VI SA/Wa 1907/22
WyrokWSA w Warszawie2023-04-04
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Tomasz Sałek, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania wznowieniowego może zostać uchylone, gdy rozstrzygnięcie istoty sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii wykreślenia służebności z księgi wieczystej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania wznowieniowego jest zasadne, gdy rozstrzygnięcie istoty sprawy administracyjnej jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii wstępnej, jaką jest wykreślenie służebności z księgi wieczystej. Wobec tego uchylił postanowienie SKO uchylające zawieszenie postępowania, wskazując na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.Stan faktyczny
Prezydent Miasta O. wydał decyzję zezwalającą na lokalizację zjazdu na działkę poprzez ustanowione prawo służebności przechodu i przejazdu. Skarżący, właściciele działki obciążonej służebnością, wnieśli pozew do sądu cywilnego o wykreślenie tej służebności z księgi wieczystej. Prezydent Miasta wznowił postępowanie administracyjne, które następnie zawiesił do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii służebności. SKO uchyliło postanowienie o zawieszeniu, co zostało zaskarżone przez skarżących do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2022 r. oraz zasądził od SKO na rzecz skarżących kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. J. i M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie solidarnie na rzecz skarżących J. J. i M. J. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "organ", "Kolegium", "SKO") postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 w związku z art.. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu zażalenia J.C. (dalej: "Uczestnik") uchylił w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a., postanowienie Prezydenta Miasta O. z 17 listopada 2021 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta O. nr [...] z 10 września 2021 r. nr [...], zezwalającą na lokalizację zjazdu na działkę [...] z obr. [...] poprzez ustanowione prawo przechodu i przejazdu przez działkę [...] z obr. [...] do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w O. o wykreślenie służebności z księgi wieczystej nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił, że decyzją nr [...] z 10 września 2021 r. nr [..] Prezydent Miasta O.a, po rozpatrzeniu wniosku J. C., zezwolił na lokalizację zjazdu na działkę [...] z obr[...] poprzez ustanowione prawo przechodu i przejazdu przez działkę [...]z obr. [...].
Postanowieniem z 22 października 2022 r., znak: [..], działając na wniosek J. J. i M. J. (dalej: "Strony", "Skarżący"), właścicieli działki nr ewid. [...] z obr. [...], Prezydent Miasta O. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1K.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z 10 września 2021 r.
Następnie postanowieniem z 17 listopada 2021 r., znak: [...] organ I instancji zawiesił z urzędu wznowione postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w O. o wykreślenie służebności przechodu i przejazdu przez działkę nr ewid. [...] z obr. [...]
Postanowienie z 17 listopada 2021 r. zostało doręczone pełnomocnikowi Uczestnika 6 grudnia 2021 r. Pismem z 10 grudnia 2021 r. (data wpływu do organu 13 grudnia 2021 r.). Uczestnik złożył zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania.
Rozpatrując zażalenie Kolegium stwierdziło, że wniesienie do sądu cywilnego powództwa, którego celem jest wykreślenie służebności drogi przechodu i przejazdu z księgi wieczystej nieruchomości obciążonej i władnącej nie jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy wydanie we wznowionym postępowaniu decyzji w sprawie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta O. z 10 września 2021 r. o udzieleniu zgody na lokalizację zjazdu z drogi gminnej - ulicy G.docelowo na działkę nr ewid. [...] z obr. [...], poprzez ustanowione prawo służebności przechodu i przejazdu przez działkę [...] z obr. [...] w O.. Faktu tego nie zmienia wydane przez Sąd Rejonowy w O.Ipostanowienie z [...] sierpnia 2021 r. o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia o usunięcie niezgodności treści ksiąg wieczystych [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości odnośnie służebności gruntowej, obciążającej działkę nr [...] na rzecz działki [...] - poprzez wpisanie tego roszczenia w działach III obu ww. ksiąg wieczystych, z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości odnośnie służebności gruntowej, obciążającej działkę nr ewid. [...] na rzecz działki [...].
Skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Kolegium z 26 kwietnia 2022 r., zaskarżając je w całości. i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez uchylenie w całości postanowienia o zawieszeniu postępowania, w sytuacji gdy postanowienie to było prawidłowe, albowiem dla rozstrzygnięcia kwestii lokalizacji zjazdu na działkę [...] konieczne jest wcześniejsze prawomocne ustalenie, czy służebność przechodu i przejazdu przez działkę [...] na działkę [...] nadal obowiązuje, czy też wygasła wobec jej niewykonywania przez dziesięć lat, jak twierdzą Skarżący w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym w O.,
2) art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez błędne przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy i wydanie w postępowaniu wznowieniowym decyzji w przedmiocie uchylenia lub utrzymania w mocy decyzji ostatecznej z 10 września 2021 r. nie zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny, czy służebność przechodu i przejazdu obowiązuje nadal, czy też wygasła wobec jej niewykonywania przez dziesięć lat, jak twierdzą Skarżący w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym w O..
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W niniejszej sprawie Prezydent Miasta O. decyzją nr [...] z 10 września 2021 r., zezwolił Uczestnikowi na zlokalizowanie zjazdu indywidulanego z drogi gminnej — ulicy G. docelowo na działkę [...] z obr. [...], poprzez ustanowione prawo służebności przechodu i przejazdu przez działkę Skarżących nr [...] z obr. [...] ([...]).
W odwołaniu Skarżących z 12 października 2021 r., od powyższej decyzji, potraktowanego przez organ I instancji jako wniosek o wznowienie postępowania, Skarżący m.in. wskazali, że skierowali pozew, którego celem jest wykreślenie służebności z księgi wieczystej. Skarżący dołączyli jednocześnie postanowienie Sądu Rejonowego w O. [...] sierpnia 2021 r. o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia o usunięcie niezgodności treści ksiąg wieczystych [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości odnośnie służebności gruntowej, obciążającej działkę nr [...] na rzecz działki [...] - poprzez wpisanie tego roszczenia w działach III obu ww. ksiąg wieczystych.
Postanowieniem z 22 października 2022 r., Prezydent Miasta O.wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1 K.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z 10 września 2021 r.
Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a., postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Zgodnie natomiast z treścią art. 151 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W przypadku stwierdzenia zatem przez Prezydenta Miasta O. istnienia podstaw do uchylenia decyzji z 10 września 2021 r., konieczne będzie wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Rozstrzygnięcie natomiast istoty niniejszej sprawy, niewątpliwie pozostaje w ścisłym związku i jest uzależnione od rozstrzygnięcia kwestii istnienia przedmiotowej służebności gruntowej przechodu i przejazdu przez działkę o nr ewidencyjnym [...]. Rozstrzygnięcie tej kwestii pozostaje jednak w gestii Sądu Rejonowego w O. [...] do którego Skarżący wnieśli pozew, którego celem jest wykreślenie spornej służebności z księgi wieczystej.
W ocenie Sądu rozpoznanie przez Sąd Rejonowy w O. pozwu Skarżących w sprawie o usunięcie niezgodności treści ksiąg wieczystych [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości odnośnie służebności gruntowej, obciążającej działkę nr [...] na rzecz działki [...], stanowi w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., co uzasadnia zawieszenie na tej podstawie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta O. nr [...] z 10 września 2021 r. nr [...], zezwalającej na lokalizację zjazdu na działkę [...] z obr. [...] poprzez ustanowione prawo przechodu i przejazdu przez działkę [...] z obr. [...], do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w O. o wykreślenie służebności z księgi wieczystej nr [...].
Sąd uznał zatem zasadność zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia przez Kolegium art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., mającego istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy.
Rozpoznając ponownie zażalenie Uczestnika od postanowienia Prezydenta Miasta O. z 17 listopada 2021 r., organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu.
Ze wskazanych powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając od SKO solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 680 zł, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość wpisu sądowego od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło