VI SA/Wa 1956/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2013 r. o odmowie udzielenia dla O. (dalej: "strona", "zgłaszająca" lub "skarżąca") prawa ochronnego na znak towarowy słowny: "ŚREM ODLEWNIA". Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 245 ust. 1 oraz art. 248 w związku z art. 129 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2013 r. poz. 1410, dalej: "p.w.p.") Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 19 grudnia 2011 r. do Urzędu Patentowego RP został zgłoszony przez skarżącą znak towarowy słowny: "ŚREM ODLEWNIA" pod numerem Z-394242 dla towarów z klasy 06: odlewy z żeliwa części maszyn i urządzeń górniczych, odlewy staliwne części i podzespołów maszyn górniczych, odlewy elementów maszyn i urządzeń górniczych z metali lekkich, odlewy z miedzi i stopów miedzi części do układów hydraulicznych i zespołów sterowania maszyn i urządzeń, dla towarów z klasy 07: wyroby metalowe do górniczych maszyn i urządzeń wydobywczych, wyroby metalowe do zmechanizowanych obudów górniczych, wyroby metalowe do transporterów i przenośników dla zakładów górniczych, wyroby metalowe do kolejek podziemnych do transportu ludzi i towarów, noże jako podzespoły i części maszyn, dla usług z klasy 40: obróbka metali, nakładanie powłok na metale, obróbka mechaniczna elementów maszynowych.  Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie. Urząd uznał, że zgłoszony znak słowno-graficzny nie posiada zdolności odróżniającej więc nie spełnia funkcji znaku towarowego. Zgłaszająca nie zgodziła się z decyzją organu i w dniu 8 października 2013 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Urząd Patentowy RP. Zarzuciła organowi dowolność w ocenie zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia, gdyż Urząd Patentowy RP stwierdził, że zgłoszonemu oznaczeniu brak jest zdolności do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone (przesłanka art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p.), natomiast w uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że znak ma charakter opisowy (przesłanka art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.). W rezultacie brak jest uzasadnienia dla art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p. poprzez brak wyjaśnienia na czym polega brak zdolności przedmiotowego oznaczenia do bycia znakiem oraz brak podstawy prawnej - art. 129 ust. 2 pkt. 2 p.w.p., którą z kolei organ uzasadnił. Skarżąca zdefiniowała na czym polega przeszkoda udzielenia prawa ochronnego z art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p. i stwierdziła, że przedmiotowe oznaczenie jest w stanie pełnić funkcję znaku towarowego. W ocenie zgłaszającej znak towarowy nie nawiązuje w sposób oczywisty do znakowanych nim towarów i usług. Skarżąca odnosząc się do twierdzenia organu o opisowości przedmiotowego oznaczenia stwierdziła, że indywidualizuje ono towary i wskazała na pochodzenie przedmiotowego znaku, gdyż wyrażenie: "ŚREM ODLEWNIA" jest zawarte także w nazwie firmy zgłaszającej. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie sprawy powinno zostać dokonane z uwzględnieniem istniejącej na rynku nazwy firmy strony. Skarżąca podniosła, że zgłoszone oznaczenie nie zasługuje na odmowę, tylko z powodu użycia w znaku powszechnie używanych określeń. Dla oceny zdolności odróżniającej przedmiotowego oznaczenia Z-394242 istotny jest fakt używania nazwy firmy skarżącego od 1994 r. Skarżąca podkreśliła, że dla ustalenia siły odróżniającej przedmiotowego oznaczenia, konieczne jest określenie grupy docelowych odbiorców objętych tym znakiem towarów i usług. Docelową grupą odbiorców zgłoszonych towarów z klasy 06, 07 oraz usług z klasy 41 są profesjonaliści. W rezultacie, przeciętny konsument zgłoszonych dóbr będzie dokonywał dokładnej analizy rynku i działających na nim podmiotów. Zgłaszająca wywiodła z tego, że stopień zdolności odróżniającej znaków towarowych przeznaczonych do znakowania towarów/usług przeznaczonych dla profesjonalnych odbiorców może być niższy, gdyż są oni odbiorcami bardzo wnikliwymi. Skarżąca zauważyła, że Urząd Patentowy RP w decyzji z [...] lipca 2013 r. określił zdolność odróżniającą, jako zdolność identyfikacji konkretnego przedsiębiorcy, co jest funkcją firmy, a tym samym twierdzenie to jest niezgodne z przepisami p.w.p. Strona wyjaśniła, że powołanie się na wtórną zdolność zgłoszonego znaku towarowego zostało dokonane nie w związku z uznaniem braku takiej cechy, lecz na okoliczność, że Urząd Patentowy RP zakwestionował pierwotną zdolność zgłoszonego oznaczenia. Skarżąca zauważyła, że Urząd Patentowy RP dokonał rejestracji dla analogicznych znaków towarowych, do których należą: "Telewizja Poznań" R- 129799, "Telewizja Wrocław" R-129800, "Huta Metali Nieżelaznych SZOPIENICE" R- 168995, "Telewizja Łódź" R-128345, "Telewizja Kraków" R-131493, "Słupskie Fabryki Mebli" R-55602, "Bydgoska Fabryka Kabli" R-214808, "Fabryka Kabli w Ożarowie" R-214810. Strona zwróciła uwagę, że działanie Urzędu Patentowego RP opiera się na przepisach prawa, nakreślających sztywne ramy działania, co powinno skutkować wykształceniem jednolitej praktyki dotyczącej podobnych przypadków. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Urząd Patentowy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. Uznał że przedmiotowe oznaczenie nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej, gdyż pospolity charakter użytych w nim wyrazów powoduje, że dla przeciętnego odbiorcy towarów/usług, dla których oznaczenie to zostało zgłoszone, ma charakter czysto informacyjny. Zdaniem organu brak pierwotnej zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia wynika stąd, że znak ten nie jest w żaden sposób abstrakcyjny względem zgłoszonych usług, a jego stosowanie w odniesieniu do usług odlewni znajdującej się w mieście Śrem ma charakter wskazywania w treści znaku na prowadzoną przez skarżącą działalność. Ponadto, w ocenie Urzędu Patentowego RP, oznaczanie towarów zgłoszonym znakiem towarowym stanowi informowanie odbiorców, że pochodzą one z odlewni znajdującej się w mieście Śrem, co z kolei - pomimo, że pozostaje w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy - stanowi wskazanie na miejsce, gdzie towary te powstają, a nie na pochodzenie towarów z określonego przedsiębiorstwa. Z powyższych przyczyn, Urząd Patentowy RP przyjął, że zgłoszone przez skarżącą oznaczenie spełnia przesłanki bezwzględnej przeszkody rejestracji określonej w art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p., polegającej, w odniesieniu do usług z klasy 40, na braku zdolności odróżniania w obrocie usług, dla których zostało zgłoszone, a w odniesieniu do towarów z klasy 06 i 07, z uwagi na to, że składa się wyłącznie z elementów o opisowym charakterze. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2014 r., zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, że zgłoszony znak towarowy słowny "ŚREM ODLEWNIA" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających gdyż, zgłoszone oznaczenie nie nadaje się do odróżniania w obrocie usług, dla których zostało zgłoszone, tj. usług z klasy 40 (art. 129 ust. 2 pkt 1 p.w.p.), oraz składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu funkcji lub przydatności, tj. ma charakter opisowy w odniesieniu do towarów z klasy 6 i 7, dla których zostało zgłoszone (art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.); 2. naruszenie przepisu art. 130 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie przez Urząd Patentowy RP przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy wszystkich okoliczności związanych z oznaczaniem w obrocie towarów/usług zgłoszonym do rejestracji znakiem towarowym; 3. naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p., poprzez błędne wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przytoczone przez skarżącego znaki towarowe, na które udzielone zostało prawo ochronne, wskazujące na posiadanie przez zgłoszony znak towarowy zdolności odróżniającej, rejestrowane były w odmiennym stanie prawnym, podczas gdy decyzje, na podstawie których Urząd Patentowy RP udzielał praw ochronnych na powołane znaki towarowe, wydawane były pod rządami aktualnie obowiązujących przepisów p.w.p. W związku z powyższym skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w konsekwencji uchylenie poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia 30 lipca 2013 r., względnie uchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia 31 marca 2014 r. w zakresie w jakim utrzymuje ona w mocy poprzednio wydaną decyzję z dnia 30 lipca 2013 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy w odniesieniu do towarów z klasy 6 i 7 lub uchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2014 r., w zakresie w jakim utrzymuje ona w mocy poprzednio wydaną przez Urząd Patentowy RP decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez skarżącą znak towarowy w odniesieniu do usług z klasy 40; 2. stwierdzenie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądzenie od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Skarżąca podniosła, że przedmiotowe oznaczenie nie posiada elementu na tyle oczywistego, by był pozbawiony zdolności odróżniającej względem zgłoszonych usług. Nie zachodzi zatem ryzyko wprowadzenia odbiorcy w błąd. Odnosząc się do zdolności odróżniającej przedmiotowego znaku względem zgłoszonych towarów skarżąca stwierdziła, że podmiotowe oznaczenie jest dystynktywne, co wynika ze specyficznego znaczenia elementów znaku oraz ich oryginalnego zestawienia. Skarżąca wskazała, że znak towarowy "ŚREM ODLEWNIA" powinien być analizowany w kontekście istniejącej i używanej od 1994 r. firmy strony, co zostało pominięte przy rozstrzyganiu sprawy. Skarżąca zarzuciła Urzędowi Patentowemu RP brak uzasadnienia stopnia uwagi docelowych konsumentów, gdyż w zaskarżonej decyzji brak jest analizy dotyczącej tej kwestii. Skarżąca podniosła, że stopień percepcji profesjonalnych odbiorców jest wyższy niż przeciętnego konsumenta. Skarżąca zarzuciła ponadto organowi stopniowanie zdolności odróżniającej badanych oznaczeń, podczas gdy przepisy p.w.p. zakładają istnienie zdolności odróżniającej oznaczenia bądź jego brak, w związku z czym wystarczy jeżeli zgłoszone oznaczenie jest dystynktywne w minimalnym zakresie. Skarżąca wskazała także na niejednolitość postępowania Urzędu Patentowego RP i brak konsekwencji w orzekaniu przytaczając jako argumentację analogiczne zgłoszenia znaków towarowych, którym organ udzielił prawa ochronnego. W odpowiedzi na skargę Urzędu Patentowego RP wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego, przy czym stosowne do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. p. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 30 lipca 2013 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. Zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających natomiast w myśl art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. z zastrzeżeniem art. 130 nie mają dostatecznych zmianom odróżniających oznaczenia, które nie nadają się do odróżnienia w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone bądź składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie stanął na stanowisku, iż istnieje przeszkoda w rejestracji zgłoszonego znaku z uwagi na jego opisowość i niedystynktywność. Skarżąca nie podzieliła powyższego poglądu organu, zarzucając w tym zakresie także naruszenie art. 130 p.w.p. oraz przepisów postępowania. Odnosząc się do zaistniałego sporu prawnego Sąd na wstępie wskazuje, iż w doktrynie (patrz "Prawo własności przemysłowej" Praca zbiorowa pod redakcją Urszuli Promińskiej wyd. II str. 212) "za znaki opisowe w rozumieniu p.w.p. należy uznać takie znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń mogących służyć w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów. Charakterystykę znaków opisowych można uzupełnić przez wskazanie trzech reguł: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. Aktualność oznaczeń służących do przekazywania informacji powinna podlegać ocenie obiektywnej. Należy ustalić, czy z punktu widzenia aktualnych warunków rynku oznaczenie jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników, reguła konkretnej opisowości wskazuje, że wyłączony od rejestracji jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy tego towaru, dla którego oznaczania jest przeznaczony. W pewnej zależności z regułą wyżej wskazaną pozostaje zasada bezpośredniej opisowości. Znak opisowy wykazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacja o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, a więc możliwa do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń". W ocenie Sądu taka sytuacja ma właśnie miejsce w niniejszej sprawie. Trafnie wywodzi organ, że oznaczenie "Śrem Odlewnia", nie ma zdolności odróżniającej albowiem bezpośrednio nie odnosi się usług z klasy 40 i towarów z klasy 06 i 07. Użyte w znaku oznaczenie, mimo że pośrednio nawiązuje do nazwy skarżącej, to stanowi w istocie przekaz o towarze (sposobie jego wytwarzania) i miejscu jego pochodzenia, a zatem nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu przytoczonego wyżej przepisu art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Na znak towarowy skarżącej składają się bowiem tylko elementy mogące służyć w obrocie do wskazania pochodzenia towaru (Śrem) oraz sposobu jego wytwarzania (odlewnia), bez uwzględnienia w spornym oznaczeniu jakichkolwiek dodatkowych cech dystynktywnych. Z tego też względu nie można uznać oznaczenia "Śrem Odlewnia" za znak ściśle powiązany z przedsiębiorstwem skarżącej, albowiem spełnia wymóg bezpośredniej opisowości i przez to nie może zostać objęty prawem rejestracji. W kontekście powyższych stwierdzeń nie znajduje uzasadnienia argumentacja skarżącej, iż działa ona na rynku profesjonalnych a nie przeciętnych konsumentów, w związku z czym posiada wystarczającą zdolność odróżniającą, gdyż informuje o pochodzeniu określonych towarów i usług od konkretnego producenta. Stanowisko to mogłoby mieć znaczenie jedynie w sytuacji spełnienia przez skarżącą hipotezy art. 130 p.w.p., który to przepis stanowi lex specjalis w stosunku do ogólnej normy art. 129 tej ustawy. Zdaniem Sądu podniesiony zarzut naruszenia art. 130 p.w.p. nie można jednak uznać za zasadny, w świetle ustaleń przeprowadzonego w tym zakresie przez Urząd Patentowy RP postępowania dowodowego, w ramach którego organ szczegółowo zbadał przedstawione przez skarżącą dowody na okoliczność nabrania przez znak towarowy skarżącej charakteru odróżniającego w następstwie jego używania przed datą zgłoszenia rejestracyjnego. Organ wskazał i wyjaśnił na czy oparł swoje stanowisko (które dokumenty przyjął, a które zakwestionował) w celu dokonania oceny wystąpienia takiej okoliczności, zgodnie z obowiązującymi przepisami postepowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził naruszenia tych przepisów, w tym zasad postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też sformułowany w tym zakresie zarzut skarżącej okazał się również nieuzasadniony. Nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy także wskazane przez skarżącą inne decyzje Urzędu Patentowego przyznające określone prawo ochronne, gdyż podejmowane są w konkretnym (zindywidualizowanym) stanie faktycznym, którego subsumcja pod względem prawnym nie musi prowadzić do tożsamych rozstrzygnięć. Organ nie ma też obowiązku ich oceny i uwzględnienia w ramach postępowania przez Urzędem Patentowym RP. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.