VI SA/Wa 1930/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia ulgi w zapłacie zaległości z tytułu opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 Kpa w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2018 r. poz. 1954, ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku W. B. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia ulgi w zapłacie zaległości z tytułu opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości (lata 2014-2017) nałożonych decyzjami Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, znak: a) [...] z dnia [...] marca 2010 r., które zostało cofnięte decyzją Prezesa UKE znak: [...] z dnia [...] października 2017 r., b) [...] z dnia [...] września 2009 r., które zostało cofnięte decyzją Prezesa UKE znak: [...] z dnia [...] października 2017 r., c) [...] z dnia [...] czerwca 2010 r,, które zostało cofnięte decyzją Prezesa UKE znak: [...] z dnia [...]października 2017 r., d) [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., które zostało cofnięte decyzją Prezesa UKE znak: [...] z dnia [...] października 2017 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes UKE wskazał, że decyzjami wymienionymi w rozstrzygnięciu przyznał prawo do wykorzystywania częstotliwości radiowej V. sp. z o.o. Wyjaśnił, że wezwaniem z dnia 20 grudnia 2018 r., na podstawie art. 299 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 505, ze zm.) wezwał W. B., członka zarządu Spółki, do uregulowania jej zobowiązań, albowiem egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna i opisał przebieg postępowania pierwszoinstancyjnego. Rozpatrując ponownie sprawę w wyniku złożonego przez W. B. wniosku przytoczył treść art. 185 ust. 1, ust. 3, art. 187 i 188 Prawa telekomunikacyjnego i stwierdził, że skoro egzekucja z majątku Spółki zaległych opłat należnych na podstawie decyzji przyznających uprawnienia pozostaje bezskuteczna, W. B. na podstawie z art. 299 § 1 Ksh wezwano do uiszczenia kwoty odpowiadającej wysokości zaległych zobowiązań Spółki wraz z odsetkami za zwłokę. Odnosząc się stwierdzenia strony, że występuje we własnym imieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b tej ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości tub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie natomiast z art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869), należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej (...) mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. W tym zakresie, jak wynika z art. 57 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, umorzenie należności cywilnoprawnych może nastąpić na wniosek dłużnika - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym. Podniósł, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa i doktryny dotyczącym możliwości udzielania ulg w spłacie należności, do których zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej "instytucja umorzenia zaległości ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku". Stanowisko to, w ocenie Prezesa UKE, odnosi się odpowiednio do ulg w spłacie niepodatkowych należności, do których zastosowanie mają przepisy ustawy o finansach publicznych. Związane jest to z tożsamym charakterem tych ulg {umorzenie, odroczenie terminu płatności bądź rozłożenie ich spłaty na raty) oraz podobieństwem przesłanek warunkujących możliwość ich zastosowanie. Oznacza to, że zastosowanie ulgi na podstawie powyższych przepisów możliwe jest wyłącznie w stosunku do należności o charakterze niespornym. Organ zauważył, że strona w toku postępowania zakwestionowała podstawą swojej odpowiedzialności za niespłacone zobowiązania Spółki negując także okoliczność bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce. Wyjaśnił, że sąd powszechny nie orzekł jeszcze o odpowiedzialności Wnioskodawcy za długi Spółki na podstawie art. 299 § 1 Ksh, co przesądza o niemożności rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie spornej należności. W przedmiotowej sprawie Prezes UKE ma jedyne roszczenie w stosunku do strony, które dopiero z momentem uprawomocnienia się wyroku sądu powszechnego stanie się należnością Skarbu Państwa, której umorzenia będzie się mógł domagać Wnioskodawca. W związku z powyższym zgodnie z art. 61a § 1 Kpa gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie strona, przedkładając wniosek z dnia 9 stycznia 2019 r., zakreśliła podmiotowe i przedmiotowe ramy postępowania. Wnioskodawca domaga się bowiem od organu w określonej sytuacji faktycznej konkretyzacji w formie decyzji jego uprawnień lub obowiązków. Z uwagi na fakt, że zobowiązania strony określone w wezwaniu 20 grudnia 2018 r. nie zostały przez Wnioskodawcę uznane jako należne, a także, że żaden przepis prawa materialnego nie daje Prezesowi UKE uprawnienia do stwierdzenia istnienia odpowiedzialności, o której mowa w art. 299 § 1 Ksh, organ uznał, iż okoliczności te przesądzają o niemożności wszczęcia postępowania z wniosku dotyczącego "umorzenia zobowiązań wskazanych w wezwaniu z dnia 20 grudnia 2018 r". Ze względu na nieuznanie przez stronę odpowiedzialności za zaległości zobowiązanej, w sytuacji braku jednoczesnego przesądzenia o istnieniu odpowiedzialności za te zobowiązania przez właściwy sąd, Wnioskodawca nie jest legitymowany do żądania ich umorzenia. Związane jest to, że dotychczas nie doszło jeszcze do ustalenia odpowiedzialności Wnioskodawcy za zobowiązania Spółki - jest to fakt, który może nastąpić dopiero w przyszłości w związku z ewentualnym dobrowolnym uznaniu przez Wnioskodawcę jego odpowiedzialności albo zasądzeniem tych należności na drodze postępowania sądowego. Odnosząc się natomiast do tezy sformułowanej przez stronę we wniosku z dnia 29 kwietnia 2019 r., zgodnie z którą Prezes UKE, kierując do Wnioskodawcy wezwanie z dnia 20 grudnia 2018 r. jednocześnie uczynił go stroną tego postępowania, organ wskazał, iż wezwanie to nie wszczyna postępowania przed organem, do którego zastosowanie miałyby przepisy Kpa. Zatem za niesłuszny należy uznać pogląd, iż wezwanie to przesądziło o posiadaniu statusu strony w niniejszej sprawie. Wezwanie stanowiło wyraz próby wyegzekwowania od Wnioskodawcy zaległości, za które odpowiada zgodnie z art. 299 § 1 Ksh, w sposób dobrowolny, bez wszczynania postępowania sądowego w tej sprawie. Konieczność podejmowania takich działań wynika z art. 42 ust. 5 ustawy o finansach publicznych, zaś niedochodzenie należności Skarbu Państwa stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych (art. 5 ust, 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2004 r, o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1458, ze zm.). W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj, art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że nie jest stroną postępowania co skutkowało odmową wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie należności z tytułu opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości za lata 2014 - 2017. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesiony zarzut . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2018 r. poz. 1954, ze zm.) postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie Kpa ze zmianami wynikającymi z Prawa telekomunikacyjnego oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (tekst jednolity; Dz. U. z 2017 r. poz. 2062, ze zm.}. Jak stanowi art. 185 ust. 1 w/w ustawy podmiot, który uzyskał prawo do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości, uiszcza roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością. Natomiast podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu radiowym, uiszcza roczną opłatę, o której mowa w ust. 1 (art. 185 ust. 3). Do opłat, o których mowa w art. 183-185, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz odpowiednio przepisy rozdziałów 5-9 działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (art, 187 i 188 Pt). Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może rozłożyć na ratę zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Jak stanowi art. 55 ustawy o finansach publicznych należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej (...) mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Umorzenie należności cywilnoprawnych może nastąpić na wniosek dłużnika - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym (art. 57 pkt 1). Jak wynika z akt sprawy skarżący nie wystąpił do Prezesa UKE z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia ulgi w zapłacie zaległości z tytułu opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości (lata 2014-2017) jako członek zarządu V. sp. z o.o. lecz jako osoba fizyczna. Tymczasem postępowanie w sprawie udzielenia ulg w spłacie należności wynikających z decyzji przyznających uprawnienia może być wszczęte na wniosek skarżącego występującego jako osoba fizyczna tylko w przypadku uznania przez niego długu z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania Spółki lub wydania prawomocnego orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego w postępowaniu sądowym. Poza sporem pozostaje, że skarżący nie uznał długu V. Sp. z o.o. Jak stanowi orzecznictwo i doktryna dotyczące możliwości udzielania ulg w spłacie należności, do których zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej instytucja umorzenia zaległości ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku (S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2011, s. 377, tak również: WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 525/15 oraz WSA w Kielcach w wyroku z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 126/16; opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela stanowisko Prezesa UKE, że stanowisko to odnosi się odpowiednio do ulg w spłacie cywilnoprawnych należności, do których zastosowanie mają przepisy ustawy o finansach publicznych, co oznacza, że zastosowanie ulgi na podstawie powyższych przepisów możliwe jest wyłącznie w stosunku do należności o charakterze niespornym. Nie jest także sporne, że nie zostało wydane prawomocne orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki na podstawie art. 299 § 1 Ksh. Trafnym jest zatem stanowisko organu, że w takim stanie faktycznym, jedynym podmiotem który może wnioskować o umorzenie zaległości z tytułu opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości jest V.Sp. z o.o., natomiast skarżący, jak wynika z danych zawartych w KRS, nie jest osobą uprawnioną do jej reprezentowania. Stosownie do art. 61 § 1 Kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jeżeli przepisy administracyjnego prawa materialnego stanowią, że w danej sprawie postępowanie administracyjne może zostać wszczęte wyłącznie na żądanie strony to wówczas taki wniosek strony zakreśla ramy podmiotowe i przedmiotowe tego postępowania. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa, zostało wniesione przez osobę niebędąca stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 kpa należy wyjaśnić, że pojęcie strony, a więc podmiotu, któremu w postępowaniu administracyjnym przysługuje szczególna pozycja procesowa i związana z tym ochrona zostało określone w art. 28 kpa w myśl, którego stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości teza, iż kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują, zatem przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu, przy czym interes prawny musi dotyczyć go bezpośrednio ( wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97-LEX nr 43262, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1998 roku, II SA 1351/98 LEX nr 41827). Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 roku I SA 1710/2000, LEX nr 82813). W ocenie Sądu możliwość zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu powinna istnieć aktualnie, a nie w przyszłości wywołanej odrębnym zdarzeniem prawnym. Nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi, które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości ( wyrok NSA z dnia 25 października 2006 roku II GSK 163/2006, LEX 274855). Podkreślić należy, iż prawu administracyjnemu obce jest pojęcie prawa podmiotowego pojmowane na wzór cywilistycznego prawa podmiotowego którego treścią jest władztwo podmiotowe upoważniające do rozporządzania uprawnieniami lub zaciągania zobowiązań. Natomiast w prawie administracyjnym uprawnienia i obowiązki jednostek unormowane są każdorazowo w prawie podmiotowym. Są to zawsze uprawnienia lub obowiązki w stosunkach prawnych z administracja państwową, przy czym właśnie organ administracji reprezentujący w danym stosunku prawnym administrację państwową upoważniony jest do tego, aby autorytatywnie je konkretyzować ( J. Filipek, Rola prawa w działalności administracji państwa Warszawa 1974, str. 113). Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.