VI SA/Wa 195/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania sądowego, której przedmiotem są prawa i obowiązki związane z ubezpieczeniem zdrowotnym, należy zawiesić postępowanie, czy je umorzyć?
Ratio decidendi
Sąd zawiesza postępowanie w przypadku śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, w takim przypadku postępowanie się umarza. W niniejszej sprawie, śmierć uczestnika postępowania, którego dotyczyła kwestia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i zapłaty składek, uzasadnia zawieszenie postępowania, a nie jego umorzenie, gdyż obowiązek zapłaty składek może przejść na spadkobierców.
Stan faktyczny
Gminna Spółka Wodna wniosła skargę do WSA w Warszawie na postanowienie Prezesa NFZ odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego R. H. z tytułu umów cywilnoprawnych. W trakcie postępowania sądowego wpłynęła informacja o śmierci R. H. i przedłożono akt zgonu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminnej Spółki Wodnej [...] z siedzibą w D. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: zawiesić postępowanie sądowe Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2014 stwierdzającej, że R. H. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych zawartych z Gminną Spółką Wodną [...] w D. Na postanowienie to skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gminna Spółka Wodna [...] w D.. W trakcie postępowania przed WSA A. H. poinformowała, że jej mąż – R. H. zmarł, na dowód czego przedłożyła odpis skrócony aktu zgonu R. H. Nr [...] sporządzony przez Urząd Stanu Cywilnego w B., z którego wynikało, że R. H. zmarł w dniu [...] marca 2015 r. (k. – 39 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), w skrócie: p.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Z kolei w myśl § 3 tego artykułu, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków związanych z osobą zmarłego. Do przyczyn związanych ze stroną, powodujących konieczność zawieszenia postępowania w wypadku osób fizycznych zaliczono między innymi śmierć strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, to w takiej sytuacji umarza się postępowanie sądowe (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Komentarz. Zakamycze 2006 Wydanie II str. 278 i nast.). Przyczyna umorzenia postępowania nie wystąpiła. Nie budzi wątpliwości w świetle art. 33 § 1 p.p.s.a., że R. H. był uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W myśl art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr164, poz. 1027 z późn. zm.), dalej: "ustawa o świadczeniach", dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Natomiast odwołania od tego rodzaju decyzji rozpatruje Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (ust. 5 art. 109 ustawy o świadczeniach). Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń, zgodnie z art. 109 ust. 1 zd. 2 ustawy oświadczeniach. Z mocy art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach osoby i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 84-86, są obowiązane, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli do tych osób i jednostek nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym - w terminie do 15. dnia następnego miesiąca. Według art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 z późn. zm.), dalej; "u.s.u.s." składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33, art. 33a, art. 33b, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3-5, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, 1a, i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i 4, art. 110 § 1, § 2 pkt 2, § 3, art. 111 § 1-4 i 5 pkt 1, art. 112, art. 113, art. 114, art. 115, art. 116, art. 116a, art. 117, art. 118 § 1 i 2 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, o czym stanowi art. 31 u.s.u.s. Przepis art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe, według art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, powoduje obowiązek zapłacenia składek z tego tytułu, które w niniejszej sprawie miałyby już charakter należności z tytułu składek. W rozpatrywanej sprawie z uwagi na śmierć uczestnika postępowania zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.ustawy), co z uwagi na charakter składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wskutek kontrolowanych decyzji byłyby do zapłacenia, powinno nastąpić z uwzględnieniem art. 100 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 24 ust. 2 u.s.u.s. w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło