VI SA/Wa 1958/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-23
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na producenta artykułów rolno-spożywczych za utrudnianie kontroli prawidłowości znakowania napojów bezalkoholowych jest zgodne z prawem, mimo odmowy udostępnienia receptur powołując się na tajemnicę handlową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że producent, jako podmiot odpowiedzialny za jakość handlową artykułów wprowadzanych do obrotu, ma obowiązek udostępnienia dokumentacji dotyczącej znakowania produktów, w tym receptur. Odmowa ich udostępnienia stanowi utrudnianie kontroli i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Skarga została oddalona, gdyż organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa.Stan faktyczny
W marcu 2010 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadził kontrolę w zakładzie produkcyjnym spółki V. Sp. z o.o. dotyczącą prawidłowości znakowania napojów bezalkoholowych. Spółka odmówiła udostępnienia receptur i specyfikacji aromatów, powołując się na tajemnicę handlową, co uniemożliwiło kontrolę. W wyniku tego Inspektor wymierzył karę pieniężną za utrudnianie kontroli, którą Główny Inspektor JHARS utrzymał w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę spółki V. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lipca 2010 r. oraz decyzję Inspektora Wojewódzkiego JHARS z dnia [...] maja 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (w skrócie: Główny Inspektor JHARS) decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 21 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm., dalej: "j.h.a.r.s."), po rozpatrzeniu odwołania "V." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, Spółka) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (w skrócie: Inspektor [...]WJHARS) z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] wymierzającej odwołującej karę pieniężną w wysokości 13.583,55 zł, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniach 22, 25 i 26 marca 2010 r. uprawnieni pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (ŚWIJHARS) przeprowadzili kontrolę nr [...] w zakresie prawidłowości znakowania napojów bezalkoholowych w zakładzie produkcyjnym "V." Sp. z o.o., mieszczącym się w O. [...]. Kontrola została przeprowadzona zgodnie z programem kontroli planowej Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z grudnia 2009 r. w zakresie prawidłowości znakowania wybranych artykułów rolno – spożywczych z uwzględnieniem artykułów pochodzących z przetwórni ekologicznych.
W trakcie czynności kontrolnych pobrano próbkę z trzech partii napojów bezalkoholowych znajdujących się na stanie magazynu wyrobów gotowych, to jest:
- partii napoju o nazwie "N.." – pomarańczowy, napój gazowany pomarańczowy w butelkach o pojemności 0,5 l (22.952 butelki) z datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed 30.11.2010", nr partii [...];
- partii napoju o nazwie "O." –[...]– napój gazowany w butelkach o pojemności 2 l (10.176 butelek) z datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed 05.08.2010", nr partii [...];
- partii napoju o nazwie "N." – [...] Cytrynowy, napój gazowany o smaku cytryny w butelkach o pojemności 2 l (4992 butelki) z datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed. 22.02.2011", nr partii [...].
Kontrolowane partie napojów zostały wyprodukowane dla skarżącej przez "W." Spółkę Akcyjną z siedzibą w A., zakład produkcyjny nr [...] w D. W trakcie kontroli, w dniu [...] marca 2010 r. Prezes Zarządu Spółki – A. B. oświadczył, że nie posiada dokumentacji dotyczącej produkcji wspomnianych trzech partii napojów: atestów jakościowych, receptur, specyfikacji wyrobów gotowych, badań przechowalniczych oraz dokumentów z kontroli wewnętrznej paczkowania. Natomiast posiada je Spółka "W.". Ponadto oświadczył, że obie firmy: "V." i "W." łączy bezterminowa umowa, w której zawarto także warunki produkcji badanych napojów. Receptury, w oparciu o które produkowane są napoje marki "O." zostały opracowane przez "W." na warunkach określonych przez skarżącą. "V." opracowała etykiety napojów. A. B. zobowiązał się do przedstawienia kontrolującym do dnia [...] marca 2010 r. dokumentów dotyczących tychże trzech partii napojów: receptur, w oparciu o które wyprodukowano te napoje oraz specyfikacji aromatów użytych podczas produkcji.
W dniu [...] marca 2010 r. kontrolującym nie przedstawiono receptur, w oparciu o które zostały wyprodukowane kontrolowane partie napojów. Uniemożliwiło to kontrolującym dokonanie weryfikacji składu surowcowego, podanego na etykietach opakowań napojów z recepturami wykorzystywanymi do produkcji przedmiotowych partii napojów, a w konsekwencji – niemożność sprawdzenia prawidłowości oznakowania napojów (czy wszystkie składniki użyte do produkcji napojów zgodnie z recepturami zostały umieszczone w wykazach surowcowych na etykietach badanych partii napojów i czy składniki zawarte w wykazach surowców znajdujących się na etykietach przedmiotowych partii napojów zostały umieszczone w kolejności malejącej według masy ustalonej w chwili użycia do produkcji).
Ponadto na etykietach dwóch kontrolowanych partii napojów: "O." – [...], tonic – napój gazowany a’2 l i "N." – [...], napój gazowany o smaku cytryny a’2 l zamieszczone zostały fotografie owoców: limonki i cytryny. Natomiast w wykazach składników zamieszczonych na etykietach tych napojów wskazano: "aromat" bez bliższego jego określenia. Nieudostępnienie receptur uniemożliwiło także ustalenie, jakie aromaty zastosowano do produkcji kontrolowanych napojów i czy rysunek limonki oraz cytryny nie stanowi naruszenia obowiązujących przepisów.
W piśmie z dnia 2 kwietnia 2010 r., skierowanym do [...]WIJHARS skarżąca wyjaśniła, że receptury napojów marki "O." objęte są tajemnicą handlową i dlatego nie mogły zostać udostępnione kontrolerom.
Takie stanowisko skarżącej uniemożliwiło zebranie pełnego materiału dowodowego i przeprowadzenie rzetelnej kontroli oraz spowodowało wszczęcie z urzędu w dniu [...] kwietnia 2010 r. przez Inspektora [...]WJHARS postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za utrudnianie przeprowadzenia wyżej omówionej kontroli.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Inspektor [...]WJHARS powołaną decyzją z dnia [...] maja 2010 r. wymierzył Spółce "V." karę pieniężną w wysokości 13.583,55 zł za utrudnianie [...]WIJHARS przeprowadzania kontroli prawidłowości znakowania napojów bezalkoholowych. Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 21 i art. 40a ust. 4 w zw. z art. 40a ust. 1 pkt 2 j.h.a.r.s. Nałożona kara miała stanowić pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za 2009 rok. Przy ustaleniu wysokości kary organ I instancji uwzględnił: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia skarżącej, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej na rynku artykułów rolno – spożywczych, wielkość obrotów.
Od decyzji tej "V." złożyła w dniu 1 czerwca 2010 r. odwołanie do Głównego Inspektora JHARS. Wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji.
Zarzuciła tej decyzji:
- wydanie jej z naruszeniem art. 107 § 1 w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez nieoznaczenie w niej strony, co czyniło tę decyzję wadliwą,
- naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego i dokonanie ustaleń niezgodnych z zebranym materiałem dowodowym, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, a skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, że skarżąca utrudniała kontrolę, także w sytuacji, gdy żądała od kontrolujących okazania zgodnych z przepisami upoważnień do przeprowadzenia kontroli, a następnie skorzystała z prawa odmowy podpisania protokołu kontroli,
- naruszenie przepisów dotyczących zasad przeprowadzania kontroli, wskutek braku uprzedniego zawiadomienia Spółki o zamiarze wszczęcia kontroli, co stanowiło naruszenie art. 79 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm., dalej: "u.s.d.g.").
Główny Inspektor JHARS cytowaną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutu braku określenia w decyzji strony, organ odwoławczy powołał się na art. 107 § 1 k.p.a., który wymienia niezbędne elementy decyzji, w tym oznaczenie strony. Organ stwierdził, że z przepisu tego nie wynika, w którym miejscu decyzji ma zostać oznaczona strona. W zaskarżonej decyzji, w jej sentencji zostało wskazane, że karę pieniężną wymierzono skarżącej czyli został jednoznacznie określony adresat decyzji.
Uznając za bezpodstawny zarzut naruszenia przepisów postępowania, organ wskazał, iż w myśl art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a) j.h.a.r.s. do zadań Inspekcji JHARS należy nadzór nad jakością handlową artykułów rolno – spożywczych, w tym przeprowadzanie kontroli jakości handlowej tych artykułów w produkcji i obrocie. Kontrola jakości obejmuje także, z mocy art. 23 ust. 2 pkt 1 j.h.a.r.s. sprawdzanie dokumentów umożliwiających identyfikację artykułu rolno – spożywczego, atestów jakościowych, wyników badań laboratoryjnych, innych dokumentów dotyczących jakości artykułu. Na mocy art. 24 pkt 3 j.h.a.r.s. kontrolerzy mają prawo żądania okazywania dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. W niniejszej sprawie kontrola dotyczyła znakowania opakowań napojów bezalkoholowych produkowanych przez skarżącą czyli dotyczyła jakości handlowej, zgodnie z art. 3 pkt 5 j.h.a.r.s. Organ odwoławczy nie miał także wątpliwości co do tego, że Spółka jest producentem w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. W tej sytuacji w celu rzetelnego sprawdzenia jakości handlowej badanych artykułów konieczne było zapoznanie się przez kontrolujących z dokumentacją jakościową produktów, a w szczególności z tą wskazującą skład ilościowy surowców użytych do wytworzenia napojów (receptury, specyfikacje użytych aromatów), co w konsekwencji pozwoliłoby zbadać prawidłowość oznakowania opakowań jednostkowych. Odmowa skarżącej uniemożliwiła kontrolerom identyfikację jakości badanych napojów.
Główny Inspektor JHARS nie podzielił stanowiska odwołującej, że żądanie przez jej Prezesa od kontrolerów okazania upoważnień oraz odmowa podpisania protokołu kontroli miały zostać potraktowane przez organ I instancji za utrudnianie przeprowadzenia kontroli i miały wpływ na wysokość nałożonej kary.
Z kolei co do zarzutu braku uprzedzenia skarżącej o zamiarze przeprowadzenia kontroli, organ odwoławczy powołał się na art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie (WE) nr 882/2004"), stosowany bezpośrednio, także na mocy art. 79 ust. 2 pkt 1 u.s.d.g., a mówiący, że kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem takich przypadków jak audyt, w których jest konieczne uprzednie zawiadomienie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe.
Odnosząc się do kwestii kary, organ odwoławczy zauważył, że na mocy art. 40a ust. 1 pkt 2 j.h.a.r.s. podmiot utrudniający organowi Inspekcji przeprowadzenie kontroli, o których mowa w ustawie, podlega karze pieniężnej w wysokości do piętnastokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy). Wysokość przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce w 2009 r. wynosiła 3.102,96 zł (M.P. z 2010 r. Nr 7, poz. 67). Zatem wymierzona kara stanowi 4,4 – krotność przeciętnego wynagrodzenia. Zdaniem organu odwoławczego nałożona kara pieniężna spełniała kryteria sformułowane w art. 40a ust. 5 j.h.a.r.s., decydujące o wysokości tejże kary. Skarżąca bowiem świadomie utrudniała czynności kontrolne, co należało uznać za zachowanie o wysokim stopniu szkodliwości, wskazujące na wysokie prawdopodobieństwo zaistnienia nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej badanych artykułów. Nadto organ uwzględnił również skalę obrotów Spółki. O jej wysokości decydowało także naruszone dobro – ekonomiczny interes konsumenta.
Z powyższych względów Główny Inspektor JHARS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] lipca 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora [...]WJHARS.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6, 7 k.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia wadliwych ustaleń pracowników Inspekcji w trakcie kontroli bez ich merytorycznej i formalnoprawnej oceny przez Głównego Inspektora JHARS w kontekście zgłoszonych przez skarżącą argumentów w postępowaniu wyjaśniającym i odwoławczym,
- art. 7, 77, 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 9 j.h.a.r.s., polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez dokładnego i wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, zwłaszcza poprzez pominięcie wyjaśnień skarżącej dotyczących uchybień i ustaleń w trakcie kontroli oraz oparcie argumentacji na ustaleniach niezgodnych ze stanem faktycznym sprawy,
- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez nieoznaczenie w obu zaskarżonych decyzjach ich adresata.
Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżąca stwierdziła, iż w odniesieniu do napojów, które były przedmiotem kontroli, jest producentem wprowadzającym je do obrotu w rozumieniu art. 3 j.h.a.r.s.
Uzasadniając natomiast zgłoszone zarzuty skarżąca podniosła, że kontrola została zawężona w stosunku do posiadanych upoważnień. Nie wyjaśniła jednak, jaki wpływ ta okoliczność miała na wynik postępowania. Nie podzieliła Spółka stanowiska organów obu instancji, iż utrudniała przeprowadzenie kontroli wskutek nieokazania receptur kontrolowanych napojów. Oświadczyła ponownie, że receptury opracowała "W." w oparciu o ustalone ze skarżącą warunki dotyczące: rodzaju substancji słodzących, zawartości soku pomarańczowego w napoju o smaku pomarańczowym, źródła pochodzenia koncentratów wykorzystywanych do produkcji kontrolowanych napojów. Powołała się także na tajemnicę handlową miedzy nią i rzeczywistym producentem napojów – "W." oraz odmowę tego ostatniego podmiotu dostarczenia żądanych dokumentów. Zatem skarżąca nie może odpowiadać za opisane zachowanie "W.". Ponadto Spółka przedstawiła inne dokumenty, w tym: specyfikacje kontrolowanych wyrobów, sprawozdania z badań napojów gazowanych, które były, jej zdaniem wystarczające do przeprowadzenia kontroli. Zresztą w oparciu o te dokumenty kontrolerzy nie stwierdzili uchybień w jakości handlowej napojów.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nieprzedstawienie kontrolerom receptur napojów w bardzo wysokim stopniu uprawdopodabniało okoliczność, że zachowanie takie było celowe, zmierzające do ukrycia rzeczywistego składu napojów i w ten sposób podważało wiarygodność oświadczeń Prezesa skarżącej. Zdaniem Spółki, jeżeli istniały wątpliwości co do składu napojów, należało przeprowadzić badania laboratoryjne.
Spółka ponownie uznała, że w obu decyzjach nie została oznaczona strona. Powołała się na art. 107 § 1 k.p.a., który jej zdaniem wskazuje elementy decyzji i ich kolejność.
Pismem z dnia 17 września 2010 r. Główny Inspektor JHARS stanowiącym odpowiedź na skargę, wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez "V." Sp. z o.o. z siedzibą w K. skargi na decyzję Głównego Inspektora JHARS z [...] lipca 2010 r. Sąd doszedł do wniosków, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Sąd w pełni podzielił ustalenia dokonane przez organy obu instancji ustalenia.
Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu, iż jest producentem partii napojów, będących przedmiotem kontroli (skarga, pismo Spółki do [...]WIJHARS z dnia [...] kwietnia 2010 r., k. – 81 akt adm.). Okoliczność ta, zdaniem sądu, jest bezsporna w świetle art. 3 pkt 9 lit. b) j.h.a.r.s. Według tego przepisu producentem jest także osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która: wprowadza artykuły rolno-spożywcze do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej.
W tej sytuacji na mocy art. 1 w zw. z art. 3 pkt 5 j.h.a.r.s. skarżąca podlega regulacjom zawartym w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 j.h.a.r.s. wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Z kolei w myśl art. 6 ust. 1 j.h.a.r.s. artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Do znakowania artykułów rolno-spożywczych, na mocy art.46 ust. 2 j.h.a.r.s. stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 z późn. zm., dalej: "b.ż.ż"). Przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) b.ż.ż. stanowi zaś, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.
Wobec powyższego kontrolerzy [...]WIJHARS przeprowadzili kontrolę w zakładzie skarżącej w granicach posiadanych upoważnień. Zakres upoważnień znajdował oparcie w powołanych przepisach (kopia upoważnienia, k. – 159 akt adm.). Kontrolujący decydowali, jakie artykuły będą podlegały kontroli, byleby działali w zakresie upoważnień.
W ramach czynności kontrolnych pracownicy [...]WIJHARS, z mocy art. 24 pkt 1 – 4 j.h.a.r.s. uprawnieni byli do: wstępu do pomieszczeń lub do środków transportu kontrolowanych jednostek, żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli, żądania okazywania dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, pobierania nieodpłatnie próbek do badań.
Zatem kontrolujący Spółkę mogli żądać okazania wszystkich dokumentów dotyczących właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji badanych partii napojów bezalkoholowych, w tym receptur i specyfikacji używanych aromatów sporządzonych w języku polskim (kopie specyfikacji w j. angielskim, k. - 137 – 138 akt adm.). Prawidłowo organ przyjął, że przedstawione przez skarżącą specyfikacje wyrobów gotowych dotyczące kontrolowanych artykułów (k. –106 – 114, 134 – 136), opinia ECBJARS (k. – 115 – 119 akt. adm.) oraz kopia sprawozdania z badań produkowanych napojów gazowanych z 2007 r. (k. - 122 – 130) uniemożliwiały przeprowadzenie rzetelnej kontroli zgodności składu surowcowego zamieszczonego na etykietach ze składem recepturowym w celu ustalenia czy wszystkie składniki użyte do produkcji napojów zgodnie z recepturą zostały mieszczone w wykazach surowcowych znajdujących się na etykietach napojów i czy składniki umieszczone w wykazie surowców na etykietach badanych partii napojów zostały umieszczone w kolejności malejącej według ich masy ustalonej w chwili użycia do produkcji. Informacji tych nie można było zweryfikować w oparciu o przedstawione przez skarżącą dokumenty.
Jednocześnie Spółka jako producent badanych napojów, w świetle art. 6 ust. 1 i 2 j.h.a.r.s. w zw. z art. 46 ust. 1 pkt lit. a) b.ż.ż. powinna była dysponować wszystkimi dokumentami dotyczącymi prawidłowości znakowania napojów wprowadzanych przez nią do obrotu i to w sytuacji, gdy właśnie "V." w świetle powołanych przepisów była odpowiedzialna za jakość handlową tychże artykułów. Konsekwencją tej powinności skarżącej był jej obowiązek przedstawienia kontrolującym kompletu dokumentacji dotyczącej znakowania badanych napojów. Okoliczność, że skarżąca nie posiadała takowej dokumentacji w chwili kontroli nie była przyczyną nałożenia kary pieniężnej. Dopiero odmowa udostępnienia receptur i specyfikacji aromatów spowodowała nałożenie kary pieniężnej. Słusznie organ przyjął, że odmowa skarżącej nie znajdowała podstaw prawnych, skoro nie kwestionowała, że jest producentem badanych napojów w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Prezes Zarządu – A. B. w wyjaśnieniach złożonych kontrolerom w dniu [...] marca 2010 r. (k. – 131 – 132 akt adm.) nie miał wątpliwości, iż receptury powinien przedstawić kontrolującym. Dopiero w kolejnych wyjaśnieniach z dnia [...] marca 2010 r. (k. – 133 akt adm.), zasłaniając się tajemnicą handlową i niemożnością uzyskania dokumentów od faktycznego producenta "W.", odmówił udostępnienia żądanych przez kontrolujących dokumentów. Organ prawidłowo przyjął, że tłumaczenia Prezesa Zarządu skarżącej są niewiarygodne. A. B. stwierdził, że to skarżąca jest podmiotem zlecającym "W." produkcję badanych napojów oraz że receptury zostały opracowane w "W.", ale na warunkach postawionych przez skarżącą (k. – 131 akt adm.). Prezes Spółki podpisał bez zastrzeżeń omawiane wyjaśnienia. Już te okoliczności świadczyły, że skarżąca miała dostęp do receptur. Natomiast jako producent badanych napojów w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych wręcz była zobowiązana do posiadania wszystkich dokumentów dotyczących jakości handlowej wprowadzanych przez nią do obrotu produktów.
Wobec powyższego prawidłowo organ przyjął, że odmowa udostępnienia receptur stanowiła utrudnianie kontroli prawidłowości znakowania napojów bezalkoholowych.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że przy ustalaniu okoliczności utrudniania kontroli przez skarżącą organ wziął pod uwagę także skorzystanie przez Spółkę z jej praw: żądania okazania prawidłowych upoważnień od kontrolujących do przeprowadzenia kontroli oraz odmowy podpisania przez uprawnione osoby w imieniu Spółki protokołu kontroli.
Dokonując omówionych ustaleń organ nie naruszył art. 2 Konstytucji RP, stanowiącego, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz uszczegóławiających tę regułę art. 6 i 7 k.p.a. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl zaś art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zaś art. 77 k.p.a. i 86 k.p.a. służą realizacji zasady wynikającej z art. 7 k.p.a. Organ administracji zebrał wyczerpujący materiał i wziął pod uwagę cały zebrany materiał dowodowy. Skarżąca nie wykazała, jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione, aby zaistniała konieczność przesłuchania osoby umocowanej w jej imieniu, zgodnie z art. 86 k.p.a. Kontrola została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, co potwierdza protokół i załączniki do niego. Samego przebiegu kontroli skarżąca nie kwestionowała, za wyjątkiem braku uprzedzenia o zamiarze jej przeprowadzenia.
Wynikiem poczynionych ustaleń, na mocy art. 40a ust. 1 pkt 2 j.h.a.r.s. była powinność organu nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie z tym przepisem ten, kto utrudnia organowi Inspekcji lub organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ustawie, lub kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów odrębnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.
Przepis ten powinien być odczytywany właśnie w taki sposób, mając także na uwadze art. 1 ust. 1 lit. b i 55 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 882/2004. Przepis art. 1 ust. 1 lit. b) cytowanego rozporządzenia stanowi, że ustanawia ono ogólne zasady wykonywania kontroli urzędowych mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi w szczególności na celu gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom. W myśl art. 55 ust. 1 tego rozporządzenia Państwa Członkowskie ustanawiają zasady stosowania sankcji obowiązujących w przypadku naruszeń prawa paszowego i żywnościowego oraz innych przepisów wspólnotowych odnoszący się do ochrony zdrowia zwierząt i ich dobrostanu oraz podejmują wszelkie niezbędne środki zapewniające ich wprowadzenie. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy sąd podzielił stanowisko organu co do wysokości nałożonej kary, nie dopatrując się w tej kwestii przekroczenia przez organ granic uznania.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., dlatego też działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło