VI SA/Wa 1895/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-22

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz towarów z Polski do Rosji przez polskiego przewoźnika wymagał zezwolenia dwustronnego, czy też zezwolenie na przewóz do krajów trzecich było wystarczające, a tym samym czy nałożona kara pieniężna za brak wymaganego zezwolenia była zasadna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz towarów z Polski do Rosji przez polskiego przewoźnika wymagał zezwolenia dwustronnego, a nie zezwolenia na przewóz do krajów trzecich. Stwierdzono, że Polska i Rosja, jako strony umowy o międzynarodowych przewozach drogowych, nie są dla siebie krajami trzecimi. Brak wymaganego zezwolenia stanowił naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i umów międzynarodowych, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych na A. K. za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy z Polski do Rosji bez wymaganego zezwolenia dwustronnego. Kierowca okazał zezwolenie na przewóz do/z krajów trzecich, które zdaniem organów nie było właściwe dla tego rodzaju przewozu. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując błędną interpretację przepisów dotyczących zezwoleń i pojęcia 'kraj trzeci'.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę VI SA/Wa 1895/09 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 28, art. 87 ust. 1 pkt 3a, art. 92 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), lp. 2.7. załącznika do ww. ustawy, art. 5 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 2 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie dnia 30 sierpnia 1996 r. (M.P. z 2005 r. Nr 61, poz. 806), art. 2 załącznika nr 1 ww. umowy, po rozpatrzeniu odwołania A. K. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 roku o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż w toku kontroli drogowej pojazdu marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2009 roku ustalono wykonywanie przez ten pojazd międzynarodowego transportu drogowego rzeczy z Polski do Rosji. Okazane przez kierowcę zezwolenie nr [...] uprawniało do przewozu do/z kraju trzeciego. Tymczasem z listu przewozowego CMR wynika, że przewożony towar był załadowany w Polsce i przewożony do Rosji co oznacza, że do przewozu z dnia kontroli konieczne było zezwolenie dwustronne na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego lub też zezwolenie EKMT/CEMT. Organ, powołując się na treść art. 28 ust. 1 , art. 87 ust. 1 pkt 3a, art. 92 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz 1p.2.7 załącznika do ww. ustawy a także treść art. 5 ust. 1 i 2, art. 9 ust.2 umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Warszawie dnia 30 sierpnia 1996 r., wyjaśnił, iż wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu. Przewozy ładunków między obu państwami lub w tranzycie przez ich terytoria, z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 6 Umowy, wykonywane są pojazdami samochodowymi na podstawie zezwoleń wydawanych przez właściwe organy umawiających się Stron. Na każdy przewóz ładunków wymagane jest oddzielne zezwolenie, które uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem, o ile nie zostanie to inaczej określone w samym zezwoleniu. Przewoźnik może wykonywać przewozy z terytorium państwa drugiej umawiającej się Strony na terytorium trzeciego państwa oraz z terytorium trzeciego państwa na terytorium państwa jednej z Umawiających się Stron, jeżeli otrzyma specjalne zezwolenie wydane przez właściwe organy drugiej Umawiającej się Strony. Zezwolenie kierowca winien mieć przy sobie. Naruszenie tego obowiązku powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych. Organ stwierdził, iż zezwolenie dwustronne uprawnia do wykonywania przewozu (jednej jazdy tam i jednej z powrotem) pomiędzy Rosją, a krajem wydającym zezwolenie (Polska). Natomiast zezwolenie na kraje trzecie daje prawo do docelowego wywozu lub wwozu ładunku z/do kraju innego niż kraj rejestracji pojazdu. Wskazanie kryterium będącego podstawą ustalania kraju innego niż kraj rejestracji pojazdu następuje przy jednoczesnym wyłączeniu Państw umawiających się stron na podstawie umów międzynarodowych - Polska i Rosja na mocy ww. umowy zostały stronami, a tym samym nie są wobec siebie krajami trzecimi. W konkluzji organ stwierdził, że przewoźnik rosyjski, w momencie kontroli, wykonywał przewóz rzeczy z Polski do Rosji bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania. Podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego tj. -art. 87 ust. 1 pkt 3a ustawy o transporcie drogowym, nie konkretyzującego rodzaju zezwolenia, poprzez błędne uznanie, iż wskazany powyżej przepis jednoznacznie określa, jakie dokumenty podczas kontroli drogowej powinien posiadać i okazywać kontrolowany kierowca oraz błędne wywodzenie z jego treści wymogu posiadania zezwolenia dwustronnego lub też zezwolenia EKMT/CEMT na przewóz rzeczy z Polski do Rosji, -art. 19 umowy zawartej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 30 sierpnia 1996r. (publ. Monitor Polski Nr 61, poz. 806) polegający na błędnej interpretacji pojęcia "kraj trzeci" oraz na pominięciu okoliczności, iż w sprawach nieuregulowanych powyższą umową należy stosować ustawodawstwo polskie, które przy definiowaniu terminu "kraj trzeci" posługuje się wyłącznie kryterium kraju rejestracji pojazdu, -oraz zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 7, 77, 107 § 1 i 3 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu, niepowołanie przepisów zobowiązujących przewoźnika do posiadania zezwolenia EKMT/CEMT na przewóz ładunku z Polski do Rosji, a także nieprawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzona w Warszawie dnia 30 sierpnia 1996 r. która w art. 1 stanowi, że jej postanowienia mają zastosowanie do międzynarodowych przewozów osób i ładunków między Rzeczypospolitą Polską i Federacją Rosyjską, w tranzycie przez ich terytoria, a także do krajów trzecich i w odwrotnym kierunku, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium umawiających się stron. Nie ulega wątpliwości, iż przepis ten wprowadza trzy rodzaje przewozów a mianowicie - wykonywane między obu państwami, wykonywane w tranzycie przez terytoria umawiających się państw oraz do/z państw trzecich, pojazdami zarejestrowanymi w Rzeczypospolitej Polskiej i w Federacji Rosyjskiej. Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 umowy wykonywanie takich przewozów jest możliwe w przypadku uzyskania przez przewoźnika specjalnego zezwolenia wydawanego przez właściwe organy Umawiających się Stron, przy czym na każdy przewóz ładunków wymagane jest oddzielne zezwolenie, które uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem, o ile nie zostanie to inaczej określone w samym zezwoleniu. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. przewoźnik może wykonywać przewozy z terytorium państwa drugiej Umawiającej się Strony na terytorium trzeciego państwa oraz z terytorium trzeciego państwa na terytorium państwa jednej z Umawiających się Stron, jeżeli otrzyma specjalne zezwolenie wydane przez właściwe organy drugiej Umawiającej się Strony. Z powyższego wynika, że dany przewóz może odbywać się wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia, którego treść dostosowana jest do rodzaju przewozu. Jak stanowi art. 87 ust. 1 pkt 3a ustawy o transporcie drogowym kierowca jest zobowiązany do tego, aby mieć przy sobie w chwili przejazdu wykonywanego w ramach międzynarodowego transportu drogowego odpowiednie zezwolenie. W myśl art. 92 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych. Konsekwencją powyższego jest załącznik lp. 2.7. sankcjonujący wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia karą pieniężną w wysokości 8000 złotych. Jak wynika z akt administracyjnych kontrolowanym pojazdem był wykonywany międzynarodowy przewóz rzeczy. W rubryce nr 16 i 23 listu przewozowego CMR jako przewoźnika wskazano skarżącego. Stosownie do art. 9 Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i protokół podpisania sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r., Nr 49, poz. 238 ze zm.), list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Z rubryki nr 1 i 2 dokumentu CMR wynika, iż towar załadowany został w Polsce natomiast miejscem docelowym była Rosja. Ponadto w rubryce nr 4 wskazane jest miejsce załadunku - Polska, a w rubryce nr 3 miejsce rozładunku - Rosja. A zatem przedmiotowy przewóz wykonywany był między dwoma umawiającymi się państwami jakim są Polska i Rosja. Zgodzić należy się z organem, iż skoro dwie strony-Polska i Rosja zawarły między sobą umowę to jest to umowa dwustronna i kraje te są w stosunku do siebie stronami zawartej umowy co automatycznie wyłącza uznanie tych państw wobec siebie za kraje trzecie. Stanowisko skarżącej, iż któryś z krajów umowy dwustronnej jest w stosunku do drugiego kraju tej umowy krajem trzecim jest niezrozumiałe. Wydaje się być logicznym, iż krajem trzecim w stosunku do umowy zawartej między stronami jest każdy kraj niebędący stroną danej umowy i w tej sytuacji art. 19 umowy zawartej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 30 sierpnia 1996 r. nie znajduje w rozpoznawanej sprawie zastosowania. W konsekwencji, stosownie do art. 5 ust. 2 ww. umowy, na każdy przewóz ładunków wymagane jest oddzielne zezwolenie dwustronne, które uprawnia do wykonywania jednej jazdy tam i z powrotem, o ile nie zostanie to inaczej określone w samym zezwoleniu. Skarżący w trakcie kontroli okazał zezwolenie na przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich. Zezwolenie to upoważnia do docelowego wwozu lub wywozu ładunku z/do kraju innego niż kraj rejestracji. Tymczasem skarżący przewoził ładunek między Polską a Rosją, czyli dwoma umawiającymi się państwami, przy czym miejscem docelowym ładunku był kraj rejestracji pojazdu. Oznacza to, że do przewozu wykonywanego w dniu kontroli konieczne było zezwolenie na przewóz między obu państwami (dwustronne) na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego lub zezwolenie EKMT/CEMT (wielokrotne - roczne lub 30-dniowe). Nie ulega wątpliwości, iż takie zezwolenie ma charakter odrębny od zezwolenia którym legitymował się skarżący i jego rodzaj sprecyzowany jest w omówionej wyżej umowie. Art. 87 ust 1 pkt 3 a ustawy o transporcie drogowym nie precyzuje rodzaju zezwolenia, jednakże wyraźnie wskazuje, iż podczas wykonywania przewozu kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na każde żądanie uprawnionego organu kontroli odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym. Skoro, zatem w dniu kontroli skarżący nie dysponował odpowiednim zezwoleniem, to skutkiem jest naruszenie wskazanych norm prawnych, co w świetle art. 92 ust. 1 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym obliguje organ do nałożenia na skarżącego kary, o której mowa w lp. 1.2.7 załącznika do tej ustawy. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały, więc nałożenie na skarżącego kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło