VI SA/Wa 187/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: WSA Magdalena Bosakirska asesor WSA Izabela Głowacka -Klimas(spraw.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzje Komendanta Głównego Policji - z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, - z dnia [...] grudnia 2003r Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej, - z dnia [...] grudnia 2003r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej 1. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2001r. cofające pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, broni palnej sportowej i broni palnej bojowej; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego S. F. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] czerwca 2001r. Wydział Postępowań Administracyjnych [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w K. wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia wydanego Panu S. F. pozwolenia na broń palną bojową, sportową i myśliwską. Uzasadnieniem powyższego postanowienia była treść art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53 poz. 549). Przepis ten stanowi, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano m.in. należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6, tj. m.in. "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. W toku trwania postępowania administracyjnego zmierzającego do cofnięcia pozwolenia na broń ustalono, iż przeciwko Panu S. F. toczy się postępowanie karne o pobicie innej osoby i spowodowanie u niej obrażeń ciała na okres powyżej 7 dni, tj. o czyn z art. 157 § 1 k.k. W sprawie został skierowany akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w B. Ponadto ustalono również, że Pan S. F. w dniu [...] marca 2001r. w B. groził innej osobie pozbawieniem życia, przy czym groźba ta wzbudziła u niej uzasadnioną obawę spełnienia. W tej sprawie przeciwko w/wym. prowadzone jest postępowanie z art. 190 § 1 k.k. W dniu [...] lipca 2001r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wydał decyzję [...] z dnia [...] lipca 2001r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie: 1. broni palnej sportowej 2. broni palnej myśliwskiej 3. broni palnej bojowej. Decyzja ta została wydana w trzech egzemplarzach różniących się do siebie jedynie rodzajem broni, na którą cofano pozwolenie. Decyzja została wydana w oparciu o art. 20 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549). W uzasadnieniu decyzji organ podał między innymi, że uzasadnieniem powyższej decyzji była treść art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, a ponadto ustalenie, że przeciwko S. F. toczy się postępowanie o czyn z art. 157 § 1 k.k. i o czyn z art. 190 § 1 k.k. Ponadto organ podkreślił, że zgodnie z wymaganiami procedury administracyjnej Pan S. F. został poinformowany, iż zgodnie z przepisami k.p.a. ma prawo do składania oświadczeń i wyjaśnień oraz składania wniosków dowodowych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Ponadto w myśl art. 10 k.p.a. został zaproszony do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Został także poinformowany, iż ma możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pan S. F. skorzystał z tego prawa. Złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń do czasu wydania prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach karnych. W ocenie organu I instancji złożony wniosek nie dał podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie pozostawia żadnych wątpliwości, że Pan S. F. należy do osób, wobec których toczą się postępowania karne o popełnienie przestępstw z użyciem przemocy oraz groźby bezprawnej. Tym samym zaistniała przesłanka zobowiązująca [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. do cofnięcia pozwolenia na broń. Odwołanie od powyższej decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej, w tym sportowej, myśliwskiej i bojowej złożył S. F. Odwołanie zawierało również wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w B. Organ odwoławczy po zbadaniu wniosku strony uznał, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wydał stosowne postanowienie o zawieszeniu postępowania. W dniu [...] stycznia 2002r. Sąd Rejonowy w B. na rozprawie głównej postanowił umorzyć postępowanie karne przeciwko Panu S. F. dot. popełnienia przez niego przestępstwa z art. 190 § 1 k.k., wyrażając jednocześnie zgodę na cofnięcie przez pokrzywdzonego wniosku o ściganie karne. W drugiej sprawie Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia [...] listopada 2001r. (sygn. akt [...]) warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby ustalony na 1 rok. W tej sytuacji Komendant Główny Policji podjął zawieszone postępowanie bowiem przesłanki, dla których je zawiesił ustały. Trzema decyzjami z dnia [...] grudnia 2003r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego w K. cofające pozwolenie na broń palną bojową, broń palną sportową, broń palną myśliwską. W uzasadnieniu decyzji podał między innymi, że: Organ po analizie zgromadzonego materiału dowodowego oraz biorąc pod uwagę rozstrzygnięcia sądowe uznał, iż stan faktyczny w przedmiotowej sprawie wyczerpuje dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Komendant Główny Policji uznał, że z całą pewnością stwierdzić należy, że Pana S. F. można zaliczyć do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] marca 2000r. odwołujący pobił swojego [...], uderzając go w głowę [...], powodując takie obrażenia, które naruszyły prawidłowe funkcje organizmu na okres poniżej 7 dni. Fakt warunkowego umorzenia postępowania przez Sąd nie jest tożsamy z uznaniem, że strona przestępstwa określonego w art. 157 § 1 k.k. nie popełniła. Przeciwnie, aby sąd mógł skorzystać z tej instytucji i wyznaczyć okres próby (w przypadku skarżącego 1 rok) nie może być żadnych wątpliwości co do winy sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa.. Rok później, w dniu [...] marca 200lr., Pan S. F. groził sąsiadowi mieszkającemu przy tej samej ulicy i użył w stosunku do niego [...] tylko dlatego, że mężczyzna ten zbyt długo - w jego ocenie - wjeżdżał samochodem na swoją posesję, uniemożliwiając mu przejazd. Należy zauważyć, iż stało się to nim jeszcze minął okres próby. W ocenie Komendanta Głównego Policji okoliczności tego zdarzenia nie wymagały użycia broni, Panu S. F. nie groziło bowiem żadne niebezpieczeństwo, jego życie ani zdrowie nie były wówczas zagrożone. A zatem nie daje on gwarancji, że w przyszłości nie użyje posiadanej broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bowiem w sposób niewłaściwy dokonuje oceny sytuacji i używa środków niewspółmiernych do zagrożenia. Fakt, że i w tym przypadku Sąd umorzył postępowanie nie może być tłumaczony na korzyść strony. Rozstrzygnięcie tego rodzaju zapadło, bowiem pokrzywdzony cofnął wniosek o ściganie. Jak wynika z powyższego, w krótkim przedziale czasowym strona dopuściła się dwóch czynów karalnych, co w ocenie organów Policji dyskwalifikuje ją jako posiadacza broni palnej bojowej, sportowej i myśliwskiej. Skargę na powyższe decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Pan S. F. zwany dalej skarżącym. Skarga wpłynęła już do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonych decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową, myśliwska i sportową. W uzasadnieniu podał między innymi, że: [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., podejmując z urzędu postępowanie, nie dokonał w tym kierunku żadnych szczegółowych ustaleń. Mimo, że skarżący jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego i Polskiego Związku Sportowego, a fakt ten jest urzędowo znany, organ wydający decyzję nie wystąpił nawet o opinię tych organizacji dot. osoby skarżącego. Zaniechano także podstawowej formy zebrania informacji jaką jest wywiad środowiskowy. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu upoważniającego organ do wykorzystywania jako dowodu zeznań świadków sporządzonych w postępowaniu karnym. W sytuacji, gdy w sprawie niniejszej nie ma przeszkód do przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, zastąpienie ich dowodem pośrednim w postaci sporządzonego w postępowaniu karnym uzasadnienia nie jest dopuszczalne i stanowi naruszenie przepisowi postępowania, w tym art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z kolei Komendant Główny Policji jako organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że w momencie wydawania przez niego decyzji okres próby wyznaczony skarżącemu przy warunkowym umorzeniu postępowania już upłynął, a umorzenie stało się bezwarunkowe i ostateczne. Organ państwowy nie może więc w swojej decyzji powoływać się na okoliczności, które u świetle prawa nie istnieją. Warunkowe umorzenie postępowania po upływie okresu próby uznane jest bowiem za niebyłe, a informacje o nim usunięte z Krajowego Rejestru Karnego. Komendant Główny Policji nie mógł więc wywodzić jakichkolwiek okoliczności z faktu warunkowego umorzenia postępowania, bowiem w chwili wydawania przez nieco decyzji (i ponad 5 miesięcy wcześniej) jest z mocy prawa uznane za niebyłe. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, zasadne jest stwierdzenie, że skarżącego można zaliczyć do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie organów Policji, w sposób niewłaściwy dokonuje on oceny sytuacji i używa środków niewspółmiernych do zagrożenia. Fakt, że Pan S. F. w świetle prawa nie jest już osobą karaną nie zmienia tego, że przestępstwa popełnił, przy czym drugie z nich w czasie nim jeszcze minął okres próby wyznaczony przez Sąd. W związku z powyższym Policja powzięła obawę, że strona może użyć broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Z tych względów cofnięcie jej pozwolenia jest uzasadnione. Odpowiedź na skargę dotyczyła jedynie decyzji cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak zwiany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Organy Policji zarówno I jak i II instancji, wydając decyzje w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń były związane rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Zgodnie bowiem z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o borni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549 ze zm.) cofnięcie pozwolenia na broń następuje w drodze decyzji administracyjnej. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza między innymi, że Organy Policji są obowiązane m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Mają obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Są obowiązane zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranego w tej sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań (art. 10 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. [...] Komendant Wojewódzki Policji wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia wydanego skarżącemu S. F. zezwolenia na broń palną bojową, sportową i myśliwską. A więc wszczął jedno postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia zezwolenia na trzy rodzaje broni: palną bojową, sportową i myśliwską. Pismem z dnia 11 czerwca 2001r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. w myśl art. 10 k.p.a. zaprosił skarżącego do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz poinformował go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. jak wynika z potwierdzenia odbioru powyższego pisma skarżący odebrał je 3 lipca 2001r., po upływie terminu wyznaczonego do powyższych czynności przez organ, tj. 26 czerwca 2001r. lub 28 czerwca 2001r. Tak więc skarżący został pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, gdyż pismo z 11 czerwca 2001r. otrzymał po upływie terminu wyznaczonego przez organ do zapoznania się z aktami i ustosunkowania się do nich, czym organ naruszył art. 10 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu organu wyrażonego w decyzji z dnia [...] lipca 2001r., że skarżący skorzystał z prawa zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Pismo skarżącego z wnioskiem o zawieszenie postępowania wpłynęło do organu 12 czerwca 2001r., a więc przed otrzymaniem przez skarżącego pisma organu informującego go o jego prawach zgodnie z art. 10 k.p.a. Jak stwierdził Sąd Antymonopolowy w wyroku z dnia [...] lutego 2002r. [...] "Doręczenie stronie przez organ administracji publicznej zawiadomienia o terminie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w dniu, w którym termin ten upływał stanowi naruszenie art. 10 k.p.a. uzasadniające uchylenie decyzji, chociażby nawet decyzja ta została wydana w późniejszym terminie". Również w wyroku z dnia 26 stycznia 1999r. sygn. akt III SA 979/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny i to bez względu na to, czy miało ono czy też nie wpływ na wynik sprawy (treść decyzji)". Decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2001r. o nr. [...] – to zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w istocie jedna decyzja choć wydana w trzech egzemplarzach, a wskazuje na to chociażby fakt wszczęcia jednego postępowania administracyjnego w wyniku, którego wydano powyższą decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną sportową, myśliwską i bojową, a ponadto identyczny numer decyzji, jak również tożsame uzasadnienie Jak już wykazano powyżej decyzja ta nie powinna być pozostawiona w obrocie prawnym z uwagi na naruszenie art. 10 k.p.a. Tak więc Komendant Główny Policji wydając decyzje w wyniku odwołania skarżącego, winien powyższą decyzję – wydaną w trzech egzemplarzach uchylić i dalej postąpić zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., a nie utrzymać ją w mocy, czym usankcjonował naruszenie art. 10 k.p.a. Podkreślenia wymaga również fakt, że złożona przez skarżącego skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje, zdaniem składu orzekającego, wszystkie trzy decyzje organu II instancji, wynika to wprost z samej skargi, jak i załączonych do niej decyzji. Podkreślenia wymaga fakt, że przesyłając decyzje drugoinstancyjne skarżącemu Komendant Główny Policji błędnie wskazał ich numery. Z załączników skargi (doręczonych organowi wraz ze skargą) wynika, że zarówno decyzja cofająca pozwolenie na broń palną myśliwską, jak decyzja cofająca pozwolenie na broń palną sportową noszą ten sam nr [...], ponadto wszystkie trzy decyzje zostały doręczone skarżącemu jednocześnie. Do skargi została jako załącznik dołączona decyzja cofająca pozwolenie na broń palną bojową, tak więc skarżący w swej skardze domagał się uchylenia wszystkich trzech decyzji organu drugiej instancji, gdyż cały czas była rozpatrywana jednocześnie sprawa trzech pozwoleń na broń bojową, sportową i myśliwską. Na marginesie należy zauważyć, że skoro decyzje [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji są w istocie jedną decyzją na co wskazuje chociażby ten sam numer oraz data wydania, a także identyczne uzasadnienie to zgodnie z dyspozycją art. 138 k.p.a. organ II instancji, w wyniku jednego odwołania, winien wydać jedną decyzję drugoinstancyjną. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.