VI SA/Wa 190/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na czynność Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty egzaminacyjnej postanawia odrzucić skargę W dniu [...] października 2005 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął pisemny wniosek p. T. G. o dopuszczenie do egzaminu na audytora wewnętrznego przeprowadzanego w dniu [...] listopada 2005 r. (wniosek został nadany w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu [...] października 2005 r.). Do wniosku załączone były następujące dokumenty: - oświadczenie p. T. G., że spełnia warunki określone w art. 35 k pkt 1 - 3 ustawy o finansach publicznych, - oświadczenie p. G., że wyraża zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych, zgodnie z przepisami art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, dla celów związanych z przeprowadzaniem egzaminów na audytora wewnętrznego, prowadzeniem wykazu osób dopuszczonych do egzaminu na audytora wewnętrznego oraz prowadzeniem wykazu osób posiadających zaświadczenie o złożeniu egzaminu z wynikiem pozytywnym; - pismo, podpisane przez p. G., informujące o przelaniu pieniędzy (na poczet egzaminu) oraz o niemożliwości zdobycia - w dniu wysłania wniosku - kopii poświadczenia (awaria w systemie), jak również o tym, że odpis dyplomu jest w posiadaniu Departamentu Koordynacji Kontroli Finansowej i Audytu Wewnętrznego Ministerstwa Finansów (Departament KF). Komisja Egzaminacyjna, pismem z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], które doręczono w dniu [...] listopada 2005 r., zgodnie z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), wezwała p. G. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, wniosku o kopię dowodu uiszczenia opłaty egzaminacyjnej, która zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 2002 r. w sprawie sposobu organizowania i przeprowadzania egzaminu na audytora wewnętrznego oraz działania Komisji Egzaminacyjnej (Dz. U. Nr 166, poz. 1364 z późń. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", powinna być dołączona do wniosku o dopuszczenie do egzaminu na audytora wewnętrznego. Jednocześnie Komisja Egzaminacyjna poinformowała p. G., że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). W piśmie zawarto również informację, że uzupełnienie dokumentów w podanym terminie oznacza, że w trybie § 3 ust. 4 pkt 1 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, p. G. jest dopuszczony do egzaminu w dniu [...] listopada 2005 r. W dniu [...] listopada 2005 r. do Departamentu KF wpłynął - nadany w dniu [...] listopada 2005 r. (data stempla na kopercie) - raport z obrotów na koncie p. G. w okresie od [...] października 2005 r. do [...] października 2005 r., na którym podkreślona została jedna z transakcji, tj. transakcja dokonana w dniu [...] października 2005 r. i opisana jako przelew M/Bank na kwotę 290,00 zł. Raport ten był podpisany przez pracownika Banku PEKAO S.A. IV O. w Warszawie. Do raportu była załączona informacja podpisana przez p. G., z której wynikało, że w związku z awarią systemu i niemożliwością odtworzenia z terenu W. transakcji przekazania numeru konta odbiorcy, tj. Departamentu Budżetowego, przesyła on wyciąg z konta potwierdzający wpłatę 290 zł na poczet egzaminu. Komisja Egzaminacyjna, działając na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 regulaminu działania Komisji Egzaminacyjnej, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia, uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., dodatkowo dopuściła do egzaminu na audytora wewnętrznego w dniu [...] listopada 2005 r. siedem osób, w tym p. G. W dniu [...] listopada 2005 r. do Departamentu KF wpłynęło pismo p. G., w którym p. G. domaga się zwrotu pieniędzy wpłaconych na poczet egzaminu na audytora wewnętrznego w dniu [...] listopada 2005 r. Kolejne pismo w tej sprawie wpłynęło do Departamentu KF w dniu [...] listopada 2005 r. Pismem z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], Komisja Egzaminacyjna, działając na podstawie § 5 ust. 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia, odmówiła zwrotu opłaty egzaminacyjnej, z uwagi na fakt niedotrzymania terminu wymaganego do złożenia (będącego podstawą zwrotu opłaty egzaminacyjnej) pisemnego zawiadomienia o nieprzystąpieniu do egzaminu. W dniu [...] grudnia 2005 r. p. T. G. zwany dalej skarżącym, złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pismo zwane pozwem o zwrot opłaty egzaminacyjnej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie spełnił kryteriów uzasadniających dopuszczenie go do egzaminu na audytora wewnętrznego, gdyż nie przedłożył dowodu uiszczenia opłaty za egzamin tak więc zwrot opłaty jest w pełni zasadny. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał między innymi, że: żądanie zwrotu opłaty egzaminacyjnej skarżący oparł - na niemającym potwierdzenia w stanie faktycznym - twierdzeniu, że nie został dopuszczony do egzaminu na audytora wewnętrznego. Tymczasem Komisja Egzaminacyjna, działając na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 regulaminu działania Komisji Egzaminacyjnej, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia, nie miała podstaw prawnych do odmowy dopuszczenia p. G. do egzaminu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w świetle literalnego brzmienia art. 35 m ustawy o finansach publicznych do egzaminu na audytora wewnętrznego jest dopuszczona każda osoba, która spełnia warunki określone w art. 35 k pkt 1 - 4 tej ustawy, tj.: 1) ma obywatelstwo polskie, 2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych. 3) nie była karana za przestępstwo popełnione z winy umyślnej, 4) posiada wyższe wykształcenie. Na podstawie art. 35 ł ust. 5 ustawy o finansach publicznych za egzamin pobierana jest opłata egzaminacyjna. Z § 3 ust. 1, w związku z ust. 3 pkt 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia wynika, że opłata ta winna być uiszczona nie później niż 30 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu. Na potwierdzenie spełniania warunków ustawowych oraz faktu uiszczenia opłaty egzaminacyjnej osoba przystępująca do egzaminu powinna dołączyć do wniosku o dopuszczenie do egzaminu dokumenty wymienione w § 3 ust. 3 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan prawny Komisja Egzaminacyjna, po rozpatrzeniu - nadanego w dniu [...] października 2005 r. - wniosku p. G. o dopuszczenie do egzaminu na audytora wewnętrznego w dniu [...] listopada 2005 r., uzupełnionego w dniu [...] listopada 2005 r. o kopię dowodu uiszczenia opłaty egzaminacyjnej, z uwagi na spełnianie przez p. G. warunków, o których mowa w art. 35 k pkt 1- 4 ustawy o finansach publicznych i uiszczenie opłaty egzaminacyjnej, w dniu [...] listopada 2005 r. dopuściła p. G. do egzaminu na audytora w dniu [...] listopada 2005 r. (uchwała Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r.). Tym samym skarżącemu, ze względu na fakt dopuszczenia do egzaminu, nie przysługuje zwrot opłaty egzaminacyjnej na podstawie § 3 ust. 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Odnosząc się do wyrażonego w skardze twierdzenia, że wyciąg bankowy dostarczony Komisji Egzaminacyjnej w dniu [...] listopada 2005 r. nie jest kopią dowodu uiszczenia opłaty, ponieważ nie zawiera numeru wskazanego rachunku, adresata i celu opłaty, należy stwierdzić, że prezentowane przez skarżącego stanowisko nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa. § 3 ust. 3 pkt 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia stanowi o obowiązku dołączenia do wniosku o dopuszczenie do egzaminu kopii dowodu uiszczenia opłaty egzaminacyjnej. Przepis ten nie precyzuje, jakim warunkom powinien odpowiadać dowód uiszczenia opłaty egzaminacyjnej. W sytuacji gdy Komisja Egzaminacyjna każdorazowo, przed podjęciem uchwały o dopuszczeniu do egzaminu na audytora, sprawdza - na podstawie otrzymanego z Biura Administracyjno-Finansowego Ministerstwa Finansów wykazu wpłat na poczet egzaminu na audytora wewnętrznego - czy dana kwota wpłynęła na rachunek Ministerstwa Finansów, kopia dowodu uiszczenia opłaty egzaminacyjnej jest w tych warunkach przede wszystkim potwierdzeniem, że wpłata została dokonana we właściwym czasie, tj. przed upływem terminu, o którym mowa w § 3 ust. 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Z przedstawionego w dniu [...] listopada 2005 r. raportu z obrotów na koncie skarżącego (dokument potwierdzony przez pracownika banku) wynika, że dnia [...] października 2005 r. z rachunku skarżącego został dokonany przelew międzybankowy na kwotę 290,00 zł. Zarówno kwota uwidoczniona na raporcie z obrotów na koncie skarżącego - odpowiadająca kwocie opłaty egzaminacyjnej, jak i termin dokonania transakcji - ostatni dzień składania wniosków o dopuszczenie do egzaminu w dniu [...] listopada 2005 r. - nie pozostawiają wątpliwości, że przelew ten został dokonany na poczet opłaty egzaminacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę oraz uznając za wiarygodną załączoną do raportu, a podpisaną przez skarżącego, informację dotyczącą niemożliwości odtworzenia numeru konta odbiorcy kwoty oraz potwierdzającą przelanie kwoty 290,00 zł., Komisja Egzaminacyjna nie miała podstaw prawnych do nieuznania raportu z obrotów na koncie skarżącego za dowód uiszczenia opłaty egzaminacyjnej. Tym bardziej, że przekazany Komisji przez Biuro Administracyjno-Finansowe Ministerstwa Finansów wykaz wpłat na poczet egzaminu na audytora wewnętrznego potwierdził informacje zawarte w przesłanym przez skarżącego raporcie. Nie można się również zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, jakoby fakt nieuznania za kopię dowodu uiszczenia opłaty egzaminacyjnej raportu z obrotów na koncie skarżącego został potwierdzony w piśmie Komisji Egzaminacyjnej. Pismo Komisji z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], wzywające skarżącego do uzupełnienia wniosku zostało nadane w placówce nadawczej w dniu[...] listopada 2005 r. W tej dacie do Departamentu KF wpłynął raport z obrotów na koncie skarżącego. Oznacza to, że w momencie występowania do skarżącego z pismem o uzupełnienie wniosku Komisja nie była w posiadaniu raportu, tym samym nie mogła go nie uznać za dowód uiszczenia opłaty egzaminacyjnej. Potwierdza to również treść ww. pisma Komisji Egzaminacyjnej, w którym Komisja nie negowała prawidłowości dowodu uiszczenia opłaty egzaminacyjnej, ale wzywała do uzupełnienia wniosku o dopuszczenie do egzaminu o przedmiotowy dokument. W tej sytuacji, za zgodne z prawem należy uznać działanie Komisji Egzaminacyjnej, która na podstawie § 5 ust. 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 2002 r. w sprawie sposobu organizowania i przeprowadzania egzaminu na audytora wewnętrznego oraz działania Komisji Egzaminacyjnej, odmówiła p. G. - dopuszczonemu do egzaminu na audytora wewnętrznego w dniu [...] listopada 2005 r. - zwrotu opłaty egzaminacyjnej, z uwagi na fakt niedotrzymania terminu wymaganego do złożenia - będącego podstawą zwrotu opłaty egzaminacyjnej - pisemnego zawiadomienia o nieprzystąpieniu do tego egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego, na wstępie należy ocenić, czy czynność polegająca na zwrocie opłaty egzaminacyjnej mieści się w zakresie kognicji sądownictwa administracyjnego. Z analizy przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 2002 r. w sprawie sposobu organizowania i przeprowadzania egzaminu na audytora wewnętrznego oraz działania Komisji Egzaminacyjnej (Dz. U. Nr 166, poz. 1364), wynika, że zwrot takiej opłaty nie następuje w formie decyzji ani postanowienia. W ocenie Sądu zwrot takiej opłaty mieści się w ramach art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne, niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zwrot takiej opłaty to czynność materialno-techniczna, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ustawową podstawę pobierania opłaty za egzamin stanowi art. 35 ł pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 1998 r., Nr 155, poz. 1014 ze zm.). Przepis ten stanowił (stracił moc obowiązywania z dniem 1 stycznia 2006 r.), iż za egzamin pobiera się opłatę, która stanowi dochód budżetu państwa. Na mocy art. 35 ł ustawy o finansach publicznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 września 2002 r. w sprawie sposobu organizowania i przeprowadzania egzaminu na audytora wewnętrznego oraz działania Komisji Egzaminacyjnej (Dz. U. Nr 166, poz. 1364), gdzie w § 5 określono wysokość opłaty za egzamin na kwotę 290 zł. Zarówno obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość, wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, opłata jest opłatą publiczno-prawną, natomiast jej zwrot jest czynnością materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest więc czynność organu administracji polegająca na odmowie zwrotu opłaty za egzamin. Jak wynika z akt administracyjnych pismem z dnia [...] listopada 2005 r. Minister Finansów odmówił skarżącemu zwrotu opłaty za egzamin. W odniesieniu do tego pisma należy rozważyć przesłanki hipotezy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przywołanej wyżej argumentacji wynika, że pismo to nie jest decyzją administracyjną. Nie jest także postanowieniem. Spełnia więc warunek w postaci bycia "innym, niż określone w pkt 1 - 3 aktem lub czynnością". Przed dalszymi wywodami warto jeszcze zauważyć, że nie ma praktycznego znaczenia zaliczenie powyższego pisma do "aktów" lub "czynności", zwłaszcza że nie stanowią one różnych form działania administracji (por. J. Borkowski, Podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w świetle ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, "Samorząd Terytorialny" 1997, nr 5, s. 3). Odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za egzamin podjęta została przez organ administracji publicznej i odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko organu należy więc do zakresu administracji publicznej. Dotyczy ono obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Spełnione są wszystkie niezbędne przesłanki uznania zaskarżonego aktu za czynność materialno-techniczną unormowaną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. M. Bogusz, Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisu prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA. "Samorząd Terytorialny" 2000, nr 1 - 2, s. 176). W konsekwencji należy przyjąć, że zawarta przez Ministra Finansów w piśmie z [...] listopada 2005 r. odmowa zwrotu opłaty za egzamin, stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Na tego rodzaju czynność służy skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, że wyartykułowana przez Starostę w piśmie odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która to opłata została pobrana na podstawie art. 77 ust. 3 prawa o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Na tego rodzaju czynność przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego. Odnotować można podobne poglądy wyrażone w orzecznictwie na tle przepisu art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2002 r., Nr 137, poz. 1231 ze zm.) - por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 1997 r. sygn. akt II SA 1060/97, "Prawo Gospodarcze" 1998, nr 7, poz. 37 z glosą R. Sawuły; wyrok NSA z 30 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA 3228/00, niepublikowany, treść przytoczona w LEX nr 81980. Co prawda, zgłoszono także pogląd o nienależeniu odmowy zwrotu opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (T. Woś, [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 61), ale na poparcie tego poglądu przywołano cyt. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 1997 r., w którym Sąd zajął odmienne stanowisko, od poglądu prezentowanego przez komentatora. Mimo dopuszczalności, skarga podlegała odrzuceniu. Skarżąca nie wyczerpała bowiem trybu wymaganego przepisem art. 52 § 3 p.p.s.a., tzn. nie wezwała organu administracyjnego do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego należało, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucić skargę.