VI SA/Wa 1896/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka, Sędzia WSA Maria Jagielska, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, uwzględniając specyfikę wykonywanych usług (pomoc drogowa, usuwanie skutków awarii) i obowiązujące przepisy prawa w kontekście nowelizacji ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie dokonały jednoznacznych ustaleń co do rodzaju wykonywanego przez skarżącą transportu drogowego w okresie poprzedzającym uzyskanie licencji. Brak takich ustaleń uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie o wymierzeniu kary pieniężnej, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, została ukarana karą pieniężną za wykonywanie usług transportowych przed uzyskaniem wymaganej licencji. Organ pierwszej instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy w decyzji odwoławczej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość zastosowania przepisów, wskazując na specyfikę wykonywanych usług (pomoc drogowa) oraz moment wszczęcia postępowania w kontekście nowelizacji ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej I. B. kwotę 1520 (jeden tysiąc pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I. B., zwana dalej skarżącą, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą. H. w Z., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] uchylającą w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...]i nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000,00 złotych tytułem wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...] w okresie od [...] listopada 2005 r. do dnia [...] grudnia 2005 r., działający w oparciu o upoważnienie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...]listopada 2005 r. inspektorzy dokonali kontroli przedsiębiorcy I. B., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą H. w Z.. Przedmiotem kontroli było posiadanie przez ww. przedsiębiorcę dokumentów wymaganych do prowadzenia krajowego transportu drogowego rzeczy, oraz przestrzeganie zasad wykonywania tego transportu w okresie od [...] lutego 2005 r. do [...] sierpnia 2005 r. W trakcie kontroli dokonano analizy rachunków wystawionych przez kontrolowane przedsiębiorstwo w okresie objętym kontrolą i stwierdzono, iż w okresie poprzedzającym uzyskanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy tj. przed dniem [...] lipca 2005 r. skarżąca wykonywała usługi transportowe (rachunek Nr [...] wstawiony w dniu [...] kwietnia 2005 r.) pomimo braku wymaganego dokumentu uprawniającego do świadczenia tego rodzaju usług – licencji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – utd. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli Nr [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł. (art. 92 ust. 1 i art. 92 ust. 4 oraz l.p. 1.1.1 załącznika do utd.). Organ wyjaśnił, iż podstawą nałożenia kary pieniężnej było wykonywanie przez skarżącą - w okresie objętym kontrolą, a przed dniem udzielenia licencji - usługi transportowej pomimo braku wymaganego dokumentu uprawniającego do świadczenia tego rodzaju usług.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżąca wnosiła o jej uchylenie, umorzenie postępowania oraz wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu art. 5 utd w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, pominięcie treści przepisu art. 3 ust. 2 pkt 3 utd. oraz naruszenie prawa procesowego polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 8 i art. 61 kpa oraz niezastosowaniu art. 85 utd. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż nie kwestionuje, że w okresie do dnia uzyskania licencji świadczyła usługi transportowe bez posiadania stosownego dokumentu na ich wykonywanie, przy czym okoliczność ta była skutkiem niewiedzy skarżącej. Ponadto zdaniem strony organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się poważnych uchybień proceduralnych, gdyż wydał decyzję w oparciu o przepisy nieobowiązujące w chwili kontroli.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania z dnia [...] lutego 2006 r. uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] i nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000,00 złotych tytułem wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. W uzasadnieniu decyzji organ zważył, iż stosownie do treści art. 5 utd., podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Zgodnie natomiast z art. 92 ust. 1 utd. i l.p. 1.1.1. załącznika do tej ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł. Organ wskazał ponadto na treść art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), zgodnie z którym do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
W ocenie organu w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie usług transportowych, co potwierdza przede wszystkim analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego jak i oświadczenie skarżącej o wykonywaniu, przed dniem [...] lipca 2005 r. transportu drogowego bez posiadania licencji. Odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż nie mogą mieć one wpływu na zmianę decyzji. Ponadto, organ podkreślił, iż jego zdaniem postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie jest zasadne i zgodne z prawem, zatem wywód skarżącej podważający prawidłowość procedury kontrolnej jest niezasadny. Organ zwrócił również uwagę na spoczywający na stronie obowiązek zaznajamiania się z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie transportu drogowego oraz konieczność dopełnienia wszelkich obowiązków wynikających z tych regulacji.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenia oraz wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż jej zdaniem zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, gdyż w jej ocenie organ błędnie przyjął, iż w postępowaniu administracyjnym wszczętym w dniu [...] grudnia 2005 r., tj. po wejściu w życie przywoływanej wyżej nowelizacji, można stosować ustawę w brzmieniu dotychczasowym i wywodzić z niej obowiązek posiadania licencji przez stronę. Skarżąca podniosła, iż z dniem [...] października 2005 r. wszedł w życie art. 3 ust 2 pkt. 4 utd zgodnie, z którym do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W konsekwencji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podanych.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Jak wynika z akt sprawy w wyniku kontroli przedsiębiorcy I. B., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą H. w Z. przeprowadzonej w dniach od [...] listopada 2005r. do [...] grudnia 2005 r. w zakresie posiadania przez ww. przedsiębiorcę dokumentów wymaganych do prowadzenia krajowego transportu drogowego rzeczy, oraz przestrzegania zasad wykonywania tego transportu, organ ustalił (co wynika z protokołu kontroli Nr [...]), iż w okresie poprzedzającym uzyskanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy tj. przed dniem [...] lipca 2005 r. skarżąca wykonywała usługi transportowe pomimo braku wymaganego dokumentu uprawniającego do świadczenia tego rodzaju usług – licencji, co narusza art. 5 ust. 1 utd. Powyższe skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 złotych określonej na podstawie art. 92 ust. 1 tej ustawy w l.p. 1.1.1. załącznika do utd (decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...]).
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż organ nałożył karę za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania licencji. Tymczasem jak wynika ze skargi, a wcześniej z odwołania, skarżąca zarzuca organowi pominięcie przepisu art. 3 ust 2 pkt 3 utd, zgodnie z którym do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Tak sformułowany przez skarżącą zarzut może prowadzić do wniosku, iż w okresie objętym kontrolą wykonywała ona jedynie transport w ramach usług pomocy drogowej i usuwania skutków awarii.
Zebrany przez organ materiał dowodowy, a w szczególności rachunki za wykonywane usługi nie stanowią jednoznacznego dowodu na rzecz charakteru świadczonych przez skarżącą usług. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji dotyczącego kompletności zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ustalenie tak istotnej okoliczności, jaką jest rodzaj wykonywanego przez skarżącą transportu będzie miało zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie kontrolne zostało wszczęte wobec skarżącej w dniu [...] listopada 2005 r. tj. w dacie wydania upoważnienia Nr [...] zaś postępowanie administracyjne pismem z dnia [...] listopada 2005 r., tak więc po dniu wejścia w życie przepisu zmieniającego cyt. art. 3 ust 2 pkt 4 utd. Jeżeli więc, stosownie do powyższych ustaleń okaże się, że skarżąca w okresie objętym kontrolą wykonywała jedynie usługi pomocy drogowej i usuwania skutków awarii, to ze względu na cytowany przepis nie można nałożyć na nią kary za wykonywanie tego rodzaju transportu bez posiadania licencji.
W ocenie Sądu, bez dokonania jednoznacznych ustaleń, co do rodzaju wykonywanego przez stronę transportu drogowego w okresie poprzedzającym uzyskanie licencji tj. przed [...] lipca 2005 r., nie było możliwe prawidłowe rozstrzygniecie o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji. Fakt nieustalenia przez organ wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przepisów postępowania w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło