VI SA/Wa 1912/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-16

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący samodzielnie gospodarstwo domowe i posiadający jedynie rentę oraz niewielkie wsparcie od małżonki, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jego dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla bieżących potrzeb życiowych?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że jego niewielkie dochody (renta i wsparcie od małżonki) w połączeniu z koniecznymi wydatkami na utrzymanie (opłaty mieszkaniowe, media, spłaty pożyczek) uniemożliwiają mu pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla zaspokojenia bieżących potrzeb życiowych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie.
Stan faktyczny
Skarżący M. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu wskazał, że obciążenie go kosztami uniemożliwi mu zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Przedstawił swoje dochody (renta, wsparcie od małżonki) oraz miesięczne wydatki (opłaty mieszkaniowe, media, spłaty pożyczek). Jako jedyny składnik majątkowy wskazał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego M. O. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego M. O. od kosztów sądowych. W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) skarżący M. O. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że obciążenie go kosztami sądowymi uniemożliwi mu zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Z informacji podanych we wniosku oraz z dokumentów nadesłanych do akt sprawy (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego) wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego dochodami są: renta w wysokości 1.379,16 zł brutto, tj. 1.160,04 zł netto (decyzja ZUS z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji renty [...]) oraz kwota 200 zł, którą skarżącemu przesyła mieszkająca w W. małżonka. Do swoich miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: opłatę za mieszkanie - 450 zł, opłatę za energię elektryczną - 100 zł, opłatę za telefon - 110 zł oraz opłatę za telewizję i Internet - 120 zł. Ponadto skarżący spłaca dwie pożyczki [...]; miesięczna rata spłaty pierwszej z ww. pożyczek wynosi 103,68 zł (dowód wpłaty [...]), a rata spłaty drugiej pożyczki - 149,50 zł (dowód wpłaty [...]). Jako jedyny składnik majątkowy skarżący wskazał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 66,5 m kw. Skarżący nadesłał również wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od [...] maja 2013 r. do [...] sierpnia 2013 r. [...], na którym saldo końcowe zamknęło się w kwocie 4,68 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze niewielkie dochody skarżącego w skali miesiąca (1.360 zł) w kontekście jego miesięcznych wydatków (1.030 zł) oraz zwykłych potrzeb życiowych, stwierdzić należy, że skarżący nie ma możliwości poczynienia oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło