VI SA/Wa 1876/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-01-19

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, wykazując stratę finansową i trudną sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sama strata finansowa i trudna sytuacja majątkowa nie wystarczają do zwolnienia z kosztów, jeśli spółka nie wykazała utraty płynności finansowej oraz braku możliwości pokrycia kosztów mimo podjęcia wszelkich działań. Wzrost przychodów i kontynuacja działalności gospodarczej wskazują na zdolność do poniesienia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary pieniężnej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Spółka wykazała stratę finansową za lata 2012 i 2013 oraz trudną sytuację finansową, w tym niskie saldo na rachunku bankowym. Pomimo wzrostu przychodów, spółka ponosiła straty i wskazywała na trudności finansowe oraz wsparcie ze strony udziałowca.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczących obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania skarżącej B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązki uiszczenia wpisu od skargi. B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej też jako skarżąca, spółka) - reprezentowana przez adwokata M. K., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za ubiegły rok obrotowy w wysokości 282.889,95 zł oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 388,72 zł. Z dokumentów nadesłanych przez B. Sp. z o.o. wynika, że w roku 2012 spółka zanotowała stratę w kwocie 206.720,83 zł przy przychodzie w wysokości 310.354,30 zł. W sprawozdaniu z działalności skarżącej za 2012 rok wykazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokowało na działalność spółki w kolejnych latach. Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok, nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13, wynika, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 r., zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług ochrony w wysokości 287.682,75 zł, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 zł jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 zł. Z kolei z przedłożonego rachunku zysków i strat spółki za rok 2013 wynika, że osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 647.900,97 zł. Koszty działalności operacyjnej zamknęły się natomiast w kwocie 941.372,86 złotych. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne strata netto za rok 2013 wyniosła 292 260,29 złotych. Natomiast rachunek zysków i strat sporządzony na dzień [...] marca 2014 roku wskazuje, że skarżąca osiągnęła w pierwszym kwartale bieżącego roku przychód netto ze sprzedaży w wysokości 158 356 złotych. Koszty działalności operacyjnej zamknęły się natomiast w kwocie 273 604 złotych. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od [...] czerwca 2014 roku do [...] września 2014 roku, na którym saldo końcowe wyniosło 832,48 zł. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy we wnioskowym zakresie. W złożonym sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego - spółka podtrzymując uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy m. in. stwierdziła, że ocena wydolności finansowej skarżącej została dokonana na wyrost i w oparciu o długoterminowe prognozy w zakresie domniemanych dochodów spółki, a nie o jej rzeczywiste położenie. Wskazano, że sygnalizowany przez referendarza wzrost wynika z krótkiego stażu spółki na rynku. Wskazano, że transakcje dokonywane na rachunku bankowym spółki są próbą jej ratowania przez jedynego udziałowca, który z własnych środków finansuje dalsze działanie skarżącej. Podniosła również, że zmniejszone zostały środki przeznaczane obecnie na pokrywanie kosztów obsługi prawnej. Z uwagi natomiast na sytuację w jakiej znajduje się B. Sp. z o.o., wydatkowanie najdrobniejszych kwot może być bardzo dotkliwe i doprowadzić do poważnych konsekwencji dla spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Jak stanowi art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że może być przyznane prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Orzecznictwo sądowoadministracyjne stoi przy tym na stanowisku, że "przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego" (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08), a także, że "w przypadku wnioskowania o prawo pomocy osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków" (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2012 r., sygn.. akt II FZ 101/12). Natomiast w postanowieniu z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. W sprawie niniejszej wyszczególnione powyżej okoliczności nie zachodzą. Spółka nie utraciła płynności finansowej, a koszt zakupu kas fiskalnych jest kosztem związanym z prowadzeniem przez nią działalności, stanowiącym jednocześnie majątek spółki. Skarżąca spółka ponadto regularnie pokrywa wydatki związane z prowadzeniem działalności, zarówno o charakterze cywilnoprawnym jak i publicznoprawnym. Skarżąca spółka pomimo odnotowywanej straty z prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę. Oprócz ogólnego znacznego wzrostu przychodów, świadczyć może o tym zwiększenie się wydatków, ponoszenie zwiększonych nakładów na wynagrodzenia oraz większe zużycie materiałów i energii. Zaznaczyć przy tym należy, że wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Oceniając stan majątkowy spółki B. sp. z o.o. należy zauważyć znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży w stosunku do roku 2012. Rok 2012 zamknął się przychodem netto na poziomie 287.682,75 złotych natomiast w 2013 roku przychód z tego tytułu sięgnął kwoty 647.900,97 złotych, a więc prawie dwukrotnie większej. Zarazem nastąpił wzrost kosztów działalności operacyjnej z kwoty 535.590,69 złotych w 2012 roku do kwoty 941.372,86 złotych. Wzrost ten w odniesieniu do poszczególnych kategorii dotyczył zarówno wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły od 244 tysięcy do ponad 422 tysięcy złotych, z czego można domniemywać, że spółka cały czas się rozwija, zatrudnia nowych pracowników, lub podnosi wynagrodzenia obecnym. Również zużycie materiałów zwiększyło się z kwoty 111 tyś. zł do kwoty 185 tyś. zł. Znacznie powiększyła się także wartość kosztów usług obcych z kwoty 123 tyś. do 249 tyś. złotych. Jak wynika z przedstawionych przez skarżącą dokumentów za 2014 rok, przychód w pierwszym kwartale przekroczył 150 tyś. Zł podczas gdy na wynagrodzenia przeznaczyła ponad 112 tyś. złotych. Analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje, że jedynych wpłat na ten rachunek dokonuje Prezes Zarządu. W okresie od lipca 2014 roku do września 2014 roku przelane przez niego środki wyniosły łącznie 30.000 złotych. Zarazem z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że przeważające operacje na rachunku polegały na dokonywaniu przelewów na rzecz komorników sądowych, urzędu skarbowego i ZUS a także agencji ochrony. Brak jest przy tym udokumentowanych na rachunku bankowym wpłat potwierdzających prowadzenie działalności gospodarczej co poddaje w wątpliwość faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez spółkę. W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło