VI SA/Wa 1909/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. od zawiadomienia Ministra Sprawiedliwości Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie wyniku pisemnego egzaminu radcowskiego postanowił odrzucić skargę VI SA/Wa 1909/06 Uzasadnienie A. M. wnioskiem z dnia 9 marca 2006 r. wystąpił do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego. Pismem z dnia 27 marca 2006 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała kandydata o dopuszczeniu do egzaminu pisemnego wyznaczając jego termin w dniach 26 i 17 kwietnia 2006 r. Po złożeniu egzaminu pisemnego Komisja egzaminacyjna ds. aplikacji radcowskiej w obszarze właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie ustalania wyników egzaminu radcowskiego, poinformowała A. M., iż uzyskał z egzaminu 75,5 punktów i z uwagi na to, że minimalna wymagana ilość punktów wynosiła 130, nie został dopuszczony do części ustnej egzaminu. Na skutek złożonego odwołania Minister Sprawiedliwości, pismem z dnia 13 lipca 2006 r., zawiadomił A. M., iż jego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ administracji stwierdził, że w zakresie jego kompetencji było jedynie sprawdzenie pod względem formalnym czy egzamin został przeprowadzony prawidłowo oraz czy ilość punktów obliczona przez komisję egzaminacyjną była właściwa. Wskazując na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powołania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. I Nr 258, poz. 2164 ze zm.) organ ocenił, że egzamin został przeprowadzony zgodnie z wymogami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) oraz powołanym rozporządzeniem. Z treści protokółu egzaminacyjnego wynika natomiast, że A. M. uzyskał z egzaminu pisemnego niewystarczająca ilość punktów, która pozwalałaby na dopuszczenie go do części ustnej egzaminu. Wskazując na art. art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych organ administracji stwierdził, że wykonując jedynie nadzór formalny nad działalnością komisji egzaminacyjnej, nie jest uprawniony do dokonywania ponownych ustaleń faktycznych i w ramach kontroli odwoławczej nie posiada uprawnień przysługujących tej komisji, w szczególności nie posiada uprawnień polegających na ponownym sprawdzeniu pracy pisemnej. Od powyższego zawiadomienia, traktując go jako decyzję administracyjną, A. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. W skardze podnoszono, że wskazany zakres kontroli przez Ministra Sprawiedliwości został oceniony błędnie, gdyż powinien mieć charakter merytoryczny, a nie jedynie formalny. Natomiast kontroli Sądu podlega sprzeczność pomiędzy przyznaną ilością punktów, a uzasadnieniem uchwały. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej odrzucenie, wskazując na argumenty podnoszone w piśmie z dnia 13 lipca 2006 r., ewentualnie (z ostrożności procesowej) o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 3 § 2 pkt l - 4 i pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -dalej określanej jako P.p.s.a. - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Z przepisów powyższych wynika, iż kontrola działalności administracji publiczne, sprawowana przez sądy administracyjne, dotyczy działalności wykonywanej przez organy administracji publicznej w zakresie ich właściwości. Organy te są powołane, stosownie do art. 104 i art. 123 k.p.a., do wydawania decyzji administracyjnych lub postanowień, a także do podejmowania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków strony postępowania wynikających z przepisów prawa. Natomiast przedmiot sprawy załatwianej przez organ administracji publicznej wyznaczają przepisy prawa materialnego, które łącznie z przepisami o właściwości organów określają prawa i obowiązki stron oraz organy właściwe do ich realizacji. Przez organy administracji publicznej rozumie się ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. l pkt 2 k.p.a., tj. inne organy administracji państwowej lub podmioty, gdy są powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych (art. 5 § 2 pkt 3 i art. l pkt l i 2 k.p.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a). Do takich spraw należą decyzje określone w art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) - dalej określanej jako ustawa. Stosownie do tego przepisu, od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę radców prawnych oraz w wypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie 30 dni od złożenia wniosku o wpis lub niepodjęcia uchwały przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie 30 dni od doręczenia odwołania, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 361 ust. l ustawy egzamin radcowski przeprowadzają komisje, o których mowa w art. 331 ust. 1. Przepisy art. 337 ustawy stosuje się odpowiednio. Komisje te, w rozumieniu art. 331 ust. l ustawy to komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku rad okręgowych izb radców prawnych upoważnione do przeprowadzenia egzaminu konkursowego, natomiast przepis art. 337 ustawy reguluje kwestie wyłączenia członków tej komisji. Stosownie do art. 369 ust. l i ust. 2 ustawy, po przeprowadzeniu egzaminu radcowskiego komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały i ogłasza wyniki egzaminu radcowskiego. Od uchwały komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Z powołanych przepisów art. 361 ust. l ustawy i art. 369 ust. l i ust. 2 daje się wyprowadzić następujące wnioski. Po pierwsze komisja egzaminacyjna statuuje swój byt jako ciało działające przy Ministrze Sprawiedliwości. Po drugie Minister Sprawiedliwości rozpoznaje odwołanie od uchwały tej komisji jedynie w zakresie dotyczącym wyniku egzaminu ustalonego przez tą komisję. W związku z tym Minister Sprawiedliwości, na skutek odwołania, bada tylko prawidłowość ustaleń komisji co do podanych przez nią wyników egzaminu. Badania tego nie wieńczy akt administracyjny, a także nie jest ono czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., zatem nie może podlegać ono kontroli sądu administracyjnego. Także z powodu, podanego wyżej jako pierwszy, sprawa nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Określana bowiem w art. 369 ust. l i ust. 2 ustawy jako "uchwała" komisji egzaminacyjnej faktycznie nie jest aktem administracyjnym lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Nie jest również decyzją ani postanowieniem, o których mowa w tym przepisie w pkt l -3, gdyż nie wydaje jej organ administracji publicznej. Jeszcze raz należy bowiem wskazać, że komisja egzaminacyjna działa przy Ministrze Sprawiedliwości jako organie administracji publicznej sama takiego atrybutu nie posiadając. Komisja egzaminacyjna nie jest terenowym organem administracji rządowej ani organem jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. Nie jest także organem lub podmiotem, powołanym z mocy ustawy lub porozumienia, uprawnionym do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych. Sprawą indywidualną jest dokonanie wpisu na listę radców prawnych lub odmowa tego wpisu. Komisja egzaminacyjna w tym przedmiocie nie podejmuje żadnego rozstrzygnięcia, gdyż jest to wyłączna kompetencja właściwej okręgowej izby radców prawnych, jako jednostki organizacyjnej samorządu radcowskiego - art. l ust. l i art. 5 ust. 2 w związku z art. 31 ustawy. Wydanie uchwały przez komisję egzaminacyjną w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego nie kończy postępowania w sprawie wpisu na listę radców prawnych, gdyż nie jest to załatwienie sprawy przez organ administracji publicznej w rozumieniu art. 104 k.p.a. Zatem złożenie, jak to określa art. 369 ust. 2 ustawy odwołania, nie można postrzegać jako złożenie środka zaskarżenia obligującego Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, od którego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wydane przez Ministra Sprawiedliwości zawiadomienie, jako odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 14 czerwca 2006 r., określone przez art. 369 ust. 2 ustawy "odwołaniem", jest inną formą działalności administracji tego organu niezaskarżalną w świetle art. 3 P.p.s.a. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § l pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.