VI SA/Wa 1955/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka, Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr), Protokolant: Robert Rozbicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] marca 2005r. w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych za to, iż przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy; 2. stwierdza, że decyzje określone w punkcie 1 wyroku, w części w której stwierdzono ich nieważność, nie podlegają wykonaniu; 3Sygn. akt VI SA/Wa 1955/05 Uzasadnienie Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] lutego 2005 r., wydaną skutkiem przeprowadzonej kontroli w dniu [...] lutego 2005 r. przez inspektorów tego organu administracji, została nałożona na A. B. (T.) kara pieniężna w kwocie 2000 zł, między innymi, za to, że przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Oględziny pojazdu w czasie kontroli wykazały, że wklejka Obwodowego Urzędu Miar, na której należy wpisać datę przeprowadzenia legalizacji, była nieczytelna, w związku z tym nie można było stwierdzić, czy tachograf posiadał aktualna legalizację. Poza tym w tachografie nie było naklejki z cechą roczną, na podstawie której można byłoby ustalić, w którym roku przeprowadzona była legalizacja. Po kontroli A. B. przedłożył fakturę z dnia [...] lutego 2005 r. o ponownej legalizacji tachografu, jednakże nie wykazał, że w dacie kontroli tachograf miał aktualna legalizację. W piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. przedsiębiorca wyjaśnił, iż wklejka została umieszczona na zewnątrz pojazdu przez osobę uprawnioną do legalizacji. Natomiast przedsiębiorca nie sprawdzając jej codziennie nie był świadomy tego, że napisy na niej umieszczone uległy zatarciu. Jednocześnie A. B. stwierdził, że brak hologramu w czasie kontroli był dopuszczalny, gdyż obowiązek jego umieszczania na naklejce powstał od [...] stycznia 2005 r. Od decyzji tej A. B. odwołał się wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podnosił, że kontrola nie wykazała by tachograf był niesprawny, a przeprowadzona następnego dnia po kontroli legalizacja nie wykazała nieprawidłowości w jego działaniu. Należy więc, zdaniem skarżącego przypuszczać, że w dniu kontroli tachograf był sprawny. Nadto skarżący zauważył, iż na samochodzie znajdowały się dwie naklejki – jedna, która była nieczytelna i druga wklejona do urządzenia mogąca potwierdzić ważność legalizacji. Fakt istnienia tej drugiej naklejki skarżący udowadniał pismem z dnia [...] lutego 2005 r., H. S.A. autoryzowanego dealera [...], w którym tenże wyjaśnił, iż w dniu [...] lipca 2003 r. została przeprowadzona akcja serwisowa SFA, polegająca na naklejeniu nalepki ostrzegawczej w tachografie informującej o tym, że szuflada powinna być zamknięta po włożeniu lub wyjęciu tarczek tachografu. Nalepką z powyższą informacją omyłkowo zaklejono hologram określający rok legalizacji tachografu. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), oraz lp. 1.11.7. ust. 2, lp. 1.11.11. ust. 4 lit. a) i lp. 1.11.4. lit a) załącznika do tej ustawy, art. 3, art. 13, art. 15 ust. 2, 5 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), art. 7 ust. 1-5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) oraz załącznika I (Rozdział III) lit. C pkt 4.1. i lit. F pkt 1-5 w/w rozporządzenia, § 34 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 77, poz. 730) oraz załącznika Nr 35 lp. 30 do tego rozporządzenia, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ administracji, powołując przytoczone przepisy stwierdził, między innymi, że naklejka legalizacyjna ujawniona w toku kontroli byłą nieczytelna, a w tachografie nie było drugiej naklejki z cechą roczną, co uniemożliwiło ustalenie czy używany tachograf miał aktualną legalizację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. B. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej w zakresie nakładającym karę pieniężną w kwocie 2000 zł za brak oznakowania tachografu. W uzasadnieniu skarżący ponownie, jak w odwołaniu stwierdzał, że nie może ponosić winy za niewłaściwe umieszczenie naklejki co było powodem zatarcia się na niej zapisów. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Organ administracji powołał się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.). Jak stwierdził organ administracji, urządzenie nie było opieczętowane czytelną (ważną) naklejką o poddaniu go legalizacji, a ciężar udowodnienia przeprowadzenia tych badań, zgodnie z art. 13 tego rozporządzenia, spoczywał na skarżącym. Nadto na urządzeniu nie było naklejki z cechą roczną o legalizacji, a więc powyższe nieprawidłowości stanowiły, w ocenie organu, podstawę nałożenia kary pieniężnej stosownie do art. 92 ust. 1 i lp. 1.11.7. ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, gdyż przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna, aczkolwiek nie z powodów podanych w skardze. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 2000 zł z tego tytułu, iż przyrząd kontrolny (tachograf) nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. W ustalonym przez organ administracji publicznej stanie faktycznym stwierdzono, iż naklejka określająca ważność badań okresowych przyrządu kontrolnego była na tyle nieczytelna (skutkiem zatarcia się naniesionych na niej zapisów), że nie można było ustalić ważności legalizacji tego urządzenia. Jednocześnie w urządzeniu brak było cechy rocznej, na podstawie której można byłoby określi rok legalizacji. Skarżący przedłożył dokument autoryzowanego dealera [...], w którym tenże stwierdził, iż naklejka z cechą roczną znajdowała się w pojeździe lecz została przez pomyłkę zaklejona inną naklejką. Z przedłożonego pisma nie wynikało jednakże, jaka data była wpisana na zaklejonej naklejce z cechą roczną, zatem powołane w sprawie pismo serwisanta także nie wyjaśnia istoty sprawy – czy kontrolowany tachograf posiadał ważne badania okresowe. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma podstawa prawna nałożenia kary pieniężnej na skarżącego. Kara ta musi wynikać z przepisów ustawy, bowiem unormowania art. 84 Konstytucji RP wskazują, że ingerencja ustawodawcy w sferę majątkową obywatela może odbyć się jedynie w formie ustawy. Normy kompetencyjnej w zakresie sankcji określającej wysokości nakładanej kary pieniężnej nie można domniemywać, ani dowolnie konstruować. Norma ta dla organów państwa musi wyraźnie wynikać z regulacji ustawowych. Wymaga tego nie tylko zasada demokratycznego państwa (art. 2 Konstytucji RP) lecz także zasada legalizmu wyrażona w art. 7 Konstytucji RP. Wolność gospodarcza stanowi tak zwane publiczne prawo podmiotowe o charakterze "negatywnym". W zakresie prowadzenia działalności gospodarczej uznaje się więc zasadę, że wszystko co nie jest zakazane, jest dozwolone (Kaszubski R.W., Kołkowski J. artykuł Glosa 2000/6/6 - t.1 Wolność gospodarcza w świetle Konstytucji RP). Zatem każdy z organów kontroli, określonych w art. 89 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o transporcie drogowym, może wymierzyć karę pieniężną za poszczególne naruszenia przepisów ustawy, pod warunkiem, że kara za konkretne naruszenie jest przewidziana w załączniku do tej ustawy. Przepis lp. 1.11.7. ust. 2 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) określał karę pieniężną w kwocie 2000 zł z tego tytułu, iż przyrząd kontrolny (tachograf) nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Cały przepis (lp. 1.11.7. załącznika do w/w ustawy) odnosił się do następujących okoliczności dotyczących przyrządu kontrolnego (tachografu): 1. brak instalacji tego przyrządu, podlegający karze w kwocie 3000 zł; 2. przyrząd ten nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy (przepis stanowiący podstawę wydania decyzji w sprawie), nieprawidłowość ta podlegała karze w kwocie 2000 zł oraz 3. przyrząd nie zawierał tabliczki znamionowej – kara 300 zł. Organ kontrolujący przedsiębiorcę ustalił, iż przyrząd kontrolny był zainstalowany w pojeździe, zatem nie było podstawy do nałożenia kary pieniężnej z przepisu lp. 1.11.7. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Nie było także podstawy do nałożenia kary na podstawie lp. 1.11.7. ust. 3 wymienionego załącznika, albowiem przyrząd kontrolny był wyposażony w tabliczkę znamionową. Określenie "tabliczka znamionowa" zawiera załącznik I w lit. e) pkt 2 rozdziału III. "Wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego" rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.). Przepis ten stanowi, iż tabliczka znamionowa jest wbudowana w przyrząd i zawiera następujące oznaczenia: - nazwę i adres producenta przyrządu, - numer seryjny i rok produkcji, - znak homologacji typu, - stałą przyrządu w postaci "k = ... obr/km" lub "k = ... imp/km", - ewentualnie zakres pomiarowy prędkości, - w przypadku gdy przyrząd kontrolny jest wrażliwy na kąt pochylenia w takim stopniu, że na skutek zmiany pochylenia jego wskazania mogą przekroczyć dopuszczalne błędy, dopuszczalny kąt pochylenia. Z powyższego wynika, iż tabliczka znamionowa nie zawiera informacji legalizacyjnych przyrządu. Należy zatem stwierdzić, iż ustawa nie przewidywała sankcji za wykonywanie przewozu drogowego przez pojazd wyposażony w tachograf, który nie posiadał oznaczenia o dokonaniu sprawdzenia okresowego. Karę za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, wprowadziła w art. 1 pkt 33 ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) wprowadzającym nowy załącznik do ustawy o transporcie drogowym (lp. 11.1. ust. 1 lit. d tego załącznika). Ustawa ta jednak weszła w życie, w zakresie określonym w art. 1 pkt 33, z dniem 21 grudnia 2005 r. tj. po wydaniu zaskarżonej decyzji. Należy jeszcze raz przypomnieć, iż kara pieniężna została nałożona za to, że przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Tymczasem organ administracji nakładając na skarżącego następną karę w wysokości 100 zł dokonał tego, przez ustalenie na podstawie wykresówek, iż przedsiębiorca naruszył właśnie przepisy w zakresie wymaganych okresów jazdy albowiem, jak uzasadniał to organ odwoławczy, skarżący przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez koniecznych przerw. Ustalenie to jednoznacznie wskazuje na fakt, iż urządzenie kontrolne (tachograf) rejestrowało wymagane okresy jazdy, a zatem zastosowany przepis (lp. 1.11.7. ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym) nie mógł stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Ponieważ ustawa o transporcie drogowym, przed nowelizacją nie przewidywała, jak wskazano wyżej, innymi przepisami sankcji za ujawnioną nieprawidłowość, należy stwierdzić, iż nałożona kara pieniężna została orzeczona poza sferą regulacji prawnej, czyli ze spełnieniem przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.