VI SA/Wa 1953/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] na podstawie art. 109 ust. 1-3 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 146, dalej: ustawa o świadczeniach) stwierdził, że A. C. (Skarżąca) podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 8 września 2017 r. do nadal z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki komandytowej S. PL sp. z o.o. sp.k. (dalej: Spółka). Decyzja ta została wydana na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z [...] kwietnia 2023 r. o ustalenie podlegania Skarżącej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z ww. tytułu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ powołał treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, to jest art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 1 i art. 82 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 pkt 4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 497). Następnie Organ przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że zapewnił Skarżącej czynny udział w postępowaniu wzywając do złożenia wyjaśnień w zakresie prowadzenia przez Spółkę działalności pozarolniczej w okresie od 8 września 2017 r. do 17 września 2021 r. i poinformował, że w przypadku, gdy Spółka ta nie prowadziła działalności, konieczne jest wykazanie tej okoliczności poprzez przedstawienie na to dowodów, w szczególności, czy Spółka osiągała przychody oraz ponosiła koszty, czy były zaciągane i wypełniane zobowiązania. Pismem z 20 czerwca 2023 r. Skarżąca poinformowała Organ, że wstępując do Spółki nie była świadoma obowiązku opłacania z tego tytułu składek. Jako wspólnik Spółki nie otrzymała wynagrodzenia. Dokonując zakupu udziałów w Spółce została zapewniona, że nie będzie ponosić żadnych dodatkowych kosztów. Zwróciła się o nieobciążanie jej kosztami związanymi z posiadaniem statusu wspólnika Spółki. Z kolei pismem z dnia 22 września 2023 r., poinformowała, że nie posiada wiedzy dotyczącej prowadzenia działalności przez Spółkę, nie otrzymuje żadnych dokumentów dotyczących Spółki, nie pełni w niej żadnej roli oraz nie otrzymała żadnych środków finansowych od Spółki. W odpowiedzi zaś na informację o zakończeniu postępowania Skarżąca w piśmie z 8 listopada 2023 r. ponowiła złożone uprzednio wyjaśnienia. Prezes NFZ podkreślił, że poinformował następnie Skarżącą o ujawnieniu w KRS sprawozdań finansowych Spółki za lata 2017-2021, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia kwestii prowadzenia przez nią działalności, informując o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o przysługującym prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia w zakreślonym terminie. W związku z powyższym Prezes NFZ stwierdził, że z zapisów KRS wynika, że Skarżąca posiada status wspólnika Spółki w okresie od 8 września 2017 r. do nadal. Nie odnotowano informacji o zawieszeniu działalności tej Spółki. Ujawnione zaś w KRS sprawozdania finansowe Spółki, w części dotyczącej rachunku zysków i strat, potwierdzają, że Spółka ta w okresie od 8 września 2017 r. do 17 września 2021 r. prowadziła działalność pozarolniczą (odnotowano przychody i koszty podstawowej działalności operacyjnej, amortyzację, zużycie materiałów i energii, wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia) i zatrudniała pracowników. Z kolei począwszy od 18 września 2021 r. obowiązek ubezpieczeń uzależniony jest od posiadania statusu wspólnika, niezależnie od tego, czy Spółka prowadzi działalność. W ocenie Prezesa NFZ, powyższe uzasadnia wydaną w sprawie decyzję. Organ podkreślił przy tym, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga kwestii z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, należą one do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że w zaskarżonej decyzji został błędnie określony okres posiadania przez nią statusu wspólnika Spółki, to jest od 8 września 2017 r. do nadal. W dniu 30 grudnia 2019 r. dokonała bowiem sprzedaży wszystkich praw i obowiązków wspólnika w Spółce, a tym samym utraciła status wspólnika w tej Spółce. Na potwierdzenie dołączyła do skargi umowę zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w Spółce z 30 grudnia 2019 r., którą zawarła z tą Spółką. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując wydaną w sprawie zaskarżoną decyzją Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z definicją określoną w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, osobą prowadzącą działalność pozarolniczą, jest osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak zaś stanowi art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Z treści powołanych przepisów wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlega spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnik spółki komandytowej. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jak natomiast wynika z treści art. 13 ust. 4b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Z powołanej regulacji wynika, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki komandytowej istnieje w okresie, w którym posiada on status wspólnika spółki komandytowej. Zgodnie z treścią art. 109 § 1 k.s.h., spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Stosownie zaś do treści art. 103 § 1 k.s.h., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale do spółki komandytowej stosuje się odpowiednio przepisy o spółce jawnej, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem dotyczącym spółki jawnej, który stosuje się odpowiednio do spółki komandytowej, jest art. 84 § 2 k.s.h., zgodnie z którym rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Wspólnik spółki komandytowej posiada więc status wspólnika spółki komandytowej w okresie kiedy spółka komandytowa jest wpisana do rejestru i w tym też okresie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki komandytowej. Sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem spółki komandytowej przesądza przy tym o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę Spółkę w okresie, w którym spółka komandytowa jest wpisana do rejestru. Wbrew stanowisku Skarżącej, wspólnik Spółki objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania z tego tytułu przychodu, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika spółki powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca przyjął bowiem rozwiązanie, zgodnie z którym o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki komandytowej, rozstrzyga w istocie sam fakt istnienia spółki komandytowej, który zamyka się w okresie od momentu wpisania spółki do rejestru do momentu jej wykreślenia z rejestru. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05 oraz w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, wyraził pogląd, zgodnie z którym sam fakt niewykonywania usług i nieosiągania przychodu z działalności nie uzasadnia przerwy w jej prowadzeniu powodującej uchylenie obowiązku ubezpieczenia społecznego. O ile podleganie ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem, to posiadanie statusu wspólnika spółki już od momentu wpisu do KRS rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Bez znaczenia pozostaje kwestia momentu rozpoczęcia faktycznego wykonywania czynności na rzecz spółki (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2379/22 i powołane w nim orzecznictwo). Prezes NFZ taki status Skarżącej, jak i okres pozostawania wspólnikiem Spółki prawidłowo ustalił na podstawie treści rejestru przedsiębiorców KRS nr [...] (informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu). Jeśli chodzi o status Skarżącej, jako wspólnika tej Spółki, to Skarżąca potwierdziła go w wyjaśnieniach składanych w toku postępowania (vide pisma z: 20 czerwca 2023 r., 22 września 2023 r. i z 8 listopada 2023 r.). Z kolei co do okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, Sąd podkreśla, że Skarżąca kwestionuje go dopiero na etapie skargi przedkładając umowę zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w Spółce z 30 grudnia 2019 r., którą zawarła z tą Spółką. Skoro więc Prezes NFZ nie posiadał wiedzy o tej umowie w dacie wydania zaskarżonej decyzji, to nie można mu postawić zarzutu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Tym bardziej, gdy się uwzględni, że Organ kilkukrotnie wzywał Skarżącą do składania wyjaśnień (z którego to uprawnienia Skarżąca trzykrotnie skorzystała). Organ ponadto należycie informował Skarżącą o uprawnieniach i obowiązkach w toczącym się postępowaniu. Tym bardziej nie jest więc zrozumiała postawa Skarżącej, która dopiero do skargi dołączyła ww. umowę zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w Spółce, szczególnie, gdy się weźmie pod uwagę treść składanych przez Skarżącą wyjaśnień w toku postępowania, w których nie poinformowała Organu z zawarciu tej umowy. Organ ustalił zatem w sposób wyczerpujący fakty, które wynikały z materiału zgromadzonego w toku postępowania dowodowego, w tym z treści rejestru przedsiębiorców KRS. Organ wskazał przy tym trafnie na konieczność dokonania odróżnienia kwestii podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od kwestii naliczania i pobierania składek z tego tytułu, zaznaczając, że naliczanie i pobieranie składek należy do kompetencji ZUS, który ustala też przesłanki wyłączające obowiązek składkowy. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572) . Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń, a w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono ich zastosowanie. Sam fakt, że Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Organu, nie dowodzi naruszenia przez ten Organ obowiązujących przepisów. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.