VI SA/Wa 1959/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-26

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za brak wymaganych dokumentów przez kierowcę oraz za używanie niedozwolonego urządzenia dodatkowego w tachografie jest zgodna z prawem, jeśli przewoźnik twierdzi, że dokument został dostarczony w trakcie postępowania, a urządzenie zostało podłączone przez kontrolujących?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego jest zgodna z prawem, nawet jeśli kierowca nie okazał wymaganych dokumentów podczas kontroli, a zaświadczenie potwierdzające przyczynę ich braku zostało dostarczone w trakcie postępowania administracyjnego. Obowiązek posiadania dokumentów spoczywa na kierowcy i musi być spełniony przed rozpoczęciem przewozu. Podobnie, używanie niedozwolonego urządzenia dodatkowego w tachografie, które nie zostało zgłoszone do homologacji, stanowi podstawę do nałożenia kary, niezależnie od tego, kto je podłączył, gdyż odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca jako profesjonalista.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 500 zł. Kara została nałożona za dwa naruszenia: brak wymaganych dokumentów przez kierowcę (zaświadczenie o przyczynie nieposiadania wykresówek) oraz używanie niedozwolonego urządzenia dodatkowego w tachografie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, podnosząc m.in. że zaświadczenie zostało doręczone w trakcie postępowania, a urządzenie dodatkowe zostało podłączone przez kontrolujących.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [....] lipca 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania J. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87 ust. 1,art. 92 ust. 1 i 4 oraz na podstawie lp. 1.7, lp. 11.1.2 lit. a, załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874 ze zm.), art 13, art. 15 ust. 7, art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WEL370 z 31.12.1985 ze zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.),utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 10 500 zł na którą składały się dwie kary jednostkowe: za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (500 zł). oraz za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe (10 000 złotych) . Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, że w toku kontroli drogowej pojazdu marki [....] o numerze rejestracyjnym [....], przeprowadzonej w dniu [....] stycznia 2008 r. ustalono wykonywanie przez ten pojazd transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia potwierdzającego przyczynę nieposiadania wykresówek za dni od 23 grudnia 2007 r. do 27 grudnia 2007 r. Nadto podczas oględzin kabiny pojazdu oraz zainstalowanego w nim tachografu o nr [....] odnaleziono pod zaślepką w desce rozdzielczej przewody zakończone kostką czterostykową. Przeprowadzona jazda testowa, po włączeniu urządzenia, wykazała, że w czasie jazdy prędkościomierz wskazywał prędkość 0 km/h, aktywność kierowcy zarejestrowana została jako odpoczynek, a licznik nie wskazał przejechanych w tym czasie 5 km. Po zdemontowaniu elementów deski rozdzielczej odnaleziono miejsce, w którym przewody z ww. urządzenia zostały wpięte w obwód łańcucha kinematycznego. Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców a więc także zaświadczenie wskazujące przyczynę nieposiadania wykresówek. Jak stanowi bowiem art.; 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych m. in. wykresówki za bieżący dzień i poprzednie 28 dni (po dniu 1 stycznia 2008 r.). Zaświadczenie wskazujące przyczynę nieposiadania wykresówek pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przewozu drogowego. W odniesieniu do drugiego ze stwierdzonych naruszeń organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. W myśl art. 15 ust. 8 ww. rozporządzenia Rady, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż nałożona za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia kara w łącznej wysokości 10 500 zł. znajduje oparcie w przepisach powołanych w decyzji W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. K., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organom naruszenie przepisów art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. ) poprzez przyjęcie, ze istnieją przesłanki do nałożenia na skarżącego kar pieniężnych, oraz zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie władzy publicznej z mocy przepisów art. 7, art. 8, i 77 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż organ pominął okoliczność doręczenia w tracie postępowania zaświadczenia potwierdzającego przyczynę nieposiadania wykresówek. W trakcie kontroli nie stwierdzono podłączenia niedozwolonego urządzenia, co więcej podłączenia urządzenia dokonali sami kontrolujący. Skarżący nie był pierwszym właścicielem pojazdu a organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia czasu w którym w którym dokonano ingerencji w urządzenia pojazdu i osoby, która tej ingerencji dokonała. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Podkreślił, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą jako profesjonalista zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności by działalność ta była prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Rozpoznając skargę należało przede wszystkim zauważyć, że skarżący nie kwestionuje w istocie ustaleń faktycznych dokonanych w toku kontroli. Nie podważa bowiem faktu nie okazania przez kierowcę wykresówek oraz zaświadczenia potwierdzającego przyczynę ich nieposiadania. Nie neguje także istnienia niedozwolonego urządzenia dodatkowego w kontrolowanym pojeździe. Nie kwestionuje więc, że tego rodzaju naruszenia miały miejsce. Należy przypomnieć, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz powołanych wyżej przepisach rozporządzeń unijnych, jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn - przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego - stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Wskazać należy, iż zgodnie z 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Jak stanowi art.; 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych m. in. wykresówki za bieżący dzień i poprzednie 28 dni . W myśl art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż w dniu [....] stycznia 2008 r. w miejscowości C. na drodze krajowej nr 22 zatrzymano do kontroli pojazd marki [....] o numerze rejestracyjnym [....] i kierujący pojazdem nie okazał do kontroli wykresówek za dni od [....] grudnia 2007 r. do [....] grudnia 2007 r. ani też zaświadczenia potwierdzającego przyczynę nieposiadania wykresówek. Nie jest trafnym stanowisko skarżącego, iż nadesłanie w toku postępowania administracyjnego wymaganego zaświadczenia jest wykonaniem obowiązku nałożonego przez ustawę. Wykładnia art.; 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 jak również art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców wskazuje jednoznacznie, iż dokumenty dotyczące aktywności kierowcy muszą znajdować się w pojeździe a kierowca musi okazać je na żądanie uprawnionego organu. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest wyposażenie kierowcy we wszystkie wymagane dokumenty przed wyruszeniem w trasę. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją stwierdzonego naruszenia zgodnie z lp. 1.7 załącznika do ww. ustawy jest kara pieniężna w wysokości 500 zł. Również bezspornym jest, iż podczas oględzin kabiny pojazdu oraz zainstalowanego w nim tachografu o nr 1951391 odnaleziono pod zaślepką w desce rozdzielczej przewody zakończone kostką czterostykową, wpięte w obwód łańcucha kinematycznego. Przeprowadzona jazda testowa, po włączeniu urządzenia, wykazała, że w czasie jazdy prędkościomierz wskazywał prędkość 0 km/h, aktywność kierowcy zarejestrowana została jako odpoczynek, a licznik nie wskazał przejechanej w tym czasie odległości. W przepisach Rozporządzenia 3821/85, w Załączniku Nr I podana jest definicja urządzenia rejestrującego (rozdział I a) , natomiast w rozdziale III wskazano jakie są wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy najistotniejszy jest przepis sformułowany w Załączniku Nr I w rozdziale III pkt 1.3 ust. 2 a mianowicie "Wszystkie inne urządzenia dodatkowe wchodzące w skład urządzenia rejestrującego, niewymienione powyżej nie mogą zakłócać prawidłowego działania urządzeń obowiązkowych ani ich wskazań. Urządzenie jest zgłaszane do homologacji typu włącznie z ewentualnymi urządzeniami dodatkowymi." Zdaniem Sądu, z brzmienia przywołanego przepisu wynikają dwie kwestie a mianowicie: wszelkie urządzenia dodatkowe wymienione w tym przepisie nie mogą zakłócać prawidłowego działania urządzeń obowiązkowych ani ich wskazań. Ponadto (niezależnie od powyższego) przepis ten formułuje dodatkowy wymóg zgłaszania urządzenia dodatkowego do homologacji typu. Urządzenie rejestrujące dostarcza się do homologacji w stanie kompletnym z wszystkimi zintegrowanymi urządzeniami dodatkowymi. Homologacja typu urządzenia rejestrującego (i kart do tachografów) obejmuje badania związane z bezpieczeństwem, badania funkcjonalności i badania interoperacyjności. W tym stanie rzeczy, jeżeli ujawnione urządzenie dodatkowe nie zostanie zgłoszone do homologacji typu oznacza to, że mamy do czynienia z "niedozwolonym urządzeniem dodatkowym" w rozumieniu cytowanego wyżej l.p. 11.1.2.a) załącznika do utd. W niniejszej sprawie urządzenie dodatkowe, podłączone w sposób opisany w decyzji, nie zostało zgłoszone do homologacji a zatem prawidłowy jest wniosek organu, że urządzenie to jest "niedozwolonym urządzeniem dodatkowym" w rozumieniu l.p. 11.1.2.a) załącznika do utd. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że w ustalonym stanie faktycznym, nałożenie na skarżącego przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostało niedozwolone urządzenie dodatkowe - było zgodne z przepisami. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż urządzenie zostało podłączone przez osoby dokonujące kontroli. Stwierdzić należy, iż samo wpięcie urządzenia dodatkowego w łańcuch kinetyczny w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym jest już połączeniem z urządzeniem rejestrującym. Inspektorzy dokonujący kontroli jedynie uruchomili znajdujące się w kabinie urządzenie celem wykonania jazdy testowej. W tym miejscu podkreślić należy, iż kara została nałożona za samo podłączenie niedozwolonego urządzenia dodatkowego. Trafnym jest stanowisko organu, iż odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy ponosi osoba je wykonywająca a więc w niniejszej sprawie skarżący. Zgodzić się też należy, iż skarżący jako profesjonalista zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności by działalność ta była prowadzona zgodnie z przepisami prawa a więc m.in. sprawdzić czy urządzenia znajdujące się w pojeździe spełniają wymogi prawne. Tym bardziej, iż pojazd miał poprzedniego właściciela. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia czasu w którym w którym dokonano ingerencji w urządzenia pojazdu i osoby, która tej ingerencji dokonała. Reasumując powyższe rozważania stanowisko organu I i II instancji, nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazane przepisy ustawy i aktów wykonawczych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący transport lub przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło