VI SA/Wa 1952/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adw. D. L. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania wniesionego pisemnie przez Pana L. S. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia, że Pan L. S. podlegał w okresach od 15 grudnia 2000 r. do 31 grudnia 2007 r. i od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o rozpatrzenie sprawy objęcia Pana L. S. obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresach: od 15 grudnia 2000 r. do 31 grudnia 2007 r. i od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. Po wszczęciu postępowania, o którym strony zostały powiadomione pismem z dnia [...] maja 2012 r. organ przeprowadził postępowanie dowodowe poprzez uzyskanie wyjaśnień od ZUS-u i L. S., od Urzędu Miasta [...] a także z Urzędu Skarbowego w [...]. W oparciu o powyższe dowody organ I instancji ustalił, że Pan L. S. figurował w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...]. Datę rozpoczęcia działalności oznaczono na dzień 15 grudnia 2000 r. Z dniem 5 sierpnia 2011 r. wpis został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. Zawieszenie działalności gospodarczej nastąpiło od 22 czerwca 2009 r. do 22 czerwca 2011 r. L. S. w toku postępowania wyjaśnił, że pozarolniczą działalność gospodarczą rozpoczął z dniem 8 stycznia 2001 r. z chwilą nadania numeru identyfikacji podatkowej w Urzędzie Skarbowym w [...] a nie jak podał ZUS od dnia 15 grudnia 2000 r. Odnośnie września 2008 r. L. S. podał, że nie dokonał żadnych zakupów na firmę, nie prowadził działalności gospodarczej a jedynie opłacał rachunek na telefon na kwotę [...] złotych. W miesiącu sierpniu także nie prowadził działalności gospodarczej jedynie w ramach porządków po zakończeniu prowadzenia działalności utylizował złom. Na dowód tego, że nie prowadził działalności w/w poinformował, że lokal, w którym prowadził działalność gospodarczą został Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2008 r. zmienionej potem na sygn. [...] w całości przekazany do użytkowania współwłaścicielowi. Z informacji pozyskanych przez ZUS od Urzędu Skarbowego w [...] odnośnie kwot deklarowanych VAT przez podatnika L. S. za okres od grudnia 2000 r. do września 2010 r. wynikało, że w grudniu 2000 r. wykazał on sprzedaż netto w kwocie 983 złote, podatek należny w kwocie [...] złotych oraz zakupy w kwocie [...] złotych, w miesiącu sierpniu 2008 r. wykazał sprzedaż netto w kwocie [...] złotych, podatek należny w kwocie [...] złotych oraz zakupy w kwocie [...] złotych, we wrześniu 2008 r. wykazał, jedynie zakupy w kwocie [...] złotych. W tym stanie rzeczy Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] ustalił, że Pan L. S. podlegał w okresach od 15 grudnia 2000 r. do 31 grudnia 2007 r. i od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Od powyższej decyzji pan L. S. złożył odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w którym wskazał, że w okresach, wskazanych przez organ I instancji nie prowadził działalności gospodarczej, odnośnie tych okresów powtórzył swoje wyjaśnienia, złożone w toku postępowania. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podał, że w okresie objętym decyzją organu pierwszej instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia", zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych", obowiązującą do dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu "osoby prowadzące działalność pozarolniczą- od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r. w brzmieniu "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej" – obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu. Definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność określa art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podjęcie działalności gospodarczej przez Pana J. S., zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U., Nr 41, poz. 324 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o działalności", mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W okresie tym obowiązywały również kolejno trzy ustawy zawierające podobne rozwiązania: w art. 8 ustawy o działalności, w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej (Dz. U., Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności gospodarczej." Dopuszczono w nich możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącym osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wpis taki stwarza domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej. Uprawdopodobnienie przez stronę faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia dowodów prawnych dla nieuwzględnienia twierdzeń strony. Obowiązujący od 20 września 2008 r. art. 7ba ustawy prawo o działalności stanowi, że wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej podlega informacja o zawieszeniu wykonywania działalności oraz o wznowieniu wykonywania działalności. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego uznał, że ustalenie, poczynione przez organ I instancji są prawidłowe i wskazuje na to, że w spornym okresie tj. od 15 grudnia do 31 grudnia 2007 r. także od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2008 r. zainteresowany prowadził działalność gospodarczą. O powyższym świadczą informacje uzyskane od Urzędu Skarbowego jak również same wyjaśnienia złożone przez L. S. z tego względu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. L. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia jako naruszającej prawo oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę L. S. wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami, że działalność gospodarczą prowadzi od 15 grudnia 2000 r., albowiem na tę datę nie został jeszcze nadany mu numer NIP, który jest niezbędny tak do dokonywania rozliczeń z organami skarbowymi, jak i potencjalnymi kontrahentami, którym nie mógłby wystawić rachunku czy faktury. Podjęte przez niego w tym czasie czynności faktyczne a wynikające z informacji urzędu skarbowego należy traktować jako czynności zmierzające do przygotowania się do rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej - jak zakup niezbędnego sprzętu. Te czynności mają na celu przygotowanie do uzyskiwania zysku, a nie do jego bezpośredniego już otrzymania w postaci zleceń. Odnośnie sierpnia i września 2008 r. skarżący wyjaśnił, że nie prowadził działalności gospodarczej, ponieważ była ona zawieszona w tym okresie. Nie wykonywał wtedy czynności mających charakter zarobkowy, a więc wykonywanie jakichkolwiek zleceń. Jedynie czynności faktyczne, a więc złomowanie aluminium i opłacanie bieżących rachunków wynikały ze wcześniejszych zobowiązań i przepisów prawa. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, przytoczył też bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika, że zarówno wpis jak i jego wykreślenie nie mają znaczenia prawnego dla bytu przedsiębiorcy, gdyż jego istnienie zależy od prowadzenia działalności gospodarczej. Poza tym, należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne (sporny miesiąc grudzień 2000 r.) uległy przedawnieniu. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego w miejscu jego zamieszkania jak również przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju Sądów administracyjnych Dz. U. Nr 270, z 2012 r. późn. zm. dalej jako p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie narusza prawa. Podstawą działania organów Funduszu w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. W myśl ust. 1 tegoż artykułu "dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenie prawa do świadczeń". Od decyzji wydanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego przysługuje odwołanie Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania (art. 109 ust 5 ustawy o świadczeniach). Wniosek o rozpatrzenie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może być zgłoszony m.in. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co w niniejszej sprawie miało miejsce (art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach). W niniejszej sprawie kwestionowane są przez skarżącego dwa okresy objęcia go ubezpieczeniem zdrowotnym: od 15 grudnia 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. oraz od 1 sierpnia do 30 września 2008 r. Z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji wynika, że Pan L. S. posiadał uprawnienie do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w okresie od 15 grudnia 2000 r. do 5 sierpnia 2011 r. Zawieszenie działalności gospodarczej nastąpiło od 22 czerwca 2009 r. do 22 czerwca 2011 r. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jak słusznie podnosi skarżący, nie jest równoznaczny z faktycznym prowadzeniem tej działalności. Stwierdza on jedynie domniemanie, iż taka działalność jest prowadzona. Domniemanie to musi być obalone poprzez wykazane wszelkimi środkami dowodowymi, że działalność gospodarcza pomimo wpisu nie była wykonywana. W niniejszej sprawie skarżący nie obalił tego domniemania. Należy wskazać, że przez działalność gospodarczą rozumie on tylko wykonywanie czynności w ramach przyjętych zleceń. Tymczasem prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć szeroko poprzez wykonywanie wszelkich czynności związanych z przedmiotem działania a nie tylko samo przyjmowanie zleceń np. zakup towarów niezbędnych do prowadzenia działalności, okres postoju spowodowany chorobą, oczekiwanie na kolejne zlecenia. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że w grudniu 2000 r. dokonywał zakupu towarów potrzebnych do świadczenia przez niego usług, natomiast w sierpniu 2008 r. dokonywał złomowania albowiem kończył działalność, we wrześniu opłacał rachunek za telefon. Informacja pozyskana z Urzędu Skarbowego w [...] wskazuje na to, że w grudniu 2000 r. oraz w sierpniu 2008 r. skarżący deklarował kwoty podatku VAT, co świadczy o prowadzeniu przez niego działalności. Z tych wszystkich względów wobec konieczności zarzutów skargi Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.