VI SA/Wa 1892/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-22
Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, oparta na kontroli przeprowadzonej bez uprzedniego powiadomienia przedsiębiorcy i z udziałem osoby nieupoważnionej do składania oświadczeń w jego imieniu, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Kontrola dotycząca obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych i radiowych nie podlega przepisom ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym obowiązkowi uprzedniego powiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze kontroli. Ustalenia kontroli, w tym oświadczenie osoby uczestniczącej w kontroli, stanowią dowód w postępowaniu, a brak zastrzeżeń strony co do tych ustaleń potwierdza ich prawidłowość. W konsekwencji decyzja ustalająca opłatę abonamentową za niezarejestrowane odbiorniki jest prawidłowa i niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Stan faktyczny
M.B., prowadząca działalność gospodarczą w zakresie hotelarstwa, została objęta kontrolą dotyczącą rejestracji odbiorników telewizyjnych w jej lokalu. Kontrola wykazała używanie 52 niezarejestrowanych odbiorników przez okres sześciu miesięcy. Organ I instancji ustalił opłatę abonamentową na kwotę 28.860 zł, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy. Skarżąca kwestionowała prawidłowość kontroli, zarzucając brak powiadomienia o zamiarze kontroli oraz udział osoby nieupoważnionej do składania oświadczeń w jej imieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę
Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] maja 2013 r., na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, ze zm.) - dalej także jako ustawa o opłatach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M.B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą B. z siedzibą przy ul. R[...] w Ł[...], od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] lutego 2013 r., ustalającej opłatę za używanie pięćdziesięciu dwóch niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 28.860,00 zł – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach;
W dniu [...] lipca 2012 r., na podstawie załączonych upoważnień osoby w nich wskazane przeprowadziły kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu użytkowym położonym przy ul. R[...] w Ł[...], zajmowanym na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez M.B. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika M. P. – kierownika pokojowego.
Z przeprowadzonej kontroli o godz. 12.00 sporządzono protokół, który został podpisany przez kontrolujących i bez zastrzeżeń przez M. P. W wyniku kontroli ustalono, że pięćdziesiąt dwa odbiorniki telewizyjne, będące własnością firmy, funkcjonowały sześć miesięcy. Z adnotacji w protokóle wynika, że były to odbiorniki różnych marek oraz, jak stwierdzono "Był włączony odbierał program I TV, pozostałe odbiorniki sa sprawne do odbioru programu TV".Do protokołu kontroli załączono też oświadczenie podpisane przez M. P., z którego wynikało, iż odbiorniki telewizyjne w kontrolowanym obiekcie, były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe, z powodu zajęcia przez gości hotelowych wszystkich pokoi.
Organ pismem z dnia [...] października 2012 r. poinformował M.B. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Pismem z dnia [...] października 2012 r. strona m.in. poinformowała organ I instancji, iż kontrola w dniu [...] lipca 2012 r. została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów prawa i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji. Zdaniem strony kontrola została przeprowadzona bez wyznaczenia przez kontrolowanego osoby upoważnionej, która dysponowała dokumentami i była upoważniona do podpisania protokółu. W związku z tym, kontrolerzy nie mieli prawa wejść na teren zakładu pracy lub biura i rozpocząć kontroli, a materiały zebrane w postępowaniu naruszającym przepisy prawa nie powinny stanowić dowodu w postępowaniu.
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. organ I instancji poinformował stronę o treści przepisów dotyczących obowiązku rejestracji odbiorników RTV i uiszczania opłat abonamentowych. Wskazał, że za odbiorniki podlegające rejestracji uważa się urządzenia stałe lub przenośne umożliwiające natychmiastowy odbiór programu radiowego lub telewizyjnego. Poinformował, że wszystkie jednostki centralne, przedsiębiorstwa, instytucje, podmioty prowadzące działalność gospodarczą zobowiązane są do wnoszenia opłaty abonamentowej za każdy posiadany odbiornik telewizyjny i radiofoniczny, w tym również za odbiorniki w samochodach służbowych. Organ I instancji przytoczył ustalenia kontroli z dnia [...] lipca 2012 r. wskazując, że w czasie kontroli ustalono jedynie stan faktyczny potwierdzony w protokóle kontroli przez osoby w niej uczestniczące. W związku z tym brak upoważnienia dla pracownika do składania oświadczeń woli w imieniu pracodawcy nie naruszało przepisów prawa.
W odpowiedzi M. B. w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. ponowiła uprzednio stawiane kontroli zarzuty stwierdzając, że M.P. nie był zatrudniony na stanowisku kierownika oraz nie był upoważniony do uczestniczenia w kontroli. Natomiast firma zatrudnia, jako zakład pracy chronionej, osoby niepełnosprawne z zaburzeniami psychicznymi ze skłonnościami do konfabulacji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. organ I instancji poinformował stronę, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzając, iż z ustawy o opłatach abonamentowych nie wynika obowiązek powiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli, gdyż takie powiadomienie byłoby sprzeczne z istotą kontroli, a nadto kontrola przeprowadzona na podstawie tej ustawy nie podlega regułom ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
W odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2013 r. M.B. ponowiła stawiane wcześniej zarzuty.
Kolejnym pismem z [...] stycznia 2013 r. organ I instancji poinformował stronę o dalszym etapie postępowania administracyjnego oraz o terminie i trybie wniesienia ewentualnego odwołania w przypadku wydania decyzji administracyjnej.
W tak ustalonym stanie faktycznym Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska s.a. wydał w dniu [...] lutego 2013 r. decyzję ustalającą opłatę za używanie pięćdziesięciu dwóch niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 28.860,00 zł., pouczając o przysługującym odwołaniu do Ministra Administracji i Cyfryzacji za pośrednictwem Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu RTV, w ciągu 14 dni licząc od dnia jej doręczenia.
W decyzji wskazano, że na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiornik telewizyjnych ustalono przez naliczenie jej w trzydziestokrotnej kwocie 18,50 zł za każdy odbiornik z pomnożeniem tej opłaty przez ilość odbiorników (52).
W uzasadnieniu powołano się na przeprowadzoną kontrolę w firmie M.B. stwierdzającą, że zgodnie z oświadczeniem pracownika odbiorniki były sprawne do odbioru programu a jedne odbiornik był włączony i odbierał program TV. Uznano także używanie przedmiotowych odbiorników przez okres sześciu miesięcy, chociaż nie potwierdzono tego żadnymi dokumentami. Wskazując na art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach stwierdzono, że zachodzi domniemanie używania przedmiotowych odbiorników jako sprawnych techniczne.
Od decyzji [...] lutego 2013 r. M.B. wniosła odwołanie, w którym zarzucała:
- naruszenie przepisu art. 77 ust. 1 i ust. 6 w zw. z art. 79 ust. 1 i ust. 4 w zw z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niezastosowanie tych przepisów.
- naruszenie art. 7 w zw. z 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzestrzeganie zasady prawdy obiektywnej przejawiające się m.in. w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w sprawie całego materiału dowodowego i braku oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy zostały udowodnione okoliczności faktyczne przyjęte jako podstawa wydania zaskarżonej decyzji
- naruszenie art. 10 w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez niezapełnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
- naruszenie 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez zastosowanie ich w sytuacji, gdy nie było podstaw do ich zastosowania.
Z uwagi na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie, co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem skarżącej art. 7 ustawy o opłatach nie uzasadniał niepoinformowania kontrolowanej o zamiarze przeprowadzenia kontroli, w związku z tym naruszono wskazane przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i przepisy postępowania, gdyż kontrola dotyczyła działalności przedsiębiorstwa skarżącej, a skarżąca nie mogła uczestniczyć w kontroli i złożyć stosownych oświadczeń. Dlatego wyniki kontroli nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji. Nadto naruszono przepisy postępowania przez nieustaleni kiedy skarżąca weszła w posiadanie przedmiotowych odbiorników i w związku z tym, czy upłynął termin do ich rejestracji w sytuacji, w której skarżąca 6 miesięcy przed kontrolą nie prowadziła jeszcze działalności gospodarczej.
W tych ustaleniach Minister Administracji i Cyfryzacji wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną.
W ocenie organu odwoławczego kontrola nie dotyczyła działalności gospodarczej wykonywanej przez skarżącą, lecz obowiązku rejestracji odbiorników używanych w przedsiębiorstwie, dlatego organ nie miał obowiązku powiadamiania skarżącej o przeprowadzeniu kontroli. Obowiązek zarejestrowania odbiorników telewizyjnych i radiowych oraz uiszczenia za nie opłaty wynika z ustawy o opłatach abonamentowych.
Wystarczające więc było aby w kontroli uczestniczyła osoba mająca wiedzę o ilości używanych odbiorników i o okresie ich używania, a taką osobą był M.P. uczestniczący w kontroli. Osoba ta złożyła w tym zakresie oświadczenie oraz podpisała bez zastrzeżeń protokół kontroli, chociaż mogła stwierdzić, że nie posiada wiedzy na temat używania i okresu używania odbiorników TV. Oświadczenie M.P. nie zostało przez niego odwołane w toku postępowania administracyjnego, jak i strona w szeregu swoich pism nie zaprzeczała okolicznościom ustalonym w tym postępowaniu oraz nie podważała żadnego z istotnych ustaleń. Ponadto, jak wynika z dokumenty rejestracji 52. odbiorników, skarżąca zarejestrowała je [...] lipca 2012 r., a więc po kontroli, co potwierdza okoliczność, że taką ilość odbiorników faktycznie przed kontrolą używała.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), odbiornik podlega zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w jego posiadanie. Stwierdzony w toku kontroli okres używania odbiorników w lokalu skarżącej wynosił ponad jeden miesiąc, tym samym należy uznać, że odbiorniki znajdowały się w posiadaniu strony przez okres przekraczający 14 dniowy termin przewidziany na jego zarejestrowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 7 w zw. z 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieprzestrzeganie zasady prawdy obiektywnej przejawiające się m.in. w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w sprawie całego materiału dowodowego i braku oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy zostały udowodnione okoliczności faktyczne przyjęte, jako podstawa wydania zaskarżonej decyzji, a także nie podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,
b) art. 10 w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania,
c) art. 9 w zw. z 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wydanej decyzji oraz niewyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy,
d) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do władzy publicznej, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy przejawiający się w tym, że nieprawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i naruszenie praw strony w tym postępowaniu mogło doprowadzić organ do błędnych ustaleń faktycznych a w konsekwencji wydania nieprawidłowej decyzji,
e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy nie było podstaw do jego zastosowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy przejawiający się tym, że organ II instancji utrzymał w mocy wadliwą decyzję;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) przepisu art. 77 ust 1 w zw. z art. 79 ust. 1 i ust 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niezastosowanie tych przepisów,
b) art. 77 ust 1 i ust. 6 w zw. z art. 80 ust 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niezastosowanie tych przepisów,
c) naruszenie 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r o opłatach abonamentowych poprzez zastosowanie ich w sytuacji, gdy nie było podstaw do ich zastosowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że na podstawie oświadczeń M. P. ustalono 6. miesięczny okres używania odbiorników. Zdaniem skarżącej osoba ta nie była uprawniona do składania takich oświadczeń i nie miała wiedzy na temat daty wejścia w posiadanie przez stronę odbiorników telewizyjnych ani o innych okolicznościach. Gdyby organ potraktował oświadczenie M.P. jako zeznania świadka dopuściłby się naruszenia art. 79 k.p.a. nie powiadamiając strony o przeprowadzeniu tego dowodu.
Zdaniem skarżącej doszło do naruszenia art. 7 w zw. z 77 § 1 k.p.a. przed organem I i II instancji, ponieważ żaden z organów nie rozpatrzył i nie zebrał w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, a także nie ocenił w świetle całokształtu materiału dowodowego, że zostały udowodnione okoliczności stanowiące podstawę faktyczną wydania zaskarżonej decyzji. Żaden z organów nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ustalenia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska s.a. zaaprobowane przez organ odwoławczy były w tym zakresie w zasadzie dowolne, a kontrola przeprowadzona w sprawie, która stanowiła podstawę wydania decyzji była niezgodna z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i całkowicie nierzetelna, nie wyjaśniająca w żaden sposób zaistnienia przesłanek nałożenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników, nie zawierając podstaw jej wyliczenia. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie przeprowadził żadnego własnego postepowania dowodowego a prawidłowość postępowania przed organem I instancji ocenił całkowicie arbitralnie i dowolnie. Uzasadnienie takiej oceny było jedynie ograniczone do stwierdzenia, że organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wszelkie czynności organu I instancji zostały podjęte przed wszczęciem postępowania, czego dowodzi data kontroli i pismo o wszczęciu postępowania, po którym nie przeprowadzono żadnych innych czynności w sprawie. Tymczasem skarżąca w swoich pismach kwestionowała zarówno sposób przeprowadzenia kontroli oraz umocowanie M.P. do uczestniczenia w niej i składania oświadczeń, jak i podpisywania protokółu kontroli. Zostały więc naruszone wskazane w skardze przepisy postępowania także dlatego, że skarżące nie mogła uczestniczyć w kontroli, ani składać stosownych wyjaśnień do protokółu z jej przeprowadzenia. Nie umożliwiono skarżącej również uczestniczenia w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej, a uzasadniając tę decyzję nie wskazano na jakich dowodach oparto rozstrzygnięcie.
Kontrola została przeprowadzona z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem nie jest prawdą, że przepisy ustawy o opłatach oraz rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i tryby rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat za ich używanie, wzorów upoważnień do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.), wyłączają stosowanie tej ustawy. Nie ma bowiem wątpliwości, że zainstalowane w hotelu odbiorniku telewizyjne i radiofoniczne służą wyłącznie działalności gospodarczej – hotelarskiej. W protokóle kontroli wskazano, jako jednostkę kontrolowaną firmę skarżącej i jej lokal użytkowy, tym samy kontrola odnosiła się do prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, dlatego miały do niej zastosowanie przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji, wskazując na przebieg postępowania i ustalenia dokonane w jego toku, wnosiło oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.
Zasadnicze zarzuty skarżącej sprowadzały się do tych, że kontrola została przeprowadzona bez jej obecności, a rozstrzygnięcie oparto wyłącznie na oświadczeniu pracownika hotelu – M.P., który nie był upoważniony do udziału w kontroli oraz do składania jakichkolwiek oświadczeń w imieniu skarżącej. Podkreślano również w skardze, że kontrola naruszała przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem nie powiadomiono skarżącej o zamiarze jej przeprowadzenia, w związku z czym nie mogąc składać oświadczeń i zastrzeżeń do protokołu, a więc ustalenia w nim zawarte nie mogły być podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, także z tego powodu, że kontrola dotyczyła działalności gospodarczej skarżącej firmy skarżącej i odbyła się z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Z zarzutami tymi nie można się zgodzić.
Kontrola została przeprowadzona na podstawie upoważnień wystawionych kontrolującym zgodnie z § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat za ich używanie... (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.) aktualnego na dzień przeprowadzenia kontroli.
Kontrolę przeprowadzono w dniu [...] lipca 2012 r. celem stwierdzenia, czy odbiorniki TV znajdujące się na wyposażeniu hotelu skarżącej, były zdolne do odbioru programów telewizyjnych i czy były zarejestrowane. Ponieważ ustalenia kontroli stwierdziły te okoliczności, zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, została wydana decyzja administracyjna nakazująca rejestrację tych odbiorników jednocześnie ustalająca opłatę za ich używanie bez rejestracji. W przypadku bowiem ustalenia przez kontrolę, że używane odbiorniki zostały prawidłowo zarejestrowane i opłata za ich używania była odprowadzana, nie doszłoby do spełnienia przesłanki z wymienionego przepisu, co skutkowałoby brakiem podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego i zakończenia go decyzją administracyjną. Stąd zarzut skarżącej o nieprawidłowym prowadzeniu postępowania administracyjnego nie można było uznać za zasady, gdyż ustalenia kontroli były pierwszą czynnością o charakterze sprawdzającym warunkującą dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego. Przy ustaleniu niezarejestrowania odbiorników TY będących na wyposażeniu hotelu, protokół kontroli stał się jednym z dowodów w sprawie.
W wielu pismach składanych w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie zaprzeczyła, by w czasie kontroli błędnie ustalono ilość odbiorników TY będących na wyposażeniu hotelu, nie zaprzeczając także, by odbiorniki te nie były sprawne i nie były używane. Okolicznością dodatkową na prawidłowość ustaleń organu administracji jest dokument o rejestracji tych odbiorników z dnia [...] lipca 2012 r., będący również przedmiotem ustaleń organu, z którego wynika, że skarżąca dokonała rejestracji 52. odbiorników TY już po kontroli. W tych ustaleniach organu brak było podstaw do zanegowania okoliczności stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (aktualnej w dacie kontroli) odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, gdyż stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe.
Kwestia opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych była przedmiotem uwagi Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 9 września 2004 r. wydanym w sprawie K 2/03, wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny - abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zrazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.
Jest poza sporem, że w dniu kontroli ([...] lipca 2012 r.) M.B. prowadziła w Ł[...] przy ul. R[...] działalność gospodarczą - hotel pod nazwą B., co wynika z ustaleń organu administracji (wpis w rejestrze REGON), jako przedsiębiorca, świadcząc usługi hotelowe. Jakkolwiek kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników TV przeprowadzono w tym lokalu użytkowym zajmowanym przez M.B., to należy zgodzić się z organem administracji publicznej, że nie była to kontrola działalności gospodarczej skarżącej, o jakiej mowa w art. 77 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Kontrola ta dotyczyła bowiem przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych (art. 7 ust. 1 ustawy). Ustawa o opłatach abonamentowych dotyczy wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji tych odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak owa opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli, tak nie wykonujących działalności gospodarczej, jak i wykonujących działalność gospodarczą, w której to działalności gospodarcze w lokalu na nią przeznaczonym używany jest odbiornik RTV (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r. wydany w sprawie II GSK 92-12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2010 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 2252/11). W związku z tym zarzut skarżącej o naruszeniu przez organ przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie był trafny, także mając na względzie treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli (art. 79 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej). W przepisach art. 2 do 63 tej ustawy dokonano zmian w sześćdziesięciu dwóch ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W pięćdziesięciu dwóch ustawach nowela zawarła przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to o kompleksowym charakterze przedmiotowej regulacji. Pośród wymienionych ustaw w ustawie zmieniającej, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 ustawy zmienionej, nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Istotnym jest również przedmiot kontroli – sprawdzenie zarejestrowania odbiorników RTV i dopełnienie obowiązku wnoszenia opłat za ich używanie. Skarżąca, zgodnie z ustaleniami organu administracji, wykonywała działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia hoteli i podobnych obiektów zakwaterowania. Była to zatem działalność, w ogólnym pojęciu, hotelarska a nie działalność udostępniania oglądania programów telewizyjnych na odbiornikach TV. Trudno w tej sytuacji zgodzić się z zarzutem skarżącej, że kontrola dotyczyła konkretnej działalności gospodarczej wykonywanej przez skarżącą, a więc działalności hotelarskiej, gdyż w tę działalność nie wchodzi udostępnianie używania odbiorników telewizyjnych. To, że udostępnianie używania odbiorników TV zwiększa standard działalności hotelarskiej nie zmienia faktu, iż udostępnianie używania tych odbiorników nie jest działalnością hotelarska.
W tych okolicznościach nie można uznać za zasadne zarzuty M.B. o naruszeniu przez organ administracji przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania w związku z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej również nie znajdują uzasadnienia. Jak wskazano wcześniej ustalenia organu administracji w kwestii używania niezarejestrowanych odbiorników TV oparte były nie tylko na oświadczeniu pracownika skarżącej – M.P., lecz wynikały także z dokumentu rejestracji tych odbiorników dokonanej po kontroli, co jednoznacznie wskazuje, że w czasie kontroli odbiorniki te nie były zarejestrowane, gdyż M.B. takiego dowodu nie przedstawiła. W związku z tym ustalenia kontroli odzwierciedliły jedynie stan faktyczny, któremu M.B. , także w swoich pismach składanych w toku postępowania administracyjnego, nie zaprzeczała.
Opłata za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych została nałożona zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, jako iloczyn ilości odbiorników i wymaganej opłaty za jeden odbiornik obowiązującej w dacie kontroli powiększony trzydziestokrotnie, dając łączną kwotę wskazaną w zaskarżonej decyzji administracyjnej.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło