VI SA/Wa 1874/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-04
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Piotr Borowiecki, Jolanta Królikowska-Przewłoka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nakazująca usunięcie nieprawidłowości powinna jednoznacznie i wyczerpująco określać środki, jakie ma zastosować podmiot kontrolowany, oraz czy brak takiego skonkretyzowania normy prawnej powoduje nieważność decyzji?Ratio decidendi
Decyzja Prezesa UKE nakazująca usunięcie nieprawidłowości musi w swojej dyspozycji jednoznacznie i wyczerpująco określać obowiązek lub prawo strony, a nie przekazywać te treści wyłącznie w uzasadnieniu. Brak wskazania środków do usunięcia nieprawidłowości oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i jest podstawą do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydał decyzję nakazującą spółce P. usunięcie nieprawidłowości polegających na stosowaniu dyskryminacji cenowej wobec przedsiębiorców telekomunikacyjnych, co spółka kwestionowała, zarzucając m.in. niewykonalność decyzji oraz brak wskazania środków do usunięcia nieprawidłowości. Po kontroli i postępowaniu administracyjnym Prezes UKE utrzymał decyzję w mocy, a spółka zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który decyzję utrzymał. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2008 r.; stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; zasądził od Prezesa UKE na rzecz skarżącej spółki kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...], Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej także Prezes UKE) – działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 201 ust. 3 w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800 ze zm. – dalej także: Pt), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej spółki – P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: P. lub skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa UKE decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wydaną w przedmiocie usunięcia przez P. stwierdzonych nieprawidłowości polegających na naruszaniu pkt III ppkt 2 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2006 r. poprzez stosowanie dyskryminacji cenowej wobec przedsiębiorców telekomunikacyjnych w zakresie dostępu telekomunikacyjnego - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] lipca 2008 r.
Z akt sprawy wynika, iż Prezes UKE decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., ustalił, iż na rynku świadczenia usługi zakańczania połączeń głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej P., zgodnym z obszarem sieci, w której następuje zakończenie połączenia, nie występuje skuteczna konkurencja. Jednocześnie Prezes UKE nałożył na skarżącą P. obowiązki regulacyjne określone w art. 34 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (obowiązek uwzględniania uzasadnionych wniosków przedsiębiorców telekomunikacyjnych o zapewnienie im dostępu telekomunikacyjnego), w art. 36 Pt (obowiązek niedyskryminacji), w art. 37 Pt (obowiązek ogłaszania informacji w sprawach zapewnienia dostępu telekomunikacyjnego, dotyczących specyfikacji technicznych sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, charakterystyki sieci, zasad i warunków świadczenia usług oraz korzystania z sieci, a także opłat) oraz w art. 40 Pt (obowiązek ustalania opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego w oparciu o ponoszone koszty operatora).
W dniach od [...] października do dnia [...] października 2007 r. Prezes UKE przeprowadził kontrolę wypełniania przez P. m.in. pkt III ppkt 2 w/w decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. nakładającej obowiązek niedyskryminacji, o którym mowa w art. 36 Pt. W wyniku kontroli stwierdzono, że strona narusza wynikający z pkt III ppkt 2 wspomnianej decyzji, obowiązek niedyskryminacji, o którym mowa w art. 36 Pt.
W wydanych na podstawie art. 201 ust. 1 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, zaleceniach pokontrolnych z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezes UKE wezwał P. do usunięcia, w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia, stwierdzonych nieprawidłowości.
Ponowna kontrola z dnia [...] marca 2008 r. ustaliła, iż skarżąca spółka nadal nie stosuje się do obowiązku wynikającego z pkt III ppkt 2 ww. decyzji. W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia [...] marca 2008 r. Prezes UKE wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji nakazującej P. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W wyniku przeprowadzonego przez Prezesa UKE postępowania administracyjnego organ wydał w dniu [...] lipca 2008 r. decyzję nakazującą P. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości polegających na naruszaniu pkt III ppkt 2 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2006 r. nakładającej obowiązek, o którym mowa w art. 36 Pt. poprzez stosowanie dyskryminacji cenowej wobec przedsiębiorców telekomunikacyjnych w zakresie dostępu telekomunikacyjnego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes UKE decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2008 r. i wyjaśnił, iż P. świadczy usługi detaliczne po cenach kształtujących się poniżej opłaty za zakończanie połączenia w rozliczeniach międzyoperatorskich. Organ wskazał, że cena detaliczna jest w takich przypadkach nie tylko niższa, niż potencjalna suma wartości usługi rozpoczęcia i zakończenia połączenia, ale nawet niższa, niż sama opłata za zakończenie połączenia. Zdaniem organu usługa zakańczania połączeń w sieci P., której podstawowy koszt stanowi stawka MTR, jest zatem oferowana przez tę spółkę na warunkach gorszych, niż stosowane w ramach własnej sieci ceny analogicznej usługi zakańczania połączeń on-net, a taki stan faktyczny wyczerpuje przesłanki naruszenia art. 36 Pt. Zdaniem Prezesa UKE efektem ustalenia przez skarżącą P. ceny za połączenia we własnej sieci niższej, niż obowiązujące stawki dla operatorów kończących u niego połączenia jest zaś to, że operator kończący połączenie w sieci P. nie może stosować ceny konkurencyjnej za połączenia kończone w sieci ruchomej wobec ceny za połączenia wewnątrzsieciowe stosowanej przez P. W ocenie organu wyniki kontroli wskazują, iż dwuletni okres obowiązywania decyzji regulacyjnej z dnia [...] lipca 2006 r. nie zmienił praktyki, która stała u podstaw nałożenia na skarżącą spółkę obowiązku, o którym mowa w art. 36 Pt. W związku z powyższym Prezes UKE, biorąc pod uwagę fakt, iż wydane w dniu [...] stycznia 2008 r. zalecenia pokontrolne nie zostały przez P. wykonane, co potwierdziła ponowna kontrola, postanowił wydać decyzję stwierdzającą zakres naruszeń. W ocenie organu, w świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie bezspornym jest fakt, iż skarżąca spółka P. nie wykonała zaleceń pokontrolnych w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Tym samym - zdaniem organu - spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 201 ust. 3 Pt dające Prezesowi UKE podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniosła P. Sp. z o.o., zarzucając naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania, a niewykonalność miała charakter trwały,
- art. 6 k.p.a. w związku z art. 22, art. 24 i art. 25 ustawy – Prawo telekomunikacyjne - polegające na ingerencji Prezesa UKE w ceny usług świadczonych na detalicznym rynku połączeń w sieciach ruchomych pomimo braku możliwości regulowania tego rynku,
- art. 8 k.p.a. w związku z art. 201 Pt - poprzez brak wskazania w decyzji, jakie środki powinien zastosować podmiot kontrolowany, w celu usunięcia nieprawidłowości oraz
- art. 7 i art. 77 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2477/08, oddalił skargę P. Sp. z o.o.
P. Sp. z o.o. zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wnosząc o uchylenie spornego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, strona zarzuciła wyrokowi:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 5 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowania, a w konsekwencji nie stwierdzenie nieważności decyzji pomimo, iż była ona niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak właściwego odniesienia się Sądu w uzasadnieniu do zarzutu skargi dotyczącego niewykonaności zaskarżonej decyzji, a w szczególności braku możliwości dokonania przez P. obniżenia stawek MTR ze względu na treść decyzji Prezesa UKE ustalających wysokość opłat MTR;
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 201 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne w zw. z art. 10 ust. 3 Dyrektywy 2002/20/WE z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnianie sieci i usług łączności elektronicznej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji pomimo braku wskazania w niej środków, jakie powinien zastosować podmiot kontrolowany, w celu usunięcia nieprawidłowości;
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo niewyjaśnienia przez Prezesa UKE wszystkich okoliczności stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych w zakresie rzekomego niewykonywania przez P. obowiązku określonego w pkt III ppkt 2 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2006 r.;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 22, art. 24 i art. 25 Pt, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji pomimo ingerencji Prezesa UKE w ceny usług świadczonych na detalicznym rynku połączeń w sieciach ruchomych pomimo braku możliwości regulowania tego rynku.
W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej wniesionej przez P., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 687/09, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 21 kwietnia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga kasacyjna, jako oparta na usprawiedliwionych podstawach, zasługuje na uwzględnienie. Niemniej NSA podkreślił, że nie można zgodzić się ze wszystkimi postawionymi, w ramach naruszenia prawa procesowego - zarzutami.
NSA, odnosząc się do najdalej idącego zarzutu niedostrzeżenia przez Sąd I instancji okoliczności skutkującej nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., nie podzielił wyrażonego w skardze kasacyjnej poglądu.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia polegającego na braku wskazania w spornej decyzji Prezesa UKE środków, jakie powinien zastosować podmiot kontrolowany, w celu usunięcia nieprawidłowości, NSA uznał go za zasadny. Sąd II instancji wskazał, że WSA w przedmiotowej sprawie nie dostrzegł, iż organ tylko połowicznie wywiązał się z procesowego obowiązku nałożonego normą prawną wyrażoną w art. 107 § 1 k.p.a. (obowiązek skonkretyzowania wobec strony postępowania określonej normy prawnej poprzez przyznanie jej prawa lub nałożenie na nią obowiązku wyłącznie w rozstrzygnięciu /sentencji/ decyzji), albowiem poprzestał na nakazaniu, na podstawie art. 201 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, usunięcia nieprawidłowości polegających na naruszeniu art. 36 Pt i pkt III ppkt 2 decyzji z dnia [...] lipca 2006 r., stanowiącego powtórzenie wskazanego przepisu ustawy. Takie skonkretyzowanie normy prawnej – jak stwierdził NSA - nie jest wystarczające, tym bardziej, że wskazanie konkretnej nieprawidłowości wynika wprost z art. 201 ust. 3 Pt, a poza tym wiąże się w sposób logiczny z adresowanym do naruszającego podmiotu nakazem przywrócenia stanu prawidłowego. NSA uznał, że decyzja w swojej dyspozycji powinna w sposób jednoznaczny i wyczerpujący określać prawo lub obowiązek, nie zaś przekazywać takie konieczne treści do uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił ponadto, iż Sąd I instancji naruszył prawo procesowe, akceptując decyzję organu nakazującą usunięcie nieprawidłowości polegających na zawyżaniu opłat za zakańczanie połączeń w sieci P. operatorom niezwiązanym ze skarżącą spółką (co wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia), albowiem nie odniósł się do argumentacji skarżącej, która, wskazując na wiążącą ją decyzję MTR, podnosiła brak wskazania w kwestionowanym przez nią rozstrzygnięciu środków, przy użyciu których ma nastąpić przywrócenie stanu zgodnego z art. 36 Pt. Zdaniem NSA, nie dopatrując się wadliwości zaskarżonej decyzji, WSA w Warszawie skupił się wyłącznie na tym, że z przepisu art. 201 ust. 3 Pt nie wynikał obowiązek wskazania przez Prezesa UKE środków, jakie powinien zastosować kontrolowany podmiot w celu usunięcia nieprawidłowości. Tym samym – zdaniem NSA – Sąd I instancji wadliwie poprzestał na tym, że owo wskazanie nie stanowi obligatoryjnego elementu decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, nie można poprzestać na takim stanowisku, albowiem – jak podkreślił NSA - wydanie decyzji nie stanowi celu samego w sobie, lecz jako instrument prawnej ingerencji w sytuację indywidualnego podmiotu, powinno być obliczone na wywołanie zamierzonego przez organ skutku.
NSA wskazał, iż skarżąca spółka podnosiła w toku całego postępowania istniejący w jej ocenie brak możliwości zrealizowania nakazu z powodu obowiązku stosowania przez nią stawki MTR, ustalonej decyzją ostateczną Prezesa UKE, a niewątpliwie, jak podnosiła skarżąca, obniżenie tej hurtowej stawki z tytułu zakańczania połączeń wewnątrzsieciowych (stawka MTR) przyniosłoby pożądane skutki. Według NSA okoliczność ta została przez Sąd I instancji zaledwie dostrzeżona, jednak wyłącznie w związku z rozważaniami dotyczącymi niezasadności zarzutu ingerencji organu w rynek detaliczny.
Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wynikającą z uzasadnienia spornej decyzji Prezesa UKE istotę naruszenia przez skarżącą spółkę art. 36 Pt i wydanego przez organ nakazu usunięcia nieprawidłowości - zarzucił, iż kwestią nierozważoną jest, jaki udział ma stawka MTR w ukształtowaniu opłaty za zakańczanie połączeń wewnątrzsieciowych. Powyższa okoliczność - jak stwierdził NSA - jest istotna dla oceny, czy rzeczywiście, jak to sugeruje skarżąca spółka, operowanie wyłącznie stawką MTR przyniosłoby zamierzony decyzją rezultat. NSA wskazał w tym kontekście, iż - według skarżącej - drugim sposobem obniżenia opłaty za zakańczanie połączeń jest podwyższenie pobieranych przez P. cen detalicznych z tytułu połączeń wewnątrzsieciowych, czego jak podkreśla strona, a co wynika z zaskarżonej decyzji - organ nie sugeruje. W tej sytuacji NSA uznał, że WSA powinien rozważyć, czy pomimo braku obowiązku wskazania środków, jakie powinien zastosować podmiot kontrolowany w celu usunięcia nieprawidłowości, organ chcąc uzyskać zamierzony przez siebie skutek, nie powinien skorzystać z możliwości wskazanej w art. 201 ust. 3 pkt 1) ustawy – Prawo telekomunikacyjne. NSA za przedwczesny uznał zatem wniosek Sądu I instancji, iż organ prawidłowo pozostawił skarżącej swobodę wyboru środków dla usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, w tym do sygnalizowanych na rozprawie wątpliwości co do właściwości (kognicji) sądów administracyjnych w przedmiotowej sprawie, NSA uznał je za pozbawione podstaw.
Rozstrzygając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
Wyraźnie wskazać należy w niniejszej sprawie, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 687/09.
Należy podnieść, iż w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku z dnia 14 lipca 2010 r., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wyraźnie, że uznał za zasadny zarówno zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, a więc zarzut nieuchylenia przez WSA w Warszawie spornej decyzji Prezesa UKE, pomimo braku wskazania w niej przez ten organ środków, jakie powinien zastosować podmiot kontrolowany (skarżąca spółka), w celu usunięcia nieprawidłowości, a także zarzut zawarty w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut nieuchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo niewyjaśnienia przez Prezesa UKE wszystkich okoliczności stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych w zakresie rzekomego niewykonywania przez skarżącą P. obowiązku określonego w pkt III ppkt 2 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2006 r.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Prezes UKE, wbrew ciążącemu na nim procesowemu obowiązkowi wyrażonemu w przepisie art. 107 § 1 k.p.a., nie skonkretyzował wobec strony postępowania określonej normy prawnej poprzez przyznanie jej prawa lub nałożenie na nią obowiązku wyłącznie w rozstrzygnięciu (sentencji) spornej decyzji, albowiem poprzestał na nakazaniu, na podstawie art. 201 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, usunięcia nieprawidłowości polegających na naruszeniu art. 36 Pt i pkt III ppkt 2 decyzji z dnia 20 lipca 2006 r., stanowiącego powtórzenie wskazanego przepisu ustawy. Takie skonkretyzowanie normy prawnej, jak podniósł NSA - nie jest wystarczające. NSA uznał, że decyzja w swojej dyspozycji powinna w sposób jednoznaczny i wyczerpujący określać prawo lub obowiązek, nie zaś przekazywać takie konieczne treści do uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił ponadto, iż sporna decyzja organu nakazująca usunięcie nieprawidłowości polegających na zawyżaniu opłat za zakańczanie połączeń w sieci P. operatorom niezwiązanym ze skarżącą spółką nie odnosi się do argumentacji skarżącej, która, wskazując na wiążącą ją decyzję MTR, podnosiła brak wskazania w kwestionowanym przez nią rozstrzygnięciu środków, przy użyciu których ma nastąpić przywrócenie stanu zgodnego z przepisem art. 36 ustawy – Prawo telekomunikacyjne.
NSA wskazał ponadto, iż brak jest szerszych rozważań Prezesa UKE w zakresie, podnoszonego w toku całego postępowania przez skarżącą spółkę, braku możliwości zrealizowania nałożonego przez organ regulacyjny nakazu, z powodu obowiązku stosowania przez skarżącą stawki MTR, ustalonej decyzją ostateczną Prezesa UKE. NSA zauważył przy tym, iż strona skarżąca podnosiła, że niewątpliwie obniżenie tej hurtowej stawki z tytułu zakańczania połączeń wewnątrzsieciowych (stawka MTR) przyniosłoby pożądane skutki.
Należy ponadto zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wynikającą z uzasadnienia spornej decyzji Prezesa UKE istotę naruszenia przez skarżącą spółkę przepisu art. 36 Pt i wydanego przez organ nakazu usunięcia nieprawidłowości - zarzucił, iż kwestią nierozważoną przez organ regulacyjny jest, jaki udział ma stawka MTR w ukształtowaniu opłaty za zakańczanie połączeń wewnątrzsieciowych. Powyższa okoliczność - jak wyraźnie stwierdził NSA - jest istotna dla oceny, czy rzeczywiście, jak to sugeruje skarżąca spółka, operowanie wyłącznie stawką MTR przyniosłoby zamierzony decyzją rezultat. NSA wskazał w tym kontekście, iż - według skarżącej - drugim sposobem obniżenia opłaty za zakańczanie połączeń jest podwyższenie pobieranych przez P. cen detalicznych z tytułu połączeń wewnątrzsieciowych, czego jak podkreśla strona, a co wynika z zaskarżonej decyzji - organ nie sugeruje.
W tej sytuacji należy przyjąć, kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Prezes UKE powinien rozważyć w toku ponownego postępowania, czy pomimo braku obowiązku wskazania środków, jakie powinien zastosować podmiot kontrolowany w celu usunięcia nieprawidłowości, organ chcąc uzyskać zamierzony przez siebie skutek, nie powinien skorzystać z możliwości wskazanej w art. 201 ust. 3 pkt 1) ustawy – Prawo telekomunikacyjne, a nie poprzestawać – jak w spornej decyzji – na pozostawieniu samej skarżącej swobody wyboru środków dla usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W tej sytuacji, kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. - uznać należy, iż skarga spółki P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa UKE oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2008 r. - naruszają przepisy prawa.
Zdaniem Sądu, wydając przedmiotowe decyzje, organ regulacyjny dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, polegającego na nakazaniu operatorowi usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie przepisu art. 201 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne.
Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów miało - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2008 r.
Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić, jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.
Mając powyższe na uwadze, a także kierując się wyraźnymi wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 687/09, należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej winien dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz szczegółowo wyjaśnić, przy użyciu jakich środków i dlaczego, tych a nie innych, strona skarżąca winna przywrócić stan zgodny z unormowaniem zawartym w art. 36 ustawy – Prawo telekomunikacyjne. Ponadto organ winien szczegółowo wyjaśnić, jaki udział ma stawka MTR w ukształtowaniu opłaty za zakańczanie połączeń wewnątrzsieciowych i w tym kontekście wyraźnie ocenić, czy rzeczywiście, jak to sugeruje skarżąca spółka, operowanie wyłącznie stawką MTR przyniosłoby zamierzony decyzją rezultat. Dokonując tej analizy, Prezes UKE winien odnieść się również do wskazanego przez skarżącą drugiego sposobu, który rzekomo może przyczynić się do obniżenia opłaty za zakańczanie połączeń, tj. podwyższenia pobieranych przez P. cen detalicznych z tytułu połączeń wewnątrzsieciowych.
W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się przez organ regulacyjny do wskazanych okoliczności, istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania normy prawnej wyrażonej w art. 201 ust. 3 w zw. z art. 36 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, nie daje stronie skarżącej możliwości pełnego ustosunkowania się do stanowiska organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala również sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji Prezesa UKE.
Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, aby sporne rozstrzygnięcia Prezesa UKE ocenić w sposób prawidłowy i rzetelny, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przyjętego przez organ regulacyjny sposobu nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 201 ust. 3 cyt. ustawy. Podkreślić należy bowiem, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.
Rozstrzygając sprawę ponownie Prezes UKE pamiętać winien również, na co wyraźnie zwracał uwagę NSA, iż w świetle art. 107 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu regulacyjnego w niniejszej sprawie, wbrew literalnej dyspozycji przepisu art. 201 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, jest skonkretyzowanie wobec strony postępowania określonej normy prawnej poprzez nałożenie na nią obowiązku wyłącznie w sentencji decyzji (a nie w jej uzasadnieniu). Prezes UKE nie może więc poprzestać tylko na nakazaniu operatorowi usunięcia nieprawidłowości, stanowiącego powtórzenie wskazanego przepisu ustawy, albowiem takie skonkretyzowanie normy prawnej - jak stwierdził NSA - nie jest wystarczające, gdyż decyzja w swojej dyspozycji powinna w sposób jednoznaczny i wyczerpujący określać obowiązek, nie zaś przekazywać takie konieczne treści do uzasadnienia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stwierdzając, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd działał w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, w tym kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło