VI SA/Wa 1940/08

WyrokWSA w Warszawie2009-01-14

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Maria Jagielska, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo unieważnił prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny HADES R-132619, uznając towary i usługi nim oznaczane za jednorodzajowe z usługami pogrzebowymi, dla których zarejestrowano wcześniejszy znak HADES R-148641?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy nie przeprowadził wystarczająco wnikliwej analizy jednorodzajowości towarów i usług w kontekście ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców. Chociaż usługi pogrzebowe dla obu znaków mogą być uznane za jednorodzajowe, to inne towary i usługi (kwiaty, transport osób i rzeczy, transport sanitarny) nie mogą być automatycznie utożsamiane z usługami pogrzebowymi, zwłaszcza gdy wcześniejszy znak był zastrzeżony wyłącznie dla usług pogrzebowych. Brak takiej analizy stanowi istotną wadę decyzji, uzasadniającą jej uchylenie.
Stan faktyczny
Skarżący T. N. zaskarżył decyzję Urzędu Patentowego RP, która unieważniła prawo ochronne na jego znak towarowy słowno-graficzny HADES R-132619. Decyzja ta została wydana na wniosek W. W., który posiadał wcześniejszy znak HADES R-148641 zarejestrowany dla usług pogrzebowych. Wnioskodawca twierdził, że późniejszy znak narusza jego prawa. Urząd Patentowy uznał zasadność wniosku, stwierdzając jednorodzajowość towarów i usług obu znaków. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, kwestionując jednorodzajowość towarów i usług oraz nieuwzględnienie wadliwości postępowania rejestrowego znaku W. W.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP, stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzenie od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego T. N. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. N., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Z. w L., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r., którą Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej unieważnił prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny HADES nr R132619 dla wszystkich towarów. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. O zarejestrowanie znaku słowno-graficznego HADES dla usług pogrzebowych (klasa nr 42), usług transportowych osób i rzeczy oraz usług transportu sanitarnego (klasa nr 39), a także dla towarów: kwiaty sztuczne i wieńce (klasa nr 26), kwiaty naturalne, wieńce, skarżący T. N. wystąpił do Urzędu Patentowego UP podaniem z dnia [...] marca 1999 r. i z taką datą zgłoszenia uzyskał decyzją z dnia [...] września 2001 r. prawo ochronne na zgłoszony znak we wnioskowanych klasach towarowych. Dnia [...] kwietnia 2005 r. wpłynął do Urzędu Patentowego RP wniosek pełnomocnika W. W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. – właściciela Z. U. P. H. w N. - wniosek o unieważnienie zarejestrowanego na rzecz T. N. znaku towarowego HADES R-132619. Wnioskodawca, powołując się na art. 132 ust. 2 pkt 1 i art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117) - dalej pwp., wskazał iż, jako następca prawny swojej żony B. W., jest uprawniony z prawa ochronnego na przeznaczony do oznaczania usług pogrzebowych znak towarowy HADES R-148641 z datą pierwszeństwa od dnia [...] marca 1994 r. Znak ten zarejestrowany był pierwotnie na B. W. Wnioskodawca, twierdząc iż został zmuszony do obrony swojego prawa przez uprawnionego z późniejszego znaku R-132619 – skarżącego T. N. (uprawniony ze znaku m.in. udzielił działającemu w C. przedsiębiorcy pogrzebowemu prawa do bezpłatnego używania znaku HADES), argumentował, iż stosownie do art. 132 pwp. prawo ochronne na znak późniejszy nie powinno zostać udzielone, a udzielone podlega unieważnieniu. Uprawniony ze znaku R-132619 T. N. pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie przynależnego mu prawa, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż w dacie zgłoszenia przez niego znaku nie istniały żadne przeszkody, a w szczególności wcześniejsze prawa do zgłoszonych lub zarejestrowanych znaków. Podkreślił, iż dokonanie przez Urząd Patentowy rejestracji znaku R-148641 nastąpiło z naruszeniem obowiązującego prawa, co uzasadniło wniesienie przez T. N. sprzeciwu, uznanego przez wnioskodawcę za bezzasadny. Argumentacja w tej sprawie sprowadzała się do zarzutów naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania administracyjnego, co doprowadziło do wadliwego wznowienia umorzonej wcześniej procedury zgłoszeniowej i zarejestrowania znaku HADES R-148641 z pierwszeństwem od dnia [...] marca 1994 r. Uprawniony wskazał, iż wywody w tej kwestii zawarte są w sprawie, w której wydano decyzję [...] zaskarżoną do Sądu administracyjnego (sygn. akt VI SA/Wa 1941/08). Nadto, wnioskodawca wskazał na różny zakres ochrony obu znaków; towary takie jak kwiaty oraz usługi transportowe nie mogą być utożsamiane z usługami pogrzebowymi, a tylko dla takich usług przeznaczony został znak sporny. Wnioskodawca pismem z dnia [...] września 2005 r., odnosząc się do zarzutu, że rejestracja jego znaku R-148641 została dokonana z naruszeniem prawa, stwierdził, iż postępowanie zgłoszeniowe przeprowadzone zostało zgodnie z prawem oraz wskazał na datę [...] marca 1994 r. jako datę zgłoszenia jego znaku, podczas gdy znak skarżącego został zgłoszony dnia [...] marca 1999 r. Zdaniem wnioskodawcy sporny znak R-132619 został zarejestrowany dla towarów i usług identycznych i podobnych, dla oznaczania których przeznaczony jest wcześniejszy znak. Stanowisko wnioskodawcy zostało uzupełnione pismem z dnia [...] lutego 2006 r., w którym podkreślono przede wszystkim datę pierwszeństwa znaku HADES R-148641 wyprzedzającą pięć lat datę zgłoszenia znaku HADES R-132619 przez uprawnionego T. N. Zaznaczono, że firma rodzinna wnioskodawcy świadczy usługi pogrzebowe od 15 lat, działając od [...] lipca 1991 r. początkowo jako firma B. W. (żony wnioskodawcy), w której W. W. był pełnomocnikiem, a potem już jako firma W. W.. Firma była oznaczana nazwą H., która to nazwa figurowała na używanych przez firmę pieczątkach oraz dokumentach handlowych. Powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 23, art. 43 i nast.), wnioskodawca stwierdził, iż nazwa firmy, mająca charakter osobisto – majątkowy, jest dobrem chronionym, powstającym od daty używania nazwy firmy w obrocie gospodarczym, zagrożonym wskutek działań uprawnionego T. N. Uprawniony, który uzyskał późniejszą rejestrację identycznego znaku, dysponuje nim, udzielając bezpośredniemu konkurentowi wnioskodawcy J. L. bezpłatnej licencji na używanie zarejestrowanego znaku R-132619, przy czym zadysponowanie przez T. N. prawem do jego znaku dokonało się wtedy, gdy wnioskodawca zażądał od J. L. zaprzestania używania znaku HADES. Opisane działanie doprowadziło do sprawy cywilnej o zakazanie używania przez J. L. znaku towarowego oraz tożsamej ze znakiem nazwy firmy. Wnioskodawca wskazał również, że w sprawie karnej prowadzonej przeciwko J. L. o czyn z art. 305 ust. 1 pwp. zapadł nieprawomocny wyrok nakazowy wydany przez Sąd Rejonowy w C. XI Wydział Grodzki. Wnioskodawca zarzucił, iż Urząd Patentowy, rejestrując na rzecz T. N. sporny znak, zapewnił mu ochronę przed naruszaniem prawa wnioskodawcy. Stosowanie spornego znaku HADES na tym samym rynku i dla tych samych usług i towarów rodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia klientów w błąd i narusza prawa osoby, która nabyła prawo do znaku HADES wcześniej. Jako podstawę prawną wniosku o unieważnienie wskazano art. 8 pkt 2) i art. 11 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17 ze zm.) – dalej uzt. w związku z art. 315 pwp. Na rozprawie przed Urzędem Patentowym pełnomocnik wnioskodawcy doprecyzował podstawę wniosku, wskazując dodatkowo jako naruszone przy rejestracji art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 8 pkt 1 uzt. i art. 23 w związku z art. 43 K.c. oraz art. 3 i art. 10 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Pełnomocnik uprawnionego z rejestracji, wnosząc na rozprawie o oddalenie wniosku, przedłożył informację Urzędu Gminy P., z której wynikało, iż B. W. rozpoczęła działalność dnia [...] lipca 1991 r. lecz nazwa firmy H. pojawiła się dnia [...] marca 1993 r. w wyniku zmiany wpisu. Z kolei z wypisu działalności gospodarczej uprawnionego wynika, iż rozpoczął on działalność pod nazwą "H" dnia [...] lutego 1991 r. Zdaniem pełnomocnika wskazany jako podstawa prawna wniosku o unieważnienie art. 8 uzt. nie znalazł potwierdzenia w żadnym dowodzie, zaś zarzut z art. 9 nie ma w sprawie zastosowania. Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. unieważnił udzielone prawo ochronne na znak słowno-graficzny HADES R-132619 dla wszystkich towarów, przyznając wnioskodawcy koszty postępowania. Organ uznał interes prawny wnioskodawcy z racji zarejestrowanego na jego rzecz znaku R-148641 z wcześniejszym pierwszeństwem. Stwierdzając, iż znak sporny zgłoszony został dnia [...] marca 1999 r. dla kwiatów sztucznych – wieńców, kwiatów naturalnych – wieńców, usług transportowych osób i rzeczy oraz transportu sanitarnego oraz dla usług pogrzebowych, zaś znak przeciwstawiony R-148641 zgłoszony został dnia [...] marca 1994 r. dla usług pogrzebowych, Urząd Patentowy uznał zasadność wniosku co do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu, usługi i towary spornego znaku są jednorodzajowe w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. z usługami pogrzebowymi znaku wnioskodawcy, ponieważ kwiaty naturalne i sztuczne, wieńce z tych kwiatów, transport także sanitarny są "nierozerwalnie związane z usługami pogrzebowymi, które (...) mają charakter kompleksowy". Jak stwierdził organ, znaki przeciwstawione są podobne wizualnie, fonetycznie i znaczeniowo w stopniu mogącym wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, a więc z uwagi na wcześniejsze pierwszeństwo znaku wnioskodawcy, znak sporny należało unieważnić. Argumentacja uprawnionego co do wadliwości postępowania rejestrowego należącego do wnioskodawcy znaku R 148641 nie mogła zostać przez organ uwzględniona, ponieważ zgodnie z art. 29 uzt. prawo z rejestracji znaku towarowego może zostać unieważnione w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji określone w przepisach art. 4, art. 6 – 9 i art. 32 uzt. Powyższe przepisy nie dozwalają podczas postępowania spornego prowadzonego przed Urzędem Patentowym na kontrolę prawidłowości postępowania rejestrowego znaku towarowego. Organ nie uznał zarzutów wniosku, iż rejestracja znaku spornego dokonana została z naruszeniem art. 8 pkt 1 i art. 8 pkt 2 uzt. Po pierwsze, jak wskazał, przepis art. 8 pkt 1 uzt. odnosi się do znaku jako takiego, a jedynie w szczególnych przypadkach do zachowania się zgłaszającego znak, a wnioskodawca nie przedstawił dowodów na okoliczność, że w dacie zgłoszenia spornego znaku zachowanie zgłaszającego było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Przedstawiane okoliczności sporu nie mają znaczenia, bowiem spór powstał nie tylko po dacie zgłoszenia spornego znaku do rejestracji, ale po dacie samej rejestracji tego znaku. Z kolei art. 8 pkt 2 uzt. wymaga dla niedopuszczalności rejestracji znaku naruszanie przez niego praw osobistych lub majątkowych osób trzecich, a sporny znak takich praw wnioskodawcy nie narusza z dwóch powodów. Z jednej strony dlatego, że sporny znak ma późniejsze pierwszeństwo, niż prawo wnioskodawcy do używania w nazwie słowa HADES, a z drugiej strony sporny znak nie jest słowny lecz słowno-graficzny i ochrona z tytułu jego rejestracji nie obejmuje odrębnie słowa HADES, lecz łącznie słowo i grafikę. Wreszcie Urząd Patentowy zauważył, że między stronami nie toczy się spór sądowy o prawo do używania w nazwie słowa HADES. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, uprawniony T. N. domagał się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. przez błędne zastosowanie wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że towary i usługi spornego znaku HADES R-132619 są jednorodzajowe z usługami, dla których zarejestrowano znak HADES R-148641 oraz art. 7 i 77 Kpa. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego. Za bezpodstawną uznał ocenę organu, iż towary i usługi, dla których oznaczania przeznaczone zostały przeciwstawione znaki, są jednorodzajowe. Kwiaty naturalne i sztuczne nie są w sposób oczywisty tożsame z usługami pogrzebowymi, zaś transport osób i rzeczy jest zupełnie inną usługą, niż transport zwłok objęty usługami pogrzebowymi. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do wniosku, iż kwiaciarnie, przedsiębiorstwa komunikacyjne i przedsiębiorstwa przewozów sanitarnych są w istocie identyczne w zakresie prowadzonej działalności z przedsiębiorstwami pogrzebowymi. Dodatkowo skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, wskazał na niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego prowadzące do nieuwzględnienia zarzutów rażącego naruszenia procedury w postępowaniu zgłoszeniowym znaku R-148641 przedstawionych przez skarżącego w sprawie [...] ze sprzeciwu skarżącego wobec zarejestrowania powyższego znaku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. bowiem jego zdaniem, T. N. prowadzi od kilkunastu lat zakład pogrzebowy, co wynika wprost z nazwy i nie dostarczył żadnych dowodów na to, że pod spornym znakiem prowadzi inną działalność. Twierdzenia co do naruszenia przepisów procesowych nie są zasadne ze względu na to, iż sprawa nie dotyczy oceny zdolności ochronnej znaku R-148641, lecz znaku R-132619, przy czym Urząd Patentowy wyjaśnił, że działając w trybie spornym, nie jest właściwy do oceny działalności administracyjnej. Postępowanie sądowo - administracyjne zostało, w związku ze śmiercią uczestnika postępowania W. W., zawieszone do czasu ustalenia jego następców prawnych i podjęte dnia [...] września 2008 r. postanowieniem WSA w Warszawie dnia 9 listopada 2006 r. i po ustaleniu kręgu spadkobierców. Osobami, które wstąpiły do postępowania sądowego jako uczestnicy postępowania w miejsce W. W. były żona zmarłego B. W., M. W. – reprezentowani przez pełnomocnika rzecznika patentowego, radcę prawnego A. K. oraz A. J. Na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżącego T. N., popierając skargę, złożyła do akt wyrok Sądu Rejonowego w C. jako dowód na poparcie tezy złej wiary W. W. przy rejestracji znaku HADES R-148641, zaś pełnomocnik uczestników postępowania wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga T. N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy HADES R-132619 – narusza prawo. Na wstępie należy stwierdzić, iż Urząd Patentowy, badając, czy przy udzieleniu prawa ochronnego z rejestracji przedmiotowego znaku towarowego zachowane zostały warunki dla jej udzielenia, prawidłowo zastosował przepisy ustawy o znakach towarowych, co znajduje podstawę w art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej pwp. Zgodnie z tym przepisem ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia (...) znaku towarowego (...) w Urzędzie Patentowym. Jak już wyżej zauważono, zgłoszenie znaku HADES R-132619 do Urzędu Patentowego RP nastąpiło dnia [...] marca 1999 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy o znakach towarowych i ta ustawa jest właściwa dla badania zdolności rejestrowej spornego znaku. Z kolei postępowanie w sprawie o unieważnienie znaku towarowego jako wszczęte już w czasie obowiązywania ustawy Prawo własności przemysłowej, zgodnie z art. 317 pwp., toczy się na podstawie przepisów tej ustawy. Stosownie więc do art. 164 pwp. prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. W przedmiotowej sprawie organ uznał interes prawny skarżącej i powyższe stanowisko nie budzi wątpliwości. Skarżący - uprawniony ze spornego znaku i składający wniosek o unieważnienie znaku W. W., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie usług pogrzebowych posługują się takim samym co do brzmienia znakiem towarowym HADES na mocy ostatecznych decyzji Urzędu Patentowego, a więc jako oczywiste jawi się prawo właściciela znaku z wcześniejszym pierwszeństwem żądania unieważnienia późniejszego prawa ochronnego. Ponadto, przeciwnicy postępowania są konkurentami na polskim rynku usług pogrzebowych, a więc niedopuszczenie możliwości ewentualnego zakwestionowania prawa ochronnego do znaku np. podobnego do znaku konkurenta skutkowałoby ograniczeniem zasady swobody działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP i art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej / Dz. U. nr 173, poz. 1807 /). W rozpatrywanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy zarejestrowanego na rzecz skarżącego T. N. znaku towarowego słowno-graficznego HADES R-132619 przeznaczonego do oznaczania usług pogrzebowych, kwiatów sztucznych – wieńców, kwiatów naturalnych – wieńców, usług transportowych osób i rzeczy oraz usług transportu sanitarnego, który to znak został zgłoszony [...] marca 1999 r. i zarejestrowany decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2001 r. Znakiem przeciwstawionym mu jest znak Hades R-148641 zarejestrowany na rzecz W. W. z datą pierwszeństwa [...] marca 1994 r. i przeznaczony do oznaczania usług pogrzebowych. Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy unieważnił znak HADES R-132619 uznając, iż prawo ochronne na ten znak udzielone zostało z naruszeniem ustawowych warunków koniecznych dla uzyskania tego prawa. Zgodnie z art. 255 ust. 4 pwp. Urząd Patentowy rozstrzygał sprawę w trybie postępowania spornego, będąc związany granicami wniosku o unieważnienie prawa ochronnego i wskazaną podstawą prawną. W wyniku respektowania powyższej zasady organ zgodził się z zarzutem, iż prawo ochronne na sporny znak udzielone zostało z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. i unieważnił udzielone prawo w całości tzn. dla wszystkich towarów. Sąd nie podzielił tego stanowiska. Stosownie do treści art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. za niedopuszczalną należy uznać rejestrację znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli znak jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. W świetle omawianego przepisu niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy obydwa znaki są podobne, a więc czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niebezpieczeństwo to polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę danego towaru lub usługi, ze względu na nałożony przez niego znak, innemu przedsiębiorcy. Niewątpliwie należy przyjąć, że we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa dwóch znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch – ściśle ze sobą powiązanych – elementów: po pierwsze – podobieństwa oznaczeń, a po drugie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10). Zdaniem Sądu przyjąć należy, iż prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym, a znakiem wcześniejszym oraz identyczności lub podobieństwa pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial v. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51), a w razie braku jednej z nich, prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd nie występuje, zatem brak będzie podstaw do stawiania zarzutu z art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. Urząd Patentowy RP zobowiązany był w toku postępowania spornego w rozpatrywanej sprawie ocenić nie tylko kwestię podobieństwa obydwu przeciwstawionych oznaczeń, ale również rozważyć problem podobieństwa towarów, a także zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub też zwiększenie ryzyka konfuzji. Jak już była o tym mowa, aby można było mówić o możliwości konfuzji należało ustalić, że znaki są do siebie podobne, towary oznaczane przez te znaki są jednorodzajowe, a warunki obrotu gospodarczego stwarzają ryzyko błędu. W przedmiotowej sprawie, fakt że znak sporny jest znakiem słowno – graficznym, a znak przeciwstawiony jest znakiem słownym, nie może mieć znaczenia, ponieważ znak słowny HADES R-148641 jest znakiem zarejestrowanym z wcześniejszym pierwszeństwem i jako znak słowny może być nakładany na przeznaczone dla niego towary czy usługi w dowolny sposób, a znak sporny jest lekko stylizowanym zapisem słowa HADES, a więc stanowi możliwe wykorzystanie znaku słownego o fonetycznie identycznym brzmieniu i treści. W sytuacji, gdy znaki towarowe są fonetycznie tożsame, a zastrzeżona forma graficzna jednego z nich nie stanowi znaczącego wyróżnika, stwierdzenie, że towary znakami tymi oznaczone są jednorodzajowe, a warunki obrotu mogą stwarzać ryzyko błędu co do pochodzenia towaru, powinno prowadzić do konkluzji, iż znaki są podobne w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. Z powyższego wynika, iż organ winien był w pierwszym rzędzie szczególnie dokładnie zbadać istnienie przesłanki jednorodzajowości towarów, uwzględniając następujące kryteria: rodzaj towarów, ich przeznaczenie oraz warunki zbytu. Tymczasem ta kwestia rozważona została przez organ pobieżnie przez co nie dość dokładnie. W zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek rozważań w tym przedmiocie, poza konkluzją, iż towary i usługi znaku spornego są w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. jednorodzajowe z usługami pogrzebowymi znaku wnioskodawcy, bowiem kwiaty i wieńce z nich oraz usługi transportowe są nierozerwalnie związane z usługami pogrzebowymi. Zważywszy na fakt, iż zarówno znak kwestionowany, jak też znak z wcześniejszym pierwszeństwem zarejestrowane zostały dla usług pogrzebowych, nie może być wątpliwości, że dla tej kategorii usług przeciwstawione znaki są podobne w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. Jednak budzi zasadnicze wątpliwości stwierdzenie organu, iż znaki należy uznać za podobne również w przypadku pozostałych towarów i usług, dla których przeznaczony został znak sporny tj.: kwiatów naturalnych i sztucznych i wieńców z nich, transportu sanitarnego oraz usług transportowych osób i rzeczy. Po pierwsze, organ nie przeprowadził w tym względzie żadnego wywodu i nie zastosował dla potrzeb badania jednorodzajowości towarów kryteriów, o których była wyżej mowa, poprzestając na stwierdzeniu, iż kwiaty i wieńce z nich wykonane oraz transport są nierozerwalnie związane z usługami pogrzebowymi. Po drugie zaś, postawiona teza jest o tyle nieprawdziwa, iż usługi transportowe osób i rzeczy stanowią z pewnością samodzielną i niezależną od innych rodzajów działalności, branżę gospodarczą. Podobnie rzecz się ma z działalnością w zakresie transportu sanitarnego oraz działalnością w zakresie kwiaciarstwa. Te i inne rodzaje działalności mogą służyć działalności w zakresie usług pogrzebowych i uzupełniać ją, jednak utożsamianie działalności usług pogrzebowych i innych mogących egzystować niezależnie nie jest prawidłowe. Dodatkowo, nie można nie zauważać, że uprawniony z wcześniejszego znaku zarezerwował go wyłącznie na użytek usług pogrzebowych, a więc działalności, którą zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej jako działalność wykonywaną, czego organ nie wziął w ogóle pod uwagę. Zdaniem Sądu powierzchowne rozważenie kwestii podobieństwa towarów uznać należy za jedną z istotnych wad zaskarżonego rozstrzygnięcia organu. Zupełne pominięcie tej przesłanki przez Urząd Patentowy RP jest niedopuszczalne, gdyż przedmiotowa kwestia ma znaczenie przy całościowej ocenie ryzyka konfuzji. W tej sytuacji – zdaniem Sądu – należy przyjąć, iż Urząd Patentowy RP w toku ponownego rozpatrywania sprawy powinien przede wszystkim rozważyć kwestię podobieństwa towarów. Należy wskazać, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dla dokonania oceny podobieństwa między danymi towarami lub usługami należy wziąć pod uwagę wszelkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów lub usług. Przyjmuje się, iż do czynników tych należy zaliczyć w szczególności charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób ich użycia, jak również to, czy konkurują one ze sobą, czy też się uzupełniają (vide: m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji WE (czwarta izba) z dnia 17 czerwca 2008 r., w sprawie T-420/03, El Corte Ingles S.A. v. OHIM, pkt 98 i cyt. tam orzecznictwo ETS). Dodatkowo Sąd, odnosząc się do zarzutów skargi co do zignorowania przez organ naruszenia prawa procesowego jakie rzekomo miało miejsce w postępowaniu zgłoszeniowym znaku Hades R-148641, zauważa, iż kontrolowane przez Sąd postępowanie dotyczyło toczącego się w trybie postępowania spornego unieważnienia prawa ochronnego na znak HADES R-132619. Dla podważenia tego prawa konieczne jest zatem wykazanie niespełnienia ustawowych warunków wymaganych dla uzyskania tego prawa, czyli prawa do znaku R-132619, nie zaś prawa do innego znaku. W postępowaniu spornym w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, a więc w postępowaniu o byt prawa do określonego znaku, nie mogą odgrywać znaczenia warunki przewidziane dla innego prawa, ani tym bardziej wadliwość postępowania administracyjnego jaka miała miejsce przy rejestracji tego innego prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzając, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 152 p.p.s.a. Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło