VI SA/Wa 1944/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-08
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Jakub Linkowski, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za nieprawidłowe oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest zasadne, gdy informacje o składnikach i alergenach były dostępne na żądanie klienta u obsługi sklepu, a nie bezpośrednio na wywieszce lub w innym miejscu dostępnym dla konsumenta w punkcie sprzedaży?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej było zasadne, ponieważ przepisy prawa wymagają, aby informacje o składnikach i alergenach były bezpośrednio dostępne dla konsumenta w miejscu sprzedaży, a nie tylko na żądanie u obsługi sklepu. Udostępnianie informacji wyłącznie na żądanie, nawet jeśli katalog z danymi znajdował się w sklepie, nie spełnia wymogu bezpośredniej dostępności, co stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Prezesa UOKiK, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o nałożeniu kary pieniężnej. Kara została nałożona za wprowadzenie do obrotu 25 partii artykułów rolno-spożywczych bez opakowań, nieodpowiadających wymogom jakości handlowej w zakresie oznakowania. Spółka twierdziła, że informacje o składnikach i alergenach były dostępne na żądanie u obsługi sklepu, a kara jest nieproporcjonalna. Sąd oddalił skargę, uznając działania organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. j. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, (dalej także: "Prezes UOKiK" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 148 z późn. zm., dalej także k.p.a.), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 148 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] nakładające na [...] Sp. j., z siedzibą w [...] (dalej także: "strona skarżąca" lub "skarżący przedsiębiorca") karę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złote za wprowadzenie przez stronę skarżącą do obrotu 25 partii artykułów rolno – spożywczych bez opakowań, nieodpowiadających – w zakresie oznakowania – jakości handlowej określonej w przepisach § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 29).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniach 9-11 marca 2016 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] przeprowadzili kontrolę na przedsiębiorcy [...] Sp. j. Przedmiotowa kontrola dotyczyła sprzedaży partii artykułów rolno – spożywczych i ich oceny oznakowania w miejscu sprzedaży.
W toku kontroli stwierdzono, że strona skarżąca w miejscu sprzedaży nie oznakowała odpowiednio partii artykułów rolno – spożywczych, bowiem na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego ani w inny sposób dostępny bezpośrednio konsumentowi finalnemu nie podano wykazu składników w tym substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, co stanowi naruszenie § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 29, dalej także: "rozporządzeniem w sprawie znakowania").
Przebieg i ustalenia poczynione w toku kontroli zostały opisane w protokole z kontroli przyjętym bez zastrzeżeń przez skarżącego przedsiębiorcę.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] złotych, określonej zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów Dz. U. z 2015 r. poz. 678 ze zm.), zwanej dalej ustawą o jakości handlowej, za wprowadzenie do obrotu 25 partii wymienionych w sentencji artykułów rolno - spożywczych. Jednocześnie, poinformowano skarżącą spółkę, iż na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego stronie biorącej udział w postępowaniu przysługuje prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto, strona została wezwana do przekazania informacji o wielkości obrotów oraz przychodu za ostatni zamknięty rok rozliczeniowy terminie 10 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie organu, strona skarżąca w piśmie z dnia 25 kwietnia 2016 r. wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, wskazując w uzasadnieniu wniosku, że zarówno w sklepie, w którym przeprowadzono kontrolę, jak i należących do niej pozostałych punktach handlowych, dostępny jest dla klientów wykaz składników produktów pakowanych w momencie sprzedaży, w którym uwzględniono występujące substancje powodujące alergie oraz reakcje nietolerancji. Strona skarżąca wskazała, że informacje o wyrobach przygotowane są w postaci etykiet ułożonych w foliowych koszulkach, a dla zapewnienia przejrzystości i łatwego odszukania składu danego wyboru - etykietki pogrupowano według sprzedawanego asortymentu.
Postanowieniem z [...] maja 2016 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] odmówił umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, iż przepisy k.p.a. dopuszczają możliwość fakultatywnego umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku postępowania wszczętego na wniosek strony, nie zaś postępowania wszczętego z urzędu.
W wyniku rozpatrzenia sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] - działając na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów Dz. U. z 2015 r. poz. 678 ze zm.) wymierzył karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2016 r. skarżąca spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji.
Wnosząc o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej strona skarżąca podkreśliła, że - w jej ocenie - uchybienie ustawowemu obowiązkowi miało jedynie tymczasowy charakter, albowiem w toku kontroli wymagana informacja pojawiła się w miejscu sprzedaży (sklepie) w segregatorze zawierającym wykaz składników, w tym substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji. Segregator ten znajdował się u sprzedawcy. Na witrynie chłodniczej widniał dodatkowo komunikat informujący, że wykaz ten dostępny jest na żądanie klienta zgłoszone obsłudze sklepu. Jednocześnie, strona skarżąca wskazała na fakt, iż wysokość nałożonej kary jest nieproporcjonalna w stosunku do stwierdzonego w toku kontroli przewinienia.
W podniesionej skardze strona skarżącą zarzuciła jej naruszenie art. 40a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w zw. z § 19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych. Naruszenie to w opinii strony skarżącej polega na niezasadnym ukaraniu skarżącej spółki karą pieniężną w, zaś w następstwie stwierdzenia - dokonanego w wyniku nieprawidłowej wykładni brzmienia przepisów § 19 w/w. rozporządzenia - że znajdujący się w sklepie Skarżącej katalog z wykazem informacji o produktach spożywczych był udostępniany w sposób nieadekwatny do wymogów stawianych przez ten przepis.
W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości [...] złotych za wprowadzenie przez stronę skarżącą do obrotu 25 partii artykułów rolno – spożywczych bez opakowań, nieodpowiadających – w zakresie oznakowania – jakości handlowej określonej w przepisach § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 29).
W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezes UOKiK, powołując się na przepisy art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagani!" prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 178/2002", podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
Organ odwoławczy wyjaśnił, zgodnie z wymagania jakości handlowej w zakresie oznakowania w miejscu sprzedaży środków spożywczych oferowanych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży zostały określone w § 19 rozporządzeniu w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, tj. ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, że dla produktów oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaży wymagane informacje podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu (podkreślenie Prezesa UOKiK). Z powyższego wynika, że informacje te muszą być uwidocznione na wywieszce lub w inny sposób (np. w formie katalogu), a także muszą być bezpośrednio dostępne dla konsumenta w miejscu sprzedaży.
Z ustaleń kontroli wynika, iż strona skarżąca posiadała katalog z wszystkimi wymaganymi informacjami. Katalog ten znajdował się jednak w biurze kontrolowanej placówki, a więc poza miejscem sprzedaży, w miejscu niedostępnym bezpośrednio konsumentom, natomiast komunikat informujący konsumentów o możliwości i sposobie zapoznania się z wykazem składników, w tym składników alergennych, znajdował się na witrynie chłodniczej, a więc w bezpośrednim sąsiedztwie zakwestionowanych produktów oraz był uwidoczniony w sposób czytelny i widoczny dla konsumentów. Z treści komunikatu wynikało, że wymagane informacje są udostępniane konsumentom na ich żądanie u obsługi sklepu. Przed zakupem konsument miał zatem świadomość, że może takie informacje uzyskać w miejscu sprzedaży. Aby móc zapoznać się z wykazem składników, w tym składnikami alergennymi, konsument musiał zatem zwrócić się do obsługi sklepu z żądaniem o udostępnienie tych informacji, o czym został wyraźnie pouczony w komunikacie. Informacje te były mu udostępniane w formie katalogu, przy czym udział obsługi sklepu w realizacji obowiązku, o którym mowa w § 19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych - wbrew temu, co stara się wykazać strona w odwołaniu - nie ograniczał się jedynie do przekazywania konsumentowi tego katalogu do rąk własnych, lecz wymagał również przyniesienia go z biura na salę sprzedażową
Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał, że na mocy art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, stanowiący podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji, uprawniał organ pierwszej instancji do wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej na poziomie [...] zł, przy uwzględnieniu pięciu przesłanek wymienionych w art. 40a ust. 5 tej ustawy, tj.: stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych, wielkość jego obrotów i przychodu, a także wartości kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych.
Prezes UOKiK uznał, że z treści protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż na kontrolowanej nie było informacji dotyczącej danego środka spożywczego ani w inny sposób dostępny bezpośrednio konsumentowi finalnemu nie podano wykazu składników w tym substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji. Informacja taka, jak zauważył organ odwoławczy, została zamieszczona w kontrolowanym podmiocie dopiero po podjęciu przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie zamieszczenia informacji dotyczącej danego środka spożywczego ani w inny sposób dostępny bezpośrednio konsumentowi finalnemu nie podano wykazu składników w tym substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji.
Organ odwoławczy wskazał, że fakt ten potwierdza również sama strona skarżąca w treści swojego pisma z dnia 18 sierpnia 2016 r.
Odnosząc się do treści odwołania, Prezes UOKiK wyjaśnił, że przyjęty przez stronę sposób udostępniania konsumentom informacji o wykazie składników, w tym składników alergennych, można byłoby uznać za wystarczający w przypadku, gdyby uwidoczniony dla konsumentów komunikat nie zawierał w swej treści sformułowania "na Państwa żądanie", a także gdyby katalog z wymaganymi informacjami znajdował się w miejscu sprzedaży, w miejscu dostępnym bezpośrednio. Dodać należy, że formułowanie informacji przy użyciu zwrotu "na Państwa żądanie" może być odczytane przez konsumentów jako komunikat o przysługującym im roszczeniu, a nie jako wypełnienie przez kontrolowanego ciążącego na nim prawnego obowiązku w zakresie oznakowania produktów oferowanych konsumentom.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że skoro w chwili kontroli obowiązek oznakowania odpowiednio partii artykułów rolno – spożywczych, bowiem na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego ani w inny sposób dostępny bezpośrednio konsumentowi finalnemu nie podano wykazu składników w tym substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji bez wątpienia nie był przez stronę realizowany, brak jest podstaw do uchylenia spornej decyzji organu pierwszej instancji.
Pismem z dnia 19 września 2016 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego skargę na ww. decyzję Prezesa UOKiK.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych, strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w związku z § 19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych 25 rodzajów środków spożywczych, polegające na niezasadnym wymierzeniu jej kary pieniężnej, zaś w następstwie stwierdzenia, opartego na błędnej wykładni brzmienia przepisów § 19 rozporządzenia, że znajdujący się w kontrolowanym sklepie katalog z wykazem informacji o środkach spożywczych był udostępniany w sposób nieadekwatny do wymagań określonych w tych przepisach. Podniosła, że naruszenie to doprowadziło do wydania błędnej decyzji o ukaraniu strony skarżącej.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w jej ocenie, okoliczności wskazane przez nią w odwołaniu w pełni umożliwiają podjęcie przez organ decyzji o odstąpieniu od wymierzenia kary.
Ponadto, w ocenie skarżącej spółki, stopień społecznej szkodliwości czynu jest znikomy.
Zdaniem strony skarżącej, kara w wysokości [...] złotych jest wysoka, a przede wszystkim niewspółmierna do rangi popełnionego w sposób niezawiniony uchybienia, w szczególności biorąc pod uwagę fakt uwidocznienia w chwili kontroli odpowiedniej informacji.
Mając powyższe na względzie, strona skarżąca uznała, że skoro powołane przez organy obu instancji przepisy są niezgodne z Konstytucją RP, tym samym nie mogą stanowić podstawy do wydania spornych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę spółki [...] sp. jawna z siedzibą w [...], należy przyjąć, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bowiem, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości [...] złotych za wprowadzenie przez stronę skarżącą do obrotu [...] partii artykułów rolno-spożywczych bez opakowań, nieodpowiadających - w zakresie oznakowania - jakości handlowej - nie naruszył obowiązujących przepisów prawa.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skarżącej spółki, organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 9a ust. 1 i 2, art. 35a pkt 4, art. 35c ust. 1 i art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej.
Jednocześnie, uznać należy, że w działaniu organów administracji publicznej, wydających wskazane powyżej decyzje, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Ponadto, Sąd uznał, że w uzasadnieniu obu spornych rozstrzygnięć organów Inspekcji Handlowej wyjaśnione zostały w sposób dostatecznie jasny i przekonywujący motywy ich podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca i w pełni odnosząca się do stanowiska strony skarżącej.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji, należy zauważyć na wstępie, iż § 19 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych stanowi, że dla produktów oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania produktów w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaży wymagane informacje podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego produktu lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu.
Z powyższego wynika, że informacje te muszą być uwidocznione na wywieszce lub w inny sposób (np. w formie katalogu), a także muszą być bezpośrednio dostępne dla konsumenta w miejscu sprzedaży.
Kwestia bezpośredniej dostępności była rozważana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyrokach z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1563/15, z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1652/10 oraz z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1914/12. Sąd wskazał w tych orzeczeniach, że konsumenci muszą mieć bezpośrednią możliwość zapoznania się z informacjami przysługującymi im z mocy prawa, bez domagania się ich lub konieczności podejmowania dodatkowych starań o ich uzyskanie od sprzedawcy. Konieczność podjęcia takich działań powoduje w rzeczywistości utrudnienie w zakupie, co może skutkować utratą zainteresowania konsumenta pewnymi informacjami (np. wykazem składników), a w konsekwencji zakupem produktu niezgodnego z jego oczekiwaniami. Z tego względu, nie czyni zadość wymaganiom określonym w ww. przepisie udostępnianie informacji na temat żywności tylko i wyłącznie na życzenie konsumenta.
Skarżący przedsiębiorca nie zamieścił w miejscu sprzedaży odpowiedniej informacji dotyczącej nieoznakowanej partii artykułów rolno-spożywczych, albowiem na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego, ani w inny sposób dostępny bezpośrednio konsumentowi finalnemu, nie podano wykazu składników w tym substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, w sposób określony w art. § 19 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych.
Zdaniem Sądu, z treści protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż strona skarżąca w miejscu sprzedaży nie oznakowała odpowiednio partii artykułów rolno-spożywczych, bowiem na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego ani w inny sposób dostępny bezpośrednio konsumentowi finalnemu nie podano wykazu składników w tym substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, co stanowi naruszenie § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych.
Fakt ten potwierdza zarówno wskazany powyżej protokół kontroli, jak i sama strona skarżąca zarówno w treści pisma z dnia 18 sierpnia r., jak i w treści składanych na dalszym etapie postępowania środkach odwoławczych.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy - zdaniem Sądu - wyraźnie wskazać, iż z powołanych wyżej przepisów rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych wynika jednoznacznie, że dla produktów oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania produktów w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaży wymagane informacje podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego produktu lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu. Niedopełnienie przedmiotowego obowiązku, tj. niezamieszczenie takich informacji w miejscu ogólnodostępnym, w sposób widoczny, powoduje, że przedsiębiorca podlega karze pieniężnej.
W niniejszej sprawie, ponad wszelką wątpliwość organy obu instancji ustaliły, iż skarżący przedsiębiorca omawianej informacji nie zamieścił, a do jej zamieszczenia doszło dopiero po podjęciu przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] czynności kontrolnych.
Nie sposób zgodzić się również ze stroną skarżącą, iż doszło do naruszenia przez organy obu instancji przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w związku z § 19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, polegającego na niezasadnym wymierzeniu jej kary pieniężnej w następstwie stwierdzenia, opartego na błędnej wykładni brzmienia przepisów § 19 ww. rozporządzenia, że znajdujący się w kontrolowanym sklepie katalog z wszystkimi wymaganymi informacjami był udostępniany w sposób nieadekwatny do wymagań określonych w tych przepisach. Podniosła, że naruszenie to doprowadziło do wydania błędnej decyzji o ukaraniu skarżącej.
Sąd uznał, że wskazane zarzuty nie znajdują oparcia w zgormadzonym materiale dowodowym i w związku z tym są bezzasadne.
Należy zauważyć, że ustalenia kontroli stanowiące podstawę do zakwestionowania przedmiotowych produktów zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia [...] marca 2016 r. oraz na wydrukach zdjęć przedstawiających sposób ich oznakowania. Z dokumentów tych wynika jednoznacznie, że w sklepie na witrynie chłodniczej uwidoczniony był komunikat o treści: "Szanowni Klienci! informujemy, że zgodnie z obowiązkiem wynikającym z aktualnych przepisów prawnych*, wykaz alergenów oraz składników produktów dostępny jest na Państwa żądanie u obsługi sklepu (*rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z dnia 8 stycznia 2015 r. poz. 29)", a katalog z wszystkimi wymaganymi informacjami znajdował się w biurze kontrolowanej placówki i - zgodnie z treścią komunikatu - był udostępniany konsumentom na ich żądanie u obsługi sklepu.
Dodać należy, że protokół kontroli został przyjęty bez uwag przez osobę upoważnioną do reprezentowania skarżącej spółki w trakcie kontroli (upoważnienie z 10 marca 2016 r.).
Ustosunkowując się z kolei do podniesionych przez stronę skarżącą argumentów dotyczących znikomej społecznej szkodliwości czynu, należy zauważyć, iż nałożona na skarżącego przedsiębiorcę kara w wysokości [...] złotych należy do administracyjnych kar pieniężnych, które wymierzane są na mocy art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej.
Przepis ten, stanowiąc podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji, uprawniał organ pierwszej instancji do wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej na poziomie [...] zł, przy uwzględnieniu pięciu przesłanek wymienionych w art. 40a ust. 5 cyt. ustawy, tj.: stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych, wielkość jego obrotów i przychodu, a także wartości kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych.
W tym stanie rzeczy, uznać należy, iż Prezes UOKiK zasadnie stwierdził w zaskarżonej decyzji, iż nie jest władny do zmniejszenia wysokości kary pieniężnej, czy też odstąpienia od jej wymierzenia.
W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd uznał, że w analizowanej sprawie nie naruszono zasad postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, należy przyjąć, że organy Inspekcji Handlowej wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z tą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.), dokonując przy tym wszechstronnej oceny tego materiału dowodowego, a także uzasadniając obie sporne decyzje administracyjne w sposób wymagany przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
W tej sytuacji, należy uznać, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał wystarczające podstawy do podjętych przez organy rozstrzygnięć, co oznacza również, że organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji - nie naruszył przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło