VI SA/Wa 1922/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d."), oraz lp. 2.9. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. P. od decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł w związku z wykonywaniem przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzję wydano przy następujących ustaleniach; W dniu [...] marca 2012 r. na ul. A w W. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez W. P. W toku kontroli kierowca okazał: prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny pojazdu wraz z polisą OC, wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, oświadczenie o spełnieniu wymogów ustawy oraz dokument o instalacji w kontrolowanym pojeździe urządzenia A (nr fabryczny [...]). Kontrolujący ustalił, że w samochodzie zamontowane jest na stałe urządzenie pomiarowo - liczące firmy A, wskazujące przejechane kilometry i kwotę do zapłatę. Poczynione ustalenia utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] marca 2012 r. Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz przesłuchano w charakterze świadka kierowcę oraz odczytano przysługujące mu prawa w związku z protokołem przesłuchania. Kierujący pojazdem zeznał, m.in., że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu przewozu osób. W swoich zeznaniach podał, że wcześniej z pasażerem uzgodnił należność za kurs, jednak włączył drogomierz, który pokazuje numer taryfy, ilość przejechanych kilometrów i kwotę wg taryfy za przejechany odcinek drogi. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. W. P. został zawiadomiony przez M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przed wydaniem decyzji strona złożyła swoje stanowisko w którym wniosła o umorzenie postępowania i wyjaśniała, że posiadane przez nią w kontrolowanym pojeździe urządzenie A nie jest taksometrem lecz drogomierzem. Stwierdzono, że drogomierz nie spełnia warunków technicznych taksometru, ponieważ taksometry w chwili zakupu urządzenia tj. w 2009 r., nie mogły funkcjonować bez potrzeby podłączenia do kasy fiskalnej. Wskazano, że drogomierz nie wskazuje taryf i kwot do zapłaty, lecz strefy i wartość. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2012 r., na podstawie, której – w oparciu o przepisy art. art. 93 ust.1 u.d.p. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] marca 2012 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że podstawą nałożenia kary były ustalenia faktyczne dokonane w dniu [...] marca 2012 r., z których wynikało, że w kontrolowanym pojeździe zamontowano na stałe urządzenie pomiarowo - liczące firmy A, które jest równoważne taksometrowi, bowiem umożliwia przeliczenie przebytej drogi na kwotę należną do zapłaty. W związku z tym złamany został zakaz z art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Tym samym organ nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania. Od decyzji W. P. pismem z dnia [...] lipca 2012 r. wniósł odwołanie, wnosząc o uchylenie nałożonej kary pieniężnej i umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona zarzuciła organowi wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Odnosząc się do zarzutu naruszenia w postaci umieszczenia i używania w pojeździe taksometru, strona podkreśliła, że zamontowane w kontrolowanym pojeździe urządzenie nie było taksometrem. Stwierdzono, że drogomierz rzeczywiście wskazywał m.in. kwotę należną do zapłaty, co jednak nie wystarczy do stwierdzenia, że jest to urządzenie równoważne taksometrowi. Podniesiono, że zainstalowany w kontrolowanym pojeździe drogomierz nigdy "nie współpracował" z kasą fiskalną, nie ma oprogramowania do pracy z "chorągiewką" i "kogutem", nie ma pamięci przejechanych tras, pokazuje tylko strefę i należność wynikającą z ilości przejechanych kilometrów. W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją powołaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy odrzucił jako niezasadny argument strony wyłączający odpowiedzialność strony z uwagi na to, że w pojeździe zamontowany był drogomierz (drogometr) a nie taksometr. Organ stwierdził, iż o tym żeby dane urządzenie zostało uznane za równoważne z taksometrem o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. nie decyduje wyłącznie fakt jego połączenia z kasą fiskalną. Urządzenie nie musi również odpowiadać wszystkim cechom technicznym właściwym dla taksometrów. O tym czy dane urządzenie jest równoważne z taksometrem decydować ma funkcja jaką spełnia. Główny Inspektor podkreślił, że urządzenie znajdujące się w kontrolowanym pojeździe z uwagi na cel i funkcje jakie pełniło jest równoznaczne z taksometrem, a co za tym idzie instalowanie takiego urządzenia w pojazdach którymi wykonuje się przewozy okazjonalne jest objęte zakazem określonym w art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d. Ponadto zdaniem organu strona nie powołała okoliczności i nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na to, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, ani nie mogła przewidzieć zdarzeń i okoliczności, które do naruszenia doprowadziły. Główny Inspektor podniósł, że podmiot wykonujący przewóz osób winien dochować należytej staranności w każdym z aspektów prowadzonej działalności, przede wszystkim powinien mieć świadomość obowiązków i zakazów jakie nakładają na niego obowiązujące regulacje prawne i winien zastosować się do nich. Pismem z dnia [...] września 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. poprzez błędne zastosowanie, które polegało na uznaniu, że zakaz wyrażony ww. przepisie powinien być stosowany także do innych urządzeń, niż taksometr, które służą tym samym celom co taksometry. Zdaniem skarżącego nie można uznać, że przepis art. 18 ust. 5 pkt 1 u.t.d. ma zastosowanie poza taksometrami także do urządzeń, które służą tym samym celom , co taksometry. Przepis ten odnosi się do taksometrów oraz do innych urządzeń, które są równoważne w tym znaczeniu, że mają te same cechy jak taksometry. Za takie urządzenie zdaniem skarżącego nie może być uznany drogomierz A zamontowany w kontrolowanym pojeździe, gdyż nie ma większości cech taksometru takich jak możliwości współpracy z kasą fiskalną, zachowania w pamięci elektronicznej danych pokazujących drogę przebytą przez pojazd czy pokazujących należność za przewóz, jako iloczyn przebytej drogi i stawki za daną jednostkę przebiegu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi, więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Należy wskazać, iż w myśl art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji. Tej odpowiedniej licencji, zgodnie z art. 6 ust. 1 u.t.d. wymaga wykonywanie transportu drogowego taksówką, której to licencji udziela się przedsiębiorcy, po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie. Licencja ta udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto st. Warszawę - związek komunalny (art. 6 ust. 4 cyt. u.t.d.). Według ustaleń organów dokonanych w niniejszej sprawie skarżący posiadał licencję uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której stosownym wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem. Licencja ta niewątpliwie nie spełniała warunków określonych dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką - art. 6 ust. 4 u.t.d. Nie była bowiem wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzowała, zgodnie z tym przepisem - obszaru, na którym skarżący był uprawniony do świadczenia usług transportowych osób. Zatem licencja ta uprawniała wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych, zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 u.t.d., jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, gdyż nie odpowiadała warunkom "licencji taksówkowej". Zamontowanie i używanie w pojeździe urządzenia wskazanego w art. 18 ust. 5 pkt 1 u.t.d. należy ewidentnie do cech charakterystycznych tylko i wyłącznie dla pojazdów służących do świadczenia usług przewozu osób w ramach "licencji taksówkowej". Inni przedsiębiorcy, którzy nie posiadają takiej licencji, nie mogą – zgodnie z powołanym przepisem ustawy – wykonywać usług pojazdem, który wyposażony został w urządzenie wskazujące swymi cechami na urządzenie mogące mieć zastosowanie wyłącznie w pojazdach "taksówkowych". Uprawnione jest bowiem twierdzenie, iż konsument korzystający z przewozu nie może być wprowadzany w błąd i musi mieć pewność, na jaki rodzaj przewozu zawarł umowę. Swoboda prowadzenia działalności gospodarczej musi być w tym przypadku ograniczona, przede wszystkim z uwagi na dobro konsumenta. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że umieszczenie i używanie w pojeździe przedmiotowego urządzenia spełniało kryterium zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 pkt 1 u.t.d.. Nie budzi też wątpliwości Sądu przyjęcie przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie, że kontrolowany pojazd wyposażony był w urządzenie równoważne funkcjonalnie z taksometrem. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 13 maja 2009 r. (sygn. akt II GSK 911/08), podzielonym następnie w wyroku z 9 grudnia 2009 r. (sygn. akt II GSK 189/09) drogomierz jest urządzeniem, które służy temu samemu celowi co taksometr tj. obliczaniu według ustalonej taryfy należności za kurs pojazdu. Przewozy wykonywane na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób są odrębnym rodzajem przewozów od przewozów wykonywanych na podstawie licencji uprawniającej do przewozów taksówką. Przewóz "okazjonalny", jak określa to w art. 18 ust. 5 ustawa o transporcie drogowym, to przewóz polegający na uzgodnieniu z pasażerem przed wykonaniem przewozu należności za kurs, do czego nie jest potrzebne żadne urządzenie obliczające tę należność. Natomiast przewozy wykonywane na podstawie licencji taksówkowej cechuje to, że za taki przewóz należność jest naliczana przez specjalne urządzenie obliczające przede wszystkim przebytą drogę i ową należność. Zdaniem składu orzekającego Sądu pod pojęciem taksometru, użytym w art. 18 ust. 5 pkt 1 u.t.d., należy rozumieć takie urządzenie techniczne, które służy obliczeniu należności za przejazd według ustalonej taryfy. Zgodnie ze złożonymi zeznaniami skarżący podał, że pomimo ustalenia z klientem przed przejazdem należności za przewóz, włączył posiadane w pojeździe urządzenie, które po włączeniu pokazuje numer taryfy, ilość przebytych kilometrów i kwotę za przejechany odcinek drogi, a więc nie tylko pojazd skarżącego był zaopatrzony w urządzenie wskazane w wymienionym przepisie, lecz także było ono używane. Urządzenie to spełniało istotne funkcje taksometru – określało przebytą drogę i należność za kurs według konkretnej taryfy. Należy zauważyć, że skarżący (tak jak taksówka) posiadał wyraźnie określone stawki za kilometr według tzw. stref i w zależności od godziny przewozu (pory doby), czyli według określonej taryfy. Organy obu instancji, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., dokonały ustaleń pozwalających na uznanie, iż kontrolowany pojazd był faktycznie zaopatrzony w urządzenie , które zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie powinno się w nim znajdować i nie powinno być używane oraz uzasadniły stanowiska wyrażone w zaskarżonych decyzjach w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.