VI SA/Wa 1950/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-18
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego jest uprawniony do kwestionowania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów przy wydawaniu poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych, a tym samym czy skarżąca nabyła uprawnienia do prowadzenia stacji kontroli pojazdów o rozszerzonym zakresie badań na podstawie umowy użyczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) nie jest uprawniony do kwestionowania wpisów do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów przy wydawaniu poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych. Kompetencje TDT ograniczają się do spraw technicznych, a nie do oceny uprawnień podmiotowych przedsiębiorcy. Starosta jest organem właściwym do prowadzenia rejestru i sprawowania nadzoru. W związku z tym, skarżąca, która nabyła stację kontroli pojazdów na podstawie umowy użyczenia, zachowała uprawnienia do prowadzenia badań w dotychczasowym zakresie, ponieważ nie doszło do zmiany stanu faktycznego stacji ani jej charakteru.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P. wystąpiła o wydanie poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych stacji kontroli pojazdów z rozszerzonym zakresem badań (c, d, e, f). Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) wydał decyzję, w której poświadczył spełnienie wymagań dla podstawowej stacji kontroli pojazdów, ale odmówił wydania poświadczenia dla rozszerzonego zakresu badań, uznając, że skarżąca nie nabyła tych uprawnień na podstawie umowy użyczenia. Minister Transportu utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przekroczenie kompetencji przez Dyrektora TDT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Ministra Transportu z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania poświadczenia wyposażenia i warunków lokalowych dla podstawowej stacji kontroli pojazdów z rozszerzeniami c, d, e, f. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] sierpnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej E. M. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. E. M. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą ul. P. [...], [...] R. (dalej jako: skarżąca), wystąpiła do Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (dalej jako: Dyrektor TDT) z wnioskiem o wydanie poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych stacji z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzonych badań, tj. stacji kontroli pojazdów rodzaju A, B, T, E, o rozszerzonym zakresie badania c, d, e, f.
W dniu [...] sierpnia 2007 r. decyzją Nr [...] Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, działając w oparciu o art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm., dalej jako: P.r.d.) oraz art. 104 § 1 kpa poświadczył stronie w części I decyzji spełnienie wymagań zgodności wyposażenia i warunków lokalowych stacji kontroli pojazdów zgodnie z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań przez przedsiębiorców prowadzących podstawową stację kontroli pojazdów rodzaju A, B, T, E, natomiast w części II odmówił wydania poświadczenia do wykonywania badań o rozszerzonym zakresie badania c, d, e, f.
W uzasadnieniu organ podał, iż z protokołu oględzin stacji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] wynika, iż stacja spełnia wymagania pod względem wyposażenia zgłoszone we wniosku, jako podstawowa stacja kontroli pojazdów A, B, T, E/c, d, e, f. Jednak zdaniem organu czym innym jest spełnienie wymagań pod względem wyposażenia, a czym inny nabycie z mocy prawa uprawnień do wykonywania określonych badań. Organ powołał się na art. 83 P.r.d. i w jego ocenie jedynie ci przedsiębiorcy, którzy uzyskali uprawnienia do prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów z rozszerzeniem o niektóre badania przypisane okręgowej stacji kontroli pojazdów, przed wejściem w życie ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku -Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808) zachowują je nadal.
Organ wskazał, że stacja kontroli pojazdów w miejscowości D. prowadzona była przez P. Z pisma Starostwa Powiatowego w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. wynika, że w dniu [...] grudnia 2004 r. przedsiębiorstwo to na podstawie posiadanego ważnego certyfikatu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. (potwierdzającego zgodność wyposażenia i warunków lokalowych dla tej stacji odpowiedniego do zakresu badań A, B, T, E/c, d, e, f) wpisano do rejestru działalności regulowanej. Z powodu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie badań technicznych pojazdów w dniu [...] grudnia 2005 r. Starosta P. wykreślił P. z rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów. W tym samym dniu Starosta P. dokonał wpisu do rejestru działalności regulowanej P., jako podmiotu wykonującego badania techniczne pojazdów w przedmiotowej stacji kontroli pojazdów w tym samy zakresie co poprzednie przedsiębiorstwo (A, B, T, E/ c, d, e, f), wobec posiadania przez wnioskującego umowy użyczenia przedsiębiorstwa wraz z certyfikatem wystawionym na użyczającego, który to certyfikat zdaniem Starosty P. na podstawie art. 551 kc był składnikiem materialnym przedsiębiorstwa.
Zdaniem organu skarżąca nie nabyła uprawnień do prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów z rozszerzonym zakresem badań (małe litery w oznaczeniu badań) gdyż, przepisy P.r.d. dają takie uprawnienia przedsiębiorcom, którzy uzyskali uprawnienia do prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów z rozszerzeniem o niektóre badania przypisane okręgowej stacji kontroli pojazdów, przed wejściem w życie przepisów wprowadzających ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Przytaczany przez Starostę art. 551 kc jest przepisem z zakresu sfery prawa prywatnego, cywilnego, natomiast koncesje, licencje, zezwolenia należą do systemu prawa publiczno-administracyjnego. Zatem w ocenie organu uprawnienia z certyfikatu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie przeszły na nowego właściciela przedsiębiorstwa.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji Dyrektora TDT do Ministra Transportu, zarzucając: naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisów zawartych w art. 83 i 83a ustawy P.r.d.; naruszenie przepisów art. 19-21 oraz 76 i 107 kpa; naruszenie przepisów art. 64 ust. 1 oraz 65, 66, 70, 71 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Skarżąca wniosła o uchylenie części II zaskarżonej decyzji i wydanie poświadczenia wyposażenia i warunków lokalowych dla stacji kontroli pojazdów rodzaju A, B, T, E, o rozszerzonym zakresie badania c, d, e, f.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca podała, iż z treści uzasadnienia decyzji wynika, że stacja spełniała na dzień wydania decyzji przez organ I instancji wymagania pod względem wyposażenia, jako podstawowa stacja kontroli pojazdów oznaczone literami A, B, T, E \ c, d, e, f. Zdaniem skarżącej art. 83 P.r.d. w sposób przejrzysty i precyzyjny określa kompetencje organów administracji publicznej do rozstrzygania spraw w niej uregulowanych stanowiąc tym samym o ich właściwości rzeczowej i miejscowej. Stosownie do tego przepisu działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów. Jak podała skarżąca, organem właściwym do prowadzenia rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów jest starosta właściwy ze względu na miejsce wykonywania działalności objętej wpisem. Wraz z wnioskiem przedsiębiorca składa oświadczenie wynikające z art. 83a ust. 4 pkt 2 P.r.d. Organ rejestrujący (starosta) w zakresie tych kompetencji może stosownie do postanowień ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dokonać wpisu lub wydać decyzję o jego odmowie oraz wydać zakaz wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem. Zasady wyżej wymienione obowiązują również w sytuacji zmiany przepisów, jak również w przypadku zmiany podmiotu ubiegającego się o wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów. W ocenie skarżącej - zgodnie z art. 83 ust. 4 w zw. z art. 83 ust. 3 pkt 5 P.r.d. - Dyrektor TDT jest uprawniony wyłącznie do wydawania w drodze decyzji poświadczeń zgodności wyposażenia i warunków lokalowych z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań wpisanego do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów. Jak podkreśliła skarżąca, Dyrektor TDT nie posiada uprawnień ustawowych do kontroli wpisów w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez starostę, a tym bardziej do podważania ich legalności. Skarżąca podała też, że fakt nieuznania wpisu do rejestru prowadzonego przez inny organ nie może również stanowić podstawy prawnej odmowy wydania poświadczenia o którym mowa w art. 83 ust. 4 w zw. z ust. 3 pkt 5 P.r.d.
Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 kpa i art. 83 ust. 4 P.r.d. Minister Transportu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podał, iż wpis na listę przedsiębiorców wykonujących działalność regulowaną (jaką jest prowadzenie stacji kontroli pojazdów) ustawodawca uzależnił od spełnienia konkretnych warunków, spełnionych w czasie wydawania decyzji i trwających podczas jej ważności. Podkreślił też, że przesłanki przewidziane w P.r.d. odnoszą się do zindywidualizowanej osoby przedsiębiorcy, a zgodnie z art. 64 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może wykonywać działalność regulowaną, jeżeli spełnia warunki określone przepisami ustawy wprowadzającej tę działalność regulowaną.
Zdaniem organu poświadczenie wydawane jest dla przedsiębiorcy, a nie dla stacji kontroli pojazdów. Dlatego też, Dyrektor TDT rozpatrując wniosek strony o wydanie poświadczenia obowiązany jest zebrać materiały i dowody oraz dokonać analizy złożonego wniosku pod względem, czy dany przedsiębiorca spełnia określone ustawą przesłanki, a więc czy jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku. Skarżąca do wniosku o wydanie poświadczenia dołączyła zaświadczenie nr [...] wydane przez Starostę P. w dniu [...] grudnia 2005 r. potwierdzające wpis przedsiębiorcy do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów, jako podstawowa stacja kontroli pojazdów uprawniona do przeprowadzania badań rodzaju A, B, T, E rozszerzonego o badania c, d, e, f oraz Certyfikat Instytutu Transportu Samochodowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzający, iż stacja kontroli pojazdów P. prowadzona przez R. M. spełnia wymagania w zakresie wyposażenia i warunków lokalowych określonych dla stacji kontroli pojazdów A, B, T, E / c, d, e, f. Certyfikat ten utracił ważność w dniu [...] sierpnia 2007 r.
Organ ustalił, że przedmiotowa stacja kontroli pojazdów w miejscowości D. prowadzona była przez R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P., a z powodu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie badań technicznych pojazdów [...] grudnia 2005 r. Starosta P. wykreślił P. z rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów i w tym samym dniu tj. [...] grudnia 2005 r. dokonał, pomimo nieposiadania przez stronę poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych dla stacji kontroli pojazdów, wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów E. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P., jako podmiotu wykonującego badania techniczne pojazdów w tym samym zakresie co poprzednie przedsiębiorstwo, czyli A, B, T, E / c, d, e, f wobec posiadania przez wnioskującego umowy użyczenia przedsiębiorstwa wraz z certyfikatem wystawionym przez użyczającego.
W ocenie organu skarżąca nie nabyła uprawnień do prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów z rozszerzonym zakresem badań (małe litery w oznaczeniu badań), ponieważ na podstawie umowy użyczenia uzyskała do używania stację kontroli pojazdów, tj. budynek wraz z wyposażeniem, nie nabyła natomiast uprawnień, które przysługiwały osobiście użyczającemu. Jak podał organ, obecnie obowiązujące przepisy P.r.d. przewidują dwa typy stacji kontroli pojazdów tj. podstawową i okręgową bez konstrukcji mieszanych, a nie przewidują możliwości prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji podstawowej, któremu udzielanoby prawa do przeprowadzania niektórych badań zastrzeżonych dla stacji okręgowej. Jedynie wyjątkowy charakter regulacji przejściowej (przepisów wprowadzających ustawę o swobodzie działalności gospodarczej) na zasadzie odstępstwa od obecnie obowiązującego modelu umożliwił przedsiębiorcom prowadzącym podstawowe stacje kontroli pojazdów z rozszerzonym zakresem badania dalsze prowadzenie działalności w dotychczasowym zakresie. Regulacja ta dotyczy tylko i wyłącznie tych przedsiębiorców, którzy posiadali zezwolenie starosty na prowadzenie takiej działalności wydane przed dniem wejścia w życie tych przepisów, tj. przed dniem 21 sierpnia 2004 r. Jak podkreślił organ adresatem tychże przepisów jest przedsiębiorca, nie zaś przedsiębiorstwo, a ponieważ E. M. prowadząca działalność gospodarcza pod nazwą P., nie posiadała takiego zezwolenia starosty, to przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej nie mają do niej zastosowania.
Zdaniem organu Dyrektor TDT był zobowiązany do odmowy wydania poświadczenia uprawniającego stronę do wykonywania badań o rozszerzonym zakresie, zaś poświadczenie wystawiane jest po dokonaniu sprawdzenia stacji kontroli pojazdów i ma ścisły związek z bezpieczeństwem ruchu drogowego oraz stanowi dowód tego, że działalność podmiotu, któremu poświadczenie zostaje udzielone spełnia wszystkie wymagania określone przepisami prawa i nie zagraża porządkowi publicznemu. Natomiast poświadczenie określające zakres badań, do wykonywania których uprawniony jest przedsiębiorca jest dokumentem, na podstawie którego starosta dokonuje wpisu przedsiębiorcy do ewidencji przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów.
W dniu p...[ października 2007 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu i decyzję Dyrektora TDT, wnosząc o stwierdzenie ich nieważności, ewentualnie o jej uchylenie, zarzucając: rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 20 kpa poprzez wydanie przez Ministra Transportu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji mimo istniejących przesłanek jej uchylenia w postaci braku właściwości rzeczowej po stronie Dyrektora TDT do rozstrzygania kwestii legalności wpisów dotyczących podmiotów w rejestrze przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów, przy wydawaniu poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych, o których mowa w art. 83 ust. 3 pkt 5 P.r.d.; sprzeczność istotnych ustaleń organów wynikającą z protokółu kontroli stacji z treścią wydanego rozstrzygnięcia w postaci wydania decyzji o odmowie wydania poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych w sytuacji, gdy stacja spełniała wymagania pod względem technicznym dla stacji o rozszerzonym zakresie badań -art. 77, 107 kpa; naruszenie prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zapis ustawy wyraźnie i precyzyjnie odnosi się do stacji, a nie przedsiębiorcy czy też przedsiębiorstwa oraz że uprawnienia te nie przechodzą na następców prawnych.
W uzasadnieniu skargi podano, iż Minister Transportu w pierwszej kolejności powinien wyjaśnić kwestię właściwości rzeczowej organów do rozstrzygania o legalności wpisów do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów, gdyż to przesądza o dalszych kwestiach, tj. czy organ wydający poświadczenie zgodności wyposażenia i warunków lokalowych z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań wpisanego do rejestru jest uprawniony do kwestionowania tych wpisów w oparciu o art. 83 ust.4 P.r.d. Tymczasem organ odwoławczy zajął się oceną merytoryczną wpisu kwestionując, iż skarżąca nie spełniała wymogów do prowadzenia stacji o rozszerzonym zakresie badań. Zdaniem skarżącej - mając na uwadze art. 19 kpa - kwestia właściwości organów administracji publicznej jest w tej sprawie istotnym zagadnieniem. Przestrzeganie ustawowych w tym zakresie zasad należy do tej kategorii obowiązków organów, które gwarantują stronom zapewnienie zasady praworządności, w związku z tym każdy organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany podporządkować się tej regule. Konsekwencją tego - w ocenie skarżącej - jest to, że żaden organ nie może dowolnie stosować przepisów dotyczących właściwości, a przepisy te podlegają ścisłej wykładni.
Skarżąca powołała się również na art. 20 kpa, podając, iż zakres działania TDT wynika z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 marca 2001 r. w sprawie nadania statutu Transportowemu Dozorowi Technicznemu (Dz. U. Nr 16, poz. 184), zmienionego rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 30 września 2003 r. (Dz. U. Nr 178, poz. 1746) oraz iż tenże zakres działania TDT ustalony statutem pozostaje w zgodności z pojęciem dozoru technicznego określonym ustawą o dozorze technicznym. Skarżąca odniosła się w tej kwestii do treści § 4 ww. statutu oraz do treści art. 2 ustawy o dozorze technicznym. Jej zdaniem w sprawach dotyczących stacji kontroli pojazdów zastosowanie odpowiednio mają art. 83 ust. 4 i ust. 3 pkt 5 P.r.d., dotyczące poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań wpisanego do rejestru przedsiębiorców, prowadzących stacje kontroli pojazdów.
W ocenie skarżącej, poświadczenie, o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 5 i ust. 4 P.r.d., dotyczy jedynie badania stanu technicznego w zakresie spełniania przez stację kontroli pojazdów wymagań przedmiotowych przewidzianych rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów (Dz. U. Nr 40, poz. 275), a nie może obejmować spraw podmiotowych dotyczących wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów, które zastrzeżone są wyłącznie do kompetencji starosty właściwego ze względu na miejsce wykonywania działalności gospodarczej objętej wpisem.
Zdaniem skarżącej, kompetencje Dyrektora TDT nie wynikają z czynności kontrolnych wykonywanych w ramach art. 83b P.r.d., które w ramach nadzoru nad stacjami przypisane są staroście. Skarżąca stwierdziła, że zarówno przepisy P.r.d., jak i rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie nadania statutu TDT nie dają temu organowi kompetencji do rozstrzygania spraw podmiotowych, dotyczących wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów oraz określania czy dany podmiot nabył czy też nie uprawnienia do prowadzenia danej działalności gospodarczej, jako działalności regulowanej w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przepisy powyższe zdaniem skarżącej w sposób precyzyjny ograniczają te uprawnienia tylko do spraw technicznych. Doszło więc w ocenie skarżącej do przekroczenia kompetencji w zakresie właściwości rzeczowej organów, co według niej skutkuje wadą zaskarżonych decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Skarżąca podniosła również, że zarówno decyzja Dyrektora TDT, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Ministra Transportu pozostają w oczywistej sprzeczności z ustaleniami stanu faktycznego. W ocenie skarżącej Minister Transportu nie ustosunkował się do podniesionych zarzutów, że podstawowa Stacja Kontroli Pojazdów w D. spełniała warunki wyposażenia na dzień wydania decyzji o rozszerzonym zakresie badań c, d, e, f. Organ I instancji w protokole stwierdził, że stacja spełnia wymagania we wnioskowanym przez przedsiębiorcę zakresie, a jednocześnie wydał decyzję administracyjną odmawiającą poświadczenia tychże warunków. Skoro skarżąca spełniała na dzień przesłanki do wydania decyzji, to w rozstrzyganym zakresie działania organy orzekające nie mogły - zdaniem skarżącej - skutecznie odmówić wydania takiego poświadczenia.
Skarżąca zarzuciła też sprzeczność istotnych ustaleń organów administracji z ich ostatecznymi rozstrzygnięciami, co w jej opinii narusza w sposób rażący przepisy art. 83 ust. 3 pkt 5 oraz ust. 4 P.r.d. a także art. 77, 80, 107 kpa. Organ wyraził pogląd, iż skarżąca - mimo przejęcia stacji, która posiadała uprawnienie do prowadzenia badań o rozszerzonym zakresie badań i uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów - nie nabyła uprawnień do jej prowadzenia, co w ocenie skarżącej podważyło istniejący wpis w rejestrze działalności gospodarczej. Organ niesłusznie zdaniem skarżącej przyjął, że regulacja dotyczy tylko i wyłącznie tych przedsiębiorców, którzy posiadali zezwolenie starosty na prowadzenie takiej stacji przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Adresatem tych przepisów, zdaniem Ministra Transportu, jest przedsiębiorca nie zaś przedsiębiorstwo, a ponieważ skarżąca nie posiada takiego zezwolenia starosty, to nie nabyła ona uprawnień i przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej nie mają do niej zastosowania. Taką ocenę organu skarżąca uznała za błędną i pozostającą w oczywistej sprzeczności z postanowieniami art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. Zdaniem skarżącej ustawodawca w sposób jasny i precyzyjny określił, iż zezwolenie starosty na wykonywanie badań o rozszerzonym zakresie wydane przed dniem wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej dotyczy stacji (rozumianej jako stacja kontroli pojazdów) a nie przedsiębiorcy czy też przedsiębiorstwa. Stacja Kontroli Pojazdów położona w D. została przejęta wraz ze wszystkimi uprawnieniami i nie doszło do zmiany statusu jak i charakteru stacji. Zmiana podmiotu w wyniku przekształceń własnościowych opisanych wyżej nie spowodowała utarty dotychczasowych uprawnień przez stację bowiem byłoby to niezgodne z postanowieniami art. 83 ust. 1 pkt. 1 lit. b P.r.d.
Skarżąca powołała się na art. 83 ust. 4 P.r.d. i wskazała, że skoro w przedmiotowej sprawie nastąpiło ważne nabycie stacji kontroli pojazdów i nie doszło do zmiany, w sensie technicznym, stanu faktycznego stacji, to nowy właściciel ma prawo korzystać, ze stacji w takim zakresie jakim ją nabył, a zaskarżona decyzja pozbawia go jako przedsiębiorcy prawa uzyskania poświadczenia w zakresie uprawnień stacji, niezbędnych do wykonywania działalności w zakresie rozszerzonym.
Zatem w ocenie skarżącej, winna ona uzyskać poświadczenie warunków lokalowych i sprzętowych stacji w zakresie podanym we wniosku, natomiast wydana decyzja powinna jedynie poświadczać warunki techniczne stacji, a nie wkraczać w kompetencje organu prowadzącego rejestr działalności regulowanej. Skarżąca podkreśliła, że zmiana podmiotu prowadzącego stację nie mogła spowodować utraty prawa do przeprowadzania przez stację kontroli pojazdów badań o rozszerzonym zakresie.
Skarżąca przedstawiła również dwie odpowiedzi Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Transportu: z dnia [...] lipca 2006 r. na interpelację poselską nr [...] w sprawie stacji kontroli pojazdów oraz z dnia [...] lipca 2007 r. na interpelację poselską nr [...] w sprawie pobierania opłat przez Transportowy Dozór Techniczny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na art. 83 P.r.d. oraz podając, że działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów. Wpis na listę przedsiębiorców wykonujących działalność regulowaną jaką jest prowadzenie stacji kontroli pojazdów ustawodawca uzależnił od spełnienia konkretnych warunków, spełnionych w czasie wydawania decyzji i trwających podczas jej ważności. Organ podkreślił, że przesłanki przewidziane w P.r.d. odnoszą się do zindywidualizowanej osoby przedsiębiorcy. Dyrektor TDT, rozpatrując wniosek strony o wydanie poświadczenia, zdaniem organu obowiązany jest zebrać materiały i dowody oraz dokonać analizy złożonego wniosku pod względem, czy dany przedsiębiorca spełnia określone ustawą przesłanki, a więc czy jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku. Skarżąca do wniosku o wydanie poświadczenia dołączyła zaświadczenie nr [...] wydane przez Starostę P. w dniu [...] grudnia 2005 r. potwierdzające wpis przedsiębiorcy do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów, jako podstawowa stacja kontroli pojazdów uprawniona do przeprowadzania badań rodzaju A, B, T, E rozszerzonego o badania c, d, e, f oraz Certyfikat Instytutu Transportu Samochodowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzający, iż stacja kontroli pojazdów P. prowadzona przez R. M. spełnia wymagania w zakresie wyposażenia i warunków lokalowych określonych dla stacji kontroli pojazdów A, B, T, E /c, d, e, f. Certyfikat ten utracił ważność w dniu [...] sierpnia 2007 r. Organ podał, że stacja kontroli pojazdów w miejscowości D. prowadzona była przez R. M., a z powodu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie badań technicznych pojazdów w dniu [...] grudnia 2005 r. Starosta P. wykreślił to przedsiębiorstwo z rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów i w tym samym dniu, tj. [...] grudnia 2005 r. dokonał, pomimo nieposiadania przez stronę poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych dla stacji kontroli pojazdów, wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów E. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P., jako podmiotu wykonującego badania techniczne pojazdów w tym samym zakresie co poprzednie przedsiębiorstwo (A, B, T, E / c, d, e, f) wobec posiadania przez wnioskującego umowy użyczenia przedsiębiorstwa wraz z certyfikatem wystawionym na rzecz użyczającego.
Odnosząc się do podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 20 kpa oraz naruszenia art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. organ stwierdził, że adresatem i właścicielem prawnym Certyfikatu jest inny podmiot niż skarżąca. Niemożliwym jest więc, w ocenie organu, przychylenie się do interpretacji skarżącej, że przejęcie stacji zobowiązuje właściciela do uzyskania na niego wydanych dokumentów zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Wobec obecnie obowiązujących przepisów P.r.d. do prowadzenia stacji kontroli pojazdów niezbędne jest uzyskanie poświadczenia wydanego przez Dyrektora TDT, a ponadto rozszerzenia kwalifikacji stacji do przeprowadzania kontroli technicznej pojazdów (małe litery w oznaczeniu badań) zostały zastąpione kwalifikacją stacji jako podstawowej lub okręgowej.
Podniesiony przez stronę skarżącą argument, że "akt przejęcia stacji przeniósł jej uprawnienia w pełnym zakresie" nie został przez organ uwzględniony. Certyfikaty jak i zezwolenia są to prawa o charakterze administracyjnym dotyczące przedsiębiorcy a nie należące do przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym. W ocenie organu nie sposób twierdzić, iż z chwilą przejęcia przedsiębiorstwa w drodze czynności cywilnoprawnej, osoba przejmująca staje się automatycznie podmiotem certyfikatu czy zezwolenia a zatem, że dochodzi tą drogą do przeniesienia praw i obowiązków o charakterze publicznym. Skarżąca nie nabyła uprawnień do prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów z rozszerzonym zakresem badań (małe litery w oznaczeniu badań), ponieważ na podstawie umowy użyczenia nabyła jedynie stację kontroli pojazdów, tj. budynek wraz z wyposażeniem.
W ocenie organu również podniesiony przez skarżącą zarzut przekroczenia przez Dyrektora TDT swojej właściwości jest nieuzasadniony, bowiem organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa. Organ wskazał, że jeśli z załączonych dokumentów powziął on wiadomość, iż strona w świetle obowiązujących przepisów nie jest uprawniona do prowadzenia stacji kontroli pojazdów o rozszerzonym zakresie badania, to był zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia zgodnego z obowiązującymi przepisami, a więc do odmowy wydania poświadczenia uprawniającego stronę do wykonywania badań o rozszerzonym zakresie. Poświadczenie wystawiane przez Dyrektora TDT, po dokonaniu sprawdzenia stacji kontroli pojazdów, ma ścisły związek z bezpieczeństwem ruchu drogowego i stanowi - zdaniem organu - dowód tego, że działalność podmiotu, któremu poświadczenie zostaje udzielone, spełnia wszystkie wymagania określone przepisami prawa i nie zagraża porządkowi publicznemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez E. M. skargi od decyzji Ministra Transportu z dnia [...] września 2007 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej w pierwszej kolejności rozstrzygnąć należy jakie są kompetencje Transportowego Dozoru Technicznego w zakresie istotnym dla rozpoznania sprawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r., o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321 ze zm.) dozorem technicznym są określone ustawą działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych.
Dozór techniczny jest wykonywany przez jednostki dozoru technicznego. Jedną z takich jednostek jest Transportowy Dozór Techniczny (TDT) (art. 42 ust. 1 cyt. ustawy).
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 marca 2001 r. w sprawie nadania statutu Transportowemu Dozorowi Technicznemu określa w § 4 jaki jest zakres działania TDT. Stosownie do postanowień tego przepisu do zakresu działania TDT należy wykonywanie zadań określonych w art. 44 ustawy z dnia 21 grudnia 2002 r. o dozorze technicznym, a w szczególności m.in.:
- wykonywanie dozoru technicznego nad urządzeniami technicznymi wymienionymi w art. 44 pkt 1 ww. ustawy, oraz innymi urządzeniami technicznymi podlegającymi dozorowi TDT na podstawie odrębnych przepisów,
- wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach wynikających z wykonywania dozoru technicznego.
W przypadku stacji kontroli pojazdów zgodnie z przepisem art. 83 ust. 3 pkt 5 oraz ust. 4 P.r.d. Dyrektor TDT poświadcza w drodze decyzji zgodność wyposażenia i warunków lokalowych z wymogami odpowiednio do zakresu przeprowadzonych badań wpisanego do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów. Poświadczenie powyższe wydaje się po dokonaniu sprawdzenia stacji kontroli pojazdów. Szczegółowe wymagania w stosunku do stacji kontroli pojazdów określone są w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne (Dz. U. Nr 40, poz. 275).
Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że decyzja Dyrektora TDT jest decyzją poświadczającą określony stan faktyczny tj. czy stacja podlegająca sprawdzeniu spełnia wymagania dotyczące wyposażenia i warunków lokalowych określone w odpowiednich przepisach szczególnych. Do zakresu kompetencji tego organu nie należy natomiast rozstrzyganie, jakiego rodzaju badania techniczne jest uprawniona wykonywać określona stacja kontroli pojazdów, a jedynie potwierdzenie czy jest ona przygotowana lokalowo i sprzętowo do ich przeprowadzenia.
Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów (art. 83 ust. 2 ustawy P.r.d.).
Dla podjęcia takiej działalności konieczne jest spełnienie przez przedsiębiorcę szczególnych warunków określonych przez przepisy dotyczące tej działalności i uzyskanie wpisu w rejestrze działalności regulowanej (art. 64 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej Dz. U. Nr 173, poz. 1807). Warunki te zostały określone w art. 83 ust. 3 P.r.d. Jedynym warunkiem – o charakterze proceduralnym – uzyskania przez przedsiębiorcę wpisu do rejestru działalności regulowanej jest złożenie przez niego oświadczenia o spełnieniu warunków wymaganych do wykonywania tej działalności (art. 65 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Treść tego oświadczenia została określona w art. 83a ust. 4 P.r.d. Zawiera ono m.in. stwierdzenie o spełnieniu warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów, określonych w Prawie o ruchu drogowym. Wpis do rejestru jest jedynie czynnością materialno-techniczną i ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. W rezultacie to nie wpis kreuje dla danego przedsiębiorcy uprawnienie do wykonywania działalności regulowanej, gdyż uprawnienie to powstaje z mocy samego prawa, po spełnieniu określonych warunków.
Organem właściwym do prowadzenia rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów jest starosta właściwy ze względu na miejsce wykonywania działalności objętej wpisem (art. 83a ust. 1 P.r.d.). Spełnienie przez przedsiębiorcę warunków wymaganych do wykonywania działalności regulowanej podlega kontroli, w szczególności przez organ prowadzący rejestr danej działalności (art. 70 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).
A zatem organ prowadzący rejestr działalności regulowanej jest nie tylko organem rejestrowym, lecz również organem, do którego zadań (i kompetencji) należy sprawowanie kontroli, a także nadzoru w zakresie podejmowania i wykonywania określonej działalności regulowanej. Przedmiot kontroli przeprowadzonej w trybie ww. artykułu stanowi ustalenie spełnienia bądź też niespełnienia przez przedsiębiorcę materialnych warunków wymaganych do wykonywania działalności regulowanej. Z mocy art. 83b P.r.d. starosta sprawuje nadzór nad stacjami kontroli pojazdów i w jego ramach może wydać decyzję o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów, skreślając przedsiębiorcę z rejestru działalności regulowanej, jeżeli przedsiębiorca m.in. złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 83a ust. 4 P.r.d. niezgodnie ze stanem faktycznym. Czynności kontrolne mogą być powierzone przez starostę Dyrektorowi Transportowego Dozoru Technicznego w drodze porozumienia (art. 83b ust. 3 cyt. ustawy). Porozumienie takie pomiędzy wskazanymi podmiotami nie zostało jednak zawarte.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że tylko starosta w ramach swoich zadań nadzorczych był uprawniony do kontroli, czy skarżąca może prowadzić podstawową stację kontroli pojazdów przeprowadzającą niektóre badania techniczne, które zgodnie ze zmianami w Prawie o ruchu drogowym od 22 sierpnia 2005 r. mogą wykonywać okręgowe stacje kontroli pojazdów.
Starosta P. w dniu [...] grudnia 2005 r. dokonał wpisu do rejestru działalności regulowanej P. jako podmiotu wykonującego badania techniczne pojazdów w przedmiotowej stacji kontroli pojazdów w rozszerzonym zakresie tj. w takim samym zakresie co poprzednie przedsiębiorstwo, wobec posiadania przez skarżącą umowy na użyczenia przedsiębiorstwa wraz z certyfikatem wystawionym na użyczającego – R. M., który to certyfikat na podstawie art. 551 kc był składnikiem materialnym przedsiębiorstwa. A zatem już na etapie wpisu starosta dokonał sprawdzenia czy skarżąca jest uprawniona do prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów w rozszerzonym zakresie badań c, d, e, f, starosta działał w ramach swoich uprawnień kontrolnych, a Dyrektor TDT, wobec braku stosownego porozumienia, nie był uprawniony do badania czy skarżąca nabyła uprawnienia do prowadzenia działalności gospodarczej w określonym zakresie. Wskazane powyżej przepisy ograniczają uprawnienia tego organu do spraw technicznych, co oznacza, że po przeprowadzeniu sprawdzenia danej stacji kontroli pojazdów organ, w drodze decyzji, potwierdza ustalony stan faktyczny, poświadczając zgodność wyposażenia i warunków lokalowych z wymogami określonymi we wskazanym powyżej rozporządzeniu, bądź też odmawiając wydania takiego poświadczenia, gdy zgodność taka nie będzie zachodzić. W taki właśnie sposób powinien w rozpatrywanej sprawie postąpić organ I instancji, biorąc pod uwagę protokół z dnia [...] lipca 2007 r. Nie jest on bowiem uprawniony do podważania w tym trybie wpisu w rejestrze regulowanej działalności gospodarczej.
Odnosząc się do stanowiska organu, zgodnie z którym skarżąca nie nabyła uprawnień do prowadzenia podstawowej stacji kontroli pojazdów z rozszerzonym zakresem badań (uznając w dalszym ciągu, że organ nie był uprawniony do badania tej kwestii), zwrócić należy uwagę, że obowiązująca w prawie administracyjnym zasada, że prawa i obowiązki o charakterze administracyjnym są związane z osobą, dla której zostały ustanowione, doznaje ograniczeń. W doktrynie prawa administracyjnego wyodrębnia się tzw. rzeczowe akty administracyjne. Są to akty skierowane co prawda do indywidualnie określonego adresata, ale odnoszące się do rzeczy i wiążące także określonych prawem następców adresata aktu bądź nawet każdorazowego posiadacza danej rzeczy.
W przypadku stacji kontroli pojazdów decyzja, której przedmiotem jest orzeczenie o spełnieniu bądź niespełnieniu wymagań dotyczących wyposażenia i warunków lokalowych danej stacji, jest decyzją poświadczającą określony stan faktyczny, ustalony po dokonaniu sprawdzenia stacji. Decyzja ma zatem imiennie określonego adresata – przedsiębiorcę, zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 kpa, ale odnosi się do stacji, której dotyczy.
Dlatego też w art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. a P.r.d. znalazł się zapis o stacji posiadającej zezwolenie. Zgodnie z nim podstawowa stacja kontroli pojazdów może przeprowadzać badania techniczne pojazdów w rozszerzonym zakresie, jeżeli stacja posiadała zezwolenia starosty na wykonywanie tych badań przed dniem wejścia w życie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej.
Jak wynika z prac legislacyjnych nad powyższym przepisem, jego celem było uwzględnienie stacji kontroli pojazdów, które już pracują oraz zabezpieczenie interesów dotychczas działających stacji. Stacje te posiadają bowiem wyposażenie wykraczające poza zakres wymagany dla podstawowej stacji kontroli pojazdów, co związane jest z poniesieniem określonych nakładów na wyposażenie stacji.
W rozpoznawanej sprawie dla przedmiotowej stacji kontroli pojazdów został wydany certyfikat zgodności wyposażenia i warunków lokalowych stacji z warunkami technicznymi, a także zezwolenie na przeprowadzenie badań technicznych. Stacja ta, jako materialny składnik przedsiębiorstwa, w wyniku umowy użyczenia została przyjęta przez skarżącą. W ramach tej umowy nie doszło do zmiany statusu i charakteru stacji. Zmiana podmiotu prowadzącego stację nie spowodowała utraty dotychczasowych uprawnień przez stację. Utrata tych uprawnień może nastąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego bądź po upływie ważności poświadczenia (odpowiednio certyfikatu).
Skoro w przedmiotowej sprawie nastąpiło ważne pod względem prawnym nabycie stacji kontroli pojazdów i nie doszło do zmiany, w sensie technicznym, stanu faktycznego stacji, to skarżąca ma prawo korzystać ze stacji w takim zakresie w jakim ją nabyła.
Rozstrzygając w niniejszej sprawie organ naruszył wynikającą z art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji jest zupełnie odmienne od przedstawionego przez ten organ w dwóch odpowiedziach na interpelacje poselskie sporządzonych przed datą wydania decyzji.
W odpowiedzi na interpelację z dnia [...] lipca 2006 r. organ podał, że wykreślenie podmiotu z rejestru działalności regulowanej i przekazanie prowadzenia stacji kontroli pojazdów nowemu podmiotowi nie powoduje utraty uprawnień stacji kontroli pojazdów, jakie nabyła ona na podstawie dotychczasowych przepisów. Przekazanie tej samej stacji nowemu podmiotowi powoduje po stronie tego podmiotu obowiązek dokonania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów zgodnie z art. 83a P.r.d., z uwzględnieniem danych nowego przedsiębiorcy.
Natomiast w odpowiedzi na interpelację z dnia [...] lipca 2007 r. organ zajął stanowisko, że decyzja, której przedmiotem jest orzeczenie o spełnieniu bądź niespełnieniu wymagań dotyczących wyposażenia i warunków lokalowych stacji kontroli pojazdów, jest decyzją poświadczającą określony stan faktyczny. Treść powyższych odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na całkowitą zmianę poglądów organu wyrażoną w zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie. Organ, pomimo powoływania się przez skarżącą na powyższe stanowisko, nie przedstawił żadnego uzasadnienia zmiany swoich poglądów prawnych. Powoduje to uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów Państwa, zwłaszcza gdy zważy się na charakter interpelacji poselskich i odpowiedzi na nie.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś orzeczenie o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło