VI SA/Wa 1935/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską p o s t a n a w i a: odmówić przyznania M. J. prawa pomocy w żądanym zakresie. M. J. (dalej jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż z powodu złego stanu zdrowia złożył wniosek o przyznanie renty, przy czym aktualnie jedynym źródłem dochodu skarżącego są prace dorywcze. Uzyskuje z tego tytułu od 800 do 1000 zł miesięcznie, co w sytuacji, gdy posiada na utrzymaniu uczącą się córkę, powoduje niemożność zgromadzenia kwoty 200 zł celem uiszczenia wpisu sądowego. Z oświadczenia wynika też, iż skarżący nie posiada żadnego majątku. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: a) dokumentów potwierdzających fakt złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy, b) udokumentowania sytuacji finansowej córki skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia lub zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej, natomiast w przypadku pobierania nauki - przedstawienia odpowiedniego zaświadczenia szkoły/uczelni, c) wyjaśnienia kwestii pokrywania kosztów utrzymania córki skarżącej przez drugiego z rodziców, d) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Skarżący odebrał wezwanie w dniu [...] lutego 2009 r. i do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o prawo pomocy wypełnia ustawowe przesłanki jej przyznania, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.