VI SA/Wa 1892/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-23
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Zbigniew Rudnicki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy PURELL zgłoszony do ochrony na mydła sterylizacyjne, lotiony i mieszanki do mycia rąk o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciw drobnoustrojom (klasa 3) jest podobny do zarejestrowanego znaku towarowego PURELL obejmującego m.in. mydła, artykuły perfumeryjne i kosmetyczne, w stopniu mogącym wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie narusza prawa. Stwierdzono, że porównywane znaki towarowe są identyczne pod względem słownym (PURELL), a towary, które mają oznaczać (specjalistyczne mydła sterylizacyjne i lotiony vs. ogólne mydła, artykuły perfumeryjne i kosmetyczne), są jednorodzajowe. Identyczność oznaczeń i jednorodzajowość towarów prowadzą do ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, co uniemożliwia udzielenie prawa ochronnego na zgłoszony znak.Stan faktyczny
Skarżąca J. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej utrzymującą w mocy decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PURELL dla mydeł sterylizacyjnych i lotionów (klasa 3). Urząd Patentowy uznał, że zgłoszony znak jest podobny do wcześniejszego znaku PURELL zarejestrowanego dla mydeł i artykułów kosmetycznych, co rodzi ryzyko wprowadzenia w błąd. Skarżąca argumentowała, że jej produkty są specjalistyczne (sterylizacyjne) i skierowane głównie do personelu medycznego, a produkty zarejestrowane są kosmetyczne, co czyni je odmiennymi. Sąd rozpoznał sprawę, oceniając zgodność decyzji z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PURELL nr Z-271884 w części dotyczącej towarów oznaczonych w klasie 3 oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] września nr [...] działając na podstawie art. 245 i art. 248 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PURELL, zgłoszonego dnia [...] października 2003 roku przez W., za numerem Z-271884 w części dotyczącej towarów: mydła sterylizacyjne przeciwbakteryjne i przeciw drobnoustrojom, sterylizacyjne lotiony i mieszanki do mycia rąk o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciw drobnoustrojom (kl.3) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W skutek cesji praw do znaku towarowego PURELL Z-271884 nastąpiła zmiana z W. na J. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki skarżącą w niniejszej sprawie.
Ustalono, że w dniu [...] października 2003 strona postępowania zgłosiła w celu uzyskania prawa ochronnego, znak towarowy PURELL przeznaczony do oznaczania następujących towarów: mydła sterylizacyjne przeciwbakteryjne i przeciw drobnoustrojom, sterylizacyjne lotiony i mieszanki do mycia rąk o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciw drobnoustrojom, preparaty sterylizacyjne, preparaty sterylizacyjne, preparaty sterylizacyjne do celów higienicznych.
Urząd Patentowy stwierdził, że zgłoszony znak jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 roku do znaku towarowego PURELL zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 16 listopada 2000 pod numerem IR - 749994 na rzecz C., przeznaczonego do oznaczania następujących towarów: mydła, artykuły perfumeryjne, olejki eteryczne, lotiony do włosów, artykuły do pielęgnacji zębów wobec czego decyzją z dnia [...] lutego 2007r odmówił udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak PURELL Z-271884 w zakresie klasy 3.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca stwierdziła, że nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd, gdyż obydwa znaki obejmują odmienne towary. Przedmiotowy znak obejmuje w klasie 3 specjalistyczne mydła, lotiony i mieszanki sterylizacyjne o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwustrojowym. Są to środki toaletowe o szczególnym przeznaczeniu skierowane w głównej mierze do grupy odbiorców, którzy ze względu na swoją pracę przedkładają walory sterylizacyjne mydeł nad ich walory kosmetyczne. Taką grupą odbiorców jest przede wszystkim personel medyczny. Skarżąca uznała, że są to odmienne towary od produktów stricte kosmetycznych jakimi są produkty sprzedawane pod nazwą PURELL przez niemiecką firmę. Zdaniem skarżącej ocena niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd powinna uwzględniać stopień uwagi odbiorców.Uznała, że personel medyczny do którego kierowane są produkty jest inną grupą odbiorców, który uważnie analizuje źródło pochodzenia między innymi mydeł, lotionów i mieszanek sterylizacyjnych.
Zdaniem Urzędu Patentowego w wyniku uzyskania prawa ochronnego na znak uprawniony uzyskuje wyłączne prawo używania danego znaku w obrocie gospodarczym w odniesieniu do określonych towarów. Naruszenie prawa ochronnego następuje poprzez używanie takiego samego lub podobnego znaku do oznaczania towarów tego samego rodzaju, jeśli w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego znak ten mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie kwestią bezsporną jest podobieństwo oznaczeń. Warstwa słowna porównywanych znaków jest identyczna i stanowi ją wyraz PURELL. Nie istnieje zatem żaden element w sferze słownej, który różnicowałby porównywane znaki towarowe. Jedyną różnicę między oznaczeniami stanowi to, że znak PURELL (IR-749994) jest znakiem słowno-graficznym, natomiast znak PURELL (Z-271884) to oznaczenie słowne. Niemniej jednak grafika znaku towarowego PURELL (IR749994) jest bardzo skromna (sprowadza się do przedstawienia napisu PURELL wykonanego fantazyjną czcionką w kolorze czarnym), nie mogłaby zatem stanowić podstawy do stwierdzenia braku podobieństwa między porównywanymi znakami towarowymi.
Ponadto wskazano, że w analizowanej sprawie mamy również do czynienia z jednorodzajowością towarów. Zgłoszony znak towarowy PURELL (Z-271884) służy do oznaczania między innymi takich towarów jak: mydła sterylizacyjne przeciwbakteryjne i przeciw drobnoustrojom, sterylizacyjne lotiony i mieszanki do mycia rąk o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciw drobnoustrojom. Natomiast przeciwstawiony znak towarowy PURELL (IR-749994) służy między innymi do oznaczania mydeł. Oznaczenie PURELL (IR-749994) uzyskało zatem ochronę w odniesieniu do mydeł jako takich, bez precyzowania konkretnego ich rodzaju.
Urząd Patentowy wskazał, że nie może w takiej sytuacji samowolnie ograniczyć tej ochrony, stwierdzając, że znak PURELL (IR-749994) nie obejmuje jakiejś konkretnej kategorii mydeł. W jego ocenie oznaczenie PURELL (IR-74994) może być używane do oznaczania mydeł posiadających rozmaite właściwości - nie tylko kosmetyczne, myjące, ale także sterylizujące czy przeciwbakteryjne. Nie można zatem zgodzić się z argumentem skarżącego, mówiącym o tym, że porównywane znaki służą do oznaczania odmiennych towarów.
Zdaniem Urzędu te dwie kategorie nie są kategoriami rozłącznymi. Jeden produkt może bowiem łączyć obydwie te funkcje, mydło czy inna substancja myjąca może dezynfekować skórę, zabijać drobnoustroje i jednocześnie może zawierać różnego typu wyciągi pielęgnacyjne, witaminy itd. przyczyniające się do lepszego wyglądu skóry.
Nie można zdaniem Urzędu mówić, że towary objęte analizowanymi znakami przynoszą odmienne korzyści dla klienta, a mianowicie bądź skórę pozbawioną bakterii, bądź skórę wypielęgnowaną. Jak stwierdzono powyżej spełnianie obydwu takich funkcji jednocześnie jest możliwe. Także fakt, iż uprawnionym do znaku PURELL (IR749994) jest firma kosmetyczna, zaś Zgłaszającym jest firma farmaceutyczna, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi jednorodzajowość towarów.
Wskazano, że we wniosku z dnia 23 kwietnia 2007 r. skarżąca stwierdziła, że grupą odbiorców jest przede wszystkim personel medyczny, który charakteryzuje się wyższym stopniem uwagi od innych odbiorców, ale jednocześnie wykluczyła możliwości nabywania tych produktów przez inne osoby. Według Urzędu osobami zainteresowanymi zakupem mydeł o właściwościach sterylizacyjnych, przeciwbakteryjnych i przeciw drobnoustrojowym nie są wyłącznie osoby związane z działalnością medyczną.
Biorąc pod uwagę fakt, że porównywane znaki towarowe są niemal identyczne oraz służą do oznaczania towarów jednorodzajowych, stwierdzono, że w obrocie gospodarczym nie spełniały by one prawidłowo funkcji oznaczania pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy.
Co do wzoru opakowań, które są inne w firmach kosmetycznych i opierają w głównej mierze na estetyce opakowania w celu zachęcenia potencjalnego nabywcy do zakupu oferowanego produktu organ zauważył, że przedmiotowe oznaczenie jest znakiem słownym a nie wzorem opakowania, tak więc ocena podniesionej kwestii jest w tym wypadku niemożliwa.
Biorąc pod uwagę powyższe Urząd Patentowy orzekł jak w sentencji zaskarżonej decyzji.
W skardze do sądu skarżąca stwierdziła, że Urząd Patentowy dokonał niewłaściwej oceny podobieństwa towarów, których ww. znaki towarowe dotyczą. W ww. decyzji zostało stwierdzone, że w analizowanej sprawie mamy do czynienia z jednorodzajowością towarów. Skarżąca nie zgadza się z tym stanowiskiem, bowiem uznaje, że zgłoszeniem znaku towarowego skarżącego PURELL Z-271884 objęte są, w odróżnieniu od kolizyjnego znaku towarowego, w zakresie klasy 3, specjalistyczne mydła, lotiony i mieszanki sterylizacyjne o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciw drobnoustrojowym. Są to środki toaletowe o szczególnym przeznaczeniu skierowane w głównej mierze do grupy odbiorców, którzy ze względu na swoją pracę przedkładają walory sterylizacyjne mydeł nad ich walory kosmetyczne. Taką grupę odbiorców stanowi przede wszystkim zdaniem skarżącej wykwalifikowany personel medyczny. Ta grupa zawodowa ma świadomość ryzyka, jakie niosą dla pacjentów bakterie i drobnoustroje i dlatego przykłada ona szczególną wagę do walorów sterylizacyjnych nabywanych produktów toaletowych. Fakt, że produkt oznaczony znakiem PURELL Z-271884 pochodzi od znanej im firmy farmaceutycznej, tj. W. (obecnie J.), gwarantuje walory sterylizacyjne produktu. Są to zatem odmienne towary od produktów stricte kosmetycznych jakimi są produkty sprzedawane pod nazwą PURELL przez firmę niemiecką.
Porównanie tych towarów z produktami wymienionymi w przedmiotowym zgłoszeniu znaku towarowego prowadzi zdaniem skarżącej do wniosku, że są one różne pod kątem przeznaczenia (pielęgnacja skóry vs. dezynfekcja, sterylizacja), miejsca pochodzenia (firma kosmetyczna vs. firma farmaceutyczna) oraz tzw. korzyści dla klienta (skóra wypielęgnowana vs. skóra pozbawiona bakterii). Uznała, że patrząc przez pryzmat profilu działalności wymienionych podmiotów, mamy do czynienia z często występującą na gruncie prawa znaków towarowych sytuacją, w której z pozoru podobna działalność gospodarcza (produkcja "środków toaletowych"), faktycznie należy do odrębnych sektorów obrotu gospodarczego.
W ocenie skarżącej, twierdzenie Urzędu Patentowego, jakoby udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy PURELL Z-271884 ograniczało ochronę przyznaną na znak towarowy PURELL IR-749994 jest nie uzasadnione i nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sprawy. Bowiem, skoro uprawniony do znaku towarowego PURELL IR-749994, tj. przedsiębiorstwo C., jest firmą kosmetyczną, nie jest możliwym, aby taka firma wytwarzała produkty farmaceutyczne (np. takie jak mydła sterylizacyjne produkowane przez skarżącą).
Wskazała, iż preparaty sterylizacyjne objęte zgłoszonym, znakiem stanowią odmienną grupę towarów, wbrew twierdzeniom Urzędu Patentowego, niż objęte znakiem towarowym PURELL IR-749994. Fakt, że ww. znaki dotyczą towarów przyporządkowanych do tej samej klasy towarowej (tj. klasy 3) nie ma decydującego znaczenia dla oceny ich podobieństwa. Co więcej, zgodnie z panującym poglądem, przynależność towarów do określonych klas towarowych stanowi jedynie pomocnicze kryterium oceny ich podobieństwa i nie może stanowić decydującego argumentu przy ocenie podobieństwa towarów, klasyfikacja ma bowiem charakter porządkowy i służy wyłącznie potrzebom rejestracji znaków (zob. J. Piotrowska, Renomowane znaki towarowe i ich ochrona", Warszawa 2001, str. 143).
Podniosła, że każdorazowa ocena niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd powinna uwzględniać całokształt konkretnej sytuacji rynkowej, a w szczególności stopień uwagi odbiorców. Jej zdaniem personel medyczny, do którego skierowane są te produkty, uważnie analizuje źródło pochodzenia preparatów sterylizacyjnych i higienicznych oraz mydeł, lotionów i mieszanek sterylizacyjnych o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciw drobnoustrojowym. Zatem, fakt iż przeciętnym odbiorcą porównywanych znaków i towarów nimi oznaczonych będzie przede wszystkim uważny i należycie poinformowany odbiorca ostatecznie rozwiewa, ewentualne wątpliwości dotyczące możliwości bezkolizyjnego współistnienia ww. znaków na polskim rynku.
Uznała, że nawet gdyby przyjąć poglądy organu, iż osobami zainteresowanymi zakupem mydeł o właściwościach sterylizacyjnych, przeciwbakteryjnych i przeciw drobnoustrojowych nie są wyłącznie osoby związane z działalnością medyczną i grupa odbiorców porównywanych znaków towarowych może się pokrywać, to jej zdaniem nie wolno abstrahować od faktu, że wzór przeciętnego konsumenta, ukształtowany w orzeczeniach ETS, m.in. w sprawie Lloyd Schuhfabrik Meyer przeciwko Klijsen Handel BV (C-342/97 par. 26), to model osoby należycie poinformowanej, uważnej i racjonalnej. Nie jest to zatem typ osoby, która z łatwością może zostać wprowadzona w błąd wskutek zbieżności oznaczeń umieszczonych na produkcie pochodzącym z firmy kosmetycznej i na produkcie z firmy farmaceutycznej. Z obserwacji rynku wynika, że firmy kosmetyczne i firmy farmaceutyczne różni podejście chociażby do wzoru opakowań. Te pierwsze stawiają przede wszystkim na ładne optycznie opakowania, gdyż muszą one "sprzedać" produkt poprawiający urodę, natomiast firmy farmaceutyczne stonowanym wzorem opakowania starają się podkreślić walory lecznicze sprzedawanych produktów. Wskazała, że oceniając ryzyko konfuzji, nie wolno pomijać faktu, że producent niemiecki w rzeczywistości nie produkuje mydeł pod nazwą PURELL, a wyłącznie kosmetyki.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, uznano skargę za zasadną.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Te wymogi spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.
Przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 stanowi, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu udzielenia prawa ochronnego (jeżeli na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję organu z dnia [...] września nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PURELL. Znak ten jest znakiem słownym co zostało wskazane przez stronę skarżącą w podaniu z dnia [...] października 2003 r. o udzielenie prawa ochronnego na ten znak towarowy. Znak został przeznaczony do oznaczania następujących towarów: mydła sterylizacyjne przeciwbakteryjne i przeciw drobnoustrojom, sterylizacyjne lotiony i mieszanki do mycia rąk o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciw drobnoustrojom (kl.3).
Organ odmówił udzielenia prawa ochronnego na ww. znak, ponieważ jego zdaniem jest on podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. do przeciwstawionego znaku towarowego PURELL zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 16 listopada 2000 pod numerem IR - 749994 na rzecz C., przeznaczonego do oznaczania następujących towarów: mydła, artykuły perfumeryjne, olejki eteryczne, lotiony do włosów, artykuły do pielęgnacji zębów wobec czego decyzją z dnia [...] lutego 2007r odmówił udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak PURELL Z-271884 w zakresie klasy 3.
Z powyższego wynika, że oba oznaczenia służą do oznaczania podobnych towarów zawierających się w klasie 3.
Zdaniem skarżącej nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd, gdyż obydwa znaki obejmują odmienne towary. Przedmiotowy znak obejmuje w klasie 3 specjalistyczne mydła, lotiony i mieszanki sterylizacyjne o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwustrojowym. Są to środki toaletowe o szczególnym przeznaczeniu skierowane w głównej mierze do grupy odbiorców, którzy ze względu na swoją pracę przedkładają walory sterylizacyjne mydeł nad ich walory kosmetyczne. Taką grupą odbiorców jest przede wszystkim personel medyczny.
W praktyce orzeczniczej, jak również w doktrynie wykształcono szereg reguł specjalnych, według których ustala się prawdopodobieństwo w ramach różnych rodzajów znaków.
W przypadku znaków słownych podobieństwo należy oceniać na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej. Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź liter takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru. Znaki graficzne oceniane są przede wszystkim na płaszczyźnie wizualnej. Znak taki wypełnia funkcję odróżniającą przez określony układ wielu elementów. Dlatego należy ustalić, który z elementów ma znaczenie istotnie odróżniające. W konsekwencji znak zawierający zmieniony element istotnie odróżniający, nawet przy podobieństwie innych szczegółów nie będzie znakiem podobnym. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych (Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szymanka, Naruszenia praw na dobrach niematerialnych, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001, str. 96-97).
Szczególną formę wśród znaków towarowych posiada znak słowno-graficzny. Ocena podobieństwa takiego znaku jest trudna i tutaj musi być właśnie dokonany rzetelny bilans podobieństwa i różnic. Znak słowo-graficzny z reguły łączy w sobie poprzez szczególne powiązanie znak słowny z graficznym. Zatem takie oznaczenie, którym jest przedmiotowy znak powinno być oceniane zarówno na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej jak i znaczeniowej. Należy podkreślić, iż wyżej przedstawione reguły dla znaków słownych i graficznych mają odpowiednie zastosowanie przy badaniu podobieństwa znaku słowno-graficznego (Patrz: Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szymanka, Naruszenia praw na dobrach niematerialnych, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001, str. 97).
Sąd stanął na stanowisku, iż organ nie naruszył prawa wydając zaskarżone decyzje, gdyż dokonał porównania podobieństwa znaków tak jakby oba były znakami towarowymi wyłącznie w formie słownej i ustalił identyczność znaków oraz jednorodzajowość towarów.
W przedmiotowej sprawie kwestią bezsporną jest podobieństwo oznaczeń. Warstwa słowna porównywanych znaków jest identyczna i stanowi ją wyraz PURELL. Nie istnieje zatem żaden element w sferze słownej, który różnicowałby porównywane znaki towarowe. Jedyną różnicę między oznaczeniami stanowi to, że znak PURELL (IR-749994) jest znakiem słowno-graficznym, natomiast znak PURELL (Z-271884) to oznaczenie słowne. Niemniej jednak należy zauważyć, że grafika znaku towarowego PURELL (IR749994) jest bardzo skromna (sprowadza się do przedstawienia napisu PURELL wykonanego fantazyjną czcionką w kolorze czarnym), nie mogłaby zatem stanowić podstawy do stwierdzenia braku podobieństwa miedzy porównywanymi znakami towarowymi.
W analizowanej sprawie mamy również do czynienia z jednorodzajowością towarów. Zgłoszony znak towarowy PURELL (Z-271884) służy do oznaczania między innymi takich towarów jak: mydła sterylizacyjne przeciwbakteryjne i przeciw drobnoustrojom, sterylizacyjne lotiony i mieszanki do mycia rąk o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciw drobnoustrojom. Natomiast przeciwstawiony znak towarowy PURELL (IR-749994) służy między innymi do oznaczania mydeł. Oznaczenie PURELL (IR-749994) uzyskało zatem ochronę w odniesieniu do mydeł jako takich, bez precyzowania konkretnego ich rodzaju. W przypadku znaku zarejestrowanego bez znaczenia jest w tej sprawie używanie takiego oznaczenia i nakładanie tego znaku na produkt uprawnionego. Zdaniem sądu produkty uprawnionego mają na celu pielęgnację skóry, natomiast produkty skarżącego spełniają funkcje dezynfekcyjne, sterylizacyjne, ale jak słusznie zauważył organ te dwie kategorie nie są kategoriami rozłącznymi. Jeden produkt może bowiem łączyć obydwie te funkcje, mydło czy inna substancja myjąca może dezynfekować skórę, zabijać drobnoustroje i jednocześnie może zawierać różnego typu wyciągi pielęgnacyjne, witaminy itd. przyczyniające się do lepszego wyglądu skóry.
Także fakt, iż uprawnionym do znaku PURELL (IR749994) jest firma kosmetyczna, zaś skarżącym jest firma farmaceutyczna, której produkty, ze względu na ogromny ich wachlarz są również przedmiotem obrotu w sklepach z kosmetykami i chemią gospodarczą, nie stanowi jak słusznie wskazał Urząd podstawy do twierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi jednorodzajowość towarów.
W odpowiedzi na skargę organ powołał się na wyrok Sądu Pierwszej Instancji Sądu Wspólnot Europejskich w sprawie The Rogal County of Berkshire Polo Club Ltd przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego OHIM z dnia 21 lutego 2006 ( sygn. Akt. T-2I4/04) wskazując "Przede wszystkim należy zauważyć, że... W istocie nawet jeśli mydła są używane do mycia ciała i nadania im zapachu lub przyjemnego wyglądu, to nie wynika z tego... że nie mogą być one używane również jako środki do utrzymania domu. ... W konsekwencji między mydłami, ..., a środkami wybielającymi i innymi substancjami stosowanymi w praniu, jak również środkami do polerowania, szorowania i ścierania, ... występuje podobieństwo. Z uwagi na to ... prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd rozciąga się również na środki wybielające i inne substancje stosowane w praniu, jak również środki do polerowania, szorowania i ścierania..." Z powyższego orzeczenia wynika, iż mydła traktowane są jako produkty czystościowe, tak więc różnicowanie ich pod względem zastosowania ( kosmetyczne czy bakteriobójcze ) jest w ocenie sądu bezzasadne.
Nawet gdyby przyjąć, że grupą odbiorców towarów oznaczonych zgłoszonym znakiem jest przede wszystkim personel medyczny, który charakteryzuje się wyższym stopniem uwagi od innych odbiorców, to nie można twierdzić, że potencjalni nabywcy nie będą wprowadzani w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych porównywanymi znakami towarowymi. Zdaniem sądu osobami zainteresowanymi zakupem mydeł o właściwościach sterylizacyjnych, przeciwbakteryjnych i przeciw drobnoustrojowym nie są wyłącznie osoby związane z działalnością medyczną co też stwierdził zgłaszający we wniosku o rejestrację.
Biorąc pod uwagę fakt, że porównywane znaki towarowe są identyczne oraz służą do oznaczania towarów jednorodzajowych, należy stwierdzić, że w obrocie gospodarczym nie spełniały by one prawidłowo funkcji oznaczania pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy. W tym stanie rzeczy zarejestrowany znak kojarzyć się będzie ze znakiem zgłoszonym. Okoliczność ta jest istotna w sytuacji gdy oferowane towary ze względu na ich specyfikę, kupowane mogą być nie tylko w obrocie profesjonalnym ale mogą znajdować się również w innym obrocie czego nie wyklucza skarżąca i czego wykluczyć nie można nawet przy dołożeniu najwyższej staranności w ich dystrybucji.
W stosunku dla towarów takich jak artykuły kosmetyczne i higieniczne, artykuły spożywcze, napoje alkoholowe i wyroby przemysłu tytoniowego, odbiorca najczęściej nie analizuje bliżej znaku i może być stosunkowo łatwo wprowadzony w błąd co do pochodzenia towarów. Bezspornym jest i dostatecznie wyjaśnionym zarówno w orzecznictwie sądów jaki i doktrynie jest okoliczność, iż znaki towarowe należy porównywać w całości. W tym stanie rzeczy identyczne warstwy słowne w przeciwstawionych znakach mogą powodować, że znaki te dają dostateczne podstawy do twierdzenia, że przeciętnemu odbiorcy mogą sprawić trudność w odróżnianiu towarów oznaczonych tymi znakami zwłaszcza w sytuacji, iż może to sugerować nabywcom, iż znak zgłoszony jest kolejnym produktem oferowanym w serii. Okoliczność ta jest istotna zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca pod własną marką oferuje dużą gamę produktów i są to produkty "o kroczącej" szacie graficznej i kolorystycznej.
Należy za słuszne przyjąć, że niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców, co do źródła pochodzenia towarów, jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń a podobieństwo to istnieje.
Uznać należy, że w przedmiotowej sprawie ocena podobieństwa znaków towarowych przeprowadzana była z punktu widzenia przeciętnego odbiory towarów (usług). Chodzi tu o kupującego, który posiada powszechnie spotykaną zdolność rozsądnej oceny. Nie można brać pod uwagę tylko opinii znawców, profesjonalnie zajmujących się handlem. Nie chodzi również o ocenę osób nie przywiązujących wagi do zakupów. Takiej oceny dokonuje się z punktu widzenia kupującego średnio rozważnego, dokładającego przy kupnie staranność wymaganą przez elementarną ostrożność (Patrz: Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szymanka, Naruszenia praw na dobrach niematerialnych, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001, str. 98). Powyższe stwierdzenie wynika z faktu, że zgłoszony znak towarowy przeznaczony został do oznaczania towarów których nabywcami mogą być zdaniem Sądu nie tylko osoby profesjonalnie zajmujące się medyczną, ale również mogą nimi być przeciętni odbiorcy.
Do przyjęcia podobieństwa dwóch oznaczeń wystarcza w zasadzie ich zbieżność na jednej z powyższych płaszczyzn. Jednakże zbieżność taka może być na innych płaszczyznach utwierdzona albo przeciwnie neutralizowana (Ryszard Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydanie II zmienione i rozszerzone, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 1997, str. 91).
W związku z tym należy stwierdzić, iż organ wyjaśnił całokształt okoliczności sprawy, ustosunkował się do wszystkich argumentów strony skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Urząd Patentowy RP nie naruszył w tym przypadku zasad badania znaku towarowego jako całości, która polega na uwzględnieniu wszystkich elementów danego oznaczenia przy badaniu podobieństwa porównywanych znaków towarowych.
Sąd stanął na stanowisku, że przeciwstawione znaki są identyczne a oferowane towary jednorodne i to przesądza o podobieństwie obu oznaczeń w stopniu uniemożliwiającym udzielenie prawa ochronnego na przedmiotowy znak.
Słuszne jest twierdzenie organu, że nie może samowolnie ograniczyć ochrony, stwierdzając, że znak PURELL (IR-749994) nie obejmuje jakiejś konkretnej kategorii mydeł. Należy zatem przyjąć, że oznaczenie PURELL (IR-74994) może być używane do oznaczania mydeł posiadających rozmaite właściwości - nie tylko kosmetyczne, myjące, ale także sterylizujące czy przeciwbakteryjne.
W ocenie sądu słusznie organ stwierdził, że podnoszona przez skarżącą kwestia wzoru opakowań nie może być oceniana bowiem przedmiotowe oznaczenie jest znakiem słownym a nie wzorem opakowania.
Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, i nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło