VI SA/Wa 195/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-28

Skład orzekający: Maria Jagielska, Pamela Kuraś-Dębecka, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do sprawy wszczętej przed wejściem w życie tej nowelizacji, a także czy prawidłowo ustalił brak tytułu prawnego do lokalu jako podstawę odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są wadliwe, ponieważ organ drugiej instancji rozpoznał sprawę z pominięciem przepisu przejściowego nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który stanowił, że sprawy wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji powinny być rozpatrywane na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie art. 10 § 1 kpa i art. 81 kpa, gdyż skarżący nie został zapoznany z dokumentami, na podstawie których ustalono brak tytułu prawnego do lokalu, a organ nie wezwał do przedstawienia zaświadczenia zarządcy o obowiązywaniu umowy.
Stan faktyczny
Spółka "G." Sp. z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Po wieloletnim postępowaniu, w którym organy kilkukrotnie odmawiały wydania zezwolenia, a następnie uchylały swoje decyzje, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta odmawiające wydania zezwolenia, powołując się na brak tytułu prawnego do lokalu oraz zastosowanie przepisów nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne zastosowanie nowej regulacji prawnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta, zasądzając jednocześnie od Prezydenta Miasta na rzecz G. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie WSA Pamela Kuraś-Dębecka / spr./ Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi G. Spółki z o.o. w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. o numerach: 1. [...] 2. [...] 3. [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. 2. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz G. Sp. z o.o. w W. łącznie kwotę 1320 zł ( tysiąc trzysta dwadzieścia złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. "G." Spółka z o.o. w W. w dniu [...] kwietnia 1998 r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4.5 % oraz piwa, napojów powyżej 4.5 % do 18 % (z wyjątkiem piwa) i napojów powyżej 18 % w lokalu gastronomicznym "[...]" usytuowanym w [...] przy [...]. Poprzednie zezwolenie wydane Spółce było ważne do dnia [...] maja 1998 r. Decyzjami z dnia [...] kwietnia 199 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy negatywne decyzje Prezydenta Miasta [...] ze względu na treść art.18 ust.1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wy-chowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35 poz.230 z późn. zm.) oraz § 3 ust.1 pkt b uchwały Nr 454/XLIII/97 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 16 stycznia 1997 r. w sprawie ustalenia na terenie Gminy liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % alkoholu /z wyjątkiem piwa/ przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, podając w uzasadnieniu, że wnioskodawca nie uzyskał zgody zarządcy lokalu na powadzenie tego typu działalności. Rozpatrując sprawę na skutek odwołań Spółki "G." Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 1999 r. uchylił decyzje organów obu instancji./sygn. akt II SA 1248-1250/99/. W uzasadnieniu wskazano ,że wyżej wymieniona uchwała Rady Gminy z dnia 16 stycznia 1997r.w zakresie obowiązku uzyskania zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości została uznana za niezgodną z prawem mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 1999 r. Decyzjami z dnia [...] lutego 2002 r. Burmistrz Gminy [...] ponownie odmówił Spółce "G." zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży powołując się na przepisy art. 18 ust.2, ust.1 a, ust.3 ustawy z dnia 26 października o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz.230 z późn. zm.), § 3 ust. a Uchwały Nr 1704/LXXI/2001 Rady Gminy Warszawa Centrum z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie ustalenia na terenie Gminy liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu(z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży oraz zasad usytuowania na terenie Gminy miejsc i warunków sprzedaży/podawania napojów alkoholowych (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 262, poz.6103) oraz § 17 Załącznika nr 1 do Uchwały nr 1724/LXXII/2001 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w roku 2002 (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2002 r., Nr 6, poz.53). W toku tego postępowania ustalono, że alkohol był sprzedawany i podawany nielegalnie w lokalu "[...]" po [...] maja 1998 r.(po utarcie ważności zezwolenia), co stwierdziły kontrole przeprowadzone w dniach [...] października 1999 r., [...] grudnia 2000 r. i [...] października 2001r., i spowodowało to wszczęcie postępowania karnego. Zdaniem organu, jest to naruszenie prawa, które nie może być pominięte przy ocenie stanu faktycznego sprawy i podlega ocenie w ramach uznania administracyjnego (tak NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w wy-roku z dnia 3 marca 1998 r., II SA/Wr 461/97, OSP, nr 3, poz.76). Symptomatyczne jest też to, że w przedmiotowy lokalu gastronomicznym działalność gospodarczą prowadziły dwa podmioty: "G." Sp. z o.o. i" [...]" Sp. z o.o., które łączy osoba Prezesa Zarządu Pana A. G. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] maja 2002 r. uwzględniło odwołanie Spółki G. i uchyliło zaskarżone decyzje oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznana, dopatrując się wątpliwości co do ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszej instancji. Przede wszystkim Kolegium, powołując się na zasadę domniemania niewinności, podkreśliło konieczność zbadania i wyjaśnienia, który podmiot rzeczywiście sprzedawał i podawał napoje alkoholowe w przedmiotowym lokalu, skoro większość zebranych w sprawie dokumentów świadczy o tym, że czyniła to Spółka "[...]", nie zaś wnioskodawca "G." Spółka z o.o. Kolejnymi decyzjami z dnia [...] kwietnia 2003 r. Prezydent Miasta [...] ponownie odmówił Spółce "G." wydania zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Główną podstawą odmowy był brak tytułu prawnego do lokalu, który stanowi niespełnienie warunków sprzedaży napojów alkoholowych ustalonych w przepisie § 3 lit. a Uchwały Rady Gminy Warszawa-Centrum nr 1704/LXXI/2001(opisanej wyżej) z 15 listopada 2001 r. Przepis ten przewiduje, że warunkiem sprzedaży napojów alkoholowych jest posiadanie tytułu prawnego do lokalu lub terenu wraz z zaświadczeniem właściciela (zarządcy) o obowiązywaniu umowy, jeżeli została zawarta wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku. Prezydent powołał się także na wyniki kolejnej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2003r. kiedy to stwierdzono, że w przedmiotowym lokalu można bez problemu kupić piwo. W odwołaniach od tej decyzji Spółka "G." powoływała się na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie cywilne z jej powództwa przeciwko Miastu [...] (sygn. akt [...]), którego przedmiotem jest zobowiązanie Miasta [...] do złożenia oświadczenia woli o wstąpieniu w stosunek najmu na podstawie porozumienia z dnia [...] marca 2001 r. zawartego pomiędzy Gminą [...] a A. G., "G." Spółką z o.o. i "[...] " Spółką z o.o. Decyzjami z dnia [...] grudnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone decyzje uznając, że świetle pisma ZDK [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. toczące się postępowanie cywilne nie ma znaczenia w sprawie bowiem skarżący nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu objętego wnioskiem a zatem nie spełnia przesłanek przewidzianych w znowelizowanym przepisie art.18 ust.6 pkt.5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W skardze do Sądu strona wnosi o uchylenie decyzji Kolegium i zarzuca obrazę przepisów art.6, 7 i 8 kpa w związku z art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 167, poz.1372 z 2002 r.) polegającą na niedokładnym zbadaniu sprawy i zastosowaniu nowej regulacji prawnej, wynikającej z art.18 ust. 6 tej ustawy, mimo, że wniosek o koncesje został złożony [...] kwietnia 1998 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wyjaśniło, że ze specyfiki i charakteru prawnego decyzji w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawsze wynika potrzeba posiadania tytułu prawnego do lokalu a wprowadzenie takiego obowiązku do ustawy potwierdziło prawidłowość stosowanej w tym względzie praktyki. WOBEC POWYŻSZEGO WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE ; Zgodnie z art. 1§ 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) Analizując zaskarżone decyzje oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy pod tym kątem Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Wydając decyzje w pierwszej instancji Prezydent Miasta [...] oparł się na przepisach prawa miejscowego, które uzależniają uzyskanie koncesji od posiadania tytułu prawnego do lokalu lub terenu wraz z zaświadczeniem właściciela (zarządcy) o obowiązywaniu umowy, jeżeli została zawarta wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku. Takie uregulowanie tej kwestii wynikało z § 3 lit.a Uchwały Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 15 listopada 2001 r. Nr 1704/LXXI/2001 cytowanej wyżej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezydenta fakt braku tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] w [...] przez Spółkę "G." został ustalony na podstawie pisma ZDK [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., w którym podano, że umowa najmu lokalu użytkowego została wypowiedziana w dniu [...] września 1994 r. a obecnie prowadzone jest postępowanie o należności czynszowe oraz o opróżnienie lokalu przeciwko Panu A. G., "G." Sp. z o.o. i "[...]" Sp. z o.o. .Podobnej treści odpowiedź od ZDK uzyskano w dniu [...] lipca 2002 r. Natomiast w aktach sprawy brak jest dowodu zapoznania się skarżącego z w/w dokumentami, od treści których zależy pozytywne lub negatywne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ponadto, Uchwała Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 15 listopada 2001 r. wymaga przedstawienia przez wnioskodawcę zaświadczenia zarządcy o obowiązywaniu umowy, zaś do złożenia takiego zaświadczenia Spółka w ogóle nie była przez organ wzywana. Stanowi to zatem na-ruszenie art.10 § 1kpa i art.81kpa. W tej sytuacji dopiero po doręczeniu negatywnych decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2003 r. skarżący mógł podnosić w od-wołaniu okoliczności związane z zawarciem porozumienia z dnia [...] marca 2001 r., z którego wywodzi swój tytuł do zajmowania przedmiotowego lokalu, co dodatkowo potwierdził na rozprawie przed Sądem. Jednocześnie należy podzielić zarzuty skarżącego podnoszone pod adresem orzeczeń organu drugiej instancji, który rozpoznał sprawę z pominięciem przepisu art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi(Dz. U. Nr 167, poz.1372). Przepis ten przewidywał, że sprawy wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy rozpatruje się na podstawie dotychczasowych przepisów. Skoro wniosek skarżącego o wydanie koncesji został złożony w dniu [...] kwietnia 1998 r. zatem sprawa powinna być rozpoznana w oparciu o przepisy obowiązujące do dnia [...] listopada 2002 r. czyli do dnia wejścia życie noweli. Dlatego też zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w oparciu o art.18 ust.6 i 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w brzmieniu obowiązującym po dniu [...] listopada 2002 r., są wadliwe i powinny być uchylone. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż rozpoznając sprawę ponownie organy administracji powinny, stosownie do art. 77 § 1 kpa w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy z uwzględnieniem stanowiska wnioskodawcy "G." Spółki z o.o. w W., któremu winno się umożliwić wypowiedzenie się odnośnie przeprowadzonych dowodów. Nie ulega natomiast wątpliwości, że kwestia posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu na kluczowe znacznie w sprawie niniejszej bowiem jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę zezwolenie na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Ponadto nie bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że sprzedaż napojów alkoholowych w trakcie postępowania zmierzającego do wydania zezwolenia na obrót alkoholem, ale jeszcze przed jego wydaniem, nie może być obojętna przy ocenie stanu faktycznego wpływającego na treść rozstrzygnięcia organu i jako taka podlega ocenie tego organu w ramach uznania administracyjnego.(por. wyrok NSA z dnia 3 marca 1998 r. II SA/Wr 461/97cytowany wyżej). Zasada taka powinna obejmować nie tylko zachowanie wnioskodawcy ale także dotyczyć lokalu objętego wnioskiem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji, o kosztach rozstrzygając na mocy art. 200 i art.209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło