VI SA/Wa 1958/11
WyrokWSA w Warszawie2012-05-15
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Ewa Frąckiewicz, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczeniodawca, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres dłuższy niż rok, może ubiegać się o zawarcie nowej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu, jeśli jego oferta dotyczy zwiększenia wartości umowy poprzez zwiększenie liczby łóżek?Ratio decidendi
Świadczeniodawca, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres dłuższy niż rok, nie może ubiegać się o zawarcie nowej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu, nawet jeśli oferta dotyczy zwiększenia wartości umowy poprzez zwiększenie liczby łóżek. Przepis art. 156 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych formułuje zasadę stabilności kontraktu, która oznacza, że przedmiot umowy jest niezmienny w zakresie liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej przyjętych do realizacji. Zwiększenie wartości umowy w zakresie liczby przyjętych do wykonania świadczeń narusza tę zasadę.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący poradnię, zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z NFZ na okres do końca 2011 r. Następnie złożył ofertę w konkursie na zawarcie nowej umowy na lata 2011-2013. Jego oferta została pozostawiona bez rozpoznania na podstawie art. 156 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ponieważ posiadał już umowę na ten sam rodzaj i zakres świadczeń. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
W dniu [...] stycznia 2009 r. Poradnia [...] w P., reprezentowana przez B. K., K. S. i A. C., zawarła z [...] Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej [...]OW NFZ) umowę nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [...]. Przedmiotowa umowa obowiązywała od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2011 r., a wartość świadczeń objętych tą umową wynosiła [...] zł.
W dniu [...] września 2010 r. Dyrektor [...]OW NFZ, działając na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. (dalej śoz) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), ogłosił konkurs ofert poprzedzający zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [...] w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2013 r. W ogłoszeniu podano, iż wartość zamówienia wynosi nie więcej niż [...] zł na okres rozliczeniowy od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. Wskazano też, że oferty mogą składać podmioty będące świadczeniodawcami w rozumieniu obowiązujących przepisów oraz wymieniono akty prawne określające wymogi, jakie muszą być spełnione przez podmioty składające oferty. Oferty powinny być sporządzone na formularzu ofertowym, w formie pisemnej lub elektronicznej, i złożone do dnia [...] października 2010 r.
W dniu [...] października 2012 r. A. C. prowadzący Poradnię [...] w P. (dalej skarżący) złożył ofertę w ramach ww. konkursu ofert. Komisja konkursowa w dniu [...] października 2010 r. pozostawiła ofertę skarżącego bez rozpoznania, powołując się na art. 156 ust. 2 śoz i podnosząc iż skarżący złożył ofertę na ten sam rodzaj i zakres, na który posiada już umowę z Funduszem. Na pozostawienie oferty bez rozpoznania skarżący złożył w dniu [...] października 2010 r. protest, który komisja konkursowa uznała za oczywiście bezzasadny. Również jako oczywiście bezzasadny protest zostało potraktowane pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...] października 2010 r.
W dniu [...] grudnia 2010 r. komisja konkursowa ogłosiła rozstrzygnięcie postępowania konkursu ofert, w wyniku którego zostały wybrane 4 podmioty. Nie zgadzając się powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł od niego odwołanie. Dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr z dnia [...] grudnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 154 ust. 3 śoz, oddalił odwołanie skarżącego od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzonego w trybie konkursu ofert ogłoszonego w dniu [...] września 2010 r., podnosząc iż skarżący w trakcie obowiązywania umowy wieloletniej zawartej przez niego na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu co objęty postępowaniem konkursowym - złożył ofertę i ubiegał się o zawarcie nowej umowy. Dlatego w oparciu o art. 156 ust. 2 śoz (zgodnie z którym w przypadku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres dłuższy niż rok, świadczeniodawca przez okres obowiązywania umowy nie może ubiegać się o zawarcie nowej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu) i § 19 pkt 3 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (stanowiącego, iż ofertę pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli dotyczy przypadku, o którym mowa w art. 156 ust. 2 śoz) oferta skarżącego kwalifikowała się do pozostawienia bez rozpoznania. Z tego też powodu czynność komisji konkursowej polegająca na pozostawieniu bez rozpoznania oferty skarżącego, była uzasadniona i zgodna z prawem.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym m.in. zarzucił naruszenie przez Dyrektora [...]OW NFZ następujących przepisów: art. 156 ust. 2 śoz, art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 śoz, art. 149 ust. 1 śoz poprzez ich błędną wykładnię , art. 134 ust. 1 śoz poprzez niestosowanie i niezapewnienie równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń i prowadzenie postępowania w sposób niegwarantujący zachowania uczciwej konkurencji, art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, art. 11 kpa poprzez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję oddalającą odwołanie oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez błędne sporządzenie uzasadnienia decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] grudnia 2010 r., Prezes NFZ, działając na podstawie art. 154 ust. 6 śoz oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes NFZ podniósł w szczególności, że postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Komisja konkursowa postępowała zgodnie z przepisami ww. ustawy o świadczeniach, z zapisami właściwych zarządzeń Prezesa Funduszu oraz wytycznymi zawartymi w Uchwale Nr 36/2005/1 Rady NFZ z dnia 4 października 2005 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta skarżącego została pozostawiona bez rozpoznania, ponieważ dotyczyła sytuacji, o której mowa w art. 156 ust. 2 śoz stanowiącym, iż w przypadku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres dłuższy niż rok, świadczeniodawca przez okres obowiązywania umowy nie może ubiegać się o zawarcie nowej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu. Nadto w myśl § 19 pkt 3 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ofertę pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli dotyczy przypadku, o którym mowa w art. 156 ust. 2 ustawy. Skarżący ubiegał się o zawarcie nowej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [...], w trakcie obowiązywania umowy wieloletniej, zawartej przez niego o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu co objęty postępowaniem konkursowym. Do oferty skarżący dołączył oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów, o nie zgłoszeniu do nich zastrzeżeń i przyjęciu ich do stosowania .
Reasumując, organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia ogólnie obowiązujących przepisów prawa.
Na powyższą decyzję Prezesa NFZ skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] grudnia 2010 r.
Zarzucił organowi II instancji:
• naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 156 ust. 2 śoz poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący ubiega się o zawarcie umowy "w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu" co w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej na okres dłuższy niż rok,
2) art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 śoz poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że NFZ może wprowadzić niezgodną z ustawą instytucję "pozostawienia oferty bez rozpoznania",
3) art. 149 ust. 1 śoz poprzez błędną wykładnię i odrzucenie oferty pomimo braku ustawowej przesłanki odrzucenia,
4) art. 134 ust. 1 śoz poprzez niestosowanie i niezapewnienie równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób niegwarantujący zachowania uczciwej konkurencji
oraz
• naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 11 kpa poprzez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się Prezes NFZ wydając decyzję z dnia [...] marca 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...]OW NFZ,
2) art. 107 § 3 kpa poprzez błędne sporządzenie uzasadnienia decyzji z dnia [...] marca 2011 r. i niezawarcie w niej uzasadnienia prawnego.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podniósł przede wszystkim, iż komisja konkursowa naruszyła zasady przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w wyniku czego interes prawny skarżącego doznał poważnego uszczerbku. Zarówno decyzja Dyrektora [...]OW NFZ, jak i zaskarżona decyzja Prezesa NFZ nie posiadają uzasadnienia prawnego i nie ustosunkowują się merytorycznie nawet w minimalnym zakresie do zarzutów i stanowiska skarżącego świadczeniodawcy.
W ocenie skarżącego, błędne jest stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, zgodnie z którym skarżący złożył ofertę na ten sam rodzaj i zakres (świadczeń opieki zdrowotnej), na które posiada już umowę z [...]OW NFZ. W tym kontekście skarżący wskazał, iż jego oferta złożona w przedmiotowym konkursie nie odnosiła się do obecnego (z dnia składania oferty) zakresu umowy, tj. zakontraktowanych dotychczas "[...] łóżek", ale do nowego zakresu umowy, tj. "[...] łóżek". Tymczasem w zakresie oferty dotyczącej [...] nowych łóżek ([...] punktów) nie ma zastosowania zakaz wynikający z art. 156 ust. 2 śoz. W przepisie tym nie chodzi bowiem o tożsamość "zakresu świadczeń", ale "zakresu umowy"; pojęcia "rodzaj świadczeń" i "zakres świadczeń" otrzymały obecne znaczenie w wyniku decyzji NFZ usankcjonowanych przez Ministra Zdrowia, a nie w wyniku decyzji ustawodawcy. Obecne rozumienie ww. pojęć pojawiło się dużo później niż przepis art. 156 ust. 2 śoz (wcześniej art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia).
Komisja konkursowa ograniczyła się do zbadania, czy zachodzi tożsamość przedmiotu umowy i błędnie przyjęła, że spełnione zostały wszystkie przesłanki art. 156 ust. 2 śoz. Natomiast Prezes NFZ w zaskarżonej decyzji nie wskazał sposobu, w jaki pojmuje ww. pojęcia zawarte w art. 156 ust. 2 śoz (w art. 156 ust. 2 śoz zawarto także warunek tożsamości zakresów obu umów, zawartej i tej, o której zawarcie świadczeniodawca się ubiega). W przepisie tym, posługującym się zwrotem "umowy (...) w tym samym zakresie" chodzi o "zakres umowy", nie o "zakres świadczeń". Zakres umowy wynika z rodzaju, liczby i ceny zakupionych świadczeń.
Podstawa pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu konkursowym nie została wyjaśniona ani na poziomie organu I instancji, ani na poziomie organu II instancji.
Skarżący nie mógł wyrazić zgody na instytucję "pozostawienia oferty bez rozpoznania", ponieważ oświadczenie takie, jako niezgodne z ustawą byłoby nieważne. Z ostrożności skarżący złożył zarówno ofertę w ramach ww. konkursu ofert, jak i propozycję zmiany obowiązującej umowy. Według skarżącego, konkurs ofert nie jest celem sam w sobie - celem jest uzyskanie najkorzystniejszej oferty, a więc oferty przedstawiającej najkorzystniejszy bilans cenowych i pozacenowych kryteriów.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, ze skarżący - będąc związany (do [...] grudnia 2011 r.) umową nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [...], zawartą w dniu [...] stycznia 2009 r. z [...]OW NFZ - przystąpił w dniu [...] października 2010 r. do konkursu ofert poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [...] w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2013 r. Kwestia sporna sprowadza się do oceny tego działania skarżącego w świetle zakazu zawartego w art. 156 ust. 2 śoz. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres dłuższy niż rok świadczeniodawca przez okres obowiązywania umowy nie może ubiegać się o zawarcie nowej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu. Nie dotyczy to przypadku, gdy spełnione są przesłanki do zawarcia umowy określone w art. 144 pkt 2 lub 3. Stosownie do treści art. 144 pkt 2 i 3 śoz, postępowanie w trybie rokowań może być przeprowadzone, jeżeli zachodzi pilna potrzeba zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, której wcześniej nie można było przewidzieć, lub jest ograniczona liczba świadczeniodawców, nie większa niż pięciu, mogących udzielać świadczeń opieki zdrowotnej będących przedmiotem postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotne. Bezspornym jest, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 144 pkt 2 lub pkt 3 śoz. Zatem dokonując oceny czy orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 156 ust. 2 śoz jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć, należy porównać przedmiot, czyli rodzaj oraz zakres świadczeń opieki zdrowotnej obu postępowań konkursowych, tj. konkursu ofert poprzedzającego zawarcie przez skarżącego z NFZ – [...]OW w [...] w dniu [...] stycznia 2009 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz konkursu ofert ogłoszonego przez Dyrektora [...]OW NFZ w dniu [...] września 2010 r., w ramach którego oferta skarżącego została pozostawiona bez rozpoznania.
Odnosząc się do ww. umowy z dnia [...] stycznia 2009 r. na wstępie należy zwrócić uwagę na pewną niedokładność/nieścisłość w oznaczeniu świadczeniodawcy. Umowa wskazuje bowiem, że świadczeniodawcą jest Poradnia [...] reprezentowana przez B. K., K. S. i A. C. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że od dnia [...] listopada 2003 r. A. C. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...], a osobami uprawnionymi do samodzielnego działania w jego imieniu (w tym do podpisywania umów z NFZ) są K. S. i B. K. (por. zaświadczenie Burmistrza P. z dnia [...] sierpnia 2010 r., pełnomocnictwa dla ww. osób z dnia [...] stycznia 2008 r.). Innymi słowy jedynym właścicielem Poradni [...] był (i nadal jest) A. C. (por. także umowa o świadczenie usług z dnia [...] stycznia 2005 r. zawarta pomiędzy skarżącym i lekarzem M. P., statut Poradni [...] z dnia [...] września 2010 r. oraz pełnomocnictwo z dnia [...] października 2010 r. udzielone radcy prawnemu K. B.). Natomiast K. S. i B. K. (ten ostatni podpisał umowę z dnia [...] stycznia 2009 r. w imieniu strony – świadczeniodawcy) zostali jedynie upoważnieni do reprezentowania skarżącego A. C. w postępowaniach o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższa nieścisłość w zakresie oznaczenia strony nie ma oczywiście wpływu na skuteczność/ważność umowy, która – jak już nadmieniono – została podpisana przez pełnomocnika skarżącego – B. K. zajmującego stanowisko Kierownika ds. Klientów Kluczowych w Poradni [...] i legitymującego się ważnym pełnomocnictwem.
Przedmiotem ww. umowy z dnia [...] stycznia 2009 r. jest udzielanie przez świadczeniodawcę świadczeń opieki zdrowotnej [...] w zakresach określonych w załączniku nr 1 do umowy (§ 1 umowy). Załącznik nr 1 do umowy stanowi plan rzeczowo-finansowy, w którym w pozycji "Zakres świadczeń" wpisano "świadczenia [...]". Kod zakresu świadczeń to [...].
W ogłoszeniu Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] września 2010 r. nr [...] konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jako rodzaj świadczeń wskazano [...], a zakres podstawowy został określony jako "świadczenia [...]".
Porównanie umowy z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz ogłoszenia z dnia [...] września 2010 r. pod kątem zakresu i rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej prowadzi do wniosku, że zakres i rodzaj świadczeń w ww. dokumentach pokrywają się. Istotną cechą różnicującą te świadczenia jest natomiast ich wartość: [...] zł - w przypadku umowy z dnia [...] stycznia 2009 r. i [...] zł – w przypadku ogłoszenia z dnia [...] września 2010 r. Zatem skarżący składając ofertę w ramach konkursu ofert ogłoszonego przez Dyrektora [...]OW NFZ w dniu [...] września 2010 r. w istocie ubiegał się wyłącznie o zwiększenie wartości umowy, skoro jej zakres i przedmiot/rodzaj objętych nią świadczeń pozostawały bez zmian. Potwierdza to również treść pisma z dnia [...] października 2010 r. zatytułowanego "Oświadczenie do oferty" (por. akta administracyjne sprawy), w którym skarżący podniósł m.in., iż "konieczność złożenia oferty (...) wynika z faktu, że od ponad roku (...) zgłasza gotowość udzielania świadczeń w liczbie znacznie przekraczającej wartość obecnej umowy" i nie ubiega się o zawarcie nowej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu, a "jedynie o rozszerzenie dotychczasowego zakresu poprzez zwiększenie liczby łóżek". Z powyższego pisma jednoznacznie wynika, że skarżący myli zakres świadczeń z liczbą i wartością świadczeń, dąży bowiem do zwiększenia "liczby łóżek" w związku z oddaniem do użytku nowych budynków (przeznaczonych na udzielanie ww. świadczeń) należącej do niego poradni.
W ocenie Sądu takie działanie skarżącego narusza dyspozycję przepisu art. 156 ust. 2 śoz. Przepis ten formułuje zasadę stabilności kontraktu, która oznacza, że przedmiot umowy jest niezmienny w zakresie liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej przyjętych do realizacji. Nie jest więc dopuszczalna sytuacja, aby do postępowania w danym zakresie świadczeń i w tym samym przedmiocie przystąpił świadczeniodawca, który ma już zawartą umowę w tym zakresie i przedmiocie, a więc sytuacja, gdy miałoby nastąpić zwiększenie wartości umowy w zakresie liczby przyjętych do wykonania świadczeń (por. komentarz A. Pietraszewskiej-Macheta do art. 156 i art. 157 śoz w Systemie Informacji Prawnej Lex/Lex Omega). Podkreślić przy tym należy, iż przesłanki tożsamości zakresu i tożsamości przedmiotu umowy muszą być spełnione łącznie, może się bowiem zdarzyć, że w danym zakresie świadczeń będzie ogłoszone postępowanie w innym przedmiocie. Na kanwie wskazanego przepisu swoboda kontraktowa stron doznaje ograniczenia, ale ograniczenie to podyktowane jest obowiązkiem zagwarantowania przez Fundusz uczciwej konkurencji na rynku świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zapewnienia równego dostępu do korzystania ze środków publicznych możliwie największej liczbie podmiotów uprawnionych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przy zachowaniu jawnych, równoważnych i niezmiennych kryteriów oceny ich ofert (por. art. 134 ust. 1 śoz).
Konsekwencją zawartej przez skarżącego z [...]OW NFZ w dniu [...] stycznia 2009 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej [...], obowiązującej w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2011 r. (a więc przez okres dłuższy niż rok) jest ograniczenie swobody kontraktowej polegające m.in. na wyrażonym w art. 156 ust. 2 śoz (trwającym przez okres obowiązywania tej umowy) zakazie ubiegania się o zawarcie nowej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym samym zakresie i dotyczącej tego samego przedmiotu (oprócz ww. ograniczenia ustawa wprowadza szereg innych obostrzeń, jak np. przewidziany w art. 158 śoz zakaz zmian zawartej umowy). Jednocześnie ustawodawca nie dopuszcza zmian w zakresie wartości kontraktu, nie tylko w zakresie ceny świadczenia, ale również w zakresie liczby świadczeń przyjętych do wykonania. Przystępując do konkursu ofert ogłoszonego w dniu [...] września 2010 r. skarżący naruszył zakaz zawarty w art. 156 ust. 2 śoz, czego skutkiem było pozostawienie jego oferty bez rozpoznania, stosownie do treści § 19 pkt 3 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie przepisów art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 śoz przyznających Prezesowi NFZ kompetencje do nadzoru nad realizacją zadań oddziałów wojewódzkich Funduszu (pkt 21) oraz do ustalania jednolitych sposobów realizacji ustawowych zadań realizowanych przez oddziały wojewódzkie Funduszu (pkt 25); stanowi zatem wykonanie tych kompetencji, a zarazem wyraz realizacji przez organ ustawowego upoważnienia w tym względzie. Jest przy tym zgodne z zakresem tego upoważnienia. Nie ma w tej sytuacji podstaw zarzut skargi o niezgodności z ustawą instytucji "pozostawienia oferty bez rozpoznania", skoro instytucja ta jest przewidziana w zarządzeniu Prezesa NFZ wydanym w ramach przyznanych mu ustawą kompetencji i mieści się w granicach tych kompetencji (tj. w szczególności do ustalania przez organ jednolitych sposobów realizacji ustawowych zadań...; tu z art. 156 ust. 2 śoz). Bezpodstawnie też skarżący zarzuca naruszenie w sprawie art. 149 ust. 1 śoz przez błędną wykładnię i odrzucenie oferty, a to z uwagi na fakt niestosowania tego przepisu jako przesłanki prawnej rozstrzygnięcia; oferta skarżącego nie została odrzucona, tylko pozostawiona bez rozpoznania, co również wyeliminowało go z konkursu, jednak na płaszczyźnie prawnej art. 156 ust. 2 śoz, a nie art. 149 ust. 1 śoz. Pozostawienie oferty skarżącego bez rozpoznania nie ma związku z ograniczeniem mu prowadzenia działalności gospodarczej, ani z naruszeniem zasady równego traktowania świadczeniodawców czy uczciwej konkurencji. Jest natomiast efektem niespełnienia ww. wymogu z art. 156 ust. 2 śoz, który to przepis odnosi się do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w konkursie. W sprawie niniejszej przepis ten został prawidłowo zastosowany. W ocenie Sądu nie doszło w niej – wbrew stanowisku skargi – do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło