiązany do zapłaty na rzecz banku kwoty 3.216,34 złotych. Z informacji o operacjach na rachunku bakowym wynika, że w styczniu, lutym i marcu 2013 r. skarżący otrzymywał z Urzędu Pracy wpłaty w wysokości odpowiednio: 687,72 złotych, 635,03 złotych oraz 549,48 złotych. Zestawienie osiąganych przez skarżącego co miesiąc stałych dochodów w postaci zasiłku dla bezrobotnych (v. potwierdzenie przelewów na konto skarżącego dokonywane przez Powiatowy Urząd Pracy w [...], decyzja starosty [...] z dnia [...] października 2012 r.) z wysokością zadłużenia w banku, jak również informacjami zawartymi w potwierdzeniach przelewu wykonywanych przez matkę skarżącego na rzecz komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz na konto Sądu Rejonowego w [...] czy na rachunek skarżącego każą stwierdzić, że pozostaje on na utrzymaniu rodziców. Powołana w wyroku Sądu Najwyższego przesłanka niezarobkowania i pozostawania w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi wydaje się być spełniona w rozpatrywanej sprawie. Stąd warunek określony w art. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania należało ocenić przez pryzmat dochodów osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Z danych wpisanych przez skarżącego w pkt 10 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że dochód netto T. M. – matki skarżącego kształtuje się na poziomie ok. 2.800 złotych miesięcznie, zaś ojca E. M. w wysokości 1350 złotych netto, w sumie 4.100 złotych. Oceniając sytuację finansową skarżącego z uwzględnieniem sytuacji finansowej rodziców skarżącego, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym, Sąd uznał, że strona nie wykazała, że znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, że zasadnym byłoby przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawca wraz z rodzicami osiąga stały dochód miesięczny w wysokości 5.000 netto miesięcznie. Na obecnym etapie postępowania jedyny koszt, jaki skarżący musiałby ponieść to kwota 100 złotych, do uiszczenia której był wzywany, tytułem wpisu sądowego od skargi. Ewentualne zaś wydatki na pełnomocnika, w ocenie Sądu, nie powinny być na tyle wysokie, by znacząco uszczuplić środki strony. Przy wydawaniu niniejszego rozstrzygnięcia Sąd uwzględnił również fakt, że skarżący nie przedstawił żądanych przez Sąd dokumentów potwierdzających ponoszenie przez niego miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń, jak również nie podał, w jakim zakresie i w jakiej wysokości partycypuje w kosztach utrzymania domu, który zamieszkuje wspólnie z rodzicami. Brak tych oświadczeń utwierdził Sąd w przekonaniu, że stwierdzone na wstępie niniejszego uzasadnienia pozostawanie przez skarżącego we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami było trafne i zasadne. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał zatem, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.