VI SA/Wa 1876/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-08

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Izabela Głowacka - Klimas, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stosowanie określenia "świeży" na etykiecie soków, które przeszły proces krótkotrwałej obróbki cieplnej z natychmiastowym schłodzeniem, stanowi wprowadzenie konsumenta w błąd i tym samym zafałszowanie produktu w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stosowanie określenia "świeży" na etykietach soków, które przeszły proces krótkotrwałej obróbki cieplnej z natychmiastowym schłodzeniem, stanowi wprowadzenie konsumenta w błąd. Konsumenci kojarzą sok "świeży" z produktem nieprzetworzonym, wyciśniętym bezpośrednio z owoców. Obróbka cieplna, nawet krótkotrwała, zmienia charakterystykę produktu, potencjalnie obniżając jego wartość odżywczą i cechy sensoryczne, co może wpływać na decyzje zakupowe i stanowić nieuczciwą konkurencję. W związku z tym, uznano produkt za zafałszowany, a nałożoną karę pieniężną za zasadną.
Stan faktyczny
Spółka "M." Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych, w tym soków owocowych, które na etykietach oznaczono jako "świeże", mimo zastosowania w procesie produkcji krótkotrwałej obróbki cieplnej. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą karę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędne zastosowanie przepisów dotyczących wprowadzania konsumentów w błąd poprzez określenie "świeży".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2015 r. Nr 678, poz. 1577, ze zm.), w zw. z art. 7 ust. 1 lit. a, art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom i informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/200 (Dz. U. L 304/18 z 22.11.2011, str. 18 ze zm.), arl. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 lit. c ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykulów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 678 ze zm.), art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01,02,2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.),po rozpatrzeniu odwołania spółki M. sp. z o.o., Z., [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z dnia [...] marca 2016 r.. wymierzającą spółce M. sp. z o.o., Z., [...], karę pieniężną w wysokości 4133,24 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych o następuących nazwa handlowych: - sok z pomarańczy 100%, świeży sok z pomarańczy, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej 6250 szt., wielkość partii magazynowej 6250 szt., wielkość partii produkcyjnej 19812,50 zł brutto, - sok z ananasów 100%, świeży sok z ananasów, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej: 4335 szt., wielkość partii magazynowej 4335 szt., wartość partii produkcyjnej: 13741,95 zł brutto, - sok z różowych grejpfrutów 100%, świeży sok z różowych grejpfrutów, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej: 4250 szt., wielkość partii magazynowej 4250 szt., wartość partii produkcyjnej: 13472,50 zł brutto, - sok z jabłek 70%), sok z owoców granatu 30%, świeżo wyciśnięty sok z jabłek z dodatkiem soku z owoców granatu, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej: 3765 szt., wielkość partii magazynowej 3765 szt., wartość partii produkcyjnej: 10165,50 zł brutto, - sok z jabłek 96%, sok z owoców marakui 4%, świeżo wyciśnięty sok z jabłek z dodatkiem soku z owoców marakui, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej: 6220 szt., wielkość partii magazynowej 6220 szt., wartość partii produkcyjnej: 16794,00 zł brutto. Wielkość i wartość partii sprzedanych w/w soków na podstawie przekazanej informacji przedsiębiorcy (pismo otrzymane w dniu 14.09.2015 r.): - świeży sok pomarańczowy a'250 ml, wielkość partii produkcyjnej 5139 szt., wartość partii produkcyjnej 13519,99, - świeży sok ananasowy a'250 ml, wielkość partii produkcyjnej 3326 szt., wartość partii produkcyjnej 8750,83 zł brutto, - świeży sok grejpfrutowy a' 250 ml, wielkość partii produkcyjnej 3389 szt., wartość partii produkcyjnej 8916,90 zł, - świeży sok z jabłek i owoców grantu a'250 ml, wielkość partii produkcyjnej 2734 szt., wartość partii produkcyjnej 6127,57 zł brutto. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniach od 13 do 31 sierpnia 2015 r. działając na podstawie upoważnień do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. i [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., wydanych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, inspektorzy WIJHARS przeprowadzili kontrolę jakości handlowej soków znakowych jako świeże w spółce "M." Sp. z o.o., Z., [...]. W wyniku kontroli zakwestionowano oznakowanie partii artykułu rolno- spożywczego pod nazwą: - sok z pomarańczy 100%, świeży sok z pomarańczy, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej 6250 szt., wielkość partii magazynowej 6250 szt., wielkość partii produkcyjnej 19812,50 zł brutto, - sok z ananasów 100%, świeży sok z ananasów, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej: 4335 szt., wielkość partii magazynowej 4335 szt., wartość partii produkcyjnej: 13741,95 zł brutto, - sok z różowych grejpfrutów 100%, świeży sok z różowych grejpfrutów, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej: 4250 szt., wielkość partii magazynowej 4250 szt., wartość partii produkcyjnej: 13472,50 zł brutto, - sok z jabłek 70%), sok z owoców granatu 30%, świeżo wyciśnięty sok z jabłek z dodatkiem soku z owoców granatu, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej: 3765 szt., wielkość partii magazynowej 3765 szt., wartość partii produkcyjnej: 10165,50 zł brutto, - sok z jabłek 96%, sok z owoców marakui 4%, świeżo wyciśnięty sok z jabłek z dodatkiem soku z owoców marakui, naturalnie mętny, niewyprodukowany z koncentratu, niepasteryzowany, a'250 ml, identyfikacja partii: Termin przydatności wraz z numerem partii: [...], wielkość partii produkcyjnej: 6220 szt., wielkość partii magazynowej 6220 szt., wartość partii produkcyjnej: 16794,00 zł brutto z uwagi na niewłaściwe oznakowanie soków określeniem "świeży", podczas gdy w procesie wytwarzania soku z grejpfruta, pomarańczy, ananasa, marakui oraz granatu zastosowano proces fizyczny "krótkotrwałą obróbkę cieplną z natychmiastowym schłodzeniem". Następnie organ opisał przebieg postępowania w sprawie. Rozpoznając odwołanie spółki od decyzji nakładającej karę w wysokości 4133,24 zł, przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor JHARS przychylił się do opinii Wojewódzkiego Inspektora JHARS, że zawarta na etykietach przedmiotowych partii soków owocowych informacja "świeży" jest kojarzona przez konsumentów z sokiem wyciskanym z owoców, który nie jest poddawany przetwarzaniu, w szczególności obróbce termicznej. Dla wytwarzanego wyrobu producent powinien stosować odpowiednią nazwę, która nie będzie wywoływać u konsumenta nadmiernych oczekiwań, co do jego charakterystyki. Podkreślił, że producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób rzetelny, co ułatwia konsumentowi dokonanie wyboru zgodnie z jego preferencjami i oczekiwaniami. W powszechnej świadomości polskiego konsumenta określenie w przypadku soku kojarzone jest z sokiem otrzymanym bezpośrednio z wciskanych owoców, niepoddanym jakimkolwiek procesom przetworzenia. Zastosowanie jakiejkolwiek obróbki termicznej - ogrzewania, nawet jeżeli jest to minimalna pasteryzacja, może powodować nieodwracalne zmiany w wartości odżywczej soku oraz cech sensorycznych takiego artykułu. Nie ulega wątpliwości, że wartość odżywcza oraz jakość organoleptyczna produktów żywnościowych mają istotne znaczenie dla konsumenta. Stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że producenci soków z owoców grejpfruta, pomarańczy, ananasa, marakui oraz granatu przed dostarczeniem ich do kontrolowanego zakładu, w procesie wytwarzania zastosowali proces fizyczny taki jak: "krótkotrwała obróbka cieplna z natychmiastowym schłodzeniem". Stosowanie w oznakowaniu poddanego obróbce cieplnej soku nazwy świeży może sugerować konsumentowi, że przedmiotowy sok posiada właściwości soku "świeżo wyciskanego", co może mieć wpływ na decyzję kupującego. Odnosząc się do podniesionych zarzutów uznał je za bezzasadne. Stwierdził, że zarówno polskie, jak i europejskie prawo żywnościowe nie zawierają definicji soków "świeżych", jednak linia orzecznicza wypracowała w tym zakresie jednolite stanowisko, iż określenie to tyczy się produktów nieprzetworzonych. Wywiódł, że przywilej określania soku jako "świeży" mają wyłącznie producenci soków minimalnie przetworzonych, w którym zrezygnowano z utrwalania poprzez pasteryzację. Podkreślił, że w porównaniu z podobnymi produktami dostępnymi na rynku, lecz nie posiadającymi podobnych deklaracji, kwestionowany produkt wydaje się być lepszym, "z wyższej półki", bardziej naturalnym, co w konsekwencji może wpłynąć na wybór klientów i stwarza pole do nieuczciwej konkurencji. Wskazał, że wytyczne FSA nie są obligatoryjne dla innych państw Unii Europejskiej, stanowią wyłącznie wskazówki dla producentów w Wielkiej Brytanii. Wyjaśnił, że w przypadku mleka prawodawstwo narzuca na producenta stosowanie odpowiedniego słownictwa i podkreślił, że każdą sprawę należy traktować indywidualnie, biorąc pod uwagę jej specyfikę. W dalszej części uzasadnienia organ uzasadnił wysokość wymierzonej kary. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, wstrzymanie wykonania decyzji oraz zasądzenie koszów postępowania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 6, 7, 8, 77 §1, 80,107 § 3 k.p.a., polegające w szczególności na: a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, b) dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, w którym organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu, c) braku wskazania przez organ na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie oraz dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej wnioskowanym przez skarżącą dowodom, jak również całkowite pominięcie w uzasadnieniu decyzji przeprowadzonego przez organ I instancji dowodu z przesłuchania w charakterze świadka A. J.. Powyższe w efekcie doprowadziło do nierozpoznania sprawy przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a w konsekwencji do uznania, że kwestionowane produkty są zafałszowane poprzez oznakowanie wyrażeniem "świeży" oraz, że fakt ten wprowadza przeciętnego konsumenta w błąd, - art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo naruszenia przez ten organ przepisów mających wpływ na wynik sprawy, jak wyżej, oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 z dnia 25 października 2011 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 304, str. 18 poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że określenie "świeży" zamieszczone w oznakowaniu ww. soków wprowadza konsumentów w błąd. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno -spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. W myśl art. 16 w/w rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd (por. także wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 185/09). Jak stanowi art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Zgodnie z artykułem 2 lit. j rozporządzenia 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentowi informacji na temat żywności, "etykietowanie" oznacza wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego produktu spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej. Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) III 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jak stanowi art. 7 ust. 2 w/w rozporządzenia, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Powyższe oznacza, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno - spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywoływania skojarzeń z zupełnie innym produktem. Przeciętny konsument jest, co prawda osobą należycie poinformowaną, uważną i racjonalną, który potrafi wykorzystać posiadany zasób informacji do samodzielnej analizy adresowanych do niego przekazów rynkowych, jednakże nie upoważnia to producenta do stosowania oznaczeń, które wprowadzają konsumenta w błąd, co do rodzaju i pochodzenia produktu. Przez przetwarzanie w myśl art. 2 pkt 1 lit. m rozporządzenia Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE.L. 139 z 30.04.2004 r., ze zm.), należy rozumieć każde działanie, które znacznie zmienia produkt wyjściowy, w tym ogrzewanie, wędzenie, solenie, dojrzewanie, suszenie, marynowanie, ekstrakcję, wyciskanie lub połączenie tych procesów. Z kolei na mocy art. 2 pkt 1 lit. n cytowanego rozporządzenia produkty nieprzetworzone oznaczają środki spożywcze, które nie podlegają przetwarzaniu i obejmują produkty, które zostały rozdzielone, podzielone na części, przecięte, pokrojone, pozbawione kości, rozdrobnione, wygarbowane, skruszone, nacięte, wyczyszczone, przycięte, pozbawione łusek, zmielone, schłodzone, zamrożone, głęboko zamrożone lub rozmrożone. Przez produkty przetworzone należy natomiast rozumieć środki spożywcze uzyskane w wyniku przetworzenia produktów nieprzetworzonych. Produkty te mogą zawierać składniki, które są niezbędne do ich wyprodukowania lub do nadania im specyficznego charakteru (art. 2 pkt 1 lit. o rozporządzenia Nr 852/2004). Art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rołno- spożywczych stanowi, że kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł. Uregulowana tym przepisem odpowiedzialność ma charakter administracyjny, co oznacza, że dla jej ustanowienia bez znaczenia jest to, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa, czy nastąpiło to z winy umyślnej, czy nieumyślnej. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy, zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko, jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym. W rozpatrywanej sprawie, w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że na etykietach wymienionych w sentencji decyzji partii soków owocowych zostało umieszczone określenie "świeży", podczas gdy w procesie wytwarzania soku z grejpfruta, pomarańczy, ananasa, marakui oraz granatu zastosowano proces fizyczny "krótkotrwałą obróbkę cieplna z natychmiastowym schłodzeniem". Skarżąca nie kwestionuje, że taki proces jest stosowany. Sąd podziela stanowisko organu, że zawarta na etykietach przedmiotowych partii soków owocowych informacja "świeży" jest kojarzona przez konsumentów z sokiem bezpośrednio wyciskanym z owoców, który nie jest poddawany przetwarzaniu, w szczególności obróbce termicznej. Zastosowanie jakiejkolwiek obróbki termicznej powoduje, że przedmiotowe produkty nie są produktami surowymi, świeżymi (Słownik języka polskiego PWN) a stają się produktami przetworzonymi. Trafnie organ stwierdził, że podczas podgrzewania tłoczonego soku owocowego dochodzi do strat witamin, co powoduje obniżenie atrakcyjności oraz właściwości zdrowotnych produktu. Konsumenci ceniący zdrowy tryb życia, chętniej sięgają po "świeże" soki owocowe i/lub warzywne, z uwagi na bogactwo witamin i przeciwutleniaczy dostępnych w nieprzetworzonych sokach. Tego rodzaju ustalenia nie wymagały dodatkowych dowodów w postaci opinii biegłego, gdyż rozumienie przez konsumenta pojęcia "świeży" nie wymaga wiedzy specjalistycznej i dlatego organ administracji publicznej nie mógł naruszyć przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu. Jak zasadnie stwierdził organ w przypadku soków, na rynku dostępne są produkty naturalne, niepoddawane procesowi pasteryzacji, czyli soki minimalnie przetworzone o jedno-, dwudniowej trwałości. Pozostałe soki utrwalane są metodami fizycznymi - przez pasteryzację, sterylizację i ewentualnie schładzanie. Zatem przywilej określania soku jako "świeży" mają wyłącznie producenci soków minimalnie przetworzonych, w którym zrezygnowano z utrwalania poprzez pasteryzację. Sięgając po sok, w którego nazwie użyto wyrazu "świeży" konsument spodziewa się jakości podobnej do soków wyciskanych z tkanek owoców w domu lub punktach gastronomicznych, a nie artykułu poddanego obróbce cieplnej w celu utrwalenia. Jeżeli producent danego produktu spożywczego chce wyróżnić swój produkt przez podanie jego szczególnych cech lub właściwości czy też sposobu produkcji wyróżniających go od produktów tego samego rodzaju, to powinien przy oznaczeniu tej cechy lub właściwości podawać ją na tyle dokładnie i precyzyjnie, aby nie budzić u konsumentów nadmiernych oczekiwań i wyobrażeń o jakości tego produktu, które nie odpowiadają prawdzie lub też są przejawem nieuczciwych praktyk w handlu żywnością (vide: art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady). W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy podczas kontroli był wystarczający do podjęcia decyzji w trybie stosownych przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko organu, że produkty poddane kontroli stanowiły artykuł zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c w/w ustawy. Przepis ten podaje definicję artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Za taki produkt uznaje produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczego w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 4. Zatem dopiero na tym etapie – czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: \stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu i przychodu jak i wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. W ocenie Sądu organ wymierzając karę prawidłowo uwzględnił wskazane w ust. 5 art. 40a przesłanki a sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym, zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji której uzasadnienie odpowiada art. 107 § 3 k.p.a., podał, także co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło