VI SA/Wa 1911/04
WyrokWSA w Warszawie2005-09-16
Skład orzekający: Monika Włodarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty sprawy, naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony i zasadę dwuinstancyjności, poprzez nierozpatrzenie zastrzeżeń do protokołu kontroli i niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) i zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), poprzez nierozpatrzenie zastrzeżeń strony do protokołu kontroli i niezapewnienie jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ponadto, organ odwoławczy, czyniąc własne ustalenia faktyczne w zakresie nowych naruszeń, naruszył art. 139 k.p.a. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia kar pieniężnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na P. Sp. z o.o. za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i czasu prowadzenia pojazdów. Organ pierwszej instancji nałożył karę w wysokości 99.300 zł. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i nałożył kary w łącznej wysokości 46.750 zł, ograniczając je do 30.000 zł. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz nierozpatrzenie jej zastrzeżeń do protokołu kontroli.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w pkt. 2 i 3 oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędziowie asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt. 2 i 3 2. stwierdza, że uchylona w pkt. 2 i 3 decyzja nie podlega wykonaniu
Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. sp. z o.o. w S. karę pieniężną w łącznej kwocie 99.300 zł.
Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 92 ust. 1 pkt 10, art. 93 ustawy
z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1372 ze zm.)
w zw. z lp. 10.3, lp. 10.8 załącznika do ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych
w transporcie drogowym. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły stwierdzone przez organ podczas przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2003r. kontroli w siedzibie ww. Spółki, a opisane w decyzji naruszenia art. 8 ust. 1, 2, 6 i 8 umowy europejskiej AETR) sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r. (Dz.U. 1999r., Nr 94, poz. 1086, 1087) w zakresie zmniejszenia czasu odpoczynku dziennego, przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, wykonywaniu transportu lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia, z wyłączeniem przewozu kabotażowego oraz naruszenie art. 15 ustawy z 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców przez nieokazanie wykresówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne – za każdą wykresówkę 500 zł, nieokazanie do kontroli odpowiedniej ilości tarcz tachografu. W decyzji wskazano kary za poszczególne naruszenia, których kwota łączna stanowiła 99 300 zł. Decyzja została doręczona stronie [...] lipca 2003r. Uprzednio doręczono stronie decyzję niepodpisaną.
W odwołaniu od tej decyzji ww. Spółka wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 42 Konstytucji RP w zw. z art. 92 § 2 powołanej ustawy, art. 18
ust. 1-3, art. 28 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 10 tej ustawy, art. 10, 77 § 1,
107 § 3 k.p.a. i § 2 i 3 powołanego rozporządzenia. Spółka wniosła
nadto o przesłuchanie kierowców na okoliczność miejsca ich odpoczynku.
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że stanowienie norm określających czyny zabronione i grożące za nie kary może mieć miejsce tylko w ustawie, nie zaś w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Zarzuciła nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego poprzez nieustalenie faktycznych relacji pomiędzy stwierdzonym naruszeniem art. 8 Umowy AETR a naruszeniem polegającym na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, stwierdzając że w przypadku, gdy naruszenie w zakresie zmniejszenia czasu odpoczynku dziennego związane było z przekroczeniem maksymalnego dziennego czasu prowadzenia, winny one stanowić jeden czyn, za który powinna być nałożona łącznie jedna kara, a nadto zarzucała niepodjęcie jakichkolwiek działań mających na celu ustalenie kierowcy, który dokonał naruszenia art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców.
Spółka uznała, że organ naruszył art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez zastosowanie kary pieniężnej w wysokości nieznanej ustawie,
a także z uwagi na fakt, iż w świetle interpretacji powyższego zapisu dopuszczalne jest nałożenie tylko jednej kary pieniężnej, a także art. 92 ust. 1 pkt 10 tej ustawy,
bo w świetle cyt. przepisu nałożenie kary pieniężnej dopuszczalne jest wyłącznie
w sytuacji łącznego naruszenia przepisów ustawy o czasie pracy kierowców
i jednocześnie stwierdzenie braku zapisów urządzenia rejestrującego,
Co do zarzutu skrócenia czasu odpoczynku dziennego, Spółka podniosła,
że przepisy prawa nie przewidują sankcji za niezachowanie warunków do wykorzystania odpoczynku. Kierowcy korzystali z odpoczynku, jednakże naruszono art. 8 ust. 7 Umowy AETR, zgodnie z którym dzienny okres odpoczynku może zostać wykorzystany w pojeździe, jeżeli jest on wyposażony w miejsce do spania
i znajduje się na postoju, zaś co do zarzutu przekroczenia czasu prowadzenia,
to zdaniem strony, inspektor błędnie uznał, iż czas prowadzenia pojazdu oznacza czas pozostawania w autobusie. Natomiast w świetle ustaleń inspektora, że kierowca przejechał mniej kilometrów niż wpisano na okazanych tarczkach, zarzut wykonywania przewozów bez zastosowania przyrządu kontrolnego jest zdaniem skarżącej całkowicie chybiony. Gdyby stwierdzono odwrotnie, wówczas możliwe byłoby postawienie ww. zarzutu. Nadto strona zarzuciła naruszenie art. 107 k.p.a. bowiem zaskarżona decyzja nie posiada uzasadnienia faktycznego i wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego o zeznania kierowców na okoliczność prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych, powtórzenie dowodu z badania tarcz w jej obecności i zapoznanie z metodą obliczenia czasu pracy kierowców, bo badania tachografów odbyły się bez udziału strony, a dowód ma charakter oględzin i potrzebna jest do tego wiedza specjalna.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 18 ust. 2, art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), lp. 1.11.11 pkt 1 a, lp. 1.11.1, lp. 1.11.5, lp. 1.2.1 załącznika do tej ustawy w związku z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149 poz. 1452), art. 6, art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 1 grudnia 1985 r., P. 0001-0007), art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985, P. 0008-00021), Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję i nałożył karę pieniężną w wysokości 22 000 złotych za skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne i karę pieniężną w wysokości 24 750 złotych za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne. Zgodnie z art. 92 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy organ wysokość kary pieniężnej ograniczył do kwoty 30.000 zł,
w pozostałym zakresie postępowanie umorzył.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że w dniu orzekania przez organ I instancji obowiązywał taryfikator kar określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych
w transporcie drogowym. Rozporządzenie to zostało jednak uchylone,
a w jego miejsce obowiązuje załącznik do ustawy o transporcie drogowym
i stosownie do art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw decyzja zaskarżona została uchylona
i nałożono kary pieniężne określone w ww. załączniku do powołanej ustawy.
Jednocześnie podniesiono, że w chwili wykonywania przewozów
w międzynarodowym transporcie drogowym przez przedsiębiorcę oraz w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, stosownie do art. 2 Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. umowa ta miała zastosowanie na terytorium każdej Umawiającej się Strony do każdego międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdem zarejestrowanym na terytorium tej Umawiającej się Strony lub na terytorium każdej innej Umawiającej się Strony, a w dniu wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, stosownie do art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia
20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, rozporządzenie ma zastosowanie
do przewozów drogowych, zgodnie z określeniem w art. 2 ust. 1, w obrębie Wspólnoty.
Zdaniem organu II instancji, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności protokołu kontroli wraz z załącznikami zaskarżona decyzja została wydana w zakresie naruszenia normy AETR prawidłowo. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że:
1. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. C., z dni: [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 5 godzin i 25 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej
w wysokości 300 zł,
2. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. C., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 50 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
3. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. C., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 5 godzin i 15 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej
w wysokości 300 zł,
4. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. C., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
5. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. C., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
6. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. C., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 4 godziny i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł,
7. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. C., z dni [...] -[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 20 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
8. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. C., z dni [...] stycznia - [...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godziny i 5 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł.
Na podstawie wykresówek przypisanych do Z. F., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 5 godzin i 25 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 50 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 5 godzin i 15 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 45 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o godzinę i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godziny, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 150 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł.
Na podstawie wykresówek przypisanych do A. G., z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 25 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 7 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 55 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003r.,stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 4 godziny i 50 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 250 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godziny i 15 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 25 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł.
Na podstawie wykresówek przypisanych do K. L., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 55 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 50 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 5 godzin i 15 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnejw wysokości 300 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 45 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 55 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godziny, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 150 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł.
Na podstawie wykresówek przypisanych do K. M., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 4 godziny i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 250 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 20 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...] stycznia i [...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godziny i 15 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 25 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 7 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 55 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 4 godziny i 50 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 250 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godziny i 15 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 25 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł.
Na podstawie wykresówek przypisanych do J. S., z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 45 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 55 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godziny, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 150 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł.
Na podstawie wykresówek przypisanych do Z. T., z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 4 godziny i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 250 zł,
z dni [...]/[...] stycznia 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 20 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...] stycznia - [...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godzin i 15 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł,
z dni [...]/[...] luty 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 25 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 7 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 55 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 4 godziny i 50 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 250 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 3 godziny i 15 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 40 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 300 zł,
z dni [...]/[...] lutego 2003 r., stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 25 minut, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł.
Organ II instancji uznał również, że także w zakresie naruszeń art. 6 ust. 1 umowy AETR zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo. W związku z tym
1. na podstawie wykresówek przypisanych do D. C. z dni [...]/[...] stycznia 2003 r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 13 godzin i 52 minuty, co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1350 zł, z dni [...] stycznia - [...] luty 2003 r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 13 godzin i 10 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1350 zł,
2. Na podstawie wykresówek przypisanych do Pana Z. F. z dni [...]/[...] stycznia 2003 r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 12 godzin i 18 minut
co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1250 zł, z dni [...]/[...] luty 2003 r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 12 godzin i 30 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1250 zł, z dni [...]/[...] luty 2003 r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 15 godzin i 8 minut
co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1550 zł,
3. Na podstawie wykresówek przypisanych do A. G. z dni [...]/[...] luty 2003 r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia
o czas wynoszący 2 godziny i 16 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 250 zł, z dni [...]/[...] luty 2003 r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 7 godzin i 28 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 750 zł, z dni [...]/[...] luty 2003 r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 3 godzin i 36 minuty co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 350 zł, z dni [...]/[...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 1 godzinę i 52 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 150 zł, z dni [...]/[...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 6 godzin i 08 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 650 zł,
4. Na podstawie wykresówek przypisanych do K. L. z dni [...]-[...] stycznia 2003 r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 15 godzin i 18 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1550 zł, z dni [...]-[...] luty 2003 r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 17 godzin co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1650 zł,
5. Na podstawie wykresówek przypisanych do A. G. z dni [...]/[...] luty 2003r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia
o czas wynoszący 17 godzin i 08 minut co uzasadnia karę pieniężną
w wysokości 1750 zł,
6. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. M. z dni [...]/[...] luty 2003r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 31 godzin i 10 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 3150 zł,
7. Na podstawie wykresówek przypisanych do A. M. z dni [...]/[...] luty 2003r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia
o czas wynoszący 5 godzin i 28 minut co uzasadnia karę pieniężną
w wysokości 550 zł,
8. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. M. z dni [...]/[...] luty 2003r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 1 godzinę i 10 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 150 zł, z dni [...]/[...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 2 godziny i 38 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 250 zł, z dni [...]/[...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 3 godziny i 50 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 350 zł, z dni [...]/[...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 3 godziny i 34 minuty co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 350 zł,
9. Na podstawie wykresówek przypisanych do J. S. z dni [...]/[...] luty 2003r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 5 godzin i 48 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 550 zł, z dni [...]/[...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 13 godzin i 30 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1350 zł,
10. Na podstawie wykresówek przypisanych do Z. T. z dni [...] stycznia - [...] luty 2003r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 16 godzin i 4 minuty
co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 1650 zł, z dni [...] -[...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 5 godzin i 50 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 550 zł, z dni [...] - [...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 3 godziny i 42 minuty co uzasadnia karę pieniężną
w wysokości 350 zł, z dni [...] - [...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 7 godzin i 22 minuty co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 750 zł, z dni [...] - [...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 7 godzin i 8 minut co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 750 zł, z dni [...] - [...] luty 2003r. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas wynoszący 1 godzinę i 52 minuty co uzasadnia karę pieniężną w wysokości 150 zł.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał jednak, iż brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. W aktach sprawy, to jest protokole kontroli wraz z załącznikami, brak jest bowiem dokumentów, które uzasadniałyby wydanie takiego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż po wygaśnięciu zezwolenia nr 1018 na wykonywanie wahadłowych przewozów osób na trasie [...] - [...] przedsiębiorca wykonał 3 dodatkowe kursy. Jednakże w zebranym materiale dowodowym brak jest dokumentów wskazujących, jaki charakter miały ww. przewozy.
W tym stanie rzeczy organ w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 6000 zł postępowanie umorzył.
Organ podniósł nadto, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzono niezachowanie wykresówek z kontrolowanego okresu kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie i w uzasadnieniu wskazano,
iż na wykresówkach brak jest ciągłości kilometrów. Zgodnie z lp. 1.11.11 ust. 1
lit A załącznika do ustawy karze podlega nieokazanie podczas kontroli
w przedsiębiorstwie wykresówek z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne - w wysokości 300 zł za każdy dzień pracy kierowcy. Zatem podmiotem ponoszącym odpowiedzialność administracyjno - prawną jest przedsiębiorca, jednakże w związku ze wskazanym indywidualnie kierowcą wykonującym transport drogowy bądź przewozy na potrzeby własne. W świetle obowiązujących przepisów prawa, przedsiębiorca nie ma już jednak obowiązku przechowywania ich w siedzibie przedsiębiorstwa. Brak jest zatem podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Organ zwrócił przy tym uwagę na to, że powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 15 ustawy z dnia
24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców nie miał zastosowania
w przedmiotowej sprawie. W świetle art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, obowiązek okazania wykresówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, dotyczy bowiem kontroli drogowej, nie zaś kontroli przedsiębiorstwa. Organ I instancji winien podać jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia art. 10 ust. 3 Umowy AETR. Stosownie do wskazanego przepisu przedsiębiorstwa będą przechowywać wykresówki, wypełnione zgodnie z postanowieniami zawartymi w punktach (b), (c) i (d) ustępu 1 niniejszego artykułu, co najmniej przez okres 12 miesięcy od daty ostatniej rejestracji i powinny przedstawić je na żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych. W obecnym stanie prawnym za naruszenia polegające na brakach w liczbie kilometrów, możliwe byłoby nałożenie kary pieniężnej. Jednakże, co podniesiono w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, kierując się dyspozycją art. 139 k.p.a. nie ma do tego podstaw prawnych.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu przez skarżącego organ II instancji podniósł, że:
1) Zarzuty naruszenia przepisów art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
w związku z art. 92 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 92 ustawy
o transporcie drogowym są bezprzedmiotowe. W dniu orzekania przez
organ I instancji obowiązywał taryfikator kar określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Rozporządzenie to zostało uchylone, zaś w jego miejsce obowiązuje załącznik do ustawy
o transporcie drogowym. Natomiast organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe
po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji (tak: wyrok NSA z dnia
21 czerwca 1988 r., SA/Lutego 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 12). Ponadto wysokość kar pieniężnych została określona w ustawie o transporcie drogowym, natomiast w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych
w transporcie drogowym dokonano doprecyzowania.
2) Zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem z akt sprawy wynika, iż organ I instancji zapewnił przedsiębiorcy czynny udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, co potwierdzają m.in. złożone wyjaśnienia w stosunku do protokołu kontroli.
3) Zarzut naruszenia art. 8 Umowy AETR nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami prawa, prawodawca nie przewidział instytucji "niezachowania warunków do wykorzystania odpoczynku". Stosownie do art. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 "odpoczynek" oznacza każdy nieprzerwany okres obejmujący co najmniej jedną godzinę, podczas którego kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem. Dzienny okres odpoczynku może być wykorzystywany w pojeździe, jeśli jest on wyposażony w miejsce do spania i znajduje się na postoju. Ustawodawca analogicznie unormował powyższe obowiązki na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary przez organ I instancji. W związku z powyższym argumenty podniesione przez przedsiębiorcę nie zasługują na uwzględnienie.
4) Zarzut naruszenia art. 2 pkt 7 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców maksymalny czas prowadzenia pojazdu pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku nie może przekroczyć 9 godzin, z możliwością przedłużenia do 10 godzin, nie więcej niż dwukrotnie
w każdym tygodniu. W związku z powyższym dzienny czas prowadzenia liczy się pomiędzy dwoma okresami odpoczynku, nie zaś w ciągu jednej doby prowadzenia pojazdu. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż działanie organu I instancji było prawidłowe. Jednocześnie w świetle załączonych do protokołu kontroli wykresówek
z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy
i postoju, nie zasługuje na uwzględnienie argument, iż inspektor nie zebrał materiału dowodowego na okoliczność stwierdzenia, gdzie kierowcy wykorzystywali odpoczynek. W związku z powyższym również wniosek o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego
w toku postępowania odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie.
5) Zarzut naruszenia przepisu art. 107 kpa nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji w sposób prawidłowy wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia materiał dowodowy, w oparciu o który została wydana decyzja.
6) Zarzut naruszenia art. 8 oraz art. 6 Umowy AETR w związku
z nałożonymi dwoma karami pieniężnymi za jeden czyn, nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do obowiązujących przepisów w dniu wydania decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jak i przepisów obowiązujących w dniu wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, kary pieniężne nakładane są za skrócenie dziennego czasu odpoczynku oraz przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia. Naruszenia te nie stanowią jednego czynu, wbrew twierdzeniom skarżącego. Przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia nie wyklucza możliwości odebrania wymaganego okresu odpoczynku, jak słusznie przedsiębiorca wskazał w odwołaniu.
7) Zarzut naruszenia przepisów rozdziału 4 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Metody obliczania czasu pracy kierowców wskazane
są w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U.
Nr 92, poz. 879), rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz umowie AETR. Jednocześnie funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego, zgodnie
z zapisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania praktyki, sposobu organizacji kursów specjalistycznych i przeprowadzania egzaminów kwalifikacyjnych dla kandydatów na inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, ukończyli specjalistyczny kurs również
w ww. zakresie, zakończony egzaminem, potwierdzający uprawnienia inspektorów transportu drogowego.
8) Zarzut naruszenia reguł postępowania administracyjnego poprzez nieustalenie czy zapisy tachografów były wynikiem błędów kierowców nie jest uzasadniony. Wskazanie winy bądź niedbalstwa nie ma wpływu na treść decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, bowiem odpowiedzialność administracyjnoprawna nie jest uzależniona od wykazania przez organ ww. przesłanek.
9) Zarzut naruszenia art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców poprzez nieustalenie, jaki system rozkładu czasu pracy obowiązywał w spółce, nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do powołanych przepisów, normy dotyczące okresu prowadzenia pojazdów oraz przerw i okresów odpoczynku, obowiązują niezależnie
od rozkładu czasu pracy obowiązującego w przedsiębiorstwie.
W skardze z dnia [...] września 2004r. uzupełnionej pismem, nazwanym skargą, z dnia [...] września 2004r. P. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu, a nadto zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców i art. 78 § 1 k.p.a.
Podnosząc zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. skarżąca podniosła,
że po sporządzeniu protokołu kontroli umożliwiono jej złożenie zastrzeżeń do protokołu kontroli, lecz zaraz po tym nastąpiło wydanie decyzji, bez uprzedniego zapoznania z całością zebranego materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się w sprawie i naruszenie zasady czynnego udziału w każdym stadium postępowania polegało na braku zapoznania jej z całokształtem zebranego materiału dowodowego oraz umożliwienia wypowiedzenia co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań.
W postępowaniu odwoławczym w ogóle też nie zapewniono jej udziału i nie zapoznano z całokształtem zebranego materiału dowodowego oraz nie umożliwiono wypowiedzenia się w sprawie, także co do zgłoszonego wniosku dowodowego. Stanowisko organu odwoławczego prowadzące do uznania, że skoro spółka miała możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli, to tym sposobem zapewniono jej czynny udział w każdym stadium postępowania nie znajduje, zdaniem skarżącej, oparcia w przepisach prawa.
Zgodnie z art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosek dowodowy strony należy uwzględnić także wówczas, gdy zostanie on złożony
w postępowaniu odwoławczym. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2003 r. złożono wniosek dowodowy o przesłuchanie kierowców na okoliczność miejsca ich odpoczynku dobowego. Skarżąca podniosła też, że jej wniosek dowodowy nie został w ogóle rozpatrzony. Opisane uchybienie miało zdaniem skarżącej istotny wpływ na treść wydanej decyzji, gdyż organy orzekające bez jakichkolwiek dowodów, z góry przyjęły, że kierowcy odpoczywali w autobusie, bo przedsiębiorca nie okazał rachunków za ich noclegi. Tymczasem kierowcy otrzymują ryczałtem odpowiednie kwoty na pokrycie kosztów noclegu, stąd spółka nie może posiadać rachunków za ich noclegi. Ustalenie, gdzie faktycznie realizowane były okresy odpoczynku dobowego wymaga zebrania materiału dowodowego. Natomiast brak odpowiedniego materiału dowodowego uniemożliwia dokonanie prawidłowych ustaleń w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle
§ 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonuje zatem kontroli aktów administracyjnych lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym, jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. l34
§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja w pkt 2 i 3 narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem rozstrzygnięcia w powyższym zakresie jest nałożenie kar pieniężnych za skrócenie dziennego czasu odpoczynku i przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne – kar, których wysokość ograniczono do kwoty 30.000 zł. Naruszenia skutkujące tym rozstrzygnięciem zostały stwierdzone w czasie przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2003r. kontroli w siedzibie skarżącej. Kontrolą objęto okres od dnia [...] stycznia 2003r. do [...] lutego 2003r. Z kontroli został sporządzony protokół (bez daty – na protokole w miejscu daty wskazano "kontrola z dnia [...] lutego 2003r.").
W protokole tym stwierdzono, na podstawie analizy przedstawionych do kontroli 146 tarcz tachografu, naruszenie przepisów umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), tj. łączne zmniejszenie w badanym okresie czasu odpoczynku dziennego przez kierowców o 455 godzin i 15 minut, za które może grozić nałożenie kary pieniężnej w wysokości 49.350 zł i przekroczenie w tym okresie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdów o 240 godzin i 16 minut, za które grozi kara pieniężna w wysokości 30.300 zł. Zestawienie naruszeń przedstawiono w tabeli. Kopia protokołu została doręczona skarżącej w dniu [...] maja 2003r. z pouczeniem, że stronie służy prawo wniesienia zastrzeżeń w terminie 14 dni o dni jego podpisania.
W aktach administracyjnych znajdują się zastrzeżenia strony do tego protokołu. Brak jest jednak dowodu na to, w jakiej dacie zostały złożone. Na ostatniej stronie dokumentu figuruje podpis Prezesa Zarządu skarżącej spółki z adnotacją, że podpis złożył w dniu [...] października 2003r. (tj. po podjęciu przez organ I instancji decyzji
z dnia [...] czerwca 2003r.). Niemniej jednak w aktach brak jakiegokolwiek pisma organu, w którym skarżąca byłaby wezwana do uzupełnienia braku w postaci niepodpisania zastrzeżeń bądź też, w którym organ informowałby o niewzięciu pod uwagę zastrzeżeń z uwagi na ich spóźnione złożenie zaś z odwołania z dnia
[...] sierpnia 2003r. wynika, iż zastrzeżenia chociaż niepodpisane, to jednak zostały złożone przed wydaniem ww. decyzji.
W przedstawionym stanie rzeczy organ winien się do tych zastrzeżeń odnieść. Będąc związany rygorami procedury administracyjnej winien również pouczyć stronę o prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym
i wypowiedzenia się w sprawie, do której to czynności był zobowiązany przepisem art. 10 k.p.a. statuującym zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym. Należy przy tym podnieść, iż obowiązek taki spoczywał na organach administracji publicznej niezależnie od ich oceny co do tego, czy stan sprawy wskazuje na celowość zapoznania się skarżącego z materiałem
i wypowiedzenia się w sprawie. Wprawdzie decyzja organu I instancji została przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego uchylona i organ w powyższym zakresie orzekł, co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Niemniej jednak
i postępowanie odwoławcze dotknięte jest powyższą wadliwością.
Podnoszona przez organ II instancji okoliczność, iż skarżący złożył zastrzeżenia do protokołu kontroli nie konwaliduje bowiem powyższego uchybienia. Potwierdza ona tylko, że zastrzeżenia zostały przez skarżącego złożone z zachowaniem wyznaczonego terminu. Okoliczność ich złożenia jest o tyle istotna, że skarżący w odwołaniu od decyzji z dnia [...] czerwca 2003r. w sposób jednoznaczny odwołał się do powyższych zastrzeżeń stwierdzając, że nie zostały one w postępowaniu przed organem I instancji uwzględnione. Tym samym należy przyjąć, iż nadal skarżący uznaje ich aktualność, a z zastrzeżeń tych wynika, iż skarżący nie tylko zarzuca błędną wykładnię art. 92 ust. 1 powołanej ustawy, ale także podnosił, iż organ niewłaściwie odczytał zapisy zawarte na tarczach tachografów i wnosił o zweryfikowanie poczynionych w tym zakresie ustaleń i o wskazanie sposobu obliczenia kary. Zarzucił także, iż badanie tachografów odbyło się bez udziału skarżącego, a o przeprowadzeniu dowodu strona nie została powiadomiona. Dlatego też po jej stronie brak wiedzy, przy użyciu jakiej metody
i techniki obliczono przekroczenia wskazane w protokole, które strona uznaje za niewiarygodne. Twierdzenie zatem organu w odpowiedzi na skargę,
iż strona skarżąca nie kwestionowała ustaleń organów co do zapisu urządzeń rejestrujących nie odpowiada, jak z powyższego wynika, zaistniałemu stanowi rzeczy. Należy podkreślić stanowisko skarżącego, iż badanie tarcz tachografów zmierzające do poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych powinno odbywać się z uwzględnieniem określonych w kodeksie postępowania administracyjnego reguł postępowania dowodowego, w tym zasady określonej w art. 79 § 1 k.p.a., a jeżeli strona poczynione przez pracowników Inspekcji Transportu Drogowego ustalenia w powyższym zakresie, jak w tym przypadku, podważa niezbędnym jest rozważenie możliwości zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii (art. 84 § 1 k.p.a.). Okoliczność, także podniesiona przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, iż funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego ukończyli specjalny kurs nie przesądza o prawidłowości ich ustaleń i nie wyklucza możliwości odwołania się do wiedzy specjalnej biegłego, zaś kwestia odczytania tarcz tachografów może być uznana za wymagającą wiedzy specjalnej. Uprzednio jednak należy szczegółowo rozważyć wszystkie zarzuty strony odnoszące się do tych ustaleń celem stwierdzenia źródła jej wątpliwości i wyjaśnienia podstawy ich zaistnienia. W tym jednak zakresie organ II instancji (tak zresztą jak organ I instancji) nie podjął żadnych czynności błędnie uznając, iż sporu co do odczytania tarcz tachografu nie ma, a także do tego organu, stosownie do art. 15 k.p.a. statuującego zasadę dwuinstancyjności i art. 138 § 1 k.p.a. należało ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie. Sposób przeprowadzenia postępowania przed organem II instancji i podjęte przez ten organ rozstrzygnięcie wskazuje na to, iż w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia powyższych zasad skutkującego niewyjaśnieniem sprawy w sposób określony w art. 77 § 1 k.p.a. Należy przy tym podnieść, iż ustalenia faktyczne w zaskarżonej decyzji nie obejmują godzin, w których nastąpiło przekroczenie (zmniejszenie czasu odpoczynku, przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia),
a jedynie wskazują czas tego przekroczenia (np. 8 godzin). Wprawdzie organ
II instancji odwołał się do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem I instancji, ale skoro czynił własne ustalenia to także w powyższym zakresie ustalenia faktyczne winny być jednoznacznie wskazane. Powyższy brak uniemożliwia dokonanie oceny rozstrzygnięcia i czyni uzasadnionym zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., co jest o tyle istotne, że w trzech przypadkach ustalenia organu II instancji odbiegają od ustaleń organu I instancji. Na podstawie wykresówek przypisanych do Z. F. z dni [...]/[...] lutego 2003r. stwierdzono bowiem zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 8 godzin i z tego tytułu nałożono karę w wysokości 400 zł (poz. 16). Natomiast w decyzji organu I instancji zmniejszenie tego czasu ustalono na 6 godzin 55 minut. Na podstawie wykresówek przypisanych do Z. T. z dni [...]/[...] lutego 2003r. stwierdzono zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego o 4 godziny i 40 minut i nałożono z tego tytułu karę 250 zł podczas, gdy stwierdzenia takiego naruszenia nie zawiera decyzja I instancji. Na podstawie wykresówek przypisanych do D. M. z dni [...]/[...] lutego 2003r. stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o czas
31 godzin 10 minut, za co nałożono karę 3 150 zł. W świetle zakresu przywołanych przez organ II instancji ustaleń nie można jednoznacznie stwierdzić, czy takie naruszenie było przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] czerwca 2003r.
Treść tych decyzji wskazuje jednak na to, iż organ I instancji takiego naruszenia nie stwierdził i kary z tego tytułu nie nałożył. Czyniąc zatem ustalenia faktyczne co do nowych (niestwierdzonych przez organ I instancji) naruszeń
i nakładając z tego tytułu na skarżącą kary, które nie zostały orzeczone
we wcześniejszym rozstrzygnięciu organ II instancji naruszył przepis art. 139 k.p.a. Okoliczność, iż nałożone kary zostały w swej wysokości ograniczone do 30 000 zł nie zmienia powyższej oceny.
Należy nadto podnieść, iż stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie jest źródłem informacji dotyczącej toku rozumowania organu podejmującego decyzję,
jak również przyjętych przez niego założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia
i jego zadaniem jest wszechstronne wyjaśnienie zawartego w decyzji rozstrzygnięcia. Z tego też względu winno zawierać w szczególności wyjaśnienie podstawy prawnej, czyli wyjaśnienie dlaczego za podstawę prawną decyzji przyjęto ten, a nie inny przepis prawa. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji chociaż obszerne nie jest pełne. Sprowadza się bowiem w istocie do przytoczenia treści przepisów
(w tym także powołanej przez organ I instancji umowy AETR), a nie wskazuje wprost przyczyn, które stanowiły o powołaniu wskazanej podstawy prawnej. Te wskazane wyżej uchybienia o charakterze procesowym stanowią o tym, iż w postępowaniu administracyjnym nie uwzględniono zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów prowadzących postępowanie (art. 8 k.p.a.) i muszą być uznane jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taki stan rzeczy w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji w pkt 2 i 3, gdyż w tym zakresie narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Kolejnym zagadnieniem podlegającym rozważeniu w ramach kontroli sądowej zaskarżonej decyzji jest zagadnienie wiążące się z jej podstawą materialno-prawną.
Jako podstawę materialno-prawną ww. decyzji (w zakresie objętym skargą, tj. dotyczącym rozstrzygnięcia co do orzeczonych kar) powołano art. 92 ust. 1 i 2 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia decyzji wraz z załącznikiem do tej ustawy, w zw. z art. 9 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie tej ustawy i niektórych innych ustaw, oraz rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85
i nr 3821/85. W sprawie należy mieć jednak na uwadze, iż zdarzenia skutkujące stwierdzeniem naruszeń objętych zaskarżoną decyzją miały miejsce w okresie od dnia [...] stycznia 2003r. do [...] lutego 2003r. Powstaje zatem kwestia, które przepisy winny w sprawie znaleźć zastosowanie. Organ II instancji odwołując się do
art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. zastosował przepisy obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji. Stosownie do powołanego przepisu, do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami ww. ustawy wszczętych
a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy tej ustawy. Przepis ten winien być jednak rozumiany jako mający charakter normy procesowej,
a nie materialnoprawnej. Brak przepisów przejściowych dotyczących przepisów materialnych oznacza założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Niemniej jednak, zwłaszcza gdy chodzi o nałożenie sankcji administracyjnej
o charakterze represyjnym, należy rozważyć, czy jego stosowanie jest dopuszczalne z punktu widzenia zasad porządku prawnego, chyba że jest ono względniejsze dla strony. Organ II instancji stosując przepisy powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji sprawy w takim zakresie nie rozpatrzył. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 10 cyt. ustawy
w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 września 2003r. dokonał jednak trafnej jego wykładni przyjmując, iż każdy czyn w nim opisany stanowi podstawę odrębnej sankcji. Trafnie także uznał, iż normy dotyczące okresu prowadzenia pojazdów oraz okresów przerw i okresów wypoczynku obowiązują niezależnie od rozkładu czasu pracy obowiązującego w przedsiębiorstwie i z tego też względu ustalenie,
jaki system rozkładu czasu pracy funkcjonował w ww. spółce nie jest dla rozstrzygnięcia sprawy w powyższym zakresie istotne. Nie jest również istotne,
w jakim zakresie zapisy tachografów były wynikiem błędów kierowców. Istotny natomiast jest prawidłowy odczyt tarcz tachografów i ustalenie na ich podstawie,
czy i w jakim zakresie doszło do naruszenia prawa. W tym zakresie, jak wyżej wskazano, postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z zasadami procedury administracyjnej. Dodatkowo należy podnieść, iż niezgodną z tymi zasadami jest praktyka doręczania stronie projektów decyzji (tj. decyzji niepodpisanych). Wprowadza ona dezorientację strony i czyni dla niej niezrozumiałym dalsze postępowanie administracyjne. Należy przy tym podnieść,
iż Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie, mimo wcześniejszego odmiennego stanowiska uznał, iż braki formalne odwołania zostały skutecznie uzupełnione i w konsekwencji jego złożenia rozpatrzył sprawę.
Należy nadto podkreślić, iż Sąd mając na uwadze treść skargi uznał, iż skarga dotyczy w istocie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej obejmuje rozstrzygnięcie, mocą którego orzeczono o nałożeniu kar i ograniczeniu ich wysokości. Rozstrzygnięcie w pozostałym zakresie jest dla strony korzystne i brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem jego nieważności. Tym samym więc w tej części rozstrzygniecie objęte jest ustawowym zakazem orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zaś w pkt 2 zgodnie z art. 152 p.p.s.a.
Monika Włodarczyk
Wrzucono do OSO
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło