VI SA/Wa 1953/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-13

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Ewa Frąckiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy toczące się postępowanie karne przeciwko kandydatowi na aplikanta radcowskiego, które zostało następnie umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego, może stanowić podstawę do sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości wobec wpisu na listę aplikantów, mimo że kandydat posiada inne pozytywne cechy i osiągnięcia?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości sprzeciwiając się wpisowi kandydata na listę aplikantów radcowskich, opierając się wyłącznie na fakcie toczącego się postępowania karnego, naruszył prawo. Sąd uznał, że umorzenie postępowania karnego wobec braku znamion czynu zabronionego, w połączeniu z pozytywną oceną kandydata przez organ korporacyjny i jego dotychczasową postawą, wykluczało uznanie go za niespełniającego przesłanki nieskazitelnego charakteru. Organ administracji publicznej nie dokonał wszechstronnej analizy wszystkich istotnych elementów życiorysu kandydata, naruszając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi G. L. na listę aplikantów radcowskich, uznając, że nie spełnia on przesłanki nieskazitelnego charakteru z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wcześniej wpisała kandydata na listę, uznając, że spełnia on wszystkie wymagane przesłanki, w tym nieskazitelność charakteru, mimo wiedzy o toczącym się postępowaniu. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zasady domniemania niewinności. W trakcie postępowania sądowego wpłynęło postanowienie o umorzeniu postępowania karnego wobec skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. st. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2014 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego G. L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 312 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65, z późn. zm.) sprzeciwił się wpisowi G. L. (zwanego dalej "skarżącym") na listę aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], dokonanemu uchwałą nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Rozstrzygnięcie organu zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Komisji Egzaminacyjnej nr 2 ds. aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości w Warszawie ustalony został pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską skarżącego. W dniu [...] października 2013 r. skarżący złożył do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosek o wpis na listę aplikantów radcowskich. Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie wpisała skarżącego na listę aplikantów radcowskich tej Izby. W uzasadnieniu wymienionej uchwały wskazano, iż skarżący spełnia aktualnie wszystkie przesłanki określone w art. 24 ust. 1 pkt 1-5 oraz art. 33 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, w tym również przesłankę nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonania zawodu radcy prawnego (odpowiednio - wypełniania obowiązków aplikanta). Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] stwierdziła, że pomimo okoliczności wynikających z treści oświadczenia o zakończonych lub toczących się wobec skarżącego postępowaniach karnych, w ocenie Rady, na dzień podejmowania uchwały o wpisie na listę aplikantów radcowskich przesłanka wynikająca z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych została spełniona. Nie bez znaczenia - jak wskazano w uzasadnieniu uchwały - był również fakt, że skarżący do wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich dołączył informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że nie figuruje on w tym rejestrze. Uchwała powyższa wraz z aktami osobowymi skarżącego wpłynęła do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] listopada 2013 r., który w toku badania zgodności z prawem dokonanego wpisu ustalił, że przeciwko skarżącemu przed Sądem Rejonowym [...] toczy się postępowanie karne, sygn. akt [...] w sprawie o popełnienie czynu z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. Organ w toku czynności wyjaśniających uzyskał od Sądu Rejonowego [...] informację, iż sprawa o sygn. akt [...] (poprzednia sygn. akt [...]) przeciwko skarżącemu aktualnie oczekuje na wyznaczenie terminu. W tym stanie rzeczy organ doszedł do przekonania, że skarżący nie spełnia przewidzianej art. 24 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych przesłanki nieskazitelności charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego, warunkujących wpisanie kandydata na listę aplikantów radcowskich. Ww. postępowanie karne toczy się przeciwko skarżącemu w związku z tym, że w dniu [...] września 2008 r. w [...] brał on czynny udział w zbiegowisku kibiców klubu piłkarskiego "[...]" przed odbywającym się w tym dniu meczem piłkarskim na [...] wiedząc, iż uczestnicy przedmiotowego zbiegowiska wspólnymi siłami dopuszczają się gwałtownego zamachu na interweniujących funkcjonariuszy Policji oraz na mienie w postaci samochodów, przy czym czynu tego dopuścił się działając publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, tj. o czyn z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. Jak podkreślił organ, wprawdzie postępowanie w tej sprawie nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone, jednak przez Sądem Rejonowym [...] toczy się postępowanie karne, sygn. akt [...] na skutek wniesionego w dniu [...] maja 2011 r. aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu. Zostało zatem uprawdopodobnione popełnienie przez kandydata umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Dlatego też organ stanął na stanowisku, że dotychczasowa postawa skarżącego, w tym osiągnięcie dobrych wyników w nauce, pozostaje bez wpływu na spełnienie przez niego przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 oraz art. 33 ust. 3 ustawy o radcach prawnych. Ujawnione okoliczności, to jest fakt prowadzenia postępowania karnego, w którym skarżący jest oskarżony o przestępstwo popełnione z winy umyślnej, dyskwalifikuje go jako kandydata na aplikanta radcowskiego w sferze etyczno-moralnej, ponieważ podważa jego odpowiedzialność i wiarygodność, w konsekwencji czego, skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru. Na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł następujące zarzuty tj.: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 24 ust. 1 pkt. 5 w z w. z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie, iż skarżący nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, w wyniku czego nie może być wpisany na listę aplikantów radcowskich, podczas gdy przywołany jako podstawa takiego rozstrzygnięcia fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania przed Sądem Rejonowym [...], sygn. akt [...], uwzględniając dodatkowo okoliczności tej sprawy, a także wnikliwą analizę indywidualnych przesłanek związanych z postawą oraz aktywnością społeczną i zawodową skarżącego, nie uprawniał do przyjęcia takich wniosków; 2. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02/04/1997 r. (tekst jednolity Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej jako: "Konstytucja RP") poprzez uznanie, iż sam fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania przed Sądem Rejonowym [...], sygn. akt [...], zainicjowanego w wyniku skierowania do Sądu aktu oskarżenia, jest uprawdopodobnieniem popełnienia przestępstwa i stanowi okoliczność negatywną rzutującą na nieskazitelność charakteru skarżącego, podczas gdy przyjęcie takiego rozumowania w sposób niedopuszczalny narusza konstytucyjną zasadę domniemania niewinności, a jednocześnie występują okoliczności związane z w/w postępowaniem, które wzbudzają istotne wątpliwości co do możliwości przypisania skarżącemu sprawstwa zarzucanego mu czynu, w szczególności wnioski wynikające z wnikliwej interpretacji słów skarżącego zawartych w protokole przesłuchania podejrzanego z dnia [...] r. (m.in. stwierdzenie przez skarżącego wyłącznie tego, iż był w grupie osób, która mogła dokonać czynów przestępnych), argumentacja Sądów przywołana w rozstrzygnięciu o przekazaniu sprawy Prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego dotyczącego innych osób w trybie art. 345 § 1 k.p.k., które zostało włączone w poczet materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie o sygn. akt [...], a także okoliczności związane z charakterem zdarzenia z dnia [...] r. (m.in. fakt jednoczesnego zatrzymania i przedstawienia zarzutów kilkuset osobom uczestniczącym w tym zdarzeniu); b) naruszenie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14/06/1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako: "k.p.a.") w z w. z art. 107 § 1 k.p.a. w z w. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie przez Ministra Sprawiedliwości zaskarżonej decyzji, w oparciu o błędnie dokonaną, dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, podczas gdy jego prawidłowa, swobodna ocena prowadzi do uznania, że skarżący spełnia przesłankę nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego, a w konsekwencji nie ma podstaw do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu od wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich; c) naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez wydanie przez Ministra Sprawiedliwości zaskarżonej decyzji stanowiącej sprzeciw od wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich, bez uwzględnienia wszelkich istotnych okoliczności w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę w sposób jednostronny wyłącznie fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania przed Sądem Rejonowym [...], sygn. akt [...], mający w ocenie Ministra Sprawiedliwości dyskwalifikować go jako kandydata na aplikanta radcowskiego w sferze etyczno-moralnej oraz podważać jego odpowiedzialność i wiarygodność, z naruszeniem zasady domniemania niewinności i bez uwzględnienia szczególnych okoliczności związanych z w/w postępowaniem, przy jednoczesnym jedynie lakonicznym stwierdzeniu irrelewantności dotychczasowej postawy skarżącego oraz zaniechaniu jakiegokolwiek odniesienia się do tych okoliczności, podczas gdy materiał dowodowy znajdujący się w aktach niniejszej sprawy, dokumentujący postawę oraz aktywność społeczną i zawodową skarżącego na przestrzeni szeregu lat, w szczególności życiorys, dyplomy, a także zaświadczenia i opinie z miejsc zatrudnienia i zaangażowania edukacyjnego oraz społecznego, który pozwala na ustalenie zespołu cech charakteru oraz dotychczasowego zachowania skarżącego, prowadząc do wniosku, iż skarżący jest osobą od 2010 r. nieprzerwanie pracującą na stanowiskach związanych z studiowanymi kierunkami oraz uzyskanym wykształceniem, od początku edukacji osiągającą bardzo dobre wyniki w nauce, angażującą się w szereg inicjatyw edukacyjnych i społecznych, będąc w ramach tych aktywności konsekwentnie cenionym za posiadane przymioty osobiste, w szczególności uczciwość, pracowitość, uczynność oraz umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem, wobec czego spełnia przesłankę nieskazitelnego charakteru i swoim dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego, na co wskazała również Komisja ds. wpisów Okręgowej Izby Radców Prawnych po dokonaniu wnikliwej weryfikacji kandydatury skarżącego podczas indywidualnej rozmowy w dniu [...] r.; d) naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez wydanie przez Ministra Sprawiedliwości decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy odnoszący się do okoliczności związanych z faktem prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania przed Sądem Rejonowym [...], sygn. akt [...], obejmujący wyłącznie akt oskarżenia przedstawiony przez skarżącego oraz, jak wynika z treści decyzji, pismo Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] r. informujące o stanie sprawy, podczas gdy wskazana okoliczność powinna być wnikliwie zweryfikowana przez organ rozpoznający sprawę poprzez zapoznanie się co najmniej z częścią akt sprawy rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy [...], sygn. akt [...], w szczególności w zakresie wyjaśnień skarżącego oraz postanowienia o przekazaniu sprawy Prokuratorowi w trybie art. 345 § 1 k.p.k., dotyczącego innych osób uczestniczących w zdarzeniu z dnia [...] r.; taki obowiązek jest tym bardziej uzasadniony wobec uznania okoliczności prowadzenia postępowania karnego przeciwko niemu za kluczową dla wydania rozstrzygnięcia o dokonaniu sprzeciwu od wpisu jego osoby na listę aplikantów radcowskich, co miało miejsce w niniejszej sprawie; e) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 75 § 1 k.p.a. w z w. z art. 86 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę aplikantów radcowskich, co skutkowało uniemożliwieniem skarżącemu wypowiedzenia się co do materiału sprawy, a w konsekwencji naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, a także, niezależnie od tego, zaniechanie dopuszczenia dowodu z przesłuchania skarżącego, pomimo iż przeprowadzenie takiego dowodu mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w kwestii spełnienia przez skarżącego przesłanki nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Mając na uwadze powyższe uchybienia, skarżący wniósł o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Ministrowi Sprawiedliwości do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Równocześnie w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący wystąpił do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o uchylenie w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zaskarżonej w sprawie niniejszej decyzji. Minister Sprawiedliwości ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. stanowiącej sprzeciw od wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Po wyznaczeniu terminu rozprawy skarżący przedłożył Sądowi odpis postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania wobec wszystkich oskarżonych w sprawie, wobec braku dostatecznych znamion czynu zabronionego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Sprawiedliwości, powołując się na art. 312 ust. 1 ustawy o radcach prawnych sprzeciwił się wpisowi G. L. na listę aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], dokonanemu uchwałą nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. uznając, że nie spełnia on przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. W ocenie organu okoliczność, iż toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne, sygn. akt [...] w sprawie o popełnienie czynu z art. 254 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. dyskwalifikuje go w sferze etyczno-moralnej. Podważa jego odpowiedzialność, wiarygodność i uczciwość oraz nieskazitelny charakter. Rozpatrując zasadność stanowiska Ministra Sprawiedliwości podkreślenia wymaga, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym o nieskazitelności charakteru świadczą takie osobiste przymioty, jak uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, odpowiedzialność za własne słowa i czyny, odwaga cywilna, pracowitość, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem (zob. wyrok NSA z 5 kwietnia 2001 r. II SA 725/00). Rękojmia to "pewność", "zagwarantowanie czegoś", "zapewnienie o czymś". Kryterium "rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego czy też radcy prawnego" ma zatem służyć zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu moralnego i zawodowego członka tej korporacji. Przy czym NSA w wielu swoich orzeczeniach (patrz m.in. wyrok sygn. akt III SA 1454/85) stwierdził, że w każdej sprawie konieczne jest dokonanie wszechstronnej i wnikliwej analizy wszystkich istotnych elementów składających się na dotychczasową drogę zawodową i życiową kandydata oraz jego etyczne i społeczne zalety, bowiem tylko taka całościowa ocena pozwoli na prawidłowe ustalenie, czy konkretne uchybienie dyskwalifikuje kandydata. Tymczasem, co słusznie podnosi skarga, Minister Sprawiedliwości sprzeciwiając się wpisowi skarżącego na listę aplikantów radcowskich dokonał oceny kandydata jedynie przez pryzmat okoliczności, iż przeciwko niemu toczy się postępowanie karne, które do chwili składania sprzeciwu nie zostało zakończone a więc zgodnie z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje w tym względzie zasada domniemania niewinności. Minister Sprawiedliwości zupełnie pominął okoliczności faktyczne związane z toczącym się postępowaniem karnym, które w ocenie strony nasuwały istotne wątpliwości co do możliwości przypisania skarżącemu sprawstwa zarzucanego mu czynu. O zasadności stanowiska skarżącego w tym względzie świadczy fakt, że postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt [...] zostało umorzone postępowanie przeciwko niemu i innym oskarżonym wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Podkreślić także należy, że zarzucany skarżącemu czyn miał miejsce w 2008 r., a więc pięć lat wcześniej przed złożeniem sprzeciwu. Zdaniem Sądu, brak rozpatrzenia (i oceny) postępowania i zachowania skarżącego zarówno w sferze zawodowej jak i prywatnej w dłuższym okresie czasu, a w szczególności po 2008 r. świadczy o tym, że Minister Sprawiedliwości uchybił przepisom art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno w nauce jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Poza tym organ dokonujący wykładni pojęcia nieostrego, a do tej kategorii należy zaliczyć pojęcie "przesłanki rękojmiowej" jest związany okolicznościami miejsca, sytuacji, czasu, a także różnymi normatywnymi zasadami, regułami i prawnie wyrażalnymi sytuacjami oraz poddany kontroli sądów administracyjnych w zakresie zgodności wniosków interpretacyjnych z obowiązującym porządkiem prawnym (por. M. Zdyb: Prawny interes jednostki w sferze materialnego prawa administracyjnego, Lublin 1991, s. 250-251). Według oceny Sądu, w niniejszej sprawie organ nie sprostał ww. wymaganiom, stąd arbitralna decyzja Ministra Sprawiedliwości musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako podjęta z naruszeniem prawa. Odnosząc się do argumentacji strony, że Okręgowa Izba Radców Prawnych przed dokonaniem wpisu miała wiedzę o zaistniałym zdarzeniu i pomimo to uznała, że ujawnione uchybienie nie dyskwalifikuje skarżącego należy zauważyć, że sprzeciw Ministra od wpisu na listę radców prawnych stanowi w istocie środek korygujący o charakterze władczym a zatem organ ten ma całkowitą autonomię w zakresie oceny okoliczności faktycznych sprawy. Jednocześnie trudno odmówić skarżącemu racji, gdy wskazuje na tak daleką rozbieżność ocen Ministra i organu korporacyjnego. Trudno bowiem a priori założyć, że działanie organu samorządu zawodowego podejmującego uchwałę o wpisie na listę aplikantów radcowskich nie było racjonalne oraz nakierowane na pełną realizację normy zawartej w art. 17 Konstytucji RP, która stanowi, że samorząd zawodowy ma sprawować pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Ponieważ z istoty sprzeciwu wynika, że Minister Sprawiedliwości dokonał odmiennej oceny skarżącego niż uczynił to organ samorządu korporacyjnego, decyzja wydana w tym przedmiocie powinna być, według oceny Sądu, uzasadniona w sposób szczególnie staranny tj. ocena całego materiału dowodowego winna zostać dokonana w sposób wyjątkowo dogłębny i wyważony. Sprzyja to poszanowaniu zasady ogólnej pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, sformułowanej w art. 8 k.p.a. Mając na uwadze powyższe uchybienia organu Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło