VI SA/Wa 1926/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005r. sprawy ze skargi O. w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia oddala skargę W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: w dniu [...] lutego 2005r. funkcjonariusze inspekcji transportu drogowego zatrzymali do kontroli pojazd o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] pozostający w dyspozycji zagranicznego przedsiębiorcy spółki O. z siedzibą w M. W czasie zatrzymania kontrolowanym pojazdem przewożono rzeczy (folię do żywności, folię aluminiową oraz woreczki), które zostały nabyte od P. sp. j. z siedzibą w C. do nabywcy "S." spółki z o.o. z siedzibą w P. (dowód: okazany podczas kontroli dokument wydania nr [...], który został podpisany przez kierowcę ze wskazaniem numeru rejestracyjnego pojazdu). Kontrolowany kierowca okazał ponadto w czasie kontroli zezwolenie dla spółki O. z siedzibą w M. na międzynarodowy przewóz drogowy nr [...]. Z czynności tych spisany został protokół, który podpisany został przez kontrolowanego kierowcę. W ocenie kontrolujących inspektorów powyższy przewóz towarów między miejscami położonymi na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez przedsiębiorcę zagranicznego pojazdem zarejestrowanym za granicą wyczerpywał znamiona przewozu kabotażowego bez zezwolenia. Dlatego też decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] młodszy inspektor transportu drogowego działający z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. (Dz. U. Nr 125 poz.1371 ze zm.) o transporcie drogowym orzekł o nałożeniu na spółkę O. z siedzibą w M. kary pieniężnej w wysokości 15 000 (piętnastu tysięcy) złotych za wykonywanie przewozu kabotażowego bez zezwolenia co stanowiło naruszenie art. 19 ust. 1 i art. 29 ust. 1 powołanej ustawy. Odbiór decyzji potwierdził kontrolowany kierowca. Pismem z dnia [...] lutego 2005r. ukarana spółka działająca przez pełnomocnika wniosła odwołanie, w którym zarzuciła nieprawidłową interpretację przepisu art. 29 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a., bowiem przesłuchano kierowcę bez udziału tłumacza, art. 61 k.p.a. gdyż nie zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz art. 45 k.p.a. wskazując na nieprawidłowe doręczenie odwołującemu się skarżonej decyzji, a mianowicie poza siedzibą spółki. W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, iż wbrew ustaleniom kontroli przedmiotowy przewóz należało zakwalifikować nie jako przewóz kabotażowy, ale międzynarodowy transport drogowy tj. na trasie C. – M. przez P., czyli z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Kierowca otrzymał bowiem ustne polecenie, zgodnie z którym podjął ładunek w C., a następnie dostarczył ładunek do miejsca przeznaczenia (M.), po drodze odbierając dokumenty przy okazji odprawy celnej, która miała miejsce w P.. Podstawą sporządzenia SAD była faktura nr [...] z dnia [...].02.2005r. obejmująca towar z C. Różnica w ilości wskazanej na fakturze w stosunku do dokumentu WZ wynika, iż na fakturze podawane są ilości w opakowaniach zbiorczych. Następnie ładunek opuścił terytorium RP i udał się na miejsce przeznaczenia w Rosji. Zatem przewóz nie wypełnia przesłanek przewozu kabotażowego. Do odwołania załączono m.in. dokument SAD oraz list przewozowy CMR, gdzie jako miejsce załadunku wskazano P. (rubryka nr 4). Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zmianami), art. 29 ust. l, art. 87 ust. l i art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, póz. 2088 ze zm.) oraz l.p.1.3.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, póz. 2088 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia. W ocenie organu odwoławczego na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sprawie, zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, albowiem bezsporne jest iż przedsiębiorca zagraniczny – O. zobowiązał się do przewozu rzeczy pomiędzy dwoma miejscami położonymi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej tj. C. a P., jednakże przewóz ten nie spełniał przesłanek międzynarodowego transportu drogowego. Dokumentami potwierdzającymi prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia są: dokument WZ, wskazujący na fakt przewozu towarów (folia do żywności, folia aluminiowa, papier do pieczenia, piekarnik foliowy, woreczki do lodu, torebki na mrożonki); dokument SAD, gdzie potwierdzono dodatkowo objęcie odprawą celną gąbki gospodarcze; list przewozowy CMR, gdzie w rubryce nr 4 (miejsce załadunku towaru) wskazano P. Organ podniósł ponadto, iż stosownie do treści art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokołu podpisania, list przewozowy wystawia się w trzech oryginalnych egzemplarzach, podpisanych przez nadawcę i przez przewoźnika, przy czym podpisy te mogą być wydrukowane lub też zastąpione przez stemple nadawcy i przewoźnika, jeżeli pozwala na to ustawodawstwo kraju, w którym wystawiono list przewozowy. Pierwszy egzemplarz wręcza się nadawcy, drugi towarzyszy przesyłce, a trzeci zatrzymuje przewoźnik. W świetle powyższego należy wskazać, iż późniejsze wypełnienie druku listu przewozowego nie jest dla organu wiarygodnym dowodem. W sytuacji, więc stwierdzenia wykonywania przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia określonego w art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym zasadne było nałożenie na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości określonej w złączniku do wskazanej ustawy. Ustosunkowując się o zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania organ odwoławczy stwierdził, iż zebrał w sposób rzetelny materiał dowodowy, wyjaśniając jednocześnie, iż podczas przesłuchania nie zapewniono tłumacza, albowiem w trakcie czynności kontrolnych nie przesłuchiwano kierowcy w charakterze świadka. Pismem z dnia [...]sierpnia 2005r. O. z siedzibą w M. reprezentowana przez radcę prawnego R. U. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie i zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na: - nieprawidłowej interpretacji art. 29 ust. l ustawy o transporcie drogowym z dnia 06.09.2001r. (Dz. U. z 2004 Nr 204 póz. 2088 ze zm.), - nieprawidłowym zastosowaniu art. 93 ust. l ustawy o transporcie drogowym z dnia 06.09.2001 r.; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: - nieprawidłowym zastosowaniu art. 70 ust. 3 i art. 74 ust. 2 zd. 2 ustawy o transporcie drogowym z dnia 06.09.2001 r., - nieprawidłowym zastosowaniu art. 7, art. 10 § l, art. 45, art. 61 § 4 i art. 77 § l ustawy kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14.06.1960r. (Dz. U. z 2000 Nr 98 póz.1071 ze zm.). W uzasadnieniu jeszcze raz podkreślono, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie przewoził towaru pomiędzy miejscami położonymi w Polsce. Zgodnie z treścią zlecenia udzielonego skarżącemu, ładunek podjęty przez pojazd skarżącego w C., będących siedzibą P. sp. j., miał być dostarczony do M. - siedziby "K.". Powyższe potwierdza bieg zdarzeń, po zwolnieniu kontrolowanego pojazdu Kierowca zgodnie z udzielonym mu wcześniej zleceniem udał się do P., aby w tamtejszym urzędzie celnym dokonać odprawy przewożonego towaru. Na okoliczność tego zdarzenia został sporządzony dokument SAD nr [...] z dnia [...].02.2005 r. Podstawą do sporządzenia dokumentu SAD była faktura nr [...] z dnia [...].02.2005r. obejmująca towar odebrany w C. Różnica w ilości wskazanej na fakturze w stosunku do dokumentu WZ nr [...] wynika z faktu, iż na fakturze podawane są ilości w opakowaniach zbiorczych, a na dokumencie WZ w sztukach. Kontrolowany pojazd w trakcie postoju w P. nie był rozładowany i załadowany na nowo, a postój był przewidziany w celu dokonania odprawy celnej. W miejscu odprawy kierowcy przekazywany jest wypełniony list przewozowy oraz pozostałe dokumenty, w tym również potwierdzające sprzedaż przewożonych towarów odbiorcom rosyjskim. Dopiero po dokonaniu odprawy celnej oraz wystawieniu przez "S." sp. z o.o. wymienionych dokumentów przewożony towar może opuścić granice Rzeczypospolitej Polskiej. Dla zaoszczędzenia na kosztach transportu na samochód załadowane jedynie zostały gąbki gospodarcze, zakupione przez "S." sp. z o.o. u innego producenta. Towar nabyty od P. sp. j. nie był składowany w magazynie "S." sp. z o.o. Od początku przewozu zdefiniowane zostało miejsce przeznaczenia towaru, znajdujące się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Według wiedzy skarżącego "S." sp. z o.o. pośredniczy w formie umów na dostawy towarów w transakcjach handlowych pomiędzy polskimi przedsiębiorcami (w przedmiotowej sprawie pomiędzy P. sp. j. z siedzibą w C.), a spółką "A." z siedzibą w M. Polscy przedsiębiorcy, zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości wystawiają dokumenty wydania WZ, na których jako odbiorca wskazywany był uprzednio A. S. "S." a obecnie "S." sp. z o.o. Takie oznaczenie odbiorcy wynika z faktu, iż towar jest kupowany przez Firmę Handlową "S." sp. z o.o. a następnie odsprzedawany jest dalej rosyjskim odbiorcom, często również poprzez rosyjskich pośredników (w niniejszej sprawie pośrednikiem była spółka "K." z siedzibą w M.). Na potwierdzenie powyższej praktyki, skarżący załącza do niniejszego pisma otrzymane od "S." sp. z o.o. dokumenty, obejmujące przykładowe, poprzednie dostawy. W dostawach tych przewozy wykonywane były przez różnych przewoźników. Ponadto dokument WZ jest jedynie dokumentem księgowomagazynowym, a nie dokumentem przewozowym. Polscy sprzedawcy nie mogą wystawiać dokumentu WZ, ani na skarżącego ani też na końcowego odbiorcę w Rosji, albowiem taki dokument WZ byłby niezgodny z zasadami rachunkowości. Dlatego też, w ocenie skarżącego, przedmiotowy przewóz spełniał przesłanki międzynarodowego transportu drogowego zgodnie z definicją zawartą w ustawie o transporcie drogowym, a kierowca kontrolowanego pojazdu okazał inspektorom odpowiednie zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając zatem sprawę pod tym kątem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Stosownie do treści art. 4 ust. 12 ustawy o transporcie drogowym - przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wykonywanie takich przewozów przez zagranicznego przewoźnika wymaga uzyskania zezwolenia, które wydaje minister właściwy do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zezwolenie, może być wydane na wniosek zagranicznego przewoźnika pod warunkiem dołączenia do niego co najmniej dwóch pozytywnych opinii polskich organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszających przewoźników drogowych (art. 29 ust. 1 i 2 powołanej ustawy). Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny jak i powołane wyżej przepisy definiujące pojęcie przewozu kabotażowego stwierdzić należy, iż organy I i II instancji orzekające w niniejszej sprawie zasadnie przyjęły, iż wykonywany w dniu [...] lutego 2005r. przewóz pojazdem należącym do zagranicznego przewoźnika O. z siedzibą w M. spełniał ustawowe przesłanki dla uznania go za przewóz kabotażowy bez zezwolenia. Bezsporne w sprawie jest, iż zatrzymanym w dniu kontroli pojazdem skarżąca strona przewoziła towar z miejscowości C. do P. Przewożony towar został nabyty od P. sp. j. z siedzibą w C. na zlecenie i na rzecz "S." sp. z o. o. z siedzibą w P. Jednocześnie w liście przewozowym CMR jak i dokumencie SAD jako nadawca towaru określona została "S." spółka z o. o. z siedzibą w P., natomiast jako odbiorca rosyjska spółka "K." z siedzibą w M. Powyższe dokumenty wystawione zostały dopiero kilka dni po dokonanej kontroli tj. w dniu [...] lutego 2005r. w P. gdzie siedzibę ma nadawca towaru spółka "S.". W tym też dniu dokonano odprawy celnej przewożonych towarów. Dokumenty te zdaniem Sądu w sposób jednoznaczny potwierdzają, iż międzynarodowy przewóz towarów przez skarżącego wykonywany był na odcinku P. – M. Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż przewóz towarów z C. do P. był częścią tego transportu międzynarodowego, albowiem od początku zdefiniowane zostało miejsce przeznaczenia towaru, znajdujące się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. Rosja. Stosownie bowiem do treści art. 5 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokołu podpisania podpisanej w Genewie dnia 19 maja 1956r. ( Dz. U. z 1962 r. Nr 49 poz.238 z poź. zm.) - list przewozowy wystawia się w trzech oryginalnych egzemplarzach, podpisanych przez nadawcę i przez przewoźnika, przy czym podpisy te mogą być wydrukowane lub też zastąpione przez stemple nadawcy i przewoźnika, jeżeli pozwala na to ustawodawstwo kraju, w którym wystawiono list przewozowy. Pierwszy egzemplarz wręcza się nadawcy, drugi towarzyszy przesyłce, a trzeci zatrzymuje przewoźnik. W braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika (art. 9). Mając na uwadze, iż w niniejszej sprawie brak jest przeciwnego dowodu, Sąd za dowód zawarcie umowy przyjął list przewozowy CMR sporządzony w dniu [...] lutego 2005r. i wskazujący, iż nadawcą towaru jest "S." spółka z o. o. z siedzibą w P. Powyższe dane potwierdza sporządzony przez Agencję Celną w P. dokument SAD. Gdyby jak twierdzi strona skarżąca transport międzynarodowy towarów rozpoczął się w C., w dniu kontroli kierowca dysponowałby co najmniej listem przewozowym, który towarzyszy przesyłce. Jednocześnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to w jaki sposób prowadzi działalność gospodarczą i organizuje przewóz towarów zakupionych od innych producentów - "S." spółka z o. o. z siedzibą w P. Strona skarżąca sama potwierdziła iż spółka "S." zleca różnym firmom transportowym w tym skarżącemu przewóz zakupionych towarów, chociaż w jej ocenie przewóz ten odbywa się od sprzedawcy tj. z C. do końcowego odbiorcy który siedzibę ma w M. Skarżąca pomija jednak fakt iż z chwilą zakupienia towaru od spółki w C. przez spółkę "S." z P. to ona stała się właścicielem i nadawcą towaru przewożonego do Rosji, zwłaszcza, iż z listu przewozowego CMR sporządzonego w niniejszej sprawie nie wynika inne niż P. miejsce załadunku towaru. Tym samym przewóz towarów między C. a P. odbywał się między dwoma miejscami położonymi w Rzeczypospolitej Polskiej i na zlecenie polskiej spółki, co jednoznacznie decyduje o kabotażowym charakterze tego przewozu. Znaczenia nie miał również fakt, iż przewożony z C. do P. towar nie został rozładowany, gdyż określona w art. 4 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym definicja legalna przewozu kabotażowego nie zawiera elementu załadunku bądź rozładunku towaru. Ustosunkowując się natomiast do naruszenia przez organ przepisów proceduralnych, stwierdzić należy iż nie miały one wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mimo, iż decyzja organu I instancji wydana została w dniu kontroli, strona skarżąca nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw w toczącym się postępowaniu administracyjnym, załączając wyjaśnienia i dowody na etapie postępowania odwoławczego zainicjowanego złożonym w terminie odwołaniem. Organ odwoławczy natomiast zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji i nie mógł ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Dlatego też sprawa została ponownie rozpoznana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż zasadnie organ I instancji zakwalifikował wykonywany przez skarżącą spółkę w dniu kontroli przewóz jako przewóz kabotażowy uzasadniając swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. W tym miejscu zauważyć również należy, iż przepisy ustawy o transporcie drogowym dają upoważnienie kontrolującym inspektorom do wydawania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości w dniu kontroli i niezwłocznego egzekwowania nałożonych kar zwłaszcza od ukaranego niebędącego przedsiębiorcą krajowym (art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.