VI SA/Wa 191/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Marta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2008 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia i pozostawienia go bez rozpoznania oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] listopada 2007r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. i art. 5 ust.2 ustawy z 15 grudnia 2000r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U.z 2001r., nr 4, poz. 25 ze zm.), Główny Inspektor Inspekcji Handlowej (GIIH) stwierdził niedopuszczalność zażalenia spółki P. sp. z o.o. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z [...] października 2007r. sygn. akt [...] i pozostawił je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GIIH podniósł, iż w toku kontroli, która odbyła się w stacji paliw prowadzonej przez skarżącą spółkę dwukrotnie pobrano próbki paliwa w celu przeprowadzenia badań jakościowych. Pismem z dnia 20 lipca 2007r. skarżąca zwróciła się do organu o ponowne pobranie próbek z paliwa zabezpieczonego przez inspektorów. W odpowiedzi, [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w K. pierwotnie informował spółkę pismami o braku podstawy prawnej do pobrania dodatkowych próbek paliwa, a ostatecznie, na wyraźne żądanie strony, wydał postanowienie "o odmowie pobrania do badań laboratoryjnych na koszt kontrolowanego dodatkowych prób paliwa zabezpieczonego postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. sygn. akt [...]". Powyższe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 1 ust.3, art. 5 ust.2 w/w ustawy o Inspekcji Handlowej w zw. z art. 15 ust.1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2006r. Nr 169, poz.1200) oraz art. 123 k.p.a. Jednocześnie w postanowieniu tym zawarto pouczenie dla strony, że nie przysługuje na to postanowienie zażalenie a strona może je zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie w sprawie (art. 142k.p.a.). Uwzględniając powyższy stan faktyczny Główny Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził, że postanowienie z [...] października 2007r. odmawiające uwzględnienia wniosku strony o przeprowadzenie dowodu jest niezaskarżalne odrębnym zażaleniem (o czym strona została pouczona). W tej sytuacji, wniesienie przez skarżącą spółkę zażalenia na ww. postanowienie nakazywało stwierdzić niedopuszczalność przedmiotowego zażalenia i pozostawić je bez rozpatrzenia. W skardze na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z 20 listopada 2007 r., spółka P. zarzuca zakwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 7, 9, 12 § 1, 77 § 1, 124, 141 § 1, 222 k.p.a. Zdaniem strony zaskarżone postanowienie narusza słuszny interes spółki jako podmiotu gospodarczego, który związany jest ze szkodą materialną jakiej doznała spółka poprzez wycofanie z obrotu paliwa ciekłego. Spółka podnosi, że nie było pouczenia w piśmie organu z 25 lipca 2007r. o możliwości złożenia środka odwoławczego. Wskazuje, iż organ dopuścił się nieuzasadnionej zwłoki w wydaniu postanowienia oraz niezasadnie uznał, iż należy odmówić przeprowadzenia dodatkowego dowodu z ponownego pobrania i badania próbek. Nadto zarzucono, że w postanowieniu z [...] lipca 2007r. nie pouczono strony o środkach zaskarżenia. Naruszenie art. 141 k.p.a strona upatruje w pozbawieniu jej możliwości zaskarżenia przedmiotowego postanowienia. Ponadto skarżąca zarzuca naruszenie art. 157 § 1 k.p.a. poprzez wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. w dniu [...] października 2007 r. postanowienia "o nieważności decyzji", co - zdaniem strony- mógł uczynić jedynie organ wyższej instancji. W ocenie strony, przepis art. 222 k.p.a. został naruszony przez to, że organ błędnie uznał odwołanie strony od postanowienia z [...] października 2007r. za "zażalenie". Zdaniem skarżącej, postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu kończy postępowanie dowodowe a zatem przysługiwał tryb odwoławczy W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze organ stwierdził, że są one bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne - w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub procesowe - w stopniu mogącym mieć wpływ istotny. Należy ponadto podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zarzuty skargi oparte są na nieporozumieniu związanym z niedostatecznym rozróżnieniem przez skarżącą spółkę poszczególnych instytucji zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności pierwszego etapu postępowania odwoławczego (postępowania wstępnego) oraz etapu drugiego tj. postępowania rozpoznawczego. Pierwszy z wymienionych etapów jest to etap badania formalnego, a czynności podejmowane w tym czasie przez organ ograniczają się jedynie do ustalenia zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek dopuszczalności odwołania wówczas wydawane jest postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a., który kończy nie tylko ten etap postępowania, lecz jednocześnie całe postępowanie odwoławcze (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie). Natomiast pozytywny rezultat wskazanych wyżej czynności rodzi prawo i obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy w ramach wskazanego wyżej postępowania rozpoznawczego. Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy, zaakcentowania wymaga, że przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest tylko i wyłącznie skontrolowanie prawidłowości postanowienia z [...] listopada 2007r. wydanego przez Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, w którym organ ten stwierdził niedopuszczalność zażalenia spółki P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z [...] października 2007r. sygn. akt [...] i pozostawił je bez rozpatrzenia. W niniejszym postępowaniu sądowo- administracyjnym nie może być zatem badana ani zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego, w którym zapadła decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. o wycofaniu z obrotu paliwa ciekłego (v. decyzja z [...] listopada 2007r.) ani też nie może być przeprowadzona merytoryczna kontrola w.w. decyzji z [...] listopada 2007r. Wreszcie nie może być również prowadzona merytoryczna kontrola prawidłowości podjętego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. postanowienia o odmowie dopuszczenia dowodu w postaci pobrania do badań laboratoryjnych na koszt kontrolowanego, dodatkowych prób paliwa zabezpieczonego postanowieniem z [...] lipca 2007r. Sąd bada jedynie czy postanowienie z [...] października 2007r. podlega zaskarżeniu odrębnym środkiem odwoławczym a w konsekwencji, czy postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] listopada 2007r. jest zgodne z prawem. Powyższe zastrzeżenie jest konieczne z uwagi na to, że zarówno w skardze jak i wcześniej w odwołaniu od postanowienia z [...] października 2007r. spółka powołuje argumenty odnoszące się bezpośrednio do merytorycznej zasadności prowadzonego postępowania administracyjnego. Przechodząc do kontroli prawidłowości zaskarżonego postanowienia należy przywołać art. 134 k.p.a. W myśl tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jak z powyższego wynika, katalog rozstrzygnięć sformułowany w omawianym przepisie jest zamknięty i nie mieści się nim wskazane przez Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej dodatkowe stwierdzenie, a mianowicie, że pozostawia zażalenie bez rozpatrzenia. Jednakże, w ocenie Sądu, omówiona wyżej wadliwość zaskarżonego postanowienia nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, stąd nie jest możliwe (z tego tylko powodu) wyeliminowanie z obrotu prawnego zakwestionowanego aktu. Omówione wyżej stwierdzenie należy uznać za swoistą nadinterpretację przepisu art. 134 k.p.a. bowiem stwierdzenie przez organ niedopuszczalności odwołania (zażalenia) samo przez się rozumiane jest jako niemożność rozpatrzenia (merytorycznego) wniesionego środka odwoławczego. Niedopuszczalność odwołania (zażalenia) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych to m.in. niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji czy też postanowień. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, postanowienie dowodowe w zakresie pobierania i badania próbek paliwa wydane na podstawie przepisów ustawy z 15 grudnia 2000r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U.z 2001r., Nr 4, poz. 25 ze zm.) oraz przepisów ustawy z 25 sierpnia 2006r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.U. z 2006r. Nr 169, poz.1200) nie jest zaskarżalne odrębnym zażaleniem. Prawo zażalenia na postanowienie o odmowie uwzględnienia dowodu w postaci pobrania dodatkowych próbek paliwa służy stronie tylko i wyłącznie z prawem odwołania od decyzji merytorycznej jaka zapadnie w sprawie. Podsumowując: skoro zatem zażalenie na postanowienie z [...] października 2007r. nie występuje jako samoistny środek zaskarżenia to wniesiony środek odwoławczy należy uznać za niedopuszczalny z przyczyn przedmiotowych. Z powyższego wynika, że prawidłowo Główny Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził na podstawie art. 134 k.p.a niedopuszczalność odwołania (zażalenia). Zdaniem Sądu, pozbawione uzasadnionych podstaw są zarzuty sformułowane wobec tego postanowienia przez stronę skarżącą. Strona, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, została pouczona w postanowieniu z [...] października 2007r. o środkach zaskarżenia wobec tego aktu. Mianowicie pouczono ją, że w.w postanowienie może kwestionować ale dopiero w odwołaniu od decyzji. Zatem nie można uznać za zasadny zarzut, jakoby spółka została pozbawiona możliwości obrony swoich interesów naruszonych przez wadliwe uznanie przez organ, iż nie ma możliwości pobrania dodatkowych prób paliwa, skoro zaskarżone postanowienie nie pozbawia strony możliwości zakwestionowania działań organu w zakresie postępowania dowodowego. Za prawidłowe należy również uznać stanowisko organu, który w drodze postanowienia (a nie decyzji) rozstrzygnął wniosek dowodowy skarżącej. Organ zastosował się w tej mierze do treści art. 77 § 2 k.p.a., zgodnie z którym zakreślenie ram postępowania dowodowego następuje w formie postanowienia. Prawdą jest, że skarżąca złożyła od postanowienia z [...] października 2007r. środek nazwany przez nią "odwołaniem", jednakże - zdaniem Sądu - organ prawidłowo zakwalifikował owo "odwołanie" jako "zażalenie". Powyższe jest konsekwencją formy aktu rozstrzygającego o wniosku dowodowym (postanowienie) i tego, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dopuszczają w tej sytuacji formuły prawnej pn."odwołanie". Mając na uwadze powyższe, skargę spółki P. na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] listopada 2007r. oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw.