VI SA/Wa 1935/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Sałek, Sędzia WSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Inspekcji Handlowej prawidłowo zarządził wycofanie z obrotu partii oleju napędowego z powodu niespełniania wymagań jakościowych, czy też powinien był zastosować inne środki, takie jak zobowiązanie do usunięcia nieprawidłowości lub wstrzymanie wprowadzania do obrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ Inspekcji Handlowej prawidłowo zarządził wycofanie z obrotu oleju napędowego, ponieważ wyniki badań laboratoryjnych jednoznacznie wykazały niespełnianie przez paliwo wymagań jakościowych w zakresie temperatury zapłonu i stabilności oksydacyjnej. Zastosowanie innych środków, takich jak zobowiązanie do usunięcia nieprawidłowości, nie było możliwe, gdyż przyczyny wad jakościowych nie mogły zostać ustalone w ramach kontroli jakości paliw, a ochrona interesów konsumentów wymagała natychmiastowego działania.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej przeprowadził kontrolę stacji paliw, podczas której pobrano próbki oleju napędowego. Badania laboratoryjne wykazały niespełnianie przez paliwo wymagań jakościowych w zakresie temperatury zapłonu i stabilności oksydacyjnej. Pomimo wniosku spółki o zbadanie próbki kontrolnej, wyniki potwierdziły wady jakościowe. Wojewódzki Inspektor zarządził wycofanie z obrotu partii oleju napędowego. Prezes UOKiK utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania spółki. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność wycofania produktu i sposób pobrania próbek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 9 stycznia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] sierpnia 2018 r. [...] w przedmiocie nakazu wycofania produktu z obrotu oddala skargę
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] sierpnia 2018 r. [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1063 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca, spółka, przedsiębiorca), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej: [...] WIIH) z [...] maja 2018 r. [...] zarządzającą wycofanie z obrotu oleju napędowego w ilości 14 795,791 litrów, magazynowanego w zbiorniku nr [...], połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w G., przy ul. [...] [...], należącej do skarżącej.
Okoliczności faktyczne sprawy przedstawiają się następująco:
W dniu [...] kwietnia 2018 r. upoważnieni inspektorzy [...] WIIH, działając w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Handlowej w zw. z art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.U. z 2018 r., poz. 427) oraz zgodnie z metodyką określoną w pkt. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1035), przeprowadzili kontrolę stacji paliw w G. przy ul. [...] [...] (protokół kontroli k. 2 akt administracyjnych), w toku której pobrali do badań (z partii liczącej 10 599 litrów) próbki oleju napędowego (tj. próbkę numer [...] i próbkę kontrolną numer [...] w ilości 4,8 litra każda - protokół pobrania próbek paliw nr [...] k. 2 akt administracyjnych).
Próbki oleju napędowego zostały przekazane do akredytowanego, niezależnego laboratorium S. z siedzibą w B. (protokół przyjęcia do badania k. 7 akt administracyjnych). Badania laboratoryjne wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy o numerze próbki [...] nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1680; dalej: rozporządzenie z dnia 9 października 2015 r.), z uwagi na:
- zaniżony parametr temperatura zapłonu (wynik badania wyniósł 45,0°C, przy wymaganiach jakościowych powyżej 55,0°C);
- zaniżony parametr stabilność oksydacyjna (wynik badania wyniósł 9,7 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h) (sprawozdanie z badań nr [...] k. 14 akt administracyjnych).
W dniu [...] kwietnia 2018 r., inspektorzy przeprowadzili kolejną kontrolę, w toku której poinformowali spółkę o wynikach badań oleju napędowego pobranego [...] kwietnia 2018 r. o numerze próbki [...] oraz przekazali egzemplarz sprawozdania z badań o numerze [...], jednocześnie pouczyli przedsiębiorcę o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej numer [...] (protokół kontroli k. 11 akt administracyjnych).
Pismem z 25 kwietnia 2018 r. przedsiębiorca wystąpił o zbadanie próbki kontrolnej o numerze [...].
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium J. Sp. z o.o. w G. (sprawozdanie z badań nr [...] – k. 55 akt administracyjnych) wykazały, że oferowany w dniu kontroli tj. [...] kwietnia 2018 r. olej napędowy (o numerze próbki kontrolnej [...]) nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu z dnia 9 października 2015 r. z uwagi na:
- zaniżony parametr temperatura zapłonu (wynik badania wyniósł 45,0°C, przy wymaganiach jakościowych powyżej 55,0°C),
- zaniżony parametr stabilność oksydacyjna (wynik badania wyniósł 8,2 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h).
W toku kontroli przeprowadzonej [...] kwietnia 2018 r., z uwagi na nową dostawę paliwa, inspektorzy pobrali do badań z partii liczącej 14 810,596 litrów próbki oleju napędowego (tj. próbkę numer [...] i próbkę kontrolną numer [...] w ilości 4,8 litra każda) (protokół pobrania próbek paliw nr [...] - k. 60 akt administracyjnych).
Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. [...] WIIH dokonał zabezpieczenia oleju napędowego w ilości 14 800,996 litrów, znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr [...], połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w G., przy ul. [...] [...], w celu ustalenia jego rzeczywistej jakości (postanowienie z [...] kwietnia 2018 r. k. 44 akt administracyjnych).
Pobrane w toku kontroli próbki oleju napędowego (próbka numer [...] oraz próbka kontrolna numer [...]) zostały w dniu [...] kwietnia 2018 r. przekazane do akredytowanego, niezależnego laboratorium S. z siedzibą w B. (protokołu przyjęcia nr [...] – k. 64).
Badania laboratoryjne wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. [...] kwietnia 2018 r. olej napędowy (o numerze próbki [...]) nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu z 9 października 2015 r., z uwagi na zaniżony parametr stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł 11,1 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h (sprawozdanie z badań nr [...] – k. 65 akt administracyjnych).
W dniu 11 maja 2018 r. inspektorzy [...] WIIH przekazali spółce egzemplarz sprawozdania z badań o numerze [...] oraz poinformowali przedsiębiorcę o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej o numerze [...] pobranej do badań w dniu [...] kwietnia 2018 r.
W dniu 15 maja 2018 r. strona złożyła oświadczenie o rezygnacji z pobrania ww. próbki (k. 75 akt administracyjnych).
Postanowieniem z [...] maja 2018 r. [...] WIIH uchylił zabezpieczenie produktu dokonane postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. Wskazując na negatywne wyniki badań laboratoryjnych próbek oleju napędowego pobranych w toku kontroli [...] i [...] kwietnia 2018 r., decyzją z [...] maja 2018 r., zarządził wycofanie z obrotu partii oleju napędowego w faktycznej ilości 14 795,791 litrów, wg stanu na dzień 15 maja 2018 r., w cenie 4,75 zł/litr o wartości 70 280 złotych, znajdującego się w zbiorniku nr E5, o pojemności 25 000 litrów, w stacji paliw w G., przy ul. [...] [...] należącej do skarżącej. Zdaniem organu, niespełnianie wymagań jakościowych, określonych w rozporządzeniu z dnia 9 października 2015 r., narusza interesy konsumentów.
Pismem z 16 maja 2018 r. spółka wystąpiła do [...] WIIH z zapytaniem, czy zużycie kwestionowanego paliwa na własne potrzeby zostanie uznane za właściwe wykonanie decyzji nakazującej wycofanie oleju napędowego z obrotu. W odpowiedzi na powyższe [...] WIIH wskazał, że wykonanie decyzji w sposób wskazany przez spółkę byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa (pismo z 18 maja 2018 r. k. 100 akt administracyjnych).
W odwołaniu od decyzji z [...] maja 2018 r. spółka wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie jej wykonania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia. Zdaniem przedsiębiorcy ww. decyzja narusza zarówno przepisy postępowania administracyjnego (tj. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 140 kpa), jak również przepisy prawa materialnego (tj. art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw). Wskazuje, że paliwo nie powinno być wycofane z obrotu, gdyż olej napędowy zgromadzony w zbiorniku podziemnym nr [...], spełniał wymagania jakościowe, pod warunkiem, że był pobierany bezpośrednio ze zbiornika, nie zaś jak uczyniono to w czasie kontroli jedynie z dystrybutora. Na potwierdzenie niniejszej okoliczności spółka przedłożyła sprawozdanie z badań próbki pobranej [...] maja 2018 r. ze zbiornika podziemnego nr [...] wykonanych na zlecenie przedsiębiorcy przez laboratorium J. Sp. z o.o. w G. (Nr [...] – k. 81 akt administracyjnych). Spółka nie zakwestionowała wyników badań laboratoryjnych próbek oleju napędowego pobranych w trakcie kontroli w dniach [...] i [...] kwietnia 2018 r. jednakże przyczyn naruszenia parametru stabilność oksydacyjna upatrywała w materiałach wykorzystywanych do konstrukcji rurociągu doprowadzającego paliwo do dystrybutora i samego dystrybutora. Wskazuje również, że przed wycofaniem z obrotu oleju napędowego organ powinien skorzystać z innych możliwości, jakie daje przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej tj. wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Pismem z 4 czerwca 2018 r. spółka poinformowała o wycofaniu z obrotu (poprzez utylizację) 14 788,00 litrów oleju napędowego zgromadzonego w zbiorniku nr [...] na stacji paliw w G., przy ul. [...] [...].
Zawiadomieniem z 19 czerwca 2018 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania w przedmiocie odwołania od decyzji [...] WIIH z [...] maja 2018 r. oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie (k. 132 akt administracyjnych). Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i 3 lipca 2018 r., stawiła się na przegląd akt w siedzibie organu, a ponadto w piśmie z 2 lipca 2018 r. wniosła o dołączenie jako dowodów w sprawie:
- odpisu opinii z [...] czerwca 2018 r. zatytułowanej "Ocena prawidłowości przeprowadzonej kontroli (jej wyników i wniosków) w dniu [...] kwietnia 2018 r. oraz [...] kwietnia 2018 r. przez [...] Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w G. w firmie S. Sp. z o.o. z siedzibą w G., ul. [...] [...]. [...] G. NIP: [...])" sporządzonej przez rzeczoznawcę mgr. inż. W. M.;
- odpisu pisma do [...] WIIH w G. z 6 czerwca 2018 r. wraz z załącznikami;
- wiadomości e-mail od L. Sp. z o.o. z siedzibą w G. z 7 czerwca 2018 r.
Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. organ przedłużył termin zakończenia postępowania do 11 sierpnia 2018 r.
Po rozpoznaniu odwołania decyzję z [...] sierpnia 2018 r. Prezes UOKiK utrzymał w mocy decyzję [...] WIIH z [...] maja 2018 r. Jako przesłankę przemawiającą za utrzymaniem w mocy ww. decyzji wskazał niebudzącą wątpliwości okoliczność, iż w sprawie wykazano, że paliwo oferowane do sprzedaży w dniu.[...] kwietnia 2018 r. na kontrolowanej stacji paliw nie spełniało wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, co potwierdziły badania laboratoryjne.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżyła decyzję Prezesa UOKiK z [...] sierpnia 2018 r., zarzucając jej naruszenie:
- art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w całokształcie i celowości tego przepisu, polegającą na nadmiernym korzystaniu z prawa i zarządzeniu wycofania z obrotu oleju napędowego w ilości 14 765,791 litrów, zamiast nałożenia zobowiązania do niezwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości lub wstrzymania wprowadzania do obrotu do czasu usunięcia przyczyny powodującej nieprawidłowość produktu, w sytuacji, gdy olej napędowy w zbiorniku paliw faktycznie spełniał wszystkie parametry jakości;
- art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw poprzez niezasadne zastosowanie domniemania wynikającego z tego przepisu, w myśl którego, wyniki badań pobranych próbek paliwa stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki, gdy tymczasem dla zastosowania wyników badań pobranych próbek paliwa, do całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, musi zachodzić pewność, że pobrane próbki paliwa, jak i paliwo w zbiorniku, mają jednakowe właściwości chemiczne niespełniające norm;
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy została ona wydana z naruszeniem prawa i tym samym winna zostać uchylona.
Skarżąca wnosiła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu I instancji, a ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona nią decyzja odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosił wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek skarżącej o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym został zwarty w treści skargi. W odpowiedzi na skargę organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] sierpnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] WIIH z [...] maja 2018 r. NR.[...] zarządzającą wycofanie z obrotu oleju napędowego w ilości 14 795,791 litrów, magazynowanego w zbiorniku nr [...], połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w G., przy ul. [...] [...], należącej do skarżącej.
Spór w sprawie dotyczy prawidłowości zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz możliwości przyjęcia domniemania wynikającego z treści art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.
Skarżąca wskazuje, że zarządzając wycofanie z obrotu partii oleju napędowego w ilości 14 795,791 litrów, a nie stosując zobowiązania do niezwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości lub wstrzymania wprowadzenia do obrotu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości produktu, organ nadmiernie skorzystał z prawa, szczególnie w sytuacji, gdy olej napędowy w zbiorniku paliw faktycznie spełniał wszystkie parametry jakości. Zdaniem spółki wycofanie produktu z obrotu mogło zostać zastosowane w każdej chwili, gdyby skarżąca nie dokonała usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości lub gdyby wstrzymanie wprowadzenia do obrotu nie doprowadziło do usunięcia przyczyny powodującej nieprawidłowości produktu.
Organ natomiast, odwołując się do treści art. 3 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wskazuje, że naruszenie przez przedsiębiorcę wymagań jakościowych, skutkujące zagrożeniem bezpieczeństwu lub interesowi konsumentów albo interesowi gospodarczemu państwa uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej i zarządzenie wycofania paliwa z obrotu.
W myśl art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wojewódzki inspektor w drodze decyzji, może zarządzić w toku kontroli ograniczenie wprowadzania do obrotu, wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług, albo niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa.
W okolicznościach niniejszej sprawy podstawę wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszej instancji stanowiły wyniki badań laboratoryjnych pobranych próbek oleju napędowego (próbki i próbki kontrolnej).
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium S. z siedzibą w B. (sprawozdanie z badań w aktach administracyjnych) wykazały, że oferowany przez przedsiębiorcę w dniu [...] kwietnia 2018 r. (data kontroli) olej napędowy (o numerze próbki [...]) nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na:
- zaniżony parametr temperatura zapłonu (wynik badania wyniósł 45,0°C przy wymaganiach jakościowych powyżej 55,0°C),
- zaniżony parametr stabilność oksydacyjna (wynik badania wyniósł 9,7 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h).
Również badania laboratoryjne próbki kontrolnej, przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium J.Sp. z o.o. w G. (sprawozdanie z badań w aktach administracyjnych) wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki kontrolnej [...]) nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na:
- zaniżony parametr temperatura zapłonu (wynik badania wyniósł 45,0°C przy wymaganiach jakościowych powyżej 55,0°C),
- zaniżony parametr stabilność oksydacyjna (wynik badania wyniósł 8,2 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h).
Ponadto, badania laboratoryjne pobranych w dniu [...] kwietnia 2018 r. próbek oleju napędowego z nowej dostawy (numer próbki [...]) wykazały, że oferowany w dniu ponownej kontroli olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na zaniżony parametr stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł 11,1 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.
Badania laboratoryjne w sposób jednoznaczny wykazały, że paliwo pobrane [...] kwietnia 2018 r. nie spełniało wymagań jakościowych w zakresie parametrów: temperatura zapłonu i stabilność oksydacyjna (w godz.), zaś paliwo pobrane [...] kwietnia 2018 r. nie spełniało wymagań jakościowych w zakresie parametru - stabilność oksydacyjna (w godz.).
Sąd w pełni akceptuje stanowisko organu, który wskazuje, że niedotrzymanie norm parametru stabilność oksydacyjna może powodować wzrost lepkości paliwa oraz powstanie żywic i osadów, które mogą bardzo poważnie zagrozić bezawaryjnej eksploatacji silnika, blokując zarówno filtry paliwa oraz aparaturę wtryskową, jak również pozostałe elementy układu paliwowego, a tym samym narazić użytkowników pojazdów (konsumentów) na ponoszenie nieuzasadnionych kosztów ich napraw i remontów.
Kontrole przeprowadzone [...] i [...] kwietnia 2018 r. odbyły się na ogólnodostępnej stacji paliw w G., przy ul. [...] [...], zaś próbki oleju napędowego zostały przez inspektorów pobrane z dystrybutora (odmierzacza), z którego tankują paliwo konsumenci. Celem regulacji zawartych w ustawach o Inspekcji Handlowej oraz o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw jest ochrona interesu konsumentów. Chcąc zrealizować ww. cel organ słusznie uznał, że nie może dopuścić do sprzedaży paliwa niespełniającego wymagań jakościowych i prawidłowo zarządził jego wycofanie z obrotu na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej. Niedochowanie norm jakościowych paliwa, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ma niekorzystny wpływ na ochronę środowiska, zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach. Wskazane przesłanki pokrywają się z przesłankami odpowiedzialności na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej i uzasadniają wydanie decyzji wycofującej z obrotu paliwo nie spełniające wymagań jakościowych.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego możliwości zastosowania w sprawie innego środka zabezpieczającego konsumentów przed sprzedawanym paliwem niewłaściwej jakości niż wycofanie z obrotu, Sąd uznał, że decyzja nakazująca niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości lub wstrzymanie wprowadzania do obrotu do czasu usunięcia przyczyny powodującej nieprawidłowość mogłaby zostać wydana jedynie wówczas, kiedy fakt taki zostałby stwierdzony podczas kontroli i istniałoby duże prawdopodobieństwo usunięcia w ten sposób nieprawidłowości. Sugerowana przez skarżącą okoliczność, iż przyczyną niewłaściwej jakości oleju napędowego wydawanego z dystrybutora podłączonego do zbiornika [...] były miedziane elementy występujące w instalacji nie była możliwa do ustalenia w ramach zakresu przedmiotowego kontroli jakości paliw i tym samym organ nie mógł wydać innej decyzji niż decyzja nakazująca wycofanie paliwa z obrotu.
Przechodząc zarzutu skargi, jakim jest nieuzasadnione zastosowanie przez organ domniemania wynikającego z treści art. 22 ust 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, Sąd uznał go za nieuzasadniony.
Zgodnie z treścią art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw – wyniki badań pobranych próbek stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki.
Z akt sprawy wynika, że inspektorzy [...] WIIH w toku kontroli pobrali próbki paliw zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych oraz postanowieniami normy PN-EN 14275 "Paliwa do pojazdów samochodowych. Ocena jakości benzyny silnikowej i oleju napędowego. Pobieranie próbek z dystrybutorów detalicznych i zakładowych", w oparciu o którą opracowano przepisy ww. rozporządzenia w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych. Procedura pobrania próbek oleju napędowego na stacji paliw w G., przy ulicy [...] [...] została dokładnie opisana w protokołach pobrania próbek paliw nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. oraz nr [...] z [...] kwietnia 2018 r.
Przywołane powyższej rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych wskazuje dwa sposoby poboru próbek paliw tj. ze zbiornia lub urządzenia służącego do dystrybucji (tzw. odmierzacz.). Skarżąca kwestionuje przyjęty przez organ sposób pobrania próbek. Sporna jest zatem kwestia, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy pobranie próbek powinno nastąpić z dystrybutora (odmierzacza), czy też, jak sugeruje skarżąca w skardze jak i uprzednio w odwołaniu - ze zbiornika.
W ocenie Sądu, o wyborze sposobu poboru próbki każdorazowo rozstrzygać będzie cel ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw określony w art. 3 ust. 1. Skoro paliwa powinny spełniać wymagania jakościowe ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, zatem wymagania stawiane paliwu tankowanemu przez konsumentów, winno dotyczyć właśnie tego paliwa, które jest tankowane przez ostatecznego odbiorcę z dystrybutora. Nie ma bowiem możliwości, aby konsument zatankował paliwo bezpośrednio ze zbiornika. Kierując się ochroną interesów konsumentów za prawidłową należy uznać stosowaną przez organ zasadę, że na stacjach paliw próbki pobierane są z dystrybutora (odmierzacza), zaś przy obrocie hurtowym ze zbiornika (skoro w tym przypadku to ze zbiornika pobierają paliwo pośrednicy prowadzący np. stacje benzynowe i oferujący je do dalszej sprzedaży).
W art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że stacja paliwowa - to zespół urządzeń służących do zaopatrywania przez przedsiębiorcę w paliwa w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach, a także rekreacyjnych jednostek pływających. W pkt 38 ww. przepisu określa natomiast definicję dystrybutora jako odmierzacza paliw będącego instalacją pomiarową, przeznaczoną do tankowania paliw na stacjach paliwowych. Co do zasady na stacjach paliw sprzedaż paliw konsumentom odbywa się tylko za pomocą dystrybutora, więc jest to jedyny sposób wprowadzania paliwa do obrotu. Przeciwdziałając wprowadzaniu do obrotu paliw niespełniających wymagań jakościowych próbki paliw winny być pobierane z dystrybutorów. Zbiorniki paliw nie są przystosowane do bezpośredniego poboru paliwa. Pobranie próbek paliwa ze zbiornika wiązałaby się z naruszeniem jego zabezpieczenia, rozhermetyzowaniem oraz koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa inspektorom personelowi i klientom. Słusznie zauważa organ, że w czasie pobierania próbek stacja jest czynna, poza wyłączonym stanowiskiem, przy którym pobierane jest paliwo. Zastosowanie wspólnego modelu poboru próbek dla wszystkich przedsiębiorców prowadzących stacje paliw świadczy o realizacji zasady równego traktowania podmiotów prowadzących ww. działalność gospodarczą wobec prawa.
Za błędne organ uznał twierdzenia skarżącej, że ani art. 16 ust. 4, ani art. 17 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolować jakości paliw, ani też rozporządzenie z 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych nie zabraniają pobrania dodatkowych próbek, w tym ze zbiornika, jeżeli zachodzą wątpliwości co do jakości paliwa pobieranego z tej samej partii, lecz z innych miejsc. Ponownie podkreślić należy, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wyraźnie wskazuje, iż w toku postępowania kontrolnego inspektor pobiera dwie próbki (próbkę i próbkę kontrolną). Cytowany przepis nie pozostawia wątpliwości, iż do badań pobierane są wyłącznie dwie próbki, próbka i próbka kontrolna, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zarówno w trakcie kontroli z [...] kwietnia 2018 r., jak i z [...] kwietnia 2018 r. Badaniu z urzędu podlega próbka, zaś próbka kontrolna badana jest jedynie na wniosek kontrolowanego przedsiębiorcy. Z możliwości takiej skorzystała skarżąca jedynie w stosunku do próbki kontrolnej pobranej [...] kwietnia 2018 r.
Uwzględniając powyższe Sąd nie stwierdza, aby organ naruszył powołany w skardze art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Zdaniem Sądu, wszystkie kwestie sporne zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wykładnią prawa. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy był wyczerpujący, spójny i kompletny, pozwolił w związku z tym na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia zgodnie z zasadami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Kluczowymi dowodami w sprawie były protokoły kontroli z [...] i [...] kwietnia 2018 r., wyniki badań przeprowadzonych przez akredytowane, niezależne laboratorium S. z siedzibą w B. (sprawozdanie z badań nr [...], sprawozdanie z badań nr [...]) oraz wyniki badań próbki kontrolnej (nr [...], protokół z badań nr [...]) przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium J. Sp. z o.o. w G. Wszystkie dowody zebrano w toku postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności ustawą o Inspekcji Handlowej oraz ustawą o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz aktami wykonawczymi do tych ustaw.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 dalej: p.p.s.a.) powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło