VI SA/Wa 1870/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu Z. T. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W dniu [...] września 2010 r. Z. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną i córką. [...], Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu ponosi straty (załączono PIT-36 z 2008 r. i 2009 r. z których wynikało, iż skarżący w tych latach, przy przychodzie odpowiednio w kwocie 2.614.997,31 zł i 2.063.793,20 zł poniósł stratę w kwocie 260.214,24 zł oraz 158.238,69 zł). Wskazał, że także w roku bieżącym w okresie styczeń- sierpień przy przychodzie w wysokości 1.331.324,76 poniósł stratę w kwocie 50.828,26 zł ([...]). Podniósł, że jego konkubina uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1317 zł brutto miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 października 2010 r. wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni: a) odpisu zeznania podatkowego konkubiny skarżącego za rok 2009, b) zaświadczenia od pracodawcy konkubiny skarżącego o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy), c) wyjaśnienia czy córka skarżącego kontynuuje naukę czy też podjęła pracę bądź pozostaje bez pracy (w tym ostatnim przypadku należy przedstawić zaświadczenie właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez córkę skarżącego statusu osoby bezrobotnej ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania przez nią zasiłku dla bezrobotnych), d) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego konkubinę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon). Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż ponosi znaczne straty z z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a jego konkubina uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1317 zł brutto miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób przebywających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez konkubinę skarżącego dochodów oraz wskazujących na sytuację finansową pełnoletniej córki skarżącego, a także wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego konkubinę rachunków bankowych, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącegoo. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.