VI SA/Wa 1891/20
WyrokWSA w Warszawie2021-06-18
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sławomir Kozik, Joanna Wegner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) ma umocowanie prawne do wstrzymania eksploatacji wiązki butli, która nie posiada oznakowania znakiem π, a jej eksploatacja odbywa się bez decyzji zezwalającej na eksploatację?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor TDT miał podstawę prawną do wydania decyzji o wstrzymaniu eksploatacji wiązki butli. Wiązka ta, jako urządzenie ciśnieniowe, podlega dozorowi technicznemu. Brak oznakowania znakiem π oraz eksploatacja bez wymaganej decyzji zezwalającej stanowi naruszenie przepisów ustawy o dozorze technicznym i ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, co uzasadnia wstrzymanie eksploatacji.Stan faktyczny
Spółka L. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) o wstrzymaniu eksploatacji wiązki butli. Kontrola wykazała, że wiązka butli nie posiadała oznakowania znakiem π, tabliczka była niezgodna z przepisami ADR, a eksploatacja odbywała się bez wymaganej decyzji zezwalającej. Spółka zarzuciła organom brak umocowania prawnego do wydania decyzji, naruszenie przepisów Konstytucji RP i umów międzynarodowych oraz przekroczenie uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia "(...)" czerwca 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego oddala skargę
Minister Infrastruktury (dalej "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją z dnia 29 czerwca 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 667 z późn. zm.), dalej "ustawa o dozorze technicznym", po rozpatrzeniu odwołania L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca"), od decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (dalej "organ I instancji" lub "dyrektor TDT") nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., wstrzymującej eksploatację urządzenia technicznego - wiązki butli, nr fabryczny [...], eksploatowanego przez Spółkę, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt [...], Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. wystąpił do dyrektora TDT z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli pod kątem warunków technicznych naczyń ciśnieniowych/wiązek butli przeznaczonych do przewozu gazów, którymi przewożone są po napełnieniu w firmie Spółki.
W dniu 14 grudnia 2018 r. zostało przeprowadzone badanie doraźne kontrolne wiązki butli, nr fabryczny [...], eksploatowanej przez Stronę. Przedmiotowe badanie doraźne kontrolne zostało wykonane w obecności przedstawiciela Spółki D. S. Z przeprowadzonego badania kontrolnego został sporządzony protokół o nr. [...] z negatywnym wynikiem badań. W protokole tym stwierdzono m.in., że wiązka butli posiadała cechy poświadczające wykonanie badania okresowego 09.2010 oraz nieczytelny znak rzeczoznawcy. Tabliczka jest niezgodna z wymogami przepisów ADR. Wiązka butli oraz butle nie posiadają oznakowania π. Zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela Spółki wiązka butli prawdopodobnie dostarczona z Czech.
W związku z negatywnym wynikiem badania doraźnego kontrolnego wiązki butli, organ I instancji wydał decyzję wstrzymującą jej eksploatację. Powołując się na art. 10 § 2 k.p.a., odstąpił od zasady zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym z uwagi na to, że załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, która może powstać w związku z dalszą eksploatacją wiązki butli. Jednocześnie decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Strona wniosła odwołanie od organu I instancji.
Do toczącego się postępowania wstąpił Prokurator Prokuratury Rejonowej w P.
Organ odwoławczy zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w P. o udostępnienie akt sprawy o sygn. akt [...], z oskarżenia wniesionego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P., oraz umożliwienia sporządzania odpisów z akt spraw.
Sąd Rejonowy przesłał ww. akta sprawy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Minister zdecydował o uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy poprzez dopuszczenie dowodów z niektórych dokumentów udostępnionych przez Sąd Rejonowy.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że nie ulega wątpliwości, że pierwsza z przesłanek z art. 18 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym, tj. naruszenie przepisów o dozorze technicznym, miało miejsce. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wiązka butli eksploatowana była bez decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego, co stanowi naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym. Ponadto w toku badania doraźnego kontrolnego stwierdzono brak oznakowania wiązki butli oraz pojedynczych butli znakiem π, co z kolei stanowi naruszenie art. 64 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 382 z późn. zm.), "ustawa PTN".
Organ zauważył, że organ jednostki dozoru technicznego ma obowiązek wstrzymać eksploatacje urządzenia technicznego w przypadku, gdy stwierdzi, że urządzenie takie stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia i środowiska (nawet gdy przesłanka naruszenia przepisów dozoru technicznego przez eksploatującego nie została spełniona) niezależnie od naruszenia przepisów. W ocenie Ministra, takie zagrożenie zostało wykazane poprzez stwierdzenie, że wiązka butli nie posiada oznaczenia znakiem zgodności π. Znak zgodności π ("Pi"), zgodnie z art. 2 pkt 16 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/35/UE z dnia 16 czerwca 2010 r. w sprawie ciśnieniowych urządzeń transportowych oraz uchylającej dyrektywy Rady 76/767/EWG, 84/525/EWG, 84/526/EWG, 84/527/EWG oraz 1999/36/WE, dalej "dyrektywa 2010/35/UE" (transponowanej do polskiego prawa krajowego przepisami ustawy PTN), oznacza "oznakowanie, które wskazuje na zgodność ciśnieniowego urządzenia transportowego z mającymi zastosowanie wymaganiami oceny zgodności określonymi w załącznikach do dyrektywy 2008/68/WE i w niniejszej dyrektywie" (jednym z załączników do dyrektywy 2008/68/WE są załączniki A i B do Umowy ADR). Brak znaku π na naczyniu ciśnieniowym, które podlega takiemu oznaczeniu, wskazuje, iż dane naczynie ciśnieniowe nie powstało zgodnie z określonymi normami, a więc de facto może stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia w przypadku jego eksploatacji.
Ponadto, organ podkreślił, że w polskim systemie prawnym wymogi w zakresie obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny zgodności wynikają z przepisów ustawy PTN. Zgodnie z art. 65 ustawy PTN ciśnieniowe urządzenia transportowe podlegają ocenie zgodności - w przypadku wprowadzanych do obrotu nowych ciśnieniowych urządzeń transportowych, a także ponownej ocenie zgodności - w przypadku ciśnieniowych urządzeń transportowych wprowadzonych do obrotu przed dniem 1 maja 2004 r., dla których proces ponownej oceny rozpoczął się przed dniem 1 lipca 2006 r. - w przypadku butli. Ustawa PTN przewiduje wyłączenie stosowania tych przepisów w stosunku do ciśnieniowych urządzeń transportowych wykorzystywanych wyłącznie w transporcie towarów niebezpiecznych pomiędzy obszarem państw członkowskich Unii Europejskiej a obszarem kraju trzeciego oraz ciśnieniowych urządzeń transportowych wprowadzonych do obrotu przed dniem 1 lipca 2005 r. - w przypadku pozostałych ciśnieniowych urządzeń transportowych - i niepoddanych ponownej ocenie zgodności (art. 66 ustawy PTN). Minister wskazał, że pierwsza z przesłanek wyłączenia nie została spełniona przez przedmiotową wiązkę butli, ponieważ prawdopodobnie została dostarczona z Czech, a więc transport odbył się między państwami członkowskimi UE. Odnośnie zaś drugiej przesłanki zauważył, iż ocena jej zaistnienia jest utrudniona ze względu na braku informacji w protokole oraz pozostałych materiałach dowodowych na temat daty produkcji butli. Jednakże inne poczynione ustalenia, a w szczególności to, że "wiązka butli posiadała cechy poświadczające wykonanie badania okresowego 09.2010", (na co wskazuje informacja zawarta ww. protokole), biorąc pod uwagę datę wykonanego badania oraz okres 10 lat między kolejnym badaniami okresowym zgodnie z wymogami ADR, tj. instrukcją pakowania P200 dla butli z acetylenem, UN 1001 - acetylen rozpuszczony, wskazuje zdaniem organu, że wiązka butli została wyprodukowana przed 1 maja 2004 r., a w związku z tym iż nie była wykorzystywana do transportu pomiędzy państwem członkowskim UE a państwem trzecim, w tym zakresie zostaje spełniona druga przesłanka, o której mowa w art. 66 ustawy PTN. Zatem wiązka butli nie podlega przepisom rozdziału 7: "Ciśnieniowe urządzenia transportowe" ustawy PTN, a w związku z tym, iż nie posiada oznakowania znakiem π, to zastosowanie mają pozostałe przepisy krajowe, w tym ustawy o dozorze technicznym.
Organ wskazał, że przedmiotowa wiązki butli może być stosowana do przewozu gazów na terenie UE, ale z wyłączeniem możliwości napełniania jej oraz wykonywania badań okresowych poza państwem, w którym ma siedzibę właściciel wiązki butli, tym samym na terenie RP ta wiązka butli może być napełniana, ale wyłącznie na podstawie decyzji zezwalającej na jej eksploatację, wydanej przez dyrektora TDT w myśl art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym.
Na decyzję organu odwoławczego Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.
Skarżąca podniosła w skardze, że działanie dyrektora TDT będące podstawą wydania decyzji, a więc działania kontrolne nie mają umocowania prawnego i jako takie nie mogą być podstawą. Żaden przepis w sposób bezpośredni ani pośredni nie daje dyrektorowi TDT prawa do podejmowania działań kontrolnych wobec urządzeń ciśnieniowych a zobowiązanie wystosowane przez Prokuraturę, by takie działanie podjąć nie jest podstawą prawną skutkującą możliwością wydania decyzji. Jak wynik z rozstrzygnięć sądowych (np. VI SA/Wa 2722/19, którego to postępowania Minister jest stroną) nie istnieje żadna podstawa prawna dla przyjęcia, że dyrektor TDT ma uprawnienia inne niż wynikające z art. 9 ust 1 pkt 4 ustawy PNT, ponieważ dyrektor TDT jest organem właściwym w sprawach dotyczących warunków technicznych i badań urządzeń technicznych przeznaczonych do przewozu drogowego, kolei i żeglugą śródlądową towarów niebezpiecznych. Zatem w ocenie Strony żaden przepis nie daje prawa dyrektorowi TDT by podejmował kontrole lub wydawał decyzje zakazujące użytkowania wiązek butli w transporcie międzynarodowym.
Decyzji organu Skarżąca zarzuciła wydanie jej w sposób rażąco naruszający przepisy, a w szczególności w sposób nieuprawniony i bez umocowania prawnego, a także z przekroczeniem uprawnień, naruszający przepisy Konstytucji RP oraz umów międzynarodowych, nie budzący zaufania obywateli do organów państwa, powodujący przekroczenie przepisów odnośnie terminów, a także nie uwzględniający całości materiału i słusznego interesu strony.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji w sposób nieuprawniony i bez umocowania prawnego
a także z przekroczeniem uprawnień, skarżący wskazał na naruszenie zasad stosowania prawa, podkreślając, że organy błędnie zastosowały pojęcie "napełnianie" do butli, gdyż pojęcie to, zgodnie z definicjami dla pojęcia "napełniający" ma zastosowanie do cystern i kontenerów do przewozu luzem.
W niniejszym przypadku strona dokonywała zgodnie z definicjami umowy ADR "pakowania" sztuk przesyłek (wiązek butli) a sama czynności pakowania jest częścią przewozu. Ważną okolicznością jest to, że wiązka butli wobec której TDT wydał decyzję wstrzymująca eksploatację była pakowana dla transportu międzynarodowego a nie krajowego. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, brak odniesienia się organu do zapisów umowy ADR oraz zignorowanie zapisu
art. 91 Konstytucji RP stanowi naruszenie zasady praworządności skodyfikowanej
a art. 6 k.p.a. oraz zasady działania zgodnie z prawem określonej w art. 7 k.p.a.
Uzasadniając naruszenie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz umów międzynarodowych, skarżący wskazał na naruszenie obowiązków jako Państwa - strony umowy ADR i państwa członkowskiego Unii Europejskie. Zdaniem skarżącego próba wprowadzenia dla transportu międzynarodowego wymagań, które nie są wprowadzone w trybie wymaganym przez art. 1 ust 4 Dyrektywy 2008/68 jest naruszeniem zasady praworządności skodyfikowanej a art. 6 k.p.a. oraz zasady działania zgodnie z prawem określonej w art. 7 k.p.a.
Kolejny zarzut dotyczył przekroczenia uprawnień przez organ. W ocenie skarżącego Dyrektor TDT wydając decyzje o wstrzymaniu eksploatacji w powołaniu się na art. 18 ust 1 art. 44 ust 1 i 3 ustawy o dozorze technicznym przekroczył swoje uprawnienia, gdyż nie przysługują mu uprawnienia do wydawania takich decyzji.
Wskazując na naruszenie przepisów materialnych regulujących przewóz towarów niebezpiecznych w butlach (wiązkach butli), skarżący stwierdził, że przyjęcie zasady, że każda butla i wiązka musi posiadać znak "Pi" oznaczała by konieczność usunięcia z obrotu jednostek wyprodukowanych przed 2008 rokiem, a zatem jest nieuprawniona i nie znajduje umocowania w przepisach i jest naruszeniem zasady praworządności skodyfikowanej w art. 6 k.p.a. oraz zasady działania zgodnie
z prawem określonej w art. 7 k.p.a.
Uzasadniając z kolei naruszenie przepisów materialnych regulujących przewóz towarów niebezpiecznych, skarżący wskazał, że przyjęcie przez organ,
że dla wiązki butli będąca przedmiotem sprawy musi być wydana decyzja pozwalająca na jej eksploatację w kontekście jej pakowania dla potrzeb transportu międzynarodowego jest sprzeczne z art. 91 Konstytucji, umową ADR oraz ustawą
o dozorze technicznym. Organ wydając decyzje nie uwzględnił całości obowiązującego prawa, a zatem decyzja stanowi pogwałcenie zasady praworządności skodyfikowanej w art. 6 k.p.a. oraz zasady działania zgodnie
z prawem określonej w art. 7 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd
w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,
że nie jest ona zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Infrastruktury utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (TDT), którą wstrzymano eksploatację urządzenia technicznego - wiązki butli, wytworzonego przez L., nr fabryczny [...], eksploatowanego przez L. Sp. z o.o., z siedzibą z K.
Podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły wyniki przeprowadzonego przez Inspektora TDT badania doraźnego wiązki butli wytworzonej przez L., nr fabryczny [...], zwanej dalej "Wiązką butli", eksploatowanej przez L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. w dniu 14 grudnia 2018r. Przedmiotowe badanie doraźne kontrolne zostało wykonane zostało w obecności przedstawiciela eksploatującego D. S. Z przeprowadzonego ww. badania doraźnego kontrolnego został sporządzony protokół o nr.: [...]z dnia 14 grudnia 2018r. z negatywnym wynikiem badań. Podczas rewizji zewnętrznej stwierdzono, że wiązka butli posiadała cechy poświadczające wykonanie badania okresowego 09.2010 oraz znak rzeczoznawcy nieczytelny. Tabliczka niezgodna z wymogami przepisów ADR. Wiązka butli oraz butle nie posiadają oznakowania π.
Zgodnie z oświadczeniem D. S. wiązka butli dostarczona została z innego kraju niż Polska prawdopodobnie z Czech. Zgodnie z oświadczeniem D. S. Doradcą ADR w L. jest A. K. Wiązka została napełnienia. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym oraz art. 9 ust. 1 pkt. 4 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2019 r. poz. 667, ze zm.), w przypadku nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów o dozorze technicznym organ właściwej jednostki dozoru technicznego wydaje decyzję o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia.
Z przepisu tego wynika zatem, że organ jednostki dozoru technicznego, zobligowany jest do wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego
(w rozumieniu przepisów ustawy o dozorze technicznym) w każdym przypadku, gdy eksploatujący nie przestrzega przepisów o dozorze technicznym.
Zdaniem sądu dla wydania decyzji przez Dyrektora TDT istniała podstawa prawna, a sama decyzja nie narusza prawa.
Art. 5 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym stanowi, że dozorowi technicznemu podlegają urządzenia techniczne w toku ich projektowania, wytwarzania, w tym wytwarzania materiałów i elementów, naprawy i modernizacji, obrotu oraz eksploatacji. W myśl z kolei art. 5 ust. 2 ustawy o dozorze technicznym Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, z wyłączeniem urządzeń technicznych
w elektrowniach jądrowych, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania tych urządzeń.
Zgodnie z § 1 pkt.1 lit e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1468), dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, w tym zbiorniki przenośne - zmieniające miejsce między napełnieniem a opróżnieniem - o pojemności większej niż 0,35 dm3 i nadciśnieniu wyższym niż 0,5 bara, przeznaczone do magazynowania lub transportowania cieczy lub gazów.
Wiązka butli, kwalifikuje się zatem do rodzaju urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu ze względu na to, iż butle połączone są ze sobą wspólnym kolektorem w formie wiązki, posiadają pojemność większą niż 0,35 dm3, zostały napełnione gazem i przygotowane do transportu. Parametry Wiązki butli, ustalone podczas przeprowadzonego badania doraźnego kontrolnego, wskazują w sposób jednoznaczny, że Wiązka butli jest urządzeniem technicznym, podlegającym dozorowi technicznemu.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Wiązka butli eksploatowana była bez decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego, co stanowi naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym. Ponadto w toku badania doraźnego kontrolnego stwierdzono brak oznakowania wiązki butli oraz pojedynczych butli znakiem π co z kolei stanowi naruszenie art. 64 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o przewozie towarów niebezpiecznych o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz.U. 2021 poz.756).
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa
w art. 15 ust. 1, mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego.
Art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym odnosi się zatem do eksploatacji urządzenia.
Kluczowe zatem w sprawie jest wyjaśnienie pojęcia "eksploatacji" urządzenia. Organ, opierając się m.in. na czynności "napełniania" butli przez skarżącą, wyjaśnił, dlaczego uznał, że Wiązka butli jest "eksploatowana" i przez kogo. Innymi słowy napełnianie Wiązki butli jest również, zdaniem Ministra jej eksploatacją. Ze stanowiskiem tym Sąd zgadza się. Eksploatującym w rozumieniu przepisów ustawy
o dozorze technicznym i stroną decyzji winna być zatem Skarżąca spółka, zaś kwestia ustalenia, którym z uczestników przewozu towarów niebezpiecznych
(w rozumieniu przepisów ADR) jest eksploatujący - Skarżąca, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym decyzja o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia technicznego (na podstawie tego przepisu) ma miejsce, gdy eksploatujący (a więc niezależnie od tego, czy jest on uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych, a jeżeli tak, to którym) nie przestrzega przepisów o dozorze technicznym.
Ponadto zgodnie z art. 64 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych ciśnieniowe urządzenia transportowe w przewozie towarów niebezpiecznych powinny odpowiadać określonym odpowiednio w ADR, RID i ADN wymaganiom technicznym, zwanym dalej "wymaganiami". Jak wyjaśnił w toku postępowania Minister Infrastruktury, wiązki butli zaliczane są do ciśnieniowych urządzeń transportowych. Zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. a ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, do ciśnieniowych urządzeń transportowych zalicza się naczynia ciśnieniowe,
w stosownych przypadkach ich zawory i inne wyposażenie, objęte działem 6.2. ADR. RID lub ADN. Zgodnie z definicją zawartą w Umowie ADR naczynie ciśnieniowe oznacza określenie zbiorcze obejmujące butle, zbiorniki rurowe, bębny ciśnieniowe, naczynia kriogeniczne zamknięte, układy magazynujące w wodorkach metali, wiązki butli i naczynia ciśnieniowe awaryjne.
Z powyższego wynika, że Wiązka butli, jest ciśnieniowym urządzeniem transportowym. W toku badania doraźnego kontrolnego stwierdzono brak oznakowania wiązki butli oraz pojedynczych butli znakiem π co stanowi naruszenie art. 64 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o przewozie towarów niebezpiecznych.
Znak zgodności π zgodnie z art. 2 pkt 16 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/35/UE z dnia 16 czerwca 2010 r. w sprawie ciśnieniowych urządzeń transportowych oraz uchylającej dyrektywy Rady 76/767/EWG, 84/525/EWG, 84/526/EWG, 84/527/EWG oraz 1999/36/WE, zwanej dalej "dyrektywą 2010/35/UE" (transponowanej do polskiego prawa krajowego przepisami ustawy PTN), oznacza oznakowanie, które wskazuje na zgodność ciśnieniowego urządzenia transportowego z mającymi zastosowanie wymaganiami oceny zgodności określonymi w załącznikach do dyrektywy 2008/68/WE i w niniejszej dyrektywie (jednym z załączników do dyrektywy 2008/68/WE są załączniki A i B do Umowy ADR).
Zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie 2010/35/UE, w rozdziale nr 2 - "Obowiązki podmiotów gospodarczych" oraz w rozdziale nr 3 - "Zgodność ciśnieniowych urządzeń transportowych" - ciśnieniowe urządzenia transportowe powinny posiadać oznaczenia wskazujące na ich zgodność z dyrektywą 2008/68/UE i dyrektywą 2010/35/UE w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników ww. urządzeń oraz ich swobodnego przepływu i swobodnego użytkowania na obszarze państw UE.
Podstawowe wymogi bezpieczeństwa, jakie powinno spełniać naczynie ciśnieniowe, by mogło być oznakowane znakiem π, określa art. 14 dyrektywy 2010/35/UE określający "Ogólne zasady znaku zgodności Pi". Na obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny zgodności danego naczynia ciśnieniowego wskazuje zaś zarówno pkt 14 preambuły jaki i art. 13 dyrektywy 2010/35/UE. Jeżeli urządzenie ciśnieniowe, które uprzednio nie zostały poddane ocenie zgodności zgodnie z wymogami dyrektywy 1999/36/WE, a mają podlegać swobodnemu przepływowi i swobodnemu użytkowaniu na obszarze terytorium UE, to powinny zostać poddane ponownej ocenie zgodności. Zaś w przypadku pozytywnej weryfikacji, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 13 dyrektywy 2010/35/UE, urządzenia ciśnieniowe winny być oznaczone znakiem π. Brak znaku π - na naczyniu ciśnieniowym, które podlega takiemu oznaczeniu, wskazuje, iż dane naczynie ciśnieniowe nie powstało zgodnie z określonymi normami w ww. przepisach, a więc może stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia w przypadku jego eksploatacji.
Organ wskazał, że w polskim systemie prawnym wymogi w zakresie obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny zgodności, mają odzwierciedlenie
w przepisach ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych o przewozie towarów niebezpiecznych w rozdziale nr 7: "Ciśnieniowe urządzenia transportowe". Zgodnie
z art. 65 ww. ustawy ciśnieniowe urządzenia transportowe podlegają:
1) ocenie zgodności - w przypadku wprowadzanych do obrotu nowych ciśnieniowych urządzeń transportowych;
2) ponownej ocenie zgodności - w przypadku ciśnieniowych urządzeń transportowych:
a) wprowadzonych do obrotu przed dniem 1 maja 2004 r., dla których proces ponownej oceny rozpoczął się przed dniem 1 lipca 2006 r. - w przypadku butli.
W pewnych okolicznościach ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych
o przewozie towarów niebezpiecznych przewiduje wyłączenie stosowania przepisów rozdziału 7 tej ustawy, o czym mowa w art. 66 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przepisów rozdziału 7 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych nie stosuje się do: ciśnieniowych urządzeń transportowych wykorzystywanych wyłącznie
w transporcie towarów niebezpiecznych pomiędzy obszarem państw członkowskich Unii Europejskiej a obszarem kraju trzeciego oraz ciśnieniowych urządzeń transportowych wprowadzonych do obrotu przed dniem 1 lipca 2005 r. - w przypadku pozostałych ciśnieniowych urządzeń transportowych - i niepoddanych ponownej ocenie zgodności.
Jak wynika z akt sprawy Wiązka butli została dostarczona prawdopodobnie z Czech, a więc jej transport mógł odbywać się między państwami członkowskimi UE. Odnośnie zaś drugiej przesłanki, jak zauważył organ, ocena jej zaistnienia w niniejszej sprawie jest utrudniona ze względu na braku informacji w protokole oraz pozostałych materiałach dowodowych na temat daty produkcji butli. Jednakże inne, poczynione w niniejszej sprawie ustalenia, a w szczególności to, że wiązka butli posiadała cechy poświadczające wykonanie badania okresowego 09.2010, (na co wskazuje informacja zawarta w ww. protokole), biorąc pod uwagę datę wykonanego badania oraz okres 10 lat między kolejnym badaniami okresowym zgodnie z wymogami ADR, tj. instrukcją pakowania P200, dla butli z acetylenem UN 1001 - acetylen rozpuszczony, organ przyjął domniemanie, że Wiązka butli została wyprodukowana przed 1 maja 2004 r. a w związku z tym że nie była wykorzystywana do transportu pomiędzy państwem członkowskim UE a państwem trzecim, w tym zakresie zostaje spełniona druga przesłanka, o której mowa w art. 66 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
W ocenie Sądu organ zasadnie zatem uznał, że Wiązka butli nie podlega przepisom rozdziału 7: "Ciśnieniowe urządzenia transportowe" ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych o przewozie towarów niebezpiecznych a związku z tym, że nie posiada oznakowania znakiem π, to zastosowanie mają pozostałe przepisy krajowe w tym ustawy o dozorze technicznym.
Brak oznakowania znakiem π uniemożliwia swobodną eksploatację niniejszego naczynia ciśnieniowego na terenie UE. Przedmiotowa Wiązki butli może być stosowana do przewozu gazów na terenie UE, ale z wyłączeniem możliwości napełniania jej oraz wykonywania badań okresowych poza państwem, w którym ma siedzibę właściciel Wiązki butli, tym samym na terenie RP ta wiązka butli może być napełniana, ale wyłącznie na podstawie decyzji zezwalającej na jej eksploatację, wydanej przez Dyrektora TDT, w myśl art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, wskazana w zaskarżonej decyzji podstawa prawna - art. 18 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym, obligująca organ właściwej jednostki dozoru technicznego do wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego w przypadku nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów
o dozorze technicznym - wobec ustaleń wskazujących na nieprzestrzeganie przez skarżącą spółkę (jako eksploatującego w rozumieniu przepisów ustawy o dozorze technicznym) przepisów o dozorze technicznym, została zastosowana w sposób prawidłowy. Wiązka butli, by mogła być eksploatowana bez znaku π w Polsce, zgodnie z art. 14 ustawy o dozorze technicznym winna posiadać decyzję zezwalającą na jej eksploatację, wydaną przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Strona nie posiadała decyzji zezwalającej na eksploatację omawianej wiązki butli, która dodatkowo nie posiadała oznakowania znakiem π.
Odnosząc się do zarzutu, iż Dyrektor TDT, wydając decyzje o wstrzymaniu eksploatacji w powołaniu się na art. 18 ust 1 art. 44 ust 1 i 3 ustawy o dozorze technicznym , przekroczył swoje uprawnienia, gdyż nie przysługują mu uprawnienia do wystawiania takich decyzji, wskazać należy, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia, przyjęta przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji, to art. 18 ust. 1 i art. 44 ust. 1 pkt 3 udt oraz art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
Art. 18 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym stanowi, że w przypadku nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów o dozorze technicznym organ właściwej jednostki dozoru technicznego wydaje decyzję o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia. Z przepisu tego wynika wprost, że organ jednostki dozoru technicznego, a więc w niniejszej sprawie Dyrektor TDT (zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 3 ustawy o dozorze technicznym w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, organem właściwym, m.in. w zakresie warunków technicznych i badań naczyń ciśnieniowych przeznaczonych do przewozu gazów, jest Dyrektor TDT), zobligowany jest do wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego (w rozumieniu przepisów ustawy o dozorze technicznym) w każdym przypadku, gdy eksploatujący nie przestrzega przepisów o dozorze technicznym.
W sprawie ustalono jednoznacznie, że przedmiot kontroli i zaskarżonej decyzji, tj. Wiązka butli, kwalifikuje się do rodzaju urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu ze względu na to, iż butle połączone są ze sobą wspólnym kolektorem w formie wiązki, posiadają pojemność większą niż 0,35 dm3, zostały napełnione gazem i przygotowane do transportu. O powyższym, oprócz sporządzonego protokołu z kontroli, świadczy zebrany pozostały materiał dowodowy, tj.: dokumentacja fotograficzna połączonych ze sobą wiązek butli, oraz dokumentacja sporządzona na potrzebę transportu omawianych wiązek butli. Zatem parametry Wiązki butli, ustalone podczas przeprowadzonego badania doraźnego kontrolnego, wskazują w sposób jednoznaczny, że Wiązka butli jest urządzeniem technicznym, podlegającym dozorowi technicznemu.
Zgodnie zaś z art. 9 ust. 1 pkt 4 lit c ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, Dyrektor TDT jest właściwą władzą, w rozumieniu przepisów Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r., do wykonywania "odpowiednich czynności administracyjnych" w sprawach obejmujących m.in. warunki techniczne i badania naczyń ciśnieniowych przeznaczonych do przewozu gazów.
Ponadto wbrew twierdzeniom strony, w ocenie Sądu, nie ma sprzeczności pomiędzy prawem międzynarodowym (ADR), krajowym i unijnym w zakresie objętym przedmiotem zaskarżonej decyzji, wobec czego reguły kolizyjne, określone w art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie mają zastosowania. Zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483, ze zm.) ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Nie ulega wątpliwości, że ADR stanowi część krajowego porządku prawnego. Jej zastosowanie znajduje zarówno w zakresie przewozu międzynarodowego towarów niebezpiecznych, jak i krajowych (zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 154), w sprawach nieuregulowanych tą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się m.in. ADR). Jak słusznie podkreślił jednak organ, ADR jednak nie jest jedynym aktem prawnym, który reguluje kwestie związane z eksploatacją ciśnieniowych urządzeń transportowych. Akty te zostały wskazane w treści zaskarżonej decyzji wraz z przytoczeniem konkretnych przepisów, które miały zastosowanie i ich wyjaśnieniem. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w ocenie sądu, nie ma sprzeczności pomiędzy prawem międzynarodowym (ADR), krajowym i unijnym w zakresie objętym przedmiotem zaskarżonej decyzji, wobec czego reguły kolizyjne, określone w art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie mają zastosowania.
Także wskazana przez stronę okoliczność, że decyzja Dyrektora TDT została podpisana przez pracownika TDT "bez wskazania umocowania" nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Co prawda z treści decyzji Dyrektora TDT nie wynika, aby upoważnienie dla Starszego Inspektora TDT – S. G. było załączone do decyzji, ale z jej treści wprost wynika, że działał on z upoważnienia Dyrektora TDT. Przy podpisie wskazano bowiem: "Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego z up. STARSZY INSPEKTOR Transportowego Dozoru Technicznego mgr inż. S. G.". Osoba ta zaś działała na podstawie upoważnienia wydanego mu przez Dyrektora TDT w dniu 1 grudnia 2017 r. nr [...] (k.112 akt sądowych), które obejmowało umocowanie m.in. do wykonywania w imieniu Dyrektora TDT czynności dozoru technicznego i wydawania decyzji administracyjnych, w sprawach o których mowa w art. 14 ust. 1 i art. 18 ust. 1 - 3 udt, w zakresie dotyczącym m.in. zbiorników stałych i przenośnych (punkt 1 lit. a upoważnienia), a także zbiorników transportowych (punkt 1 lit. d upoważnienia). Oznacza to, że osoba, która podpisała ww. decyzję, działała na podstawie i w ramach udzielonego jej upoważnienia oraz w sposób wyraźny wskazała w tej decyzji, że działa z upoważnienia Dyrektora TDT. W aktach sądowych (k.94) znajduje się również upoważnienie dla K. T., który podpisał zaskarżoną decyzję z upoważnienia Ministra Infrastruktury.
Zatem zarzuty strony dotyczące działania przez pracownika TDT bez upoważnienia przy wydawaniu skarżonej decyzji, jak też braku właściwości Dyrektora TDT w sprawie nie znajdują usprawiedliwienia.
Następnie Sąd wskazuje, że dla wydania decyzji przez Dyrektora TDT oraz Ministra istniała podstawa prawna, a sama decyzja nie narusza prawa.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia ogólnych zasad wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 15 kpa. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po wyczerpującym
i prawidłowym zebraniu, a następnie rozpatrzeniu, materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia zaskarżonych rozstrzygnięć (art. 77 i art. 80 kpa).
Z powyższych względów Sąd uznał, że organ, działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organ mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło